໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ

໑. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈຍກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໗໖-໗໗໙. ອິທານິ ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ອຣຫໂຕ ທານສໍວິຠາຄເຈຕິຍວນ຺ທນາທີນິ ກມ຺ມານິ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ອຣຫາ ນາມ ປຫີນປຸຎ຺ຎປາໂປ, ໂສ ຍທິ ປຸຎ຺ຎໍ ກເຣຍ຺ຍ, ປາປມ຺ປິ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ອປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ປາຓາຕິປາຕາທິກິຣິຍໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣນ຺ຕິອາທີສຸ ຠວຄາມິກມ຺ມໍ ອຣຫໂຕ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທານໍ ທເທຍ຺ຍາຕິອາທີສຸ ກິຣິຍຈິຕ຺ເຕນ ທານາທິປວຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ ສກວາທີ ປຏິຊານາຕິ. ອິຕໂຣ ຈິຕ຺ຕໍ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ກິຣິຍາປວຕ຺ຕິມຕ຺ຕທສ຺ສເນເນວ ລທ຺ຘິໍ ປຕິຏ຺ຐເປຕິ. ສາ ປນ ອໂຍນິໂສ ປຕິຏ຺ຐາປິຕຕ຺ຕາ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ ໂຫຕີຕິ.

ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໒. ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໘໐. ອິທານິ ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ວທາມີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑໐.໒໑໗) ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອໂຍນິໂສ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອຣຫຕາ ນາມ ສພ຺ພກມ຺ມວິປາກໍ ປຏິສໍເວທຍິຕ຺ວາວ ປຣິນິພ຺ພາຍິຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ ນຕ຺ຖິ, ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິການຎ຺ເຈວ ສິທ຺ຘຕ຺ຖິການຎ຺ຈ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ສເຈ ຕສ຺ສ ນຕ຺ຖິ ອກາລມຈ຺ຈຸ, ອຣຫນ຺ຕຆາຕເກນ ນາມ ນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ນຕ຺ຖິ ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມສ຺ສ ເຈວ ຕາທິສານຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສພ຺ຠາວໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

໗໘໑. ວິສໍ ນ ກເມຍ຺ຍາຕິ ປຎ຺ເຫ ‘‘ຍາວ ປຸພ຺ເພ ກຕກມ຺ມໍ ປຣິກ຺ຂຍໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕາວ ນ ກມຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ຍຖາປາຬິເມວ ນິຍ຺ຍາຕິ.

໗໘໒. ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ວິປາກໍ ອປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ອວິນ຺ທິຕ຺ວາ ອນນຸຠວິຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ເຕສໍ ກມ຺ມານໍ ປຣິວຏຸມປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຠາວໍ ນ ວທາມິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ, ນ ຕໂຕ ປຣໍ, ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍານໍ ອນນ຺ຕຣໍ ອຸປປຕ຺ຕິໍ ອຸປປຊ຺ຊິຕ຺ວາວ ນ ຕໂຕ ປຣໍ, ອປຣາປຣິຍເວທນີຍານໍ ຍທາ ວິປາໂກກາສໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕຖາຣູເປ ອປຣາປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ສໍສາຣປວຕ຺ເຕ ສຕິ ລທ຺ຘວິປາກວາເຣ ກມ຺ເມ ນ ວິຊ຺ຊເຕໂສ ຊຄຕິປ຺ປເທໂສ, ຍຕ຺ຖຏ຺ຐິໂຕ ມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ ປາປກມ຺ມາຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ຍເທຕໍ ‘‘ອລທ຺ຘວິປາກວາຣມ຺ປິ ກມ຺ມໍ ອວສ຺ສໍ ອຣຫໂຕ ປຏິສໍເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ກປ຺ປນາວເສນ ‘‘ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູ’’ຕິ ລທ຺ຘິປຕິຏ຺ຐາປນໍ ກຕໍ, ຕໍ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ.

ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໓. ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໘໓. ອິທານິ ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ກມ຺ມຸນາ ວຕ຺ຕຕິ ໂລໂກ’’ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມກິເລສວິປາກວຏ຺ຏໍ ກມ຺ມໂຕວ ໂຫຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິການຎ຺ເຈວ ສິທ຺ຘຕ຺ຖິການຎ຺ຈ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ສພ຺ພມິທນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ເອວໍ ສນ຺ເຕ ກມ຺ມມ຺ປິ ກມ຺ມໂຕ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ກມ຺ມມ຺ປິ ກມ຺ມໂຕຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ຍທິ ກມ຺ມມ຺ປິ ກມ຺ມໂຕວ ນາມ ຕໍ ກມ຺ມໍ ວິປາໂກເຍວ ສິຍາຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸພ຺ເພກຕເຫຕູຕິ ‘‘ຍທິ ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕ, ປຸພ຺ເພກຕເຫຕຸນາ ເຕນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອິຕໂຣ ປຸພ຺ເພກຕເຫຕຸວາທຠເຍນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

໗໘໔. ກມ຺ມວິປາກໂຕຕິ ‘‘ຍທິ ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕ, ຍໍ ອຕີຕຠເວ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ເຫຕຸຠູຕໍ ກມ຺ມໍ, ຕມ຺ປິ ປຸຣິມຕເຣ ຠເວ ກມ຺ມໂຕຕິ ກມ຺ມວິປາໂກ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເຕນ ເຕ ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມວິປາກໂຕ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອິຕໂຣ ພີຊໂຕ ອໍກຸຣສ຺ເສວ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນປວຕ຺ຕສ຺ສ ກມ຺ມໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕສ຺ສາປິ ກມ຺ມສ຺ສ ພີຊສ຺ສ ປຸຣິມພີຊໂຕ ວິຍ ປຸຣິມກມ຺ມໂຕ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຏິຊານາຕິ. ປາຓໍ ຫເນຍ຺ຍາຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ສພ຺ພໍ ກມ຺ມວິປາກໂຕ, ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ກມ຺ມວິປາເກເນວ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕໂຣ ທຸສ຺ສີລ຺ຍເຈຕນາປິ ປຸຣິມກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕາ ເອເກນ ປຣິຍາເຍນ ວິປາໂກເຍວາຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິຊານາຕິ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ເຕ ປາຓາຕິປາໂຕ ກມ຺ມວິປາກໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ປາຓາຕິປາໂຕ ວິຍ ວິປາໂກປິ ສຜໂລ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ສຜໂລຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິກາທິຠາວໂຕ ສຜລຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິຊານາຕິ. ກມ຺ມວິປາກສ຺ສ ປນ ອິທໍ ນາມ ຜລນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ອທິນ຺ນາທານາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາໂຣ ສຜໂລຕິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມວເສນ ທານຜລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກມ຺ມຸນາ ວຕ຺ຕຕີຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນຕ຺ຖິ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ອກມ຺ມວາທິຕໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ກມ຺ມວາທິຕໍ ກມ຺ມສ຺ສກຕໍ ທີເປຕິ. ນ ສພ຺ພສ຺ເສວ ກມ຺ມໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກນ຺ຕິ.

ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໔. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໘໖-໗໘໗. ອິທານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ທຸວິຘໍ ທຸກ຺ຂໍ – ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ, ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ຈ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ທຸກ຺ຂວຕ຺ຖຸຕາຍ ທຸກ຺ຂໍ, ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອຸທຍພ຺ພຍປຏິປີຬນຏ຺ເຐນ ‘‘ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂໍ. ອິມໍ ວິຠາຄໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຍສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ, ຕໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘເມວ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ອິຕຣ’’ນ຺ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຫຕຸວາທານໍ, ເຕສໍ ອິຕຣສ຺ສາປິ ທຸກ຺ຂຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍສ຺ມາ ຠຄວຕາ ‘ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ເຘເນວ ເຕນ ອນິຈ຺ເຈນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທິມາຫ. ນນຸ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ນນຸ ປຖວີປພ຺ພຕປາສາຓາທິ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໗໘໘. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ປຎ຺ເຫ ອາມນ຺ຕາຕິ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ຫິ ທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ. ອຸຓ຺ຫກາລສ຺ມິຎ຺ຫິ ອຄ຺ຄິ ສີຕກາເລ ຈ ວາໂຕ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ, ນິຈ຺ຈມ຺ປິ ໂຠຄວິນາສາທໂຍ ໂທມນສ຺ສສ຺ສ. ຕສ຺ມາ ວິນາປິ ອນິຈ຺ຈຏ຺ເຐນ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ກມ຺ມກິເລເສຫິ ປນ ອນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈນ຺ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕຖາ ມຄ຺ເຄນ ອປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕິຓກຏ຺ຐາທິນິໂຣໂຘ ວາ ອຸຕຸພີຊາທິນິໂຣໂຘ ວາ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ທຸກ຺ຂຎ຺ເຈວ ອຣິຍສຈ຺ຈຎ຺ຈ, ອິຕຣໍ ປນ ທຸກ຺ຂເມວາຕິ ອິທໍ ນານຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຏິຊານາຕິ. ຍຖາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘສ຺ສາຕິອາທິວຈນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາສໍ ປຣິຎ຺ຎາຕສ຺ສ ປຸນ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ທີເປຕິ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ສກວາທິນາ ປຏິກ຺ເຂໂປ ກໂຕ. ‘‘ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ປນ ສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘສ຺ສ ທຸກ຺ຂຠາວໍ ປຏິເສເຘຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກນ຺ຕິ.

ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕. ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໘໙-໗໙໐. ອິທານິ ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄນ຺ຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຍສ຺ມາ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ‘ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິປຏິປທາ’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອວເສສາ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຫຕຸວາທານໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ເອວໍ ສມຸທຍສ຺ສາປິ ທຸກ຺ຂຠາໂວ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍປີຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ເຫຕຸລກ຺ຂຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸນ ປຸຏ຺ໂຐ ປວຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ນຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ຕີເຓວາຕິ ປຎ຺ເຫສຸ ສຸຕ຺ຕວິໂຣຘຠເຍນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໖. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໙໑-໗໙໒. ອິທານິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ປຣມຕ຺ຖໂຕ ມຄ຺ຄຜລາເນວ ສງ຺ໂຆ, ມຄ຺ຄຜເລຫິ ອຎ຺ໂຎ ສງ຺ໂຆ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ມຄ຺ຄຜລານິ ຈ ນ ກິຎ຺ຈິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ມຫາປຸຎ຺ຎວາທີສງ຺ຂາຕານໍ ເວຕຸລ຺ລການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ສງ຺ໂຆ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ນ ນໍ ສຕ຺ຖາ ອາຫຸເນຍ຺ຍາຕິອາທີຫິ ໂຖເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ນນຸ ສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິອາທິມາຫ. ສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ເທນ຺ຕີຕິ ‘‘ເຍ ເຕ ສງ຺ຆສ຺ສ ເທນ຺ຕິ, ເຕ ປຏິຄ຺ຄາຫເກສຸ ອສຕິ ກສ຺ສ ທເທຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຫຸຕິໍ ຊາຕເວໂທ ວາຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ປຣສມຍໂຕ ອາຄຕໍ. ຕຕ຺ຖ ມຫາເມຆນ຺ຕິ ເມຆວຸຏ຺ຐິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຸຏ຺ຐິຎ຺ຫິ ເມທນີ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ເມຆເມວ. ມຄ຺ໂຄ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ‘‘ມຄ຺ຄຜລານິ ສງ຺ໂຆ’’ຕິ ລທ຺ຘິຍາ ວທຕິ, ນ ຈ ມຄ຺ຄຜລາເນວ ສງ຺ໂຆ. ມຄ຺ຄຜລປາຕຸຠາວປຣິສຸທ຺ເຘ ປນ ຂນ຺ເຘ ອຸປາທາຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ອຏ຺ຐ ປຸຄ຺ຄລາ ສງ຺ໂຆ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກເມຕນ຺ຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໗. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໙໓-໗໙໔. ອິທານິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ມຄ຺ຄຜລາເນວ ສງ຺ໂຆ ນາມ, ນ ຈ ຕານິ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕສຎ຺ເຎວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕຸໍ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ, ນ ນໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍ ໂຖເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິໂສເຘຕີຕິ ມຫປ຺ຜລໍ ກໂຣຕິ. ສງ຺ຆສ຺ມິຎ຺ຫິ ອປ຺ປໍ ທິນ຺ນໍ ພຫຸ ໂຫຕິ, ພຫຸ ທິນ຺ນໍ ພຫຸຕຣໍ. ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາຕິ ທກ຺ຂິຓາຣຫາ ທກ຺ຂິຓາຍ ອນຸຈ຺ຉວິກາ, ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕຸໍ ສມຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ ສມ຺ປາເທນ຺ຕິ, ອປ຺ປມຕ຺ຕິກາຍປິ ທກ຺ຂິຓາຍ ມຫນ຺ຕໍ ຜລໍ ປາປຸຓນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໘. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໙໕-໗໙໖. ອິທານິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣາປິ ‘‘ມຄ຺ຄຜລາເນວ ສງ຺ໂຆ ນາມ, ນ ຈ ຕານິ ກິຎ຺ຈິ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ປິວຕິ, ຂາທຕິ, ສາຍຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕສໍເຍວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ສງ຺ໂຆ ນ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ສງ຺ຆຠຕ຺ຕາທິກຣຓໍ ນິຣຕ຺ຖກໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕານິ ກໂຣນ຺ຕີຕິອາທິມາຫ. ຄຓໂຠຊນນ຺ຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ສງ຺ໂຆ ນ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ກສ຺ສ ຄຓໂຠຊນາທີນິ ສິຍຸ’’ນ຺ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐ ປານານີຕິ ອິທມ຺ປິ ‘‘ຍທິ ສງ຺ໂຆ ນ ປິເວຍ຺ຍ, ກສ຺ເສຕານິ ປານານິ ສຕ຺ຖາ ອນຸຊາເນຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສມິຘາປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໙. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໙໗-໗໙໘. ອິທານິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣາປິ ‘‘ມຄ຺ຄຜລາເນວ ສງ຺ໂຆ ນາມ, ນ ຈ ສກ຺ກາ ເຕສໍ ກິຎ຺ຈິ ທາຕຸໍ, ນ ຈ ເຕຫິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ, ນາປິ ເຕສໍ ທາເນນ ໂກຈິ ອຸປກາໂຣ ອິຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕສໍເຍວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ ນ ຠເວຍ຺ຍ, ນ ນໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍ ໂຖເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ຍຖາປາຬິເມວ ນິຍ຺ຍາຕີຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໐. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໙໙. ອິທານິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ນ ກິຎ຺ຈິ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ໂລການຸວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ປນ ປຣິຠຸຎ຺ຊມານໍ ວິຍ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສຕິ, ຕສ຺ມາ ນິຣຸປກາຣຕ຺ຕາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຕສ຺ມິໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕສໍເຍວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ທ຺ວິປທານໍ ອຄ຺ໂຄຕິອາທິ ‘‘ມນຸສ຺ສທຸສ຺ສີເລປິ ທານໍ ສຫສ຺ສຄຸຓໍ ໂຫຕິ, ກິມງ຺ຄໍ ປນ ເອວຣູເປ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄເລ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ຍຖາປາຬິເມວ ນິຍ຺ຍາຕີຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໑. ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໐໐-໘໐໑. ອິທານິ ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຍທິ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ທກ຺ຂິຓາ ວິສຸຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ມຫປ຺ຜລາ ຠເວຍ຺ຍ. ທາຍເກນ ທານໍ ທິນ຺ນໍ, ປຏິຄ຺ຄາຫເກນ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕຕິ ອຎ຺ໂຎ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣໂກ ຠເວຍ຺ຍ, ປຣໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອຎ຺ໂຎ ກເຣຍ຺ຍ, ອຎ຺ໂຎ ປຏິສໍເວເທຍ຺ຍ. ຕສ຺ມາ ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ, ທາຍກສ຺ເສວ ຈິຕ຺ຕວິສຸທ຺ຘິ ວິປາກທາຍິກາ ໂຫຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອາຫຸເນຍ຺ຍາຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ທານໍ ນ ວິສຸຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ກິມສ຺ສ ອາຫຸເນຍ຺ຍາທິຠາໂວ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ໂຎ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣໂກຕິ ຍທິ ທາຍກສ຺ສ ທານເຈຕນາ ປຏິຄ຺ຄາຫເກນ ກຕາ ຠເວຍ຺ຍ, ຍຸຕ຺ຕຣູປໍ ສິຍາ. ຕສ຺ສ ປນ ທານເຈຕນາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ປຏິຄ຺ຄາຫກສງ຺ຂາຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ມຫາວິປາກຏ຺ເຐນ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ມາ ອໂຈທນາ ເອສາ ‘‘ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ.

ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິກຖາວຓ຺ຓນາ.

ສຕ຺ຕຣສໂມ ວຄ຺ໂຄ.