໗. ສຕ຺ຕມວຄ຺ໂຄ

໑. ສງ຺ຄຫິຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໗໑-໔໗໒. ອິທານິ ສງ຺ຄຫິຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ທາມາທີຫິ ພລິພທ຺ທາທໂຍ ວິຍ ເກຈິ ຘມ຺ມາ ເກຫິຈິ ຘມ຺ເມຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ຘມ຺ມາ ເກຫິຈິ ຘມ຺ເມຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ເອກວິເຘນ ຣູປສງ຺ຄໂຫຕິອາທິ ນິຣຕ຺ຖກ’’ນ຺ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິການຎ຺ເຈວ ສິທ຺ຘຕ຺ຖິການຎ຺ຈ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອຎ຺ເຎນຕ຺ເຖນ ສງ຺ຄຫຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອິທານິ ເຍນຕ຺ເຖນ ສງ຺ຄໂຫ ລພ຺ຠຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ຘມ຺ມາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ຍາ ປເນສາ ປຣວາທິນາ ລທ຺ຘິປຕິຏ຺ຐາປນຕ຺ຖໍ ຍຖາ ທາເມນ ວາຕິອາທິກາ ອຸປມາ ອາຫຏາ, ສກວາທິນາ ຕໍ ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ‘‘ຫຎ຺ຈິ ທາເມນ ວາ’’ຕິ ຕສ຺ສ ລທ຺ຘິ ຠິນ຺ນາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ຍທິ ເຕ ທາມາທີຫິ ພລິພທ຺ທາທໂຍ ສງ຺ຄຫິຕາ ນາມ, ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ຘມ຺ມາ ເກຫິຈິ ຘມ຺ເມຫິ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ.

ສງ຺ຄຫິຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໒. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໗໓-໔໗໔. ອິທານິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ຕິລມ຺ຫິ ເຕລໍ ວິຍ ນ ເວທນາທໂຍ ສຎ຺ຎາທີສຸ ອນຸປວິຏ຺ຐາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ຘມ຺ມາ ເກຫິຈິ ຘມ຺ເມຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິອາທິ ນິຣຕ຺ຖກໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິກສິທ຺ຘຕ຺ຖິການຎ຺ເຎວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອຎ຺ເຎເນວຕ຺ເຖນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ເສສມິຘາປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ໂຍ ປເນສ ປຣວາທິນາ ‘‘ຍຖາ ຕິລມ຺ຫິ ເຕລ’’ນ຺ຕິອາທິໂກ ອຸປມາປຎ຺ໂຫ ອາຫໂຏ, ໂສ ຍສ຺ມາ ເວທນາສຎ຺ຎານໍ ວິຍ ຕິລເຕລານໍ ລກ຺ຂຓໂຕ ນານຕ຺ຕວວຕ຺ຖານໍ ນຕ຺ຖິ. ສພ຺ເພສຸປິ ຫິ ຕິລອຏ຺ຐິຕເຈສຸ ຕິໂລຕິ ໂວຫາຣມຕ຺ຕໍ, ເຕເນວ ຕິລໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຄຫິເຕ ປຸຣິມສຓ຺ຐາເນນ ຕິໂລ ນາມ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ມາ ອນາຫຏສທິໂສວ ໂຫຕີຕິ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໓. ເຈຕສິກກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໗໕-໔໗໗. ອິທານິ ເຈຕສິກກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ຜສ຺ສິກາທໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ເຈຕສິເກນາປິ ນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ອິຕິ ນຕ຺ຖິ ເຈຕສິໂກ ຘມ຺ໂມ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິກສິທ຺ຘຕ຺ຖິການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ສຫຊາໂຕຕິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສຫຊາຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຜສ຺ສິກາຕິ ຕາທິສໍ ໂວຫາຣໍ ອປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ. ກິໍ ໂວຫາເຣນ, ຍຖາ ຈິຕ຺ຕນິສ຺ສິຕໂກຕິ ເຈຕສິໂກ, ເອວໍ ໂສປິ ຜສ຺ສນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ຜສ຺ສິໂກຕິ ວຸຕ຺ເຕ ໂທໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ເຈຕສິກກຖາວຓ຺ຓນາ.

໔. ທານກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໗໘. ອິທານິ ທານກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ທານໍ ນາມ ຕິວິຘໍ – ຈາຄເຈຕນາປິ, ວິຣຕິປິ, ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມປິ. ‘‘ສທ຺ຘາ ຫິຣິຍໍ ກຸສລຎ຺ຈ ທານ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໘.໓໐) ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ຈາຄເຈຕນາ ທານໍ. ‘‘ອຠຍໍ ເທຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໘.໓໙) ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ວິຣຕິ. ‘‘ທານໍ ເທຕິ ອນ຺ນໍ ປານ’’ນ຺ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ. ຕຕ຺ຖ ຈາຄເຈຕນາ ‘‘ເທຕິ ວາ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ, ເທນ຺ຕິ ວາ ເອຕາຍ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ທານໍ. ວິຣຕິ ອວຂຓ຺ຑນຏ຺ເຐນ ລວນຏ຺ເຐນ ວາ ທານໍ. ສາ ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ຠຍເຠຣວາທິສງ຺ຂາຕໍ ທຸສ຺ສີລ຺ຍເຈຕນໍ ທາຕິ ຂຓ຺ເຑຕິ ລຸນາຕິ ວາຕິ ທານໍ. ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ທິຍ຺ຍຕີຕິ ທານໍ. ເອວເມຕໍ ຕິວິຘມ຺ປິ ອຕ຺ຖໂຕ ເຈຕສິໂກ ເຈວ ຘມ຺ໂມ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ຈາຕິ ທຸວິຘໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ເຈຕສິໂກວ ຘມ຺ໂມ ທານໍ, ນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິກສິທ຺ຘຕ຺ຖິການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ເຈຕສິໂກຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມວເສນ ໂຈເທຕຸໍ ລພ຺ຠາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ອນ຺ນາທີນິ ວິຍ ໂສ ນ ສກ຺ກາ ທາຕຸນ຺ຕິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ອິຕຣສ຺ສ. ປຸນ ທຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ປຸຏ຺ເຐ ‘‘ອຠຍໍ ເທຕີ’’ຕິ ສຸຕ຺ຕວເສນ ປຏິຎ຺ຎາ ຕສ຺ເສວ. ຜສ຺ສປຎ຺ຫາທີສຸ ປນ ຜສ຺ສໍ ເທຕີຕິອາທິໂວຫາຣໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປເຕວ.

໔໗໙. ອນິຏ຺ຐຜລນ຺ຕິອາທິ ອເຈຕສິກສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ທານຠາວທີປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ອເຈຕສິໂກ ອນ຺ນາທິຘມ຺ໂມ ອາຍຕິໍ ວິປາກໍ ເທຕິ, ອິຏ຺ຐຜລຠາວນິຍມນຕ຺ຖໍ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຍມ຺ປິ ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຍທິ ອເຈຕສິໂກ ອນ຺ນາທິຘມ຺ໂມ ທານໍ ຠເວຍ຺ຍ, ຫິຕຈິຕ຺ເຕນ ອນິຏ຺ຐໍ ອກນ຺ຕໍ ເຠສຊ຺ຊໍ ເທນ຺ຕສ຺ສ ນິມ຺ພພີຊາທີຫິ ວິຍ ນິມ຺ພາທໂຍ ອນິຏ຺ຐເມວ ຜລໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ຫິຕຜຣຓຈາຄເຈຕນາ ທານໍ, ຕສ຺ມາ ອນິຏ຺ເຐປິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ເມ ທານໍ ອິຏ຺ຐຜລເມວ ໂຫຕີຕິ.

ເອວໍ ປຣວາທິນາ ເຈຕສິກຘມ຺ມສ຺ສ ທານຠາເວ ປຕິຏ຺ຐາປິເຕ ສກວາທີ ອິຕເຣນ ປຣິຍາເຍນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມສ຺ສ ທານຠາວໍ ສາເຘຕຸໍ ທານໍ ອິຏ຺ຐຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາຕິອາທິມາຫ. ປຣວາທີ ປນ ຈີວຣາທີນໍ ອິຏ຺ຐວິປາກຕໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ສຸຕ຺ຕສາຘນໍ ປຣວາທີວາເທປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ ສກວາທີວາເທປິ, ນ ປນ ເອເກນຕ຺ເຖນ. ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ອິຏ຺ຐຜໂລຕິ ອິຏ຺ຐຜລຠາວມຕ຺ຕເມວ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ເຕນ ຫິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐຜລຠາເວເນວ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ທາຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ປນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ທານເມວ. ທິນ຺ນຎ຺ຫິ ທານານໍ ສງ຺ກຣຠາວໂມຈນຕ຺ຖເມວ ອຍໍ ກຖາຕິ.

ທານກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕. ປຣິໂຠຄມຍປຸຎ຺ຎກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໘໓. ອິທານິ ປຣິໂຠຄມຍປຸຎ຺ຎກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ເຕສໍ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ, ສທາ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໔໗) ຈ ‘‘ຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊມາໂນ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໕໑) ຈ ເອວມາທີນິ ສຸຕ຺ຕານິ ອໂຍນິໂສ ຄເຫຕ຺ວາ ເຍສໍ ປຣິໂຠຄມຍໍ ນາມ ປຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິກສິທ຺ຘຕ຺ຖິກສມ຺ມິຕິຍານໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຣິໂຠຄມຍນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ປຸຎ຺ຎໍ ນາມ ຜສ຺ສາທໂຍ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ, ນ ຕໂຕ ປຣໍ, ຕສ຺ມາ ຜສ຺ສາທີຫິ ເຕ ວຑ຺ຒິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ປຣິໂຠຄມໂຍ ຜສ຺ໂສຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ອິຕເຣນ ເຕສໍ ອວຑ຺ຒນໂຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ລຕາວິຍາຕິອາທີນິ ‘‘ກິຣິຍາຍ ວາ ຠາວນາຍ ວາ ວິນາປິ ຍຖາ ລຕາທີນິ ສຍເມວ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກິໍ ເຕ ເອວໍ ວຑ຺ຒນ຺ຕີ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຖາ ປນສ຺ສ ອວຑ຺ຒນໂຕ ນ ເຫວາຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ.

໔໘໔. ນ ສມນ຺ນາຫຣຕີຕິ ປຎ຺ເຫ ປຏິຄ຺ຄາຫການໍ ປຣິໂຠເຄນ ປຸຣິມເຈຕນາ ວຑ຺ຒຕິ, ເອວໍ ຕໍ ໂຫຕິ ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ຕໂຕ ອນາວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສາຕິອາທີຫິ ປຸຏ຺ໂຐ ທາຍກສ຺ສ ຈາຄເຈຕນໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນາວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສາຕິ ທານເຈຕນາຍ ປຸເຣຈາຣິເກນ ອາວຊ຺ຊເນນ ຠວງ຺ຄໍ ອນາວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສ ອປຣິວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສ. ອນາໂຠຄສ຺ສາຕິ ນິຣາໂຠຄສ຺ສ. ອສມນ຺ນາຫຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ນ ສມນ຺ນາຫຣນ຺ຕສ຺ສ. ອາວຊ຺ຊນຎ຺ຫິ ຠວງ຺ຄໍ ວິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄຕມຄ຺ເຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ທານເຈຕນໍ ສມນ຺ນາຫຣຕິ ນາມ. ເອວໍກິຈ຺ເຈນ ອິມິນາ ຈິຕ຺ເຕນ ອສມນ຺ນາຫຣນ຺ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎໍ ໂຫຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ມນໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ. ອາວຊ຺ຊເນນ ຫິ ຕທນນ຺ຕຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ມນໍ ກໂຣຕິ ນາມ. ເອວໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປໂຍຄວຈນສ຺ມິຎ຺ຫິ ເອຕໍ ຠຸມ຺ມໍ. ອເຈຕຍນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເຈຕນໍ ອນຸປ຺ປາເທນ຺ຕສ຺ສ. ອປຕ຺ເຖນ຺ຕສ຺ສາຕິ ປຕ຺ຖນາສງ຺ຂາຕໍ ກຸສລຈ຺ຉນ຺ທໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ. ອປ຺ປຓິທຫນ຺ຕສ຺ສາຕິ ທານເຈຕນາວເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐເປນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນນຸ ອາວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສາຕິ ວາເຣ ອາໂຠຄສ຺ສາຕິ ອາໂຠຄວໂຕ. ອຖ ວາ ອາໂຠຄາ ອສ຺ສ, ອາໂຠຄສ຺ສ ວາ ອນນ຺ຕຣໍ ຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໘໕. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜສ຺ສານນ຺ຕິອາທີສຸປິ ເອກກ຺ຂເຓ ທາຍກສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜສ຺ສາທີນໍ ອຠາວາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ທາຍກສ຺ສ ຈ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຈາຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ຜສ຺ສາທໂຍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ອປິຈສ຺ສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓານໍ ສໂມຘານໍ ໂຫຕີຕິ ລທ຺ຘິ, ຕສ຺ສາປິ ວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ອຖ ນໍ ສກວາທີ ປຣິຍາຍສ຺ສ ທ຺ວາຣໍປິທຫິຕ຺ວາ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກວເສນ ໂຈເທຕຸໍ ກຸສລາທິປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຕຕ຺ຣາປິ ກຸສລາກຸສລານໍ ເອກສ຺ເສກກ຺ຂເຓ ສມ຺ປໂຍຄາຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຣິໂຠຄມຍໍ ປນ ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິຊານາຕິ. ອຖ ນໍ ສກວາທີ ສຸຕ຺ເຕນ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

໔໘໖. ສຸຕ຺ຕສາຘເນ ອາຣາມໂຣປກາທີນໍ ອນຸສ຺ສຣຓປຏິສງ຺ຂຣຓາທິວເສນ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ປຸຎ຺ຎໍ ສນ຺ຘາຍ ສທາ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປ຺ປມາໂຓ ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎາຠິສນ຺ໂທຕິ ອິທໍ ອປ຺ປມາຓວິຫາຣິໂນ ທິນ຺ນປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ເອວຣູໂປ ເມ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ອນຸໂມທນວເສນ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ໂສ ປຣິໂຠຄມຍນ຺ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ປຏິຄ຺ຄາຫເກນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣິຠຸຕ຺ເຕປິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ເມ ປຸຎ຺ຎໍ ໂຫຕິເຍວ, ຕສ຺ມາ ສກວາທີວາໂທວ ພລວາ, ຕຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄາຫເກນ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ປຣິໂຠຄມຍປຸຎ຺ຎກຖາວຓ຺ຓນາ.

໖. ອິໂຕທິນ຺ນກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໘໘-໔໙໑. ອິທານິ ອິໂຕ ທິນ຺ນກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ອິໂຕ ທິນ຺ເນນ ຍາເປນ຺ຕິ, ເປຕາ ກາລງ຺ກຕາ ຕຫິ’’ນ຺ຕິ (ເປ. ວ. ໑໙) ວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ຍໍ ອິໂຕ ຈີວຣາທິ ທິນ຺ນໍ ເຕເນວ ຍາເປນ຺ຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣາຊຄິຣິກສິທ຺ຘຕ຺ຖິການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອິໂຕ ທິນ຺ເນນາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ປຸນ ຈີວຣາທິວເສນ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ອຎ຺ໂຎ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣໂກຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ວິປາກທາຍການໍ ກມ຺ມານໍ ອຎ຺ໂຎ ກາຣໂກ, ນ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ປນ ອິຕໂຣ ສຸຕ຺ຕວິໂຣຘຠເຍນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທານໍ ເທນ຺ຕນ຺ຕິ ທານໍ ທທມານໍ ທິສ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ອນຸໂມທິຕຕ຺ຕາ ຈ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ໂຠຄາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ລທ຺ຘິໍ ປຕິຏ຺ຐເປນ຺ຕສ຺ສາປິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາວ ໂຫຕິ. ນ ຫິ ເຕ ອິໂຕ ທິນ຺ເນເນວ ວຕ຺ຖຸນາ ຍາເປນ຺ຕິ. ເສເສສຸປິ ສຸຕ຺ຕສາຘເນສຸ ເອເສວ ນໂຍຕິ.

ອິໂຕ ທິນ຺ນກຖາວຓ຺ຓນາ.

໗. ປຖວີກມ຺ມວິປາໂກຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໙໒. ອິທານິ ປຖວີ ກມ຺ມວິປາໂກຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອິສ຺ສຣິຍສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ, ອາຘິປຈ຺ຈສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອິສ຺ສຣານໍ ຠາໂວ ອິສ຺ສຣິຍໍ ນາມ, ອຘິປຕີນຎ຺ຈ ຠາໂວ ອາຘິປຈ຺ຈໍ ນາມ, ປຖວິສ຺ສຣິຍອາຘິປຈ຺ຈສໍວຕ຺ຕນິກຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ອຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ເຍສໍ ‘‘ປຖວີ ກມ຺ມວິປາໂກ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຖວີຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ສຸຂເວທນີຍາຕິອາທິ ກມ຺ມວິປາກສຠາວທສ຺ສນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຜສ຺ໂສ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐສຸ ວິປາເກສຸ ຜສ຺ໂສ ສຸຂເວທນີຍາທິເຠໂທ ໂຫຕິ. ໂສ ຈ ສຎ຺ຎາທໂຍ ຈ ສຸຂເວທນາທີຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເວທນາທໂຍ ສຎ຺ຎາທີຫິ, ສພ຺ເພປິ ສາຣມ຺ມຓາ, ອຕ຺ຖິ ຈ ເນສໍ ປຸເຣຈາຣິກອາວຏ຺ຏນາທິສງ຺ຂາຕໍ ອາວຊ຺ຊນໍ, ກມ຺ມປຈ຺ຈຍຠູຕາ ເຈຕນາ, ໂຍ ຕຕ຺ຖ ອິຏ຺ຐວິປາໂກ, ຕສ຺ສ ປຕ຺ຖນາ, ປຓິຘານວເສນ ປວຕ຺ຕາ ມູລຕຓ຺ຫາ, ກິໍ ເຕ ເອວຣູປາ ປຖວີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອິຕໂຣ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຏິໂລມປຸຈ຺ຉາທີນິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.

໔໙໓. ກມ຺ມວິປາໂກ ປເຣສໍ ສາຘາຣໂຓຕິ ປຎ຺ເຫ ຜສ຺ສາທໂຍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານໍ ຣູປຎ຺ຈ ປຖວີອາທີນໍເຍວ ຈ ສາຘາຣຓຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ອສາຘາຣຓມຎ຺ເຎສນ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ປຣສມຍໂຕ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕໍ. ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ປຖວິໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີຕິ ປຎ຺ເຫ ປຖວິໍ ອນິສ຺ສິເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ນິສ຺ສິເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ປຖວິໍ ອປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີຕິ ປຎ຺ເຫ ອາຣຸປ຺ເປ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕານໍ ວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ກມ຺ມວິປາກໍ ອເຂເປຕ຺ວາຕິ ອິທໍ ປຣສມຍວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ກມ຺ມວິປາກຎ຺ຫິ ເຂເປຕ຺ວາວ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີຕິ ເຕສໍ ລທ຺ຘິ. ສກສມເຍ ປນ ກໂຕກາສສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິປາກໍ ອເຂເປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພານໍ ນຕ຺ຖິ. ເຕສຎ຺ຈ ລທ຺ຘິຍາ ປຖວີ ສາຘາຣຓວິປາກຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປນ຺ນວິປາໂກເຍວ ໂຫຕິ. ຕໍ ວິປາກຠາເວນ ຐິຕໍ ອເຂເປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພານໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ໂຈເທຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິຕໂຣ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສຕ຺ຕສ຺ສ ກມ຺ມວິປາກນ຺ຕິ ປຎ຺ເຫ ອສາຘາຣຓໍ ຜສ຺ສາທິໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ສາຘາຣຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ປຖວີສມຸທ຺ທສູຣິຍຈນ຺ທິມາທໂຍ ຫິ ສພ຺ເພສໍ ສາຘາຣຓກມ຺ມວິປາໂກຕິ ເຕສໍ ລທ຺ຘິ.

໔໙໔. ອິສ຺ສຣິຍສໍວຕ຺ຕນິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອິສ຺ສຣິຍໍ ນາມ ພຫຸຘນຕາ. ອາຘິປຈ຺ຈໍ ນາມ ເສສຊເນ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເຕຫິ ຄຣຸກາຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ອຘິປຕິຠາໂວ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມໍ ປຏິລາຠວເສນ ຕໍສໍວຕ຺ຕນິກໍ ນາມ ໂຫຕິ, ນ ຊນກວເສນ. ຕສ຺ມາ ວິປາກຠາເວ ອສາຘກເມຕນ຺ຕິ.

ປຖວີ ກມ຺ມວິປາໂກຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໘. ຊຣາມຣຓໍ ວິປາໂກຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໙໕. ອິທານິ ຊຣາມຣຓໍ ວິປາໂກຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ອຕ຺ຖິ ທຸພ຺ພຓ຺ຓສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ອປ຺ປາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຕາ ນາມ ຊຣາ. ອປ຺ປາຍຸກຕາ ນາມ ມຣຓໍ. ຕໍສໍວຕ຺ຕນິຍຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ອຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຊຣາມຣຓໍ ວິປາໂກຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ປຏິໂລມປຎ຺ເຫ ອນາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ຣູປຘມ຺ມານໍ ຕາວ ອນາຣມ຺ມຓເມວ, ອຣູປານໍ ປນ ຊຣາມຣຓໍ ສມ຺ປໂຍຄລກ຺ຂຓາຠາວາ ອນາຣມ຺ມຓເມວ.

໔໙໖. ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຊຣາມຣຓໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ວິປາໂກຕິ ປຎ຺ເຫ ຊຣາມຣເຓນ ນາມ ອນິຏ຺ຐວິປາເກນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິຊານາຕິ. ເຕເນວ ກາຣເຓນ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຊຣາມຣຓສ຺ສ ກຸສລວິປາກຕໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຣໂຕ ຈສ຺ສ ອກຸສລວິປາກຕຎ຺ເຎວ ປຏິຊານາຕິ.

ກຸສລານຎ຺ຈ ອກຸສລານຎ຺ຈາຕິ ປຸຈ຺ຉາວເສນ ເອກໂຕ ກຕໍ, ເອກກ຺ຂເຓ ປນ ຕໍ ນຕ຺ຖິ. ອພ຺ຍາກຕານໍ ອວິປາການໍ ຊຣາມຣຓໍ ວິປາໂກຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາຍ ປຣິຍາໂຍ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ອພ຺ຍາກຕວເສນ ປຸຈ຺ຉາ ນ ກຕາ.

໔໙໗. ທຸພ຺ພຓ຺ຓສໍວຕ຺ຕນິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸພ຺ພຓ຺ຓິຍໍ ນາມ ອປຣິສຸທ຺ຘວຓ຺ຓຕາ. ອປ຺ປາຍຸກຕາ ນາມ ອາຍຸໂນ ຈິຣໍ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາ. ຕຕ຺ຖ ອກຸສລກມ຺ມໍ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານສ຺ສ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຣູປສ຺ສ ກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ອສທິສຕ຺ຕາ ປນສ຺ສ ຕໍວິປາໂກ ນ ໂຫຕິ. ອຸຕຸສມຸຏ຺ຐານາທິໂນ ປນ ຕໍປຏິລາຠວເສນ ອາຍຸໂນ ຈ ອຸປຈ຺ເຉທກວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ເອວເມຕໍ ປຣິຍາເຍນ ຕໍສໍວຕ຺ຕນິກໍ ນາມ ໂຫຕິ, ນ ວິປາກຜສ຺ສາທີນໍ ວິຍ ຊນກວເສນ, ຕສ຺ມາ ວິປາກຠາເວ ອສາຘກໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວາຕິ.

ຊຣາມຣຓໍ ວິປາໂກຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໙. ອຣິຍຘມ຺ມວິປາກກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໙໘. ອິທານິ ອຣິຍຘມ຺ມວິປາກກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ກິເລສປ຺ປຫານມຕ຺ຕເມວ ສາມຎ຺ຎຜລໍ, ນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ນຕ຺ຖິ ອຣິຍຘມ຺ມວິປາໂກຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ອຣິຍຘມ຺ມວິປາໂກຕິ ມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ວິປາໂກ. ກິເລສກ຺ຂຍມຕ຺ຕໍ ອຣິຍຜລນ຺ຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ສາມຎ຺ຎນ຺ຕິ ສມຓຠາໂວ, ມຄ຺ຄສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ‘‘ສາມຎ຺ຎຎ຺ຈ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທເສສ຺ສາມິ ສາມຎ຺ຎຜລຎ຺ຈາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ເຎປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ນ ວິປາໂກຕິອາທີສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາທີນໍ ອປຈຍຄາມິຕໍ ສນ຺ຘາຍ ອຣິຍຜລານໍ ນວິປາກຠາວໍ ປຏິຊານາຕິ, ທານຜລາທີນໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ໂສ ຫິ ອາຈຍຄາມິຕ຺ຕິກສ຺ສ ເອວໍ ອຕ຺ຖໍ ຘາເຣຕິ – ວິປາກສງ຺ຂາຕໍ ອາຈຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕໍ ວາ ອາຈິນນ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອາຈຍຄາມິໂນ, ວິປາກໍ ອປຈິນນ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອປຈຍຄາມິໂນຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ປຏິຊານາຕິ ຈ ປຏິກ຺ຂິປຕິ ຈ.

໕໐໐. ກາມາວຈຣໍ ກຸສລໍ ສວິປາກໍ ອາຈຍຄາມີຕິອາທິກາ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ຈ ປຏິກ຺ເຂໂປ ຈ ສກວາທິສ຺ສ. ໂລກິຍຎ຺ຫິ ກຸສລໍ ວິປາກຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິໂຍ ເຈວ ວຏ຺ຏຎ຺ຈ ອາຈິນນ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອາຈຍຄາມິ. ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລໍ ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິໂຍ ເຈວ ວຏ຺ຏຎ຺ຈ ອປຈິນນ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອປຈຍຄາມິ. ເອວເມຕໍ ສວິປາກເມວ ໂຫຕິ, ນ ອປຈຍຄາມິວຈນມຕ຺ເຕນ ອວິປາກໍ. ອິມມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາເຍຕ຺ຖ ສກວາທິໂນ ປຏິຎ຺ຎາ ຈ ປຏິກ຺ເຂໂປ ຈ ເວທິຕພ຺ພາຕິ.

ອຣິຍຘມ຺ມວິປາກກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໐. ວິປາໂກ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໕໐໑. ອິທານິ ວິປາໂກ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ວິປາໂກ ວິປາກສ຺ສ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາທິປຈ຺ຈຍວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວິປາໂກປິ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຕສ຺ສ ວິປາໂກຕິ ຕສ຺ສ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມສ຺ສ ວິປາກສ຺ສ ໂຍ ວິປາໂກ, ໂສປິ ເຕ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມ ໂຫຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອິຕໂຣ ອາຍຕິໍ ວິປາກທານາຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາປິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ວິປາກສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ປນສ຺ສ ກຸສລາກຸສລສ຺ສ ວິຍ ຕສ຺ສາປິ ວິປາກສ຺ສ ວິປາໂກ, ຕສ຺ສາປິ ວິປາໂກຕິ ວຏ຺ຏານຸປຈ຺ເຉໂທ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມຍວິໂຣຘຠເຍນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

ວິປາໂກຕິ ວາຕິອາທິມ຺ຫິ ວຈນສາຘເນ ປນ ຍທິ ວິປາກສ຺ສ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ເມນ ເອກຕ຺ຖຕາ ຠເວຍ຺ຍ, ກຸສລາກຸສລພ຺ຍາກຕານໍ ເອກຕ຺ຖຕໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ວິປາໂກ ຈ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ໂສ ຫິ ຈຕູສຸ ວິປາກກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ເອເກກໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍາທີສຸ ປຈ຺ຈຍຏ຺ເຐນ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມຕໍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຏ຺ເຐນ ຈ ວິປາກໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ‘‘ວິປາໂກ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ອາມນ຺ຕາຕິ ປຏິຊານາຕິ. ອຖ ນໍ ສກວາທີ ‘‘ຍສ຺ມາ ຕຍາ ເອກກ຺ຂເຓ ຈຕູສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ວິປາໂກ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມປິ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ສຫຄຕາທິຠາໂວ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ເອວມາຫ. ອິຕໂຣ ກຸສລາກຸສລສງ຺ຂາຕໍ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຕຎ຺ເຎວ ອກຸສລນ຺ຕິ ຍທິ ເຕ ວິປາໂກ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມ, ໂຍ ອກຸສລວິປາໂກ, ໂສ ອກຸສລໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ກສ຺ມາ? ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ເມນ ເອກຕ຺ຕາ. ຕຎ຺ເຎວ ກຸສລນ຺ຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໕໐໒. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍາຕິ ອິທໍ ສຫຊາຕານໍ ປຈ຺ຈຍມຕ຺ຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອສາຘກໍ. ມຫາຠູຕານມ຺ປິ ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ນ ຈ ຕານິ ວິປາການິ, ນ ຈ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມານີຕິ.

ວິປາໂກ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

ສຕ຺ຕໂມ ວຄ຺ໂຄ.