໕. ປຎ຺ຈມວຄ຺ໂຄ

໑. ວິມຸຕ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໑໘. ອິທານິ ວິມຸຕ຺ຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ວິປສ຺ສນາ, ມຄ຺ໂຄ, ຜລໍ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ຎາຓານໍ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓນ຺ຕິ ນາມໍ. ເຕສຸ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ນິຈ຺ຈນິມິຕ຺ຕາທີຫິ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ຕທງ຺ຄວິມຸຕ຺ຕິຠາເວນ ວາ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓໍ. ມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິ, ຜລໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິວິມຸຕ຺ຕິ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓໍ ປນ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ຊານາຕີຕິ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓໍ. ເອວໍ ຈຕຸພ຺ພິເຘ ວິມຸຕ຺ຕິຎາເຓ ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ຜລຎາຓເມວ ວິມຸຕ຺ຕິ. ເສສານິ ‘‘ວິມຸຕ຺ຕານີ’’ຕິ ວາ ‘‘ອວິມຸຕ຺ຕານີ’’ຕິ ວາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອິທໍ ນາມ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓໍ ວິມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອວຕ຺ວາ ອວິເສເສເນວ ‘‘ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓໍ ວິມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທິສ຺ສ. ປຸນ ຍໍກິຎ຺ຈີຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາທີນິ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຏິປນ຺ນສ຺ສາຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ມຄ຺ຄຎາຓສ຺ສ ອນາສວຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕໍ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ຜເລ ຐິຕສ຺ສ ຎາຓໍ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕໍ ນາມ ນ ໂຫຕີຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ປຸນ ສກວາທີ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ວິມຸຕ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໒. ອເສຂຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໒໑. ອິທານິ ອເສຂກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣາທໂຍ ເສຂາ ‘‘ອຸຬາໂຣ ຠຄວາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອເສເຂ ຊານນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ເສຂສ຺ສ ອເສຂຎາຓໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຊານາຕິ ປສ຺ສຕີຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕສ຺ສ ຊານນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຄຕ຺ຣຠຸໂນຕິອາທິ ເຫຏ຺ຐິມາຍ ຠູມິຍໍ ຐິຕສ຺ສ ອຸປຣູປຣິຎາຓສ຺ສ ອຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນນຸ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເສໂຂ ‘‘ອຸຬາໂຣ ຠຄວາ’’ຕິ ຊານາຕີຕິ ປຣວາທີ ອເສເຂ ຠຄວຕິ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕໍ ອເສຂຎາຓນ຺ຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ນ ປເນຕໍ ອເສຂໍ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາປິ ລທ຺ຘິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐາປິຕາວ ໂຫຕີຕິ.

ອເສຂຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ.

໓. ວິປຣີຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໒໔. ອິທານິ ວິປຣີຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຍ຺ວາຍໍ ປຖວີກສິເຓ ປຖວີສຎ຺ຎີ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຕໍ ຎາຓໍ ວິປຣີຕຎາຓ’’ນ຺ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ປຖວິໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນນິມິຕ຺ຕຎ຺ຫິ ນ ປຖວີເຍວ, ຕຕ຺ຣ ຈາຍໍ ປຖວີສຎ຺ຎີ. ຕສ຺ມາ ວິປຣີຕຎາຓນ຺ຕິ ອຍເມຕສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕໂຕ ສກວາທີ ‘‘ລກ຺ຂຓປຖວີປິ ສສມ຺ຠາຣປຖວີປິ ນິມິຕ຺ຕປຖວີປິ ປຖວີເທວຕາປິ ສພ຺ພາ ປຖວີເຍວ, ຕາສຸ ປຖວີຕິ ຎາຓໍ ວິປຣີຕໍ ນ ໂຫຕິ. ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທິວິປຣິເຍໂສ ປນ ວິປຣີຕຎາຓໍ ນາມ. ກິໍ ເຕ ອິທໍ ເອເຕສຸ ອຎ຺ຎຕຣ’’ນ຺ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທິມາຫ. ອິຕໂຣ ວິປລ຺ລາສລກ຺ຂຓາຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ປຖວີນິມິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ.

ກຸສລນ຺ຕິ ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ຎາຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕຕິ ປຎ຺ເຫສຸປິ ວິປລ຺ລາສລກ຺ຂຓາຠາເວນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຖວີນິມິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ສພ຺ເພວ ປຖວີຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ປຖວີກສິຓໍ ລກ຺ຂຓປຖວີເຍວ ໂຫຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ສກວາທີ ຕຖາ ອຠາວໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ນນຸ ປຖວີ ອຕ຺ຖິ, ອຕ຺ຖິ ຈ ໂກຈິ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ສມາປຊ຺ຊຕີຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ນນຸ ນິມິຕ຺ຕປຖວີ ອຕ຺ຖິ, ອຕ຺ຖິ ຈ ໂກຈິ ຕໍ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕເຍວ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ນ ອາປໂຕ ວາ ເຕຊໂຕ ວາຕິ. ປຖວີ ອຕ຺ຖີຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ຍໍ ຍຖາ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ຕຖາ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຎາຓໍ ວິປຣີຕໍ ໂຫຕິ, ນິພ຺ພານໍ ອຕ຺ຖິ, ຕມ຺ປິ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ສພ຺ພວິປຣິເຍສສມຸຄ຺ຆາຕນໍ ມຄ຺ຄຎາຓມ຺ປິ ເຕ ວິປຣີຕໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ວິປຣີຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໔. ນິຍາມກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໒໘-໔໓໑. ອິທານິ ນິຍາມກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິສ຺ສຕິ, ຕໍ ‘‘ຠພ຺ໂພ ເອສ ຘມ຺ມໍ ອຠິສເມຕຸ’’ນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ຠຄວາ ຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອນິຍຕສ຺ສ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ເສວ ສໂຕ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ນິຍາມຄມນາຍ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອນິຍຕສ຺ສາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ນິຍາມຄມນາຍາຕິ ນິຍາໂມ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຄ຺ໂຄ, ມຄ຺ຄຄມນາຍ ມຄ຺ໂຄກ຺ກມນາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ປນສ຺ສ ຎາຓໍ ທິສ຺ວາ ຠຄວາ ‘‘ຠພ຺ໂພ ອຍ’’ນ຺ຕິ ຊານາຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທິສ຺ສ.

ອຖສ຺ສ ສກວາທີ ອຍຸຕ຺ຕວາທິຕໍ ທີເປຕຸໍ ນິຍຕສ຺ສາຕິ ວິປຣີຕານຸໂຍຄມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຐມປຎ຺ເຫ ມຄ຺ເຄນ ນິຍຕສ຺ສ ອນິຍາມຄມນາຍ ຎາຓໍ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິເຍ ນຕ຺ຖິຠາເວນ ປຏິຊານາຕິ. ຕຕິເຍ ອນິຍຕສ຺ສ ນຕ຺ຖີຕິ ປຸຏ຺ຐຕ຺ຕາ ລທ຺ຘິວິໂຣເຘນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸນ ປຐມປຎ຺ຫເມວ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ກຕ຺ວາ ນິຍຕສ຺ສ ນິຍາມຄມນາທິວເສນ ຕໂຍ ປຎ຺ຫາ ກຕາ. ເຕສຸ ປຐເມ ຍສ຺ມາ ອາທິມຄ຺ເຄນ ນິຍຕສ຺ສ ປຸນ ຕທຕ຺ຖາຍ ຎາຓໍ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິເຍ ນຕ຺ຖິຠາເວເນວ ປຏິຊານາຕິ. ຕຕິເຍ ລທ຺ຘິວິໂຣເຘເນວ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸນ ປຐມປຎ຺ຫໍ ອຏ຺ຐມໍ ກຕ຺ວາ ອນິຍຕສ຺ສ ອນິຍາມຄມນາທິວເສນ ຕໂຍ ປຎ຺ຫາ ກຕາ. ເຕສໍ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຸນ ປຐມປຎ຺ຫເມວ ທ຺ວາທສມໍ ກຕ຺ວາ ຕໍມູລກາ ອຕ຺ຖິ ນິຍາໂມຕິອາທໂຍ ປຎ຺ຫາ ກຕາ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ນິຍາມຄມນາຍ ຎາຓໍ ນາມ ມຄ຺ຄຎາຓເມວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ອຕ຺ຖິ ນິຍາໂມຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕໂຣ ປນ ນິຍາໂມຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ຎາຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປຏິຊານາຕິ. ສຕິປຏ຺ຐານາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຈ຺ຈນີກໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ໂຄຕ຺ຣຠຸໂນຕິອາທິ ເຍນ ຍໍ ອປ຺ປຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠຄວາ ຊານາຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຓພເລນ ຊານາຕິ, ນ ຕສ຺ສ ນິຍາມຄມນຎາຓສພ຺ຠາວໂຕ. ຕສ຺ມາ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ປຕິຏ຺ຐິຕາປິສ຺ສ ລທ຺ຘິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາເຍວາຕິ.

ນິຍາມກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕. ປຏິສມ຺ຠິທາກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໓໒-໔໓໓. ອິທານິ ປຏິສມ຺ຠິທາກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈິ ອຣິຍານໍ ຎາຓໍ, ສພ຺ພໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣເມວາ’’ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ສພ຺ພໍ ຎາຓໍ ປຏິສມ຺ຠິທາ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ສມ຺ມຸຕິຎາຓປຎ຺ເຫສຸ ປຖວີກສິຓສມ຺ມຸຕິຍໍ ສມາປຕ຺ຕິຎາຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ນິຣຸຕ຺ຕິຎາຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ເຍ ເກຈິ ສມ຺ມຸຕິນ຺ຕິ ປຎ຺ເຫ ປຸຖຸຊ຺ຊເນ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເຈໂຕປຣິຍາຍປຎ຺ເຫສຸ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ອຣິຍສ຺ສ ຎາຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ສພ຺ພາ ປຎ຺ຎາຕິປຎ຺ເຫສຸ ກສິຓສມາປຕ຺ຕິປຎ຺ຫໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ປຖວີກສິຓສມາປຕ຺ຕິນ຺ຕິອາທິ ‘‘ຍາ ເອເຕສຸ ເອຕ຺ຕເກສຸ ຐາເນສຸ ປຎ຺ຎາ, ກິໍ ສພ຺ພາ ສາ ປຏິສມ຺ຠິທາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ ສພ຺ພໍ ຎາຓນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ສພ຺ພາ ໂລກຸຕ຺ຕຣປຎ຺ຎາ ປຏິສມ຺ຠິທາ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພນ຺ຕິ ວຈນໍ ສາມຎ຺ຎຜເລນ ສທ຺ຘິໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕີຕິ.

ປຏິສມ຺ຠິທາກຖາວຓ຺ຓນາ.

໖. ສມ຺ມຸຕິຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໓໔-໔໓໕. ອິທານິ ສມ຺ມຸຕິຎາຓກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈໍ ປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈນ຺ຕິ ທ຺ເວ ສຈ຺ຈານິ. ເຍ ປນ ເອວໍ ວິຠາຄໍ ອກຕ຺ວາ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຈນສາມຎ຺ເຎນ ສມ຺ມຸຕິຎາຓມ຺ປິ ‘‘ສຈ຺ຈາຣມ຺ມຓເມວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘກາ; ເຕ ອຍຸຕ຺ຕວາທິໂນຕິ ເຕສໍ ວາທວິໂສຘນຕ຺ຖໍ ອຍໍ ກຖາ ອາຣທ຺ຘາ. ຕຕ຺ຖ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ, ປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈມ຺ຫີຕິ ສມ຺ມຸຕິໍ ອນຸປວິຏ຺ເຐ ສຈ຺ຈມ຺ຫິ. ປຈ຺ຈຕ຺ເຕ ວາ ຠຸມ຺ມວຈນໍ, ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມ຺ມຸຕິຎາຓໍ ສຈ຺ຈາຣມ຺ມຓຎ຺ເຎວາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຕໂຕ ນໍ ‘‘ຍທິ ຕໍ ອວິເສເສນ ສຈ຺ຈາຣມ຺ມຓຎ຺ເຎວ, ເຕນ ຎາເຓນ ທຸກ຺ຂປຣິຎ຺ຎາທີນິ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ເຕນ ຎາເຓນາຕິອາທິມາຫ.

ສມ຺ມຸຕິຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ.

໗. ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໓໖-໔໓໘. ອິທານິ ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຈໂຕປຣິຍາເຍ ຎາຓນ຺ຕິ ວຈນມຕ຺ຕເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຕໍ ຎາຓໍ ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓເມວາ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖສ຺ສ ‘‘ໂຍ ສຣາຄາທິວເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ, ຕສ຺ສ ຣາຄາທໂຍປິ ອາຣມ຺ມຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຎ຺ເຎວາ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ນນຸ ອຕ຺ຖິ ໂກຈີຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຜສ຺ສາຣມ຺ມເຓຕິ ຜສ຺ສສງ຺ຂາເຕ ອາຣມ຺ມເຓ. ເວທນາຣມ຺ມເຓຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຸນ ຜສ຺ສາຣມ຺ມເຓ ຎາຓໍ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ຜສ຺ສສ຺ສ ຜຸສນລກ຺ຂຓໍ ມນສິກໂຣໂຕ ຜສ຺ໂສວາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕີຕິ ປຏິຊານາຕິ. ກິໍ ປເນຕໍ ຜສ຺ສປຣິຍາເຍ ຎາຓນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ປນ ຕາທິສສ຺ສ ສຸຕ຺ຕປທສ຺ສ ອຠາວາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເວທນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິທານິ ຍໍ ນິສ຺ສາຍ ລທ຺ຘິ, ຕເທວ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ລທ຺ຘິໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕຸໍ ນນຸ ເຈໂຕປຣິຍາເຍ ຎາຓນ຺ຕິອາທິມາຫ. ສາ ປເນສາ ວຈນມຕ຺ຕາຠິນິເວເສນ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາປິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐາປິຕາວ ໂຫຕີຕິ.

ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓກຖາວຓ຺ຓນາ.

໘. ອນາຄຕຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໓໙-໔໔໐. ອິທານິ ອນາຄຕຎາຓກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນາຄຕໍ ນາມ ອນ຺ຕຣມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ອນນ຺ຕຣມ຺ປິ. ເຕສຸ ອນນ຺ຕເຣ ເອກນ຺ເຕເນວ ຎາຓໍ ນຕ຺ຖິ. ຍຖາ ຈ ອນນ຺ຕເຣ, ຕຖາ ເອກວີຖິເອກຊວນປຣິຍາປນ຺ເນປິ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ສພ຺ພສ຺ມິມ຺ປິ ອນາຄເຕ ຎາຓໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘກາ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍໍ ເຕ ອນາຄເຕ ຎາຓໍ, ກິໍ ເຕນ ອນນ຺ຕຣໍ ອນາຄຕໍ ມູລາທິວເສນ ຊານາຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ອນາຄຕໍ ມູລໂຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມູລໂຕຕິອາທີນິ ສພ຺ພານິ ກາຣຓເວວຈນາເນວ. ກາຣຓຎ຺ຫິ ຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ຜລໍ ກໂຣຕິ, ຕໍ ຕຕ຺ຖ ມູລຍຕິ ປຕິຏ຺ຐາຕີຕິ ມູລໍ. ຕໂຕ ຈ ຕໍ ຫິໂນຕິ ປວຕ຺ຕຍຕີຕິ ເຫຕຸ. ຕເທວ ຕໍ ນິເທຕິ ‘‘ຫນ຺ທ ນໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ. ນິຍ຺ຍາເຕຕິ ວິຍາຕິ ນິທານໍ. ຕໂຕ ຕໍ ສມ຺ຠວຕີຕິ ສມ຺ຠໂວ. ປຠວຕີຕິ ປຠໂວ. ຕຕ຺ຖ ຈ ຕໍ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ຕໍ ວາ ນໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕີຕິ ສມຸຏ຺ຐານໍ. ຕເທວ ນໍ ອາຫຣຕີຕິ ອາຫາໂຣ. ຕຎ຺ຈສ຺ສ ອປຣິຈ຺ຈຊິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ອາຣມ຺ມຓໍ. ຕເທວ ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອຕີຕິ ປຈ຺ຈໂຍ. ຕໂຕ ນໍ ສມຸເທຕີຕິ ສມຸທໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ອນນ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອເຕຫາກາເຣຫິ ນ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ນ ເຫວນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ອນາຄຕໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍຕນ຺ຕິ ຍາ ອນນ຺ຕຣານາຄເຕ ຈິຕ຺ເຕ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍຕາ, ຕໍ ຊານາຕິ. ເຍ ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມາ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ຊານາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ໂຄຕ຺ຣຠຸໂນຕິອາທິ ຍສ຺ມິໍ ອນາຄເຕ ຎາຓໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຏລິປຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ຍສ຺ມິໍ ອນາຄເຕ ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຫຏໍ. ຍສ຺ມາ ປເນຕໍ ນ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ອນາຄເຕ ຎາຓສ຺ສ ສາຘກໍ; ຕສ຺ມາ ອນາຫຏເມວາຕິ.

ອນາຄຕຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ.

໙. ປຏຸປ຺ປນ຺ນຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໔໑-໔໔໒. ອິທານິ ປຏຸປ຺ປນ຺ນຎາຓກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທິຏ຺ເຐສຸ ຕມ຺ປິ ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທິຏ຺ຐໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ອວິເສເສນ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຏຸປ຺ປນ຺ເນຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ອວິເສເສນ ປຏຸປ຺ປນ຺ເນ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖິ, ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນປິ ເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຎາຓານໍ ເອກໂຕ ອຠາວາ ເຕເນວ ຎາເຓນ ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ເຕນາຕິ ອນຸໂຍໂຄ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ປຐມປຎ຺ເຫ ເຕເນວ ຕໍ ຊານິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ອິຕຣສ຺ສ. ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ສນ຺ຕຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ຕສ຺ເສວ. ປຏິປາຏິໂຕ ຠງ຺ຄໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຠງ຺ຄານຸປສ຺ສເນເນວ ຠງ຺ຄານຸປສ຺ສນາຎາຓໍ ປສ຺ສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນ ຎາເຓນ ຕໍ ຎາຓໍ ຊານາຕີຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕນ ຜສ຺ເສນ ຕໍ ຜສ຺ສນ຺ຕິອາທີນິສ຺ສ ເລໂສກາສນິວາຣຓຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕານິ. ຍໍ ປເນເຕນ ລທ຺ຘິປຕິຏ຺ຐາປນຕ຺ຖໍ ນນຸ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນຍໂຕ ຕໍ ຎາຓໍ ທິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ນ ອາຣມ຺ມຓໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ປຕິຏ຺ຐິຕາປິສ຺ສ ລທ຺ຘິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາວ ໂຫຕິ.

ປຏຸປ຺ປນ຺ນຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໐. ຜລຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໔໓-໔໔໔. ອິທານິ ຜເລ ຎາຓກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ພຸທ຺ຘາປິ ສຕ຺ຕານໍ ອຣິຍຜລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ ສາວກາປິ, ອິຕິ ອິມິນາ ສາມຎ຺ເຎນ ພຸທ຺ຘານໍ ວິຍ ສາວການມ຺ປິ ເຕນ ເຕນ ສຕ຺ເຕນ ປຕ຺ຕພ຺ເພ ຜເລ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ສາວກສ຺ສາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ຍທິ ສາວກສ຺ສ ຜເລ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖິ, ຍຖາ ພຸທ຺ຘາ ສມາເນປິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຓພເລນ ‘ອຍໍ ເອກພີຊີ, ອຍໍ ໂກລໍໂກໂລ, ອຍໍ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ’ຕິ ຜລສ຺ສກຕໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ກິໍ ເຕ ເອວໍ ສາວໂກປີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ສາວໂກ ຜລສ຺ສ ກຕໍ ປຎ຺ຎເປຕີຕິ ອາຫ. ອິຕໂຣ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

ອຕ຺ຖິ ສາວກສ຺ສ ຜລປໂຣປຣິຍຕ຺ຕີຕິອາທິ ຜເລ ຎາຓສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ ປຈ຺ຈຍປຸຈ຺ຉນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ພຸທ຺ຘານໍ ‘‘ອິທໍ ຜລໍ ປຣໍ, ອິທໍ ໂອປຣ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ຜລານໍ ອຸຈ຺ຈາວຈຠາວຊານນສງ຺ຂາຕາ ຜເລ ປໂຣປຣິຍຕ຺ຕິ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ຕຖາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຸຄ຺ຄລປໂຣປຣິຍຕ຺ຕິໂຍ, ຕາສໍ ອຕ຺ຖິຕາຍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເຕສໍ ເຕສໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ວເສນ ຕໍ ຕໍ ຜລໍ ຊານນ຺ຕິ, ກິໍ ເຕ ສາວກສ຺ສາປິ ເອຕາ ປໂຣປຣິຍຕ຺ຕິໂຍ ອຕ຺ຖີຕິ.

ອຕ຺ຖິ ສາວກສ຺ສ ຂນ຺ຘປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິອາທີນິປິ ‘‘ຍທິ ເຕ ສາວກສ຺ສ ພຸທ຺ຘານໍ ວິຍ ຜເລ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖິ, ອິມາ ຫິ ປິສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ. ກິມສ຺ສ ຕາ ອຕ຺ຖິ, ສກ຺ໂກຕິ ໂສ ເອຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ ອຕ຺ຕໂນ ພເລນ ຊານິຕຸໍ ວາ ປຎ຺ຎເປຕຸໍ ວາ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕານິ. ສາວໂກ ຊິໂນຕິອາທິ ‘‘ຍທິ ສາວກສ຺ສ ພຸທ຺ຘານໍ ວິຍ ຜເລ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ສ຺ເວວ ຊິໂນ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາວໂກ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສາຕິ ປຎ຺ເຫປິ ອຍເມວ ນໂຍ. ອຎ຺ຎາຓີຕິ ປຎ຺ເຫ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິຫຕຕ຺ຕາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ, ນ ປນສ຺ສ ພຸທ຺ຘານໍ ວິຍ ຜເລ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕວ ປຣວາທີວາໂທຕິ.

ຜລຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ.

ປຎ຺ຈໂມ ວຄ຺ໂຄ.

ມຫາປຓ຺ຓາສໂກ ສມຕ຺ໂຕ.