໓. ຕຕິຍວຄ຺ໂຄ

໑. ພລກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໕໔. ອິທານິ ພລກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ອນຸຣຸທ຺ຘສໍຍຸຕ຺ເຕ ‘‘ອິເມສຎ຺ຈ ປນາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສຕິປຏ຺ຐານານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຐານຎ຺ຈ ຐານໂຕ ອຏ຺ຐານຎ຺ຈ ອຏ຺ຐານໂຕ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາມີ’’ຕິອາທີນິ (ສໍ. ນິ. ໕.໙໑໓) ທສສຸຕ຺ຕານິ ອໂຍນິໂສ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຕຖາຄຕພລໍ ສາວກສາຘາຣຓ’’ນ຺ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ລທ຺ຘິຍໍ ຐຕ຺ວາ ປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທິສ຺ສ. ຕຖາຄຕພລຎ຺ຈ ນາເມຕໍ ສາວເກຫິ ສາຘາຣຓມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ ອສາຘາຣຓມ຺ປິ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓມ຺ປິ. ຕຕ຺ຖ ອາສວານໍ ຂເຍ ຎາຓໍ ສາຘາຣຓໍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕິຎາຓໍ ອສາຘາຣຓໍ. ເສສໍ ສາຘາຣຓຎ຺ຈ ອສາຘາຣຓຎ຺ຈ. ຐານາຏ຺ຐານາທີນິ ຫິ ສາວກາ ປເທເສນ ຊານນ຺ຕິ, ຕຖາຄຕາ ນິປ຺ປເທເສນ. ອິຕິ ຕານິ ອຸທ຺ເທສໂຕ ສາຘາຣຓານິ, ນ ນິທ຺ເທສໂຕ. ອຍໍ ປນ ອວິເສເສນ ສພ຺ພມ຺ປິ ສາຘາຣຓນ຺ຕິ ອາຫ. ຕເມນໍ ຕໂຕ ວິເວເຈຕຸໍ ຕຖາຄຕພລໍ ສາວກພລນ຺ຕິ ປຸນ ອນຸໂຍໂຄ ອາຣທ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ປຐມປຎ຺ເຫ ນິທ຺ເທສໂຕ ສພ຺ພາກາຣວິສຍຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ອຸທ຺ເທສໂຕ ຐານາຏ຺ຐານມຕ຺ຕາທິຊານນວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ຕຎ຺ເຎວາຕິອາທິປຎ຺ເຫສຸ ສພ຺ພາກາເຣນ ນິນ຺ນານາກຣຓຕາຍ ອຠາເວນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸພ຺ພໂຍໂຄ ຈ ປຸພ຺ພຈຣິຍາ ຈ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ, ຕຖາ ຘມ຺ມກ຺ຂານຎ຺ຈ ຘມ຺ມເທສນາ ຈ.

ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕິປຎ຺ເຫ ເອກເທເສນ ສາຘາຣຓຕໍ ສນ຺ຘາຍ ສາວກວິສເຍ ປຏິຊານາຕິ.

໓໕໕. ອິທານິ ຍສ຺ມາ ອຸທ຺ເທສໂຕ ຐານາຏ຺ຐານາທີນິ ສາວໂກ ຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ສາວກສ຺ສ ຕຖາ ຊານນໍ ປກາເສຕ຺ວາ ເຕນ ຊານນມຕ຺ຕສາມຎ຺ເຎນ ເຕສໍ ສາວກສາຘາຣຓຕ຺ຕໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕຸໍ ສາວໂກ ຐານາຏ຺ຐານໍ ຊານາຕີຕິອາທໂຍ ປຣວາທິປຎ຺ຫາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕິຎາຓໍ ຉນ຺ນໍ ອສາຘາຣຓຎາຓານໍ ອຎ຺ຎຕຣນ຺ຕິ ນ ຄຫິຕໍ. ອາສວກ຺ຂເຍນ ວາ ອາສວກ຺ຂຍນ຺ຕິ ຍໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາສວກ຺ຂເຍນ ສທ຺ຘິໍ ສາວກສ຺ສ ອາສວກ຺ຂຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ ນານາກຣຓໍ, ຕໍ ນຕ຺ຖິ. ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວາ ວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

໓໕໖. ອິທານິ ຍໍ ສກວາທິນາ ‘‘ອາສວານໍ ຂເຍ ຎາຓໍ ສາຘາຣຓ’’ນ຺ຕິ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ເສສານມ຺ປິ ສາຘາຣຓຠາວໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ປຸນ ອາສວານໍ ຂເຍຕິອາທໂຍ ປຣວາທິປຎ຺ຫາວ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ສກວາທິນາ ອາສວກ຺ຂເຍ ວິເສສາຠາເວນ ຕໍ ຎາຓໍ ສາຘາຣຓນ຺ຕິ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ. ອິຕເຣສຸປິ ວິເສສາຠາເວນ ສາຘາຣຓຕາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ. ປຸນ ຐານາຏ຺ຐານາທີນໍ ອາສວກ຺ຂເຍເນວ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ອສາຘາຣຓປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ເສວ. ຕຕ຺ຖ ອາສວກ຺ຂຍຎາເຓ ປຏິກ຺ເຂໂປ, ເສເສສຸ ຈ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕໂຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ອສາຘາຣຓປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ. ສາ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕາ. ຕຖາປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ເຕ ປຏິຎ຺ຎາ, ເສເສສຸ ຈ ປຏິກ຺ເຂໂປ ສກວາທິສ຺ສ. ຕໂຕ ຐານາຏ຺ຐານາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕສ຺ສ ສາຘາຣຓປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ. ສາປິ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາວ ທສ຺ສິຕາ. ຕຕ຺ຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ເຕ ປຏິກ຺ເຂໂປ. ເສເສສຸ ຈ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສາຕິ.

ພລກຖາວຓ຺ຓນາ.

໒. ອຣິຍນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໕໗. ອິທານິ ອຣິຍນ຺ຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ນ ເກວລໍ ອາສວກ຺ຂຍຎາຓເມວ ອຣິຍໍ, ອຖ ໂຂ ປຸຣິມານິປິ ນວ ພລານິ ອຣິຍານິ’’ຈ຺ເຈວ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອຣິຍນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ປຸນ ຍທິ ຕໍ ອຣິຍໍ, ມຄ຺ຄາທີສຸ ເຕນ ອຎ຺ຎຕເຣນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ມຄ຺ຄາທິວເສນ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິກ຺ເຂໂປ ອິຕຣສ຺ສ.

ປຸນ ສຸຎ຺ຎຕາຣມ຺ມຓາທິວເສນ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ເວ ສຸຎ຺ຎຕາ – ສຕ຺ຕສຸຎ຺ຎຕາ ຈ ສງ຺ຂາຣສຸຎ຺ຎຕາ ຈ. ສຕ຺ຕສຸຎ຺ຎຕາ ນາມ ທິຏ຺ຐິຍາ ປຣິກປ຺ປິເຕນ ສຕ຺ເຕນ ສຸຎ຺ຎາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ. ສງ຺ຂາຣສຸຎ຺ຎຕາ ນາມ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣຫິ ສຸຎ຺ຎໍ ວິວິຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສຏໍ ນິພ຺ພານໍ. ຕຕ຺ຖ ປຣວາທີ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມຓຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ປຸຏ຺ໂຐປິ ນິພ຺ພານເມວ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ສງ຺ຂາເຣ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ຕໂຕ ສກວາທິນາ ‘‘ຐານາຏ຺ຐານາທິມນສິກາໂຣ ສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມໂຓ, ສຸຎ຺ຎຕມນສິກາໂຣ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມໂຓ’’ຕິ ອິມໍ ນຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜສ຺ສານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ສໂມຘານໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ເລໂສກາສໍ ອລຠນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ອນິມິຕ຺ຕາປຓິຫິເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສຕ຺ຕນິມິຕ຺ຕາຠາວໂຕ ຫິ ຂນ຺ຘາ ອນິມິຕ຺ຕາ. ສງ຺ຂາຣນິມິຕ຺ຕາຠາວໂຕ ນິພ຺ພານໍ. ເອກຘມ຺ມສ຺ມິມ຺ປິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ຐເປຕພ຺ພສງ຺ຂາເຕນ ຈ ປຓິທຫິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ປຓິຫິຕສງ຺ຂໍ ຄເຕນ ສຕ຺ຕປຓິຘິນາ ອປ຺ປຓິຫິຕາ ຂນ຺ຘາ. ຕຓ຺ຫາປຓິຘິນາ ຕຓ຺ຫາຍ ວາ ອາຣມ຺ມຓຠູເຕນ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣປຓິຘິນາ ອປ຺ປຓິຫິຕໍ ນິພ຺ພານໍ. ຕສ຺ມາ ອິຘາປິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ຈ ປຏິຎ຺ຎາ ຈ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ.

໓໕໘. ຕໂຕ ‘‘ຍຖາ ສຕິປຏ຺ຐານາທໂຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມາ ອຣິຍາ ເຈວ ສຸຎ຺ຎຕາທິອາຣມ຺ມຓາ ຈ, ກິໍ ເຕ ເອວໍ ຐານາຏ຺ຐານຎາຓ’’ນ຺ຕິ ອນຸໂລມປຏິໂລມປຸຈ຺ຉາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຏິຎ຺ຎາ ສພ຺ເພ ຈ ປຏິກ຺ເຂປາ ປຣວາທິສ຺ເສວ. ອິມິນາວຸປາເຍນ ເສສຎາເຓສຸປິ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປາຬິຍໍ ປນ ເສສານິ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອວສາເນ ຈຸຕູປປາຕຎາຓເມວ ວິຠຕ຺ຕໍ. ຕໂຕ ປຣໍ ສກສມເຍປິ ‘‘ອຣິຍ’’ນ຺ຕິ ສິທ຺ເຘນ ອາສວານໍ ຂຍຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ເສສຎາຓານໍ ອນຸໂລມໂຕ ຈ ປຏິໂລມໂຕ ຈ ອຣິຍຠາວປຸຈ຺ຉາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາ ສພ຺ພາ ປຣວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ປຏິກ຺ເຂໂປ ຈ ສກວາທິສ຺ສ. ເຕ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເຍວ. ປາຬິຍໍ ປເນຕ຺ຖ ປຐມນວມາເນວ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສຕ຺ຕ ຎາຓານິ ສງ຺ຂິຕ຺ຕານີຕິ.

ອຣິຍນ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໓. ວິມຸຕ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໖໓. ອິທານິ ວິມຸຕ຺ຕິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ວີຕຣາຄຈິຕ຺ຕານໍ ວິມຸຕ຺ຕິປໂຍຊນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຍຖາ ປນ ມລີນໍ ວຕ຺ຖໍ ໂຘວິຍມານໍ ມລາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຣາຄໂຕ ວິມຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ສຣາຄນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຕໂຕ ຣາຄສຫຄຕນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຸຏ຺ໂຐ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ ນາມ. ຕທາ ຈ ເອວຣູປໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

ສຜສ຺ສນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຸຏ຺ໂຐປິ ຍຖາ ຜສ຺ໂສ ຈ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຸໂຠ ຣາຄໂຕ ວິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ເອວໍ ຣາຄສ຺ສ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ອປສ຺ສມາໂນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ສໂທສາທີສຸປິ ອິມິນາວຸປາເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ວິມຸຕ຺ຕິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໔. ວິມຸຈ຺ຈມານກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໖໖. ອິທານິ ວິມຸຈ຺ຈມານກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ຌາເນນ ວິກ຺ຂມ຺ຠນວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຈ຺ຈມານໍ ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈມານນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ.

ປຸນ ເອກເທສນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ເອກເທສນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ. ຍຖາ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ເອກເທເສນ ວາ ເອກເທເສ ວາ ອວິມຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ກິໍ ເອວໍ ເອກເທສໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ເອກເທສໍ ອວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉຕີຕິ? ‘‘ວິມຸຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈມານ’’ນ຺ຕິ ວິປ຺ປກຕຠາເວນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຍຖາ ຫິ ກຣິຍມານາ ກຏາທໂຍ ວິປ຺ປກຕຕ຺ຕາ ເອກເທເສນ ກຕາ ເອກເທເສນ ອກຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຖາ ອິທມ຺ປິ ເອກເທສໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ເອກເທສໍ ອວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຕໂຕ ປຣວາທີ ກຏາທີນໍ ວິຍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກເທສາຠາວາ ປຐມປຎ຺ເຫ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທຸຕິເຍ ວິມຸຈ຺ຈມານສ຺ສ ອປຣິນິຏ຺ຐິຕວິມຸຕ຺ຕິຕາຍ ປຏິຊານາຕິ. ໂລກິຍຊ຺ຌານກ຺ຂຓໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ນ ຫິ ຕໍ ຕທາ ສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຈ຺ຈມານໍ. ໂລກຸຕ຺ຕຣຊ຺ຌານກ຺ຂຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕທາ ສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຕ຺ເຕກເທເສນ ວິມຸຈ຺ຈມານນ຺ຕິສ຺ສ ລທ຺ຘິ. ຕໂຕ ສກວາທີ ‘‘ຍທິ ເຕ ເອກເມວ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກເທສໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ເອກເທສໍ ອວິມຸຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ໂຍ ເອເກເນວ ຈິຕ຺ເຕນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂສປິ ເຕ ເອກເທສໍ ໂສຕາປນ຺ໂນ, ເອກເທສໍ ນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ເອກເທສໍ ໂສຕາປນ຺ໂນຕິອາທິມາຫ. ອິຕໂຣ ຕໍ ວິຘານໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເສສວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓປຎ຺ເຫ ຍທິ ເອກເມວ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ວິມຸຈ຺ຈມານຎ຺ຈ, ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓ ວິມຸຕ຺ຕໍ ເອກສ຺ມິໍ ວິມຸຈ຺ຈມານໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ກິໍ ເຕ ເອວຣູປໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໖໗. ສຸຕ຺ຕສາຘເນ ປຐມສຸຕ຺ຕໍ ປຣວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຣາສ຺ສາຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ວິປ຺ປກຕນິທ຺ເທໂສ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ຕສ຺ສ ໂຍຄິໂນ ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ເອເຕຫິ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈມານໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ. ທຸຕິຍສຸຕ຺ຕໍ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຣາສ຺ສາຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ຍທິ ເຕ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ວຈນໂຕ ວິມຸຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈມານໍ, ອິຘ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ວຈນາຠາວໂຕ ວິມຸຕ຺ຕເມວ ສິຍາ, ນ ວິມຸຈ຺ຈມານນ຺ຕິ.

ອິທານິ ‘‘ຍຖາ ເຕ ວິປ຺ປກຕວິມຸຕ຺ຕິຕາຍ ວິມຸຈ຺ຈມານໍ, ກິໍ ເອວໍ ວິປ຺ປກຕຣາຄາທິຕາຍ ຣຊ຺ຊມານາທີນິປິ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ປຸນ ອຕ຺ຖິ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ປຣວາທິນາປິ ຕຖາຣູປໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອປສ຺ສນ຺ເຕນ ສພ຺ພໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ອຖ ນໍ ສກວາທີ ‘‘ທ຺ເວເຍວ ໂກຏິໂຍ, ຕຕິຍາ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອນຸໂພເຘນ຺ໂຕ ນນຸ ຣຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ອຣຕ຺ຕຎ຺ຈາຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ນນຸ ຠທ຺ຣມຸຂ, ຣາຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຣຕ຺ຕໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ທ຺ເວວ ໂກຏິໂຍ, ຣຊ຺ຊມານໍ ນາມ ຕຕິຍາ ໂກຏິ ນຕ຺ຖີຕິ? ທຸຏ຺ຐາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຖ ນໍ ອາມນ຺ຕາຕິ ປຏິຊານິຕ຺ວາ ຐິຕໍ. ວິມຸຕ຺ຕິປກ຺ເຂປິ ທ຺ເວເຍວ ໂກຏິໂຍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຫຎ຺ຈິ ຣຕ຺ຕຎ຺ເຈວາຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍທິ ເອຕາ ທ຺ເວ ໂກຏິໂຍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉສິ, ອວິມຸຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ວິມຸຕ຺ຕຎ຺ຈາ ຕິ ອິມາປິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉ. ກິເລສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ອວິມຸຕ຺ຕໍ, ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ. ວິມຸຈ຺ຈມານໍ ນາມາຕິ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຕຕິຍາ ໂກຏິ ນຕ຺ຖີຕິ.

ວິມຸຈ຺ຈມານກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕. ອຏ຺ຐມກກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໖໘. ອິທານິ ອຏ຺ຐມກກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ອນຸໂລມໂຄຕ຺ຣຠຸມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ກິເລສານໍ ສມຸທາຈາຣາຠາວໂຕ ອຏ຺ຐມກສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ຐປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ທ຺ເວ ປຣິຍຸຏ຺ຐານາ ປຫີນາຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການຎ຺ເຈວ ສມ຺ມິຕິຍານຎ຺ຈ; ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ມຄ຺ຄກ຺ຂຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຕໂຕ ຍສ຺ມາ ທິຏ຺ຐິ ນາເມສາ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ເສວ ປຫີນາ, ນ ມຄ຺ຄຏ຺ຐສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ອຏ຺ຐມໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂສຕາປນ຺ໂນຕິ ອນຸໂຍໂຄ ສກວາທິສ຺ສ. ວິຈິກິຈ຺ຉາປຎ຺ເຫປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອນຸສຍປຎ຺ເຫ ປຣິຍຸຏ຺ຐານໂຕ ອຎ຺ໂຎ ອນຸສໂຍຕິ ເຕສໍ ລທ຺ຘິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນ ເຫວ’’ນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ.

ສີລພ຺ພຕປຣາມາສປຎ຺ເຫປິ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສປຣິຍຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ໂວຫາຣໍ ນ ປສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຣິຍຸຏ຺ຐານເມວສ຺ສ ປຫີນນ຺ຕິ ລທ຺ຘິ.

໓໖໙. ມຄ຺ໂຄ ຠາວິໂຕຕິ ປຎ຺ເຫ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ຠາເວຕິ, ນ ຠາວິໂຕ. ຕສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ອມຄ຺ເຄນາຕິອາທິອນຸໂຍເຄ ປຐມມຄ຺ເຄເນວ ປຫີນຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຍທິ ຫິ ອມຄ຺ເຄນ ປຫີເຍຖ, ໂຄຕ຺ຣຠຸປຸຄ຺ຄລາທີນມ຺ປິ ປຫີເຍຖາຕິ ອາປຊ຺ຊນໂຕ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ, ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ສກວາທິສ຺ສ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ອຏ຺ຐມກກຖາວຓ຺ຓນາ.

໖. ອຏ຺ຐມກສ຺ສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໗໑. ອິທານິ ອຏ຺ຐມກສ຺ສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ອຏ຺ຐມໂກ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປຏິລຠຕິ ນາມ, ໂນ ຈສ຺ສ ປຏິລທ຺ຘານິ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ນຕ຺ຖິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ນຕ຺ຖິ ສທ຺ຘາຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ປນ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໂຕ ສທ຺ຘາຍ ນານຕ຺ຕໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍຖາ ປນ ຍສ຺ສ ອຕ຺ຖິ ມໂນ, ຕສ຺ສ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ; ເອວໍ ຍສ຺ສ ສທ຺ຘາທໂຍ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິປີຕິ ທີປນຕ຺ຖໍ ອຕ຺ຖິ ມໂນ ອຕ຺ຖິ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ ສທ຺ຘິໍ ສຸຕ຺ຕສາຘເນນາຕິ.

ອຏ຺ຐມກສ຺ສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາວຓ຺ຓນາ.

໗. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໗໓. ອິທານິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຘມ຺ມູປຕ຺ຖທ຺ຘໍ ມໍສຈກ຺ຂຸເມວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ນາມ ໂຫຕີຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການຎ຺ເຈວ ສມ຺ມິຕິຍານຎ຺ຈ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ມໍສຈກ຺ຂຸນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ.

ປຸນ ‘‘ມໍສຈກ຺ຂຸ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ມໍສຈກ຺ຂູ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ຕໍ ມຕ຺ຕເມວ ຕໍ ນ ໂຫຕີຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຍາທິສນ຺ຕິອາທິປຸຈ຺ຉາສຸປິ ອຸຠິນ຺ນໍ ເອກສຠາວາຠາເວເນວ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

ວິສໂຍຕິອາທີສຸ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ຣູປາຍຕນເມວ ວິສໂຍ. ມໍສຈກ຺ຂຸ ປນ ອາປາຖຄຕເມວ ປສ຺ສຕິ. ອິຕຣໍ ອນາປາຖຄຕໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕາທິຄຕມ຺ປິ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຈ ອຕິສຸຂຸມມ຺ປິ ຣູປໍ ໂຄຈໂຣ, ນ ຕາທິສໍ ອິຕຣສ຺ສາຕິ ເອວເມເຕສໍ ອານຸຠາວໂຄຈຣາ ອສທິສາ.

ອຸປາທິຓ຺ຓໍ ຫຸຕ຺ວາ ອນຸປາທິຓ຺ຓໍ ໂຫຕີຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ຍສ຺ມາ ມໍສຈກ຺ຂຸ ອຸປາທິຓ຺ຓໍ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ອນຸປາທິຓ຺ຓໍ, ນ ຈ ມໍສຈກ຺ຂຸເມວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຍສ຺ມາ ‘‘ມໍສຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ, ມຄ຺ໂຄ ທິພ຺ພສ຺ສ ຈກ຺ຂຸໂນ’’ຕິ ວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ມໍສຈກ຺ຂຸປຈ຺ຈຍາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຎ຺ຈ ຣູປາວຈຣິການໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ປສາໂທຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິຊານາຕິ. ກາມາວຈຣໍ ຫຸຕ຺ວາຕິ ປຸຏ຺ໂຐປິ ຍສ຺ມາ ນ ມໍສຈກ຺ຂຸເມວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານປຈ຺ຈເຍນ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ຣູປາວຈຣໍ ນາມ ຊາຕນ຺ຕິ ປຏິຊານາຕິ.

ຣູປາວຈຣໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຣູປາວຈຣນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐປິ ຕໂຕ ປຣໍ ຠາວນາຍ ອຣູປາວຈຣກ຺ຂເຓ ຣູປາວຈຣຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຠາວາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ອຣູປາວຈຣິການໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ປສາໂທ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິຊານາຕິ. ອປຣິຍາປນ຺ນຠາວໍ ປນສ຺ສ ນ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕິເຍວ.

໓໗໔. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໍ ຘມ຺ມຸປຕ຺ຖທ຺ຘນ຺ຕິ ກາມາວຈຣຘມ຺ເມນ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ. ປຸນ ຘມ຺ມຸປຕ຺ຖທ຺ຘນ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມນ ອຸປຕ຺ຖທ຺ຘໍ. ທ຺ເວວ ຈກ຺ຂູນີຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ກິຎ຺ຈາປິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂນ ຘມ຺ມຸປຕ຺ຖທ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸຠາວໍ ນ ອິຈ຺ຉຕິ, ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸສ຺ສ ປນ ອຕ຺ຖິຕາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸນ ປຸຏ຺ໂຐ ມໍສຈກ຺ຂຸ ຘມ຺ມຸປຕ຺ຖທ຺ຘໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ໂຫຕີຕິ ລທ຺ຘິວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກຖາວຓ຺ຓນາ.

໘. ທິພ຺ພໂສຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໗໕. ອິທານິ ທິພ຺ພໂສຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກໍເຍວ ໂສຕນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອຕ຺ຖິຕາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸນ ປຸຏ຺ໂຐ ຍສ຺ມາ ຕເທວ ຘມ຺ມຸປຕ຺ຖທ຺ຘໍ ທິພ຺ພໂສຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິຊານາຕິ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ທິພ຺ພໂສຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໙. ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໗໗. ອິທານິ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ອິຕິ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ…ເປ… ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໒໔໖; ປຏິ. ມ. ໑.໑໐໖) ສຸຕ຺ຕໍ ອໂຍນິໂສ ຄເຫຕ຺ວາ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓເມວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນ຺ຕິ ລທ຺ຘິ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ປຸນ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ເອກຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓທ຺ວຍາຠາວາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນານາຈິຕ຺ຕວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ປຸນ ເລໂສກາສໍ ອທຕ຺ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜສ຺ສານນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ອິຕິ ຍຖາ ອິມິນາ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕປເທນ, ເອວເມວ ອິເມ ວຕ ໂຠນ຺ໂຕ, ສຕ຺ຕາຕິອາທິປເທຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊນາສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໗໘. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕໍ ຎາຓໍ ຊານາຕີຕິ ອິທໍ ສກວາທີ ຍສ຺ມາ ເຖໂຣ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ອຠິຎ຺ຎາຎາຓານິ ນ ວຬຎ຺ເຊຕີຕິ ເອກຈ຺ເຈ ນ ຊານນ຺ຕິ, ຕານິ ປນສ຺ສ ເນວ ອຕ຺ຖີຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ‘‘ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂນ ອລາຠີ ເຖໂຣ’’ຕິ ມຎ຺ຎມານໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເຕເນວ ກາຣເຓນ ‘‘ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູ’’ຕິ ປຣໂຕ ປຸຏ຺ໂຐ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຍໍກິຎ຺ຈິ ສາວເກນ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເຖເຣນ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຏິຊານາຕິ. ອິທານິສ຺ສ ວິກ຺ເຂປໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສກວາທີ ນນຸ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕຕິອາທິມາຫ. ອິມຎ຺ຫິ ຄາຖໍ ເຖໂຣ ວຬຎ຺ຊນປຓິຘິຍາ ເອວ ອຠາເວນ ອາຫ, ນ ອຠິຎ຺ຎາຎາຓສ຺ສ ອຠາເວນ. ປຣວາທີ ປນ ອຠາເວເນວາຕິ ອຕ຺ຖໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ. ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ລທ຺ຘິຍາ ເຖຣສ຺ສ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓເມວ ອຕ຺ຖິ, ໂນ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເຕນ ຫິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູ’’ຕິ.

ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໐. ສໍວຣກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໗໙. ອິທານິ ສໍວຣກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ຕາວຕິໍເສ ເທເວ ອຸປາທາຍ ຕຕຸຕ຺ຕຣິ ເທເວສຸ ຍສ຺ມາ ເຕ ປຎ຺ຈ ເວຣານິ ນ ສມາຈຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສໍວໂຣ ອຕ຺ຖີຕິ ລທ຺ຘິ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ເວຣສມຸທາຈາຣໍ ອປສ຺ສໂຕ ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຕໂຕ ຍສ຺ມາ ສໍວໂຣ ນາມ ສໍວຣິຕພ຺ເພ ອສໍວເຣ ສຕິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອສໍວຣປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ເທເວສຸ ປາຓາຕິປາຕາທີນໍ ອຠາເວນ ປຏິກ຺ເຂໂປ ອິຕຣສ຺ສ.

ອຕ຺ຖິ ມນຸສ຺ເສສູຕິອາທິ ສໍວເຣ ສຕິ ອສໍວຣສ຺ສ ອສໍວເຣ ຈ ສຕິ ສໍວຣສ຺ສ ປວຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໓໘໐. ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓີຕິ ອາທິປຎ຺ເຫສຸ ປາຓາຕິປາຕາທີນໍ ອສມາຈຣຓວເສນ ປຏິຎ຺ຎາ, ປາຓາຕິປາຕາທີນໍ ນຕ຺ຖິຕາຍ ປຏິກ຺ເຂໂປ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຏິໂລມປຎ຺ຫາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເຍວ.

ອວສາເນ ນຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ສໍວໂຣຕິປຎ຺ເຫ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ກຕ຺ວາ ປຸນ ຕໂຕ ສໍວຣາຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕໂຕ ຉລວເສນ ຍທິ ສໍວໂຣ ນຕ຺ຖິ, ສພ຺ເພ ເທວາ ປາຓາຕິປາຕິໂນຕິອາທິປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ. ເທວານໍ ເວຣສມຸທາຈາຣສ຺ສ ອຠາເວນ ປຏິກ຺ເຂໂປ ສກວາທິສ຺ສ. ນເຫວນ຺ຕິ ວຈນມຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ລທ຺ຘິປຕິຏ຺ຐາປນໍ ປຣວາທິສ຺ສ. ເອວໍ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ປນ ລທ຺ຘິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາວ ໂຫຕີຕິ.

ສໍວຣກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໑. ອສຎ຺ຎກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໘໑. ອິທານິ ອສຎ຺ຎກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ວິນາ ວິຎ຺ຎາເຓນ ປຏິສນ຺ຘິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ສຎ຺ຎຸປ຺ປາທາ ຈ ປນ ເຕ ເທວາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວນ຺ຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານມ຺ປິ ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ສຎ຺ຎາ ອຕ຺ຖີຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຕໂຕ ນໍ ສກວາທີ ‘‘ກິໍ ເຕ ຕໍ ຐານໍ ສຎ຺ຎາຠໂວ’’ຕິອາທີຫິ ໂຈເທຕຸໍ ສຎ຺ຎາຠໂວ ສຎ຺ຎາຄຕີຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ຕໂຕ ປຣຎ຺ຈ ປາຬິນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ອສຎ຺ຎກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໒. ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໘໔. ອິທານິ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ‘‘ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ‘‘ຕສ຺ມິໍ ຠເວ ສຎ຺ຎາ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ເສສເມຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ປາຬິນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນກຖາວຓ຺ຓນາ.

ຕຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.