໑໘. ອຏ຺ຐາຣສມວຄ຺ໂຄ

໑. ມນຸສ຺ສໂລກກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໐໒-໘໐໓. ອິທານິ ມນຸສ຺ສໂລກກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຕຖາຄໂຕ ໂລເກ, ຊາໂຕ ໂລເກ ສໍວຑ຺ໂຒ, ໂລກໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ວິຫຣຕິ ອນຸປລິຕ຺ໂຕ ໂລເກນາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໙໔) ສຸຕ຺ຕໍ ອໂຍນິໂສ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຠຄວາ ຕຸສິຕຠວເນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຕຕ຺ເຖວ ວສຕິ, ນ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ນິມ຺ມິຕຣູປມຕ຺ຕກໍ ປເນຕ຺ຖ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ເວຕຸລ຺ລການໍເຍວ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ປຸຏ຺ໂຐກາເສນ ເຈວ ສຸຕ຺ຕສາຘເນນ ຈ ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ ນນຸ ອຕ຺ຖີຕິອາທິມາຫ. ໂລເກ ຊາໂຕຕິ ປຣວາທີ ຕຸສິຕປຸຣໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ສຕ຺ຖາຣາ ປເນຕໍ ມນຸສ຺ສໂລກຎ຺ເຎວ ສນ຺ຘາຍ ໂລກໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂລກໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍາຕິ ປຣວາທີ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ວທຕິ, ສຕ຺ຖາ ປນ ອາຣມ຺ມຓໂລກໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ວິຫາສິ. ອນຸປລິຕ຺ໂຕ ໂລເກນາຕິ ປຣວາທີ ມນຸສ຺ສໂລເກນ ອນຸປລິຕ຺ຕຕໍວ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ, ສຕ຺ຖາ ປນ ໂລກຘມ຺ເມສຸ ກິເລເສຫິ ອນຸປລິຕ຺ໂຕ ວິຫາສິ. ຕສ຺ມາ ອສາຘກເມຕນ຺ຕິ.

ມນຸສ຺ສໂລກກຖາວຓ຺ຓນາ.

໒. ຘມ຺ມເທສນາກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໐໔-໘໐໖. ອິທານິ ຘມ຺ມເທສນາກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຕຸສິຕປຸເຣ ຐິໂຕ ຠຄວາ ຘມ຺ມເທສນຕ຺ຖາຍ ອຠິນິມ຺ມິຕໍ ເປເສສິ, ເຕນ ເຈວ ຕສ຺ສ ຈ ເທສນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ, ນ ພຸທ຺ເຘນ ຠຄວຕາ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເວຕຸລ຺ລການຎ຺ເຎວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ເຕນ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ, ສ຺ເວວ ສຕ຺ຖາ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ອຠິນິມ຺ມິໂຕ ຊິໂນຕິອາທິມາຫ. ອິຕໂຣ ຕຖາ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ຘມ຺ມເທສນາກຖາວຓ຺ຓນາ.

໓. ກຣຸຓາກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໐໗-໘໐໘. ອິທານິ ກຣຸຓາກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ປິຍາຍິຕານໍ ວຕ຺ຖູນໍ ວິປຕ຺ຕິຍາ ສຣາຄານໍ ຣາຄວເສນ ກຣຸຓາປຕິຣູປິກໍ ປວຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຣາໂຄວ ກຣຸຓາ ນາມ, ໂສ ຈ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ນຕ຺ຖິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກຣຸຓາ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ກຣຸຓາ ນາເມສາ ນິກ຺ກິເລສຕາຍ ເຈວ ສຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕາຍ ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຕາຍ ຈ ເອກາທສານິສໍສຕາຍ ຈ ເມຕ຺ຕາທີຫິ ສມານຊາຕິກາ, ຕສ຺ມາ ຍທິ ຠຄວໂຕ ກຣຸຓາ ນຕ຺ຖິ, ເມຕ຺ຕາທໂຍປິສ຺ສ ນ ສິຍຸ’’ນ຺ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ນຕ຺ຖິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເມຕ຺ຕາຕິອາທິມາຫ. ອາກາຣຸຓິໂກຕິ ປຎ຺ເຫ ຕຖາຣູປໍ ໂວຫາຣໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ກຣຸຓາກຖາວຓ຺ຓນາ.

໔. ຄນ຺ຘຊາຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໐໙. ອິທານິ ຄນ຺ຘຊາຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ພຸທ຺ເຘ ຠຄວຕິ ອໂຍນິໂສ ເປມວເສນ ‘‘ຠຄວໂຕ ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາໂວ ອຎ຺ເຎ ຄນ຺ຘຊາເຕ ອຕິວິຍ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕ ຈ ສຸຄນ຺ຘຕຣໍ ຄນ຺ຘຊາຕ’’ນ຺ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອກຈ຺ຈານໍ ອນ຺ຘການຎ຺ເຈວ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການຎ຺ຈ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ເສສເມຕ຺ຖ ຍຖາປາຬິເມວ ນິຍ຺ຍາຕີຕິ.

ຄນ຺ຘຊາຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕. ເອກມຄ຺ຄກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໑໐-໘໑໑. ອິທານິ ເອກມຄ຺ຄກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ພຸທ຺ເຘ ຠຄວຕິ ອໂຍນິໂສ ເປມວເສເນວ ‘‘ຠຄວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ສກທາຄາມີ, ສກທາຄາມີ ຫຸຕ຺ວາ ອນາຄາມີ, ອນາຄາມີ ຫຸຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສິ, ເອເກເນວ ປນ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລານິ ສຈ຺ຉາກາສີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕສຎ຺ເຎວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ຈຕູຫິ ຜເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຜສ຺ສາທີນໍ ເອກໂຕ ສໂມຘານວເສນ ໂຈເທຕຸໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຜສ຺ສານນ຺ຕິອາທິມາຫ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນາຕິອາທິ ‘‘ກຕຣມຄ຺ເຄນ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນາຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ ເຕນ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ປຫານາຠາວວເສນ ໂຈເທຕິ. ຠຄວາ ໂສຕາປນ຺ໂນຕິ ພຸທ຺ຘຠູຕສ຺ສ ໂສຕາປນ຺ນຠາໂວ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຣໂຕ ປຎ຺ຫທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເສສເມຕ຺ຖ ຍຖາປາຬິເມວ ນິຍ຺ຍາຕີຕິ.

ເອກມຄ຺ຄກຖາວຓ຺ຓນາ.

໖. ຌານສງ຺ກນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໑໓-໘໑໖. ອິທານິ ຌານສງ຺ກນ຺ຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ, ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ, ຕຕິຍໍ ຌານໍ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໙໒໓-໙໓໔) ອິມໍ ປຏິປາຏິເທສນໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຸປຈາຣປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ວິນາວ ຌານາ ຌານໍ ສງ຺ກມຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫິສາສການຎ຺ເຈວ ເອກຈ຺ຈານຎ຺ຈ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ເຕ ທຸຕິຍຊ຺ຌານູປຈາຣໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ ປຐມຊ຺ຌານາ ທຸຕິຍຊ຺ຌານເມວ ສງ຺ກມຕິ, ປຐມໂຕ ຕຕິຍໍ, ທຸຕິຍໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖມ຺ປິ ສງ຺ກເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ປຐມາ ຌານາຕິອາທິມາຫ. ຍາ ປຐມສ຺ສາຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ປຐມໂຕ ອນນ຺ຕຣໍ ທຸຕິຍໍ, ທຸຕິຍາທີຫິ ວາ ຕຕິຍາທີນິ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ເອກາວຊ຺ຊເນນ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາເມ ອາທີນວໂຕຕິ ປຐມໍ ກາເມ ອາທີນວໂຕ ມນສິ ກໂຣໂຕ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຌານກ຺ຂເຓ ປເນສ ນິມິຕ຺ຕເມວ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕຎ຺ເຎວ ປຐມນ຺ຕິ ‘‘ຍທິ ປຸຣິມຊວນໂຕ ປຈ຺ຉິມຊວນໍ ວິຍ ອນນ຺ຕຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຐເປຕ຺ວາ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຠາວໍ ລກ຺ຂຓໂຕ ຕຎ຺ເຎວ ຕໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫີຕິອາທີຫິ ປຏິປາຏິຍາ ຌານານໍ ເທສິຕຠາວໍ ທີເປຕິ, ນ ອນນ຺ຕຣຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກນ຺ຕິ.

ຌານສງ຺ກນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໗. ຌານນ຺ຕຣິກກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໑໗-໘໑໘. ອິທານິ ຌານນ຺ຕຣິກກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ສມເຍ ‘‘ປຎ຺ຈກນເຍ ປຎ຺ຈ ຌານານິ ວິຠຕ຺ຕານິ, ເກວລໍ ຕໂຍ ສມາຘີ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ’’ຕິ ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ຕສ຺ສ ສມາຘິໂນ ໂອກາສໍ ອຊານນ຺ຕານໍ ‘‘ປຐມສ຺ສ ຈ ທຸຕິຍສ຺ສ ຈ ຌານສ຺ສ ອນ຺ຕເຣ ຌານນ຺ຕຣິກາ ນາມ ເອສາ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ສມ຺ມິຕິຍານຎ຺ເຈວ ເອກຈ຺ຈານຎ຺ຈ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຌານມ຺ປິ ເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາ, ຜສ຺ສາທໂຍປິ, ຕສ຺ມາ ຍທິ ຌານນ຺ຕຣິກາ ນາມ ຠເວຍ຺ຍ, ຜສ຺ສນ຺ຕຣິກາທີຫິປິ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ອຕ຺ຖິ ຜສ຺ສນ຺ຕຣິກາຕິອາທິມາຫ.

ທຸຕິຍສ຺ສ ຈ ຌານສ຺ສາຕິ ‘‘ຍທິ ຌານນ຺ຕຣິກາ ນາມ ຠເວຍ຺ຍ, ທຸຕິຍຕຕິຍາທີນິປິ ຌານາເນວ, ເຕສມ຺ປິ ອນ຺ຕຣິກາຍ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ເກວລໍ ລທ຺ຘິຍາ ອຠາເວນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ ເຈວ ປຏິຊານາຕິ ຈ. ປຐມສ຺ສ ຈາຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຊານາຕິ.

໘໑໙. ສວິຕກ຺ໂກ ສວິຈາໂຣຕິອາທິ ‘‘ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ສມາຘີນໍ ສມາຘິຠາເວ ສມາເນ ອວິຕກ຺ໂກ ວິຈາຣມຕ຺ໂຕວ ສມາຘິ ຌານນ຺ຕຣິໂກ, ນ ອິຕໂຣຕິ ໂກ ເອຕ຺ຖ ວິເສສເຫຕູ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໘໒໐-໘໒໒. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຌານານໍ ປຏຸປ຺ປນ຺ນານນ຺ຕິ ປຐມທຸຕິຍານິ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອິຕໂຣ ‘‘ເຕສໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານໍເຍວ ອນ຺ຕເຣ ອວິຕກ຺ໂກ ວິຈາຣມຕ຺ໂຕ ສມາຘິ ຌານນ຺ຕຣິໂກ ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິຊານາຕິ. ປຐມໍ ຌານໍ ນິຣຸທ຺ຘນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ຕິຓ຺ຓໍ ເອກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິ ນ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ປຏິຊານາຕິ. ອວິຕກ຺ໂກ ວິຈາຣມຕ຺ໂຕ ສມາຘິ ປຐມໍ ຌານນ຺ຕິ ຈຕຸກ຺ກນຍວເສນ ປຸຈ຺ຉຕິ. ສກວາທີ ຕສ຺ມິໍ ນເຍ ຕສ຺ສ ອຠາວາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ນນຸ ຕໂຍ ສມາຘີຕິ ເອຕ຺ຖາຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ຍຖາ ເຕສຸ ຕີສຸ ສມາຘີສຸ ທ຺ເວ ສມາຘີ ຌານາເນວ, ນ ຌານນ຺ຕຣິກາ, ເອວໍ ອິຕເຣນປິ ຌາເນເນວ ຠວິຕພ຺ພໍ, ນ ຌານນ຺ຕຣິກາຍາຕິ.

ຌານນ຺ຕຣິກກຖາວຓ຺ຓນາ.

໘. ສມາປນ຺ໂນ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໒໓-໘໒໕. ອິທານິ ສມາປນ຺ໂນ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕີຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຍສ຺ມາ ປຐມສ຺ສ ຌານສ຺ສ ສທ຺ໂທ ກຓ຺ຑໂກ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ, ຍທິ ຈ ສມາປນ຺ໂນ ຕໍ ນ ສຸເຓຍ຺ຍ, ກຖໍ ກຓ຺ຑໂກ ສິຍາ. ຕສ຺ມາ ສມາປນ຺ໂນ ສທ຺ທໍ, ສຸຓາຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ພເສລິຍານໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕີຕິອາທິ ‘‘ສມາປນ຺ນສ຺ສ ຕາວ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣປ຺ປວຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ຍທິ ໂສ ສທ຺ທໍ ສຸເຓຍ຺ຍ, ຣູປມ຺ປິ ປສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສທ຺ໂທ ກຓ຺ຑໂກຕິ ວິກ຺ເຂປກຣຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂອຬາຣິເກນ ຫິ ສທ຺ເທນ ໂສເຕ ຆຏ຺ຏິເຕ ປຐມຊ຺ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ, ເຕເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກໍ. ທຸຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສາຕິອາທິ ‘‘ຍຖາ ອຎ຺ໂຎປິ ກຓ຺ຑໂກ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ນຕ຺ຖິ, ເອວໍ ສທ຺ທສ຺ສວນມ຺ປີ’’ຕິ ໂພຘນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສມາປນ຺ໂນ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໙. ຈກ຺ຂຸນາຣູປໍປສ຺ສຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໒໖-໘໒໗. ອິທານິ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕີຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ’’ຕິ ວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ປສາທຈກ຺ຂຸເມວ ຣູປໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສງ຺ຆິການໍ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຣູເປນ ຣູປໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍາຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ຣູເປນ ຣູປໍ ປສ຺ສຕີຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ຣູປາຍຕນໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ປຸຏ຺ໂຐ ຈກ຺ຂຸເມວ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ປຏິວິຊານາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ປສ຺ສຕີຕິ ຫິ ມຍໍ ປຏິຊານນໍ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາມ, ນ ຈກ຺ຂູປສໍຫາຣມຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ວເທຫິ ຕາວ ‘‘ກິໍ ເຕ ຈກ຺ຂຸມາ ຣູເປນ ຣູປໍ ປຏິວິຊານາຕີ’’ຕິ. ອິຕໂຣ ປຸຣິມນເຍເນວ ປຏິກ຺ຂິປຕິ ເຈວ ປຏິຊານາຕິ ຈ. ອຖ ນໍ ‘‘ເອວໍ ສນ຺ເຕ ຣູປໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕຎ຺ຫິ ປຏິວິຊານາຕິ ນາມາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ຣູປໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ເລສໍ ອລຠນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປເຕວ. ອຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາວຏ຺ຏນາຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ຈກ຺ຂຸ ປຏິວິຊານນຏ຺ເຐນ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິຍ ຕສ຺ສາປິ ອາວຊ຺ຊນາຍ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອິຕໂຣ ຍສ຺ມາ ນ ອາວຊ຺ຊນປຏິພທ຺ຘໍ ຈກ຺ຂຸ, ນ ຕໍ ອາວຊ຺ຊນານນ຺ຕຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ເຫວນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທນ຺ຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕີຕິ ສສມ຺ຠາຣກຖານເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຫິ ອຸສຸນາ ວິຊ຺ຌນ຺ໂຕປິ ‘‘ຘນຸນາ ວິຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ປສ຺ສນ຺ໂຕປິ ‘‘ຈກ຺ຂຸນາ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກເມຕໍ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍປິ.

ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

ອຏ຺ຐາຣສໂມ ວຄ຺ໂຄ.