໙. ອນຸປຸພ຺ພາຠິສມຍກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໓໙. ອິທານິ ອນຸປຸພ຺ພາຠິສມຍກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ –

‘‘ອນຸປຸພ຺ເພນ ເມຘາວີ, ໂຖກໍ ໂຖກໍ ຂເຓ ຂເຓ;

ກມ຺ມາໂຣ ຣຊຕສ຺ເສວ, ນິທ຺ຘເມ ມລມຕ຺ຕໂນ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໒໓໙) –

ອາທີນິ ສຸຕ຺ຕານິ ອໂຍນິໂສ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ເອກຈ຺ເຈ ກິເລເສ ທຸກ຺ຂທສ຺ສເນນ ປຊຫຕິ, ເອກຈ຺ເຈ ສມຸທຍນິໂຣຘມຄ຺ຄທສ຺ສເນນ, ຕຖາ ເສສາປີຕິ ເອວໍ ໂສຬສຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ອນຸປຸພ຺ເພນ ກິເລສປ຺ປຫານໍ ກຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕປຏິລາໂຠ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອວຣູປາ ນານາຠິສມຍລທ຺ຘິ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຘກສພ຺ພຕ຺ຖິກສມ຺ມິຕິຍຠທ຺ຣຍານິການໍ; ເຕສໍ ລທ຺ຘິວິເວຈນຕ຺ຖໍ ອນຸປຸພ຺ພາຠິສມໂຍຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ປນ ເອກສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ພຫຸຠາວາປຕ຺ຕິຠເຍນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ທຸຕິຍໍ ປຸຏ຺ໂຐ ທຸກ຺ຂທສ຺ສນາທິວເສນ ປຏິຊານາຕິ. ຕານິ ວາ ຈຕ຺ຕາຣິປິ ຎາຓານິ ເອໂກ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ໂຄເຍວາຕິ ປຏິຊານາຕິ, ຜລໍ ປນ ເອກເມວ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ສກທາຄາມິມຄ຺ຄາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໓໔໔. ມຄ຺ເຄ ທິຏ຺ເຐ ຜເລ ຐິໂຕຕິ ປຎ຺ເຫ ຍສ຺ມາ ທຸກ຺ຂທສ຺ສນາທີຫິ ທສ຺ສນໍ ອປຣິນິຏ຺ຐິຕໍ, ມຄ຺ຄທສ຺ສເນນ ປຣິນິຏ຺ຐິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕທາ ໂສ ຜເລ ຐິໂຕຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິຊານາຕິ.

໓໔໕. ທຸກ຺ເຂ ທິຏ຺ເຐ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານີຕິ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ, ເອກາຠິສມຍວເສນ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ປຸນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານີຕິ ອນຸໂຍເຄ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ນານາສຠາວຕ຺ຕາ ປຏິກ຺ເຂໂປ ຕສ຺ເສວ.

ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທິຏ຺ເຐຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ສມຸທ຺ທໂຕ ເອກພິນ຺ທຸສ຺ສ ຣເສ ປຏິວິທ຺ເຘ ເສສອຸທກສ຺ສ ປຏິເວໂຘ ວິຍ ເອກຘມ຺ເມ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕ ປຏິວິທ຺ເຘ ສພ຺ເພປິ ປຏິວິທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ລທ຺ຘິຍາ ປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທິສ຺ສ.

ຈຕູຫິ ຎາເຓຫີຕິ ທຸກ຺ເຂ ຎາຓາທີຫິ. ອຏ຺ຐຫິ ຎາເຓຫີຕິ ສາວການໍ ສາຘາຣເຓຫິ ສຈ຺ຈຎາເຓຫິ ເຈວ ປຏິສມ຺ຠິທາຎາເຓຫິ ຈ. ທ຺ວາທສຫິ ຎາເຓຫີຕິ ທ຺ວາທສງ຺ຄປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທຎາເຓຫິ. ຈຕຸຈຕ຺ຕາຣີສາຍ ຎາເຓຫີຕິ ‘‘ຊຣາມຣເຓ ຎາຓໍ, ຊຣາມຣຓສມຸທເຍ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ນິທານວຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕຎາເຓຫິ. ສຕ຺ຕສຕ຺ຕຕິຍາ ຎາເຓຫີຕິ ‘‘ຊຣາມຣຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ຂຍຘມ຺ມໍ ວຍຘມ຺ມໍ ວິຣາຄຘມ຺ມໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໒.໒໐) ເອວໍ ຕຕ຺ເຖວ ວຸຕ຺ຕຎາເຓຫິ. ເສສເມຕ຺ຖ ປາຬິນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ ສທ຺ຘິໍ ສຸຕ຺ຕສາຘເນນາຕິ.

ອນຸປຸພ຺ພາຠິສມຍກຖາວຓ຺ຓນາ.