໑໓. ເຕຣສມວຄ຺ໂຄ

໑. ກປ຺ປຏ຺ຐກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໕໔-໖໕໗. ອິທານິ ກປ຺ປຏ຺ຐກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ສງ຺ຆໍ ສມຄ຺ຄໍ ເຠຕ຺ວານ, ກປ຺ປໍ ນິຣຍມ຺ຫິ ປຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ‘‘ສກລມ຺ປິ ກປ຺ປໍ ສງ຺ຆເຠທໂກ ນິຣເຍ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ກປ຺ປຏ຺ໂຐຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ພຸທ຺ໂຘ ຈ ໂລເກຕິ ອິທໍ ວິນາ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທນ ສງ຺ຆເຠທສ຺ສ ອຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກປ຺ໂປ ຈ ສຓ຺ຐາຕິ ສງ຺ໂຆ ຈ ຠິຊ຺ຊຕີຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ໂສ ສກລໍ ກປ຺ປໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ສຓ຺ຐຫນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາ’’ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕີຕນ຺ຕິອາທິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາຘິປ຺ປາຍເມວ. ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ອິທ຺ຘິມາຕິ ປຎ຺ເຫ ຠາວນາມຍໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ປຣສມເຍ ປນສ຺ສ ຊາຕິມຍໍ ອິທ຺ຘິໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທຕິອາທິ ‘‘ຊາຕິມຍາຍ ອິທ຺ຘິຍາ ອິທ຺ຘິມາຕິ ລທ຺ຘິມຕ຺ຕເມຕໍ, ກິໍ ເຕນ, ຍທິ ປນສ຺ສ ອິທ຺ຘິ ອຕ຺ຖິ, ອິມິນາ ນເຍນ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ຠເວຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາປາຍິໂກ ເນຣຍິໂກຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ຍໍ ໂສ ເອກໍ ກປ຺ປໍ ອສີຕິຠາເຄ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ເອກຠາຄມຕ຺ຕໍ ກາລໍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ຕໍ ອາຍຸກປ຺ປໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກນ຺ຕິ.

ກປ຺ປຏ຺ຐກຖາວຓ຺ຓນາ.

໒. ກຸສລປຏິລາຠກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໕໘-໖໕໙. ອິທານິ ກຸສລປຏິລາຠກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ສກສມເຍ ກາມາວຈຣກຸສລເມວ ປຏິລຠຕິ. ເຍນ ປນ ຕໍ ອຸປປຕ຺ຕິໍ ປຏິພາເຫຍ຺ຍ, ຕໍ ມຫຄ຺ຄຕໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ນ ປຏິລຠຕິ. ເຍສໍ ປນ ອິມໍ ວິຠາຄໍ ອກຕ຺ວາ ອວິເສເສເນວ ‘‘ໂສ ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ນ ປຏິລຠຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕສໍ ວິຠາຄທສ຺ສເນນ ຕໍ ລທ຺ຘິໍ ຠິນ຺ທິຕຸໍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ກຸສລປຏິລາຠກຖາວຓ຺ຓນາ.

໓. ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໖໐-໖໖໒. ອິທານິ ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ໂຕ ນາມ ເຍນ ຂນ຺ຘເຠທໂຕ ອນນ຺ຕຣາ ວິປາກທາຍກໍ ມາຕຸຆາຕາທິ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມໍ ອາຓຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ນິຍຕາຍ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ອາຓຕ຺ໂຕ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ໂສ ອຕ຺ຖສາຘິກາຍ ເຈຕນາຍ ອຸປ຺ປາທິຕຕ຺ຕາ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍໂຕ ໂຫຕິ, ອຠພ຺ໂພ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິຕຸໍ. ຍສ຺ສ ອນິຍຕາຍ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ອາຓຕ຺ໂຕ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ໂສ ອຕ຺ຖສາຘິກາຍ ເຈຕນາຍ ອນຸປ຺ປາທິຕຕ຺ຕາ ນ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍໂຕ, ຠພ຺ໂພ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິຕຸນ຺ຕິ ອິທໍ ສກສມເຍ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ. ເຍສໍ ປນ ‘‘ອນິຍຕາຍປິ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ອຠພ຺ໂພເຍວ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິຕຸ’’ນ຺ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕສໍ ຕໍ ລທ຺ຘິໍ ຠິນ຺ທິຕຸໍ ສກວາທີ ປຸພ຺ພປກ຺ຂໍ ທຕ຺ວາ ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ປຣວາທິນາ ອຕ຺ຕານໍ ປຸຈ຺ຉາເປຕິ. ເຕເນຕ຺ຖ ປຐມປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ, ອຕ຺ຖສາຘິກເຈຕນາຍ ອຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕໂຕ ປຣວາທີ ມາຕຸຆາຕາທິກມ຺ມສ຺ສ ອາຓຕ຺ຕຕ຺ຕາວ ‘‘ໂສ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍໂຕ’’ຕິ ມຎ຺ຎຕິ. ຕສ຺ມາ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍາມຎ຺ຈາຕິ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ສກວາທີ ປນ ເອກສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ນິຍາມານໍ ອໂນກ຺ກນ຺ຕິມຕ຺ຕເມວ ສນ຺ຘາຍ ນ ເຫວນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

ນນຸ ຕໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ມາຕຸຆາຕາທິກມ຺ມໍ. ຕຕ຺ຖ ອນິຍຕາຓຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ອນິຍຕມ຺ປິ ຫິ ອາຓຕ຺ຕິໍ ປໂຍເຊຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ ມຍາ ກຕ’’ນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊເຕວ, ວິປ຺ປຏິສາໂຣ ຊາຍເຕວ. ຫຎ຺ຈີຕິອາທິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈຸປ຺ປຕ຺ຕິມຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣວາທິນາ ລທ຺ຘິປຕິຏ຺ຐາປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໖໑. ອິທານິ ຍສ຺ສ ອນິຍຕາຓຕ຺ຕິກສ຺ສາປິ ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຣວາທິນາ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາໂມກ຺ກມນໍ ປຏິສິທ຺ຘໍ, ຕເມວ ປຸຄ຺ຄລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠພ຺ໂພຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ສກວາທີ ‘‘ອຠພ຺ໂພ ນາມ ມາຕຸຆາຕາທິກມ຺ມານໍ ກາຣໂກ, ກິໍ ເຕ ເຕນ ຕານິ ກມ຺ມານິ ກຕານີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ມາຕາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິຕາຕິອາທິມາຫ. ອິຕໂຣ ເຕສໍ ວຕ຺ຖູນໍ ອໂຣຄຕາຍ ຕຖາຣູປໍ ກິຣິຍໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ນ ເຫວ’’ນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

ຕໍ ກມ຺ມໍ ປຏິສໍຫຣິຕ຺ວາຕິ ອນິຍຕາຓຕ຺ຕິກມ຺ມໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ‘‘ມາ ໂຂ ມຍາ ອາຓຕ຺ຕໍ ອາກາສີ’’ຕິ ອາຓຕ຺ຕໍ ນິວາເຣນ຺ເຕນ ປຏິສໍຫຏໍ ນາມ ໂຫຕິ. ປຏິສໍຫຏຕ຺ຕາເຍວ ເຈຕ຺ຖ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ປຏິວິໂນທິຕໍ, ວິປ຺ປຏິສາໂຣ ປຏິວິນີໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ປເນຕ຺ຖ ປຸຣິມາຓຕ຺ຕິຍາເຍວ ນິຍຕຠາວໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ປຣວາທີ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຊານາຕິ. ອຖ ນໍ ສກວາທີ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຏິສໍຫຏຠາວໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາເປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຫຎ຺ຈີຕິອາທິມາຫ.

໖໖໒. ປຸນ ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ປຣິໂຍສານປຎ຺ເຫ ປຐມປຎ຺ເຫ ວິຍ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ນນຸ ຕໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ອນຸໂຍໂຄ ປຣວາທິສ຺ສ, ປຏິສໍຫຏກາລໂຕ ປຸພ຺ເພ ປຍຸຕ຺ຕກາລໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ປຍຸຕ຺ຕປຸພ຺ພຕາມຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນິຍຕາຓຕ຺ຕິວເສນ ຫຎ຺ຈີຕິ ລທ຺ຘິປຕິຏ຺ຐາປນໍ ປຣວາທິສ຺ສ. ອຍໍ ປນ ລທ຺ຘິ ອໂຍນິໂສ ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາວ ໂຫຕີຕິ.

ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໔. ນິຍຕສ຺ສ ນິຍາມກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໖໓-໖໖໔. ອິທານິ ນິຍຕສ຺ສ ນິຍາມກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ທຸວິໂຘ ນິຍາໂມ – ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍາໂມ ຈ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມໍ, ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາໂມ ຈ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ. ອິເມ ທ຺ເວ ນິຍາເມ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ໂຎ ນິຍາໂມ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ສພ຺ເພປິ ຫິ ເສສາ ເຕຠູມກຘມ຺ມາ ອນິຍຕາ ນາມ. ເຕຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕປິ ອນິຍໂຕເຍວ. ພຸທ຺ເຘຫິ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຓພເລນ ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອນາຄເຕ ໂພຘິໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກໂຕ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ປຸຎ຺ຎຸສ຺ສທຕ຺ຕາ ນິຍໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິຕິ ອິມໍ ໂວຫາຣມຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ປຈ຺ຉິມຠວິໂກ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕາຍ ຊາຕິຍາ ຠພ຺ໂພ ຘມ຺ມໍ ອຠິສເມຕຸ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ນິຍໂຕ ນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ພເສລິຍາປຣເສລິຍານໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍໂຕຕິອາທິ ອຎ຺ເຎນ ນິຍາເມນ ນິຍຕສ຺ສ ອຎ຺ຎນິຍາມາຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸພ຺ເພ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕ຺ວາຕິອາທິ ນິຍາມປ຺ປເຠທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕິປຏ຺ຐານນ຺ຕິອາທິ ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ນິຍາເມ ຘມ຺ມປ຺ປເຠທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠພ຺ໂພ ໂພຘິສຕ຺ໂຕຕິ ວຈນໍ ເກວລໍ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຠພ຺ພຕໍ ທີເປຕິ, ນ ນິຍຕສ຺ສ ນິຍາໂມກ຺ກມນໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກໍ. ໂສ ຫິ ປຸພ຺ເພ ເອເກນປິ ນິຍຕຘມ຺ເມນ ອນິຍໂຕ ໂພຘິມູເລ ສຈ຺ຈທສ຺ສເນນ ນິຍາມໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕຕິ.

ນິຍຕສ຺ສ ນິຍາມກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕. ນິວຸຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໖໕-໖໖໗. ອິທານິ ນິວຸຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ສຸທ຺ຘສ຺ສ ສຸທ຺ຘກິຈ຺ຈາຠາວໂຕ ນີວຣເຓຫິ ນິວຸໂຕ ໂອຜຸໂຏ ປຣິໂຍນທ຺ໂຘ ຈ ນີວຣຓໍ ຊຫຕີຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ນິວຸໂຕຕິປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຣຕ຺ໂຕ ຣາຄນ຺ຕິອາທິ ນິວຸຕສ຺ສ ນີວຣຓຊຫເນ ໂທສທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕຕິອາທິ ວິກ຺ຂມ຺ຠນວິສຸທ຺ຘິຍາ ວິສຸທ຺ຘສ຺ສ ສມຸຈ຺ເຉທວິສຸທ຺ຘິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ຊານໂຕຕິອາທິ ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ ອາສວກ຺ຂຍໍ ທີເປຕິ, ນ ນິວຸຕສ຺ສ ນີວຣຓຊຫນໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກນ຺ຕິ.

ນິວຸຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໖. ສມ຺ມຸຂີຠູຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໖໘-໖໗໐. ອິທານິ ສມ຺ມຸຂີຠູຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕຕິ ສໍໂຍຊນານໍ ສມ຺ມຸຂີຠາວໍ ເຕຫິ ສມງ຺ຄີຠາວໍ ອຸປຄໂຕ. ເສສເມຕ຺ຖ ນິວຸຕກຖາສທິສເມວາຕິ.

ສມ຺ມຸຂີຠູຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໗. ສມາປນ຺ໂນ ອສ຺ສາເທຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໗໑-໖໗໓. ອິທານິ ສມາປນ຺ໂນ ອສ຺ສາເທຕີຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ, ໂສ ຕທສ຺ສາເທຕີ’’ຕິອາທິວຈນໍ (ອ. ນິ. ໔.໑໒໓) ນິສ຺ສາຍ ‘‘ສມາປນ຺ໂນ ອສ຺ສາເທຕິ, ສາ ຈສ຺ສ ຌານນິກນ຺ຕິ ຌານາຣມ຺ມຓາ ໂຫຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ສມາປນ຺ໂນຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຕໍ ຌານໍ ຕສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ປຎ຺ເຫສຸ ຕສ຺ເສວ ຕທາຣມ຺ມຓຕໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ຕວິໂຣຘຠເຍນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ‘‘ຕທສ຺ສາເທຕີ’’ຕິວຈນມຕ຺ເຕນ ປຏິຊານາຕິ. ໂສ ຕທສ຺ສາເທຕີຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ຌານລາຠິໂນ ຌານາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຌານສ຺ສາທໍ ສາເຘຕິ, ນ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍເຍວ ຌານນິກນ຺ຕິຍາ ຌານາຣມ຺ມຓຕໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກນ຺ຕິ.

ສມາປນ຺ໂນ ອສ຺ສາເທຕີຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໘. ອສາຕຣາຄກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໗໔. ອິທານິ ອສາຕຣາຄກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໐໙) ສຸຕ຺ເຕ ທິຏ຺ຐາຠິນນ຺ທນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອຠິນນ຺ທຕີ’’ຕິວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ທຸກ຺ຂເວທນາຍປິ ຣາຄສ຺ສາທວເສນ ອຠິນນ຺ທນາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຖິ ອສາຕຣາໂຄ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອຕ຺ຖິ ອສາຕຣາໂຄຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ອສາຕຣາໂຄຕິ ອສາເຕ ທຸກ຺ຂເວທຍິເຕ ‘‘ອໂຫ ວຕ ເມ ເອຕເທວ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ຣຊ຺ຊນາ. ອາມນ຺ຕາຕິ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

໖໗໕. ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ອຠິນນ຺ທຕີຕິ ສຸຕ຺ເຕ ປນ ວິນິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂເວທນເມວ ອາຣພ຺ຠ ຣາຄຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ສມູຫຄ຺ຄຫເຓນ ປນ ເວທຍິຕລກ຺ຂຓໍ ຘມ຺ມໍ ທຸກ຺ຂເວທນເມວ ວາ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ທິຏ຺ຐິມຎ຺ຎນາສງ຺ຂາຕາຍ ທິຏ຺ຐາຠິນນ຺ທນາຍ ເວທນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ, ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ວິປຣິຓາມໍ ອຠິນນ຺ທຕິ, ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ອຠິຠູໂຕ ຕສ຺ສາ ປຏິປກ຺ຂໍ ກາມສຸຂໍ ປຕ຺ຖຍນ຺ໂຕປິ ທຸກ຺ຂເວທນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ ນາມ. ເອວໍ ທຸກ຺ຂເວທນາຍ ອຠິນນ຺ທນາ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕສ຺ມາ ອສາຘກເມຕໍ ອສາຕຣາຄສ຺ສາຕິ.

ອສາຕຣາຄກຖາວຓ຺ຓນາ.

໙. ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາອພ຺ຍາກຕາຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໗໖-໖໘໐. ອິທານິ ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາ ອພ຺ຍາກຕາຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຣູປຕຓ຺ຫາ…ເປ… ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາຕິ ອິມາສຸ ຉສຸ ຕຓ຺ຫາສຸ ຍສ຺ມາ ສພ຺ພປຈ຺ຉິມາ ຕຓ຺ຫາ ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສາ ອພ຺ຍາກຕາຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ພເສລິຍານໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ເສສປຎ຺ຫານໍ ປາຬິຍາ ອຕ຺ໂຖ ນິຍ຺ຍາຕິ. ກາມຕຓ຺ຫາຕິອາທີຫິ ຕີຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ຉປິ ຕຓ຺ຫາ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕາ. ຣູປາທີສຸ ຫິ ຉສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ກາມສ຺ສາທວເສນ ປວຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາ ກາມຕຓ຺ຫາ. ‘‘ຠວິສ຺ສຕິ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິສຫຄຕາ ຕຓ຺ຫາ ຠວຕຓ຺ຫາ. ‘‘ນ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິສຫຄຕາ ຕຓ຺ຫາ ວິຠວຕຓ຺ຫາຕິ. ນນຸ ສາ ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາຕິ ປທໍ ຕຓ຺ຫາຍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕິໍ ທີເປຕິ, ນ ອພ຺ຍາກຕຠາວໍ ຕສ຺ມາ ອສາຘກນ຺ຕິ.

ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາ ອພ຺ຍາກຕາຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໐. ຘມ຺ມຕຓ຺ຫານທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໖໘໑-໖໘໕. ອິທານິ ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາ ນທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣາປິ ຍສ຺ມາ ສາ ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ນ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ພເສລິຍານໍເຍວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ເສສໍ ປຸຣິມກຖາສທິສເມວາຕິ.

ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາ ນທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

ເຕຣສໂມ ວຄ຺ໂຄ.