໔. ທຸຕິຍສຕ຺ຕກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ນ ກມ຺ມາຣາມາຕິ ເຍ ທິວສໍ ຈີວຣກມ຺ມ-ກາຍພນ຺ຘນປຣິສ຺ສາວນ-ຘມ຺ມກຣຓ-ສມ຺ມຊ຺ຊນິ-ປາທກຐລິກາທີເນວ ກໂຣນ຺ຕິ, ເຕ ສນ຺ຘາເຍສ ປຏິກ຺ເຂໂປ. ໂຍ ປນ ເຕສໍ ກຣຓເວລາຍ ເອວໍ ເອຕານິ ກໂຣຕິ, ອຸທ຺ເທສເວລາຍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ສຊ຺ຌາຍເວລາຍ ສຊ຺ຌາຍຕິ, ເຈຕິຍງ຺ຄຓວຕ຺ຕເວລາຍ ເຈຕິຍງ຺ຄຓວຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ມນສິກາຣເວລາຍ ມນສິກາຣໍ ກໂຣຕິ, ນ ໂສ ກມ຺ມາຣາໂມ ນາມ.

ໂຍ ອິຕ຺ຖິວຓ຺ຓປຸຣິສວຓ຺ຓາທິວເສນ ອາລາປສລ຺ລາປໍ ກໂຣນ຺ໂຕເຍວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ວີຕິນາເມຕິ, ເອວຣູເປ ຠສ຺ເສ ປຣິຍນ຺ຕກາຣີ ນ ໂຫຕິ, ອຍໍ ຠສ຺ສາຣາໂມ ນາມ. ໂຍ ປນ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕິ, ປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ອຍໍ ອປ຺ປຠສ຺ໂສວ ຠສ຺ເສ ປຣິຍນ຺ຕກາຣີເຍວ. ກສ຺ມາ? ‘‘ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວຍໍ ກຣຓີຍໍ ຘມ຺ມີ ວາ ກຖາ ອຣິໂຍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໗໓) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ.

ໂຍ ຐິໂຕປິ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ນິສິນ຺ໂນປິ ຖິນມິທ຺ຘາຠິຠູໂຕ ນິທ຺ທາຍຕິເຍວ, ອຍໍ ນິທ຺ທາຣາໂມ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ກຣຊກາຍເຄລຎ຺ເຎນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕຣຕິ, ນາຍໍ ນິທ຺ທາຣາໂມ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ອຠິຊານາມຫໍ, ອຄ຺ຄິເວສ຺ສນ, ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິເມ ມາເສ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປ຺ປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ ສງ຺ຆາຏິໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ປສ຺ເສນ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມິຕາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໓໘໗).

ໂຍ ‘‘ເອກສ຺ສ ທຸຕິໂຍ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ຕຕິໂຍ, ຕິຓ຺ຓໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ’’ຕິ ເອວໍ ສໍສຏ຺ໂຐວ ວິຫຣຕິ, ເອກໂກ ອສ຺ສາທໍ ນ ລຠຕິ, ອຍໍ ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ. ໂຍ ປນ ຈຕູສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ເອກໂກວ ອສ຺ສາທໍ ລຠຕິ, ນາຍໍ ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ.

ອສນ຺ຕສມ຺ຠາວນິຈ຺ຉາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ ທຸສ຺ສີລາ ປາປິຈ຺ຉາ ນາມ. ເຍສໍ ປາປກາ ມິຕ຺ຕາ ຈຕູສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ສຫ ອຍນໂຕ ປາປສຫາຍາ, ເຍ ຈ ຕນ຺ນິນ຺ນຕປ຺ໂປຓຕປ຺ປພ຺ຠາຣຕາຍ ປາເປສຸ ສມ຺ປວງ຺ກາ, ເຕ ປາປມິຕ຺ຕາ ປາປສຫາຍາ ປາປສມ຺ປວງ຺ກາ ນາມ.

ໂອຣມຕ຺ຕເກນາຕິ ອວຣມຕ຺ຕເກນ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກນ. ອນ຺ຕຣາຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຕ຺ວາວ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ. ໂວສານນ຺ຕິ ປຣິນິຏ຺ຐິຕຠາວໍ ‘‘ອລເມຕ຺ຕາວຕາ’’ຕິ ໂອສກ຺ກນໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍາວ ສີລປາຣິສຸທ຺ຘິຊ຺ຌານວິປສ຺ສນາ ໂສຕາປນ຺ນຠາວາທີນໍ ອຎ຺ຎຕຣມຕ຺ຕເກນ ໂວສານໍ ນາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕາວ ວຸທ຺ຘິເຍວ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາຏິກງ຺ຂາ, ໂນ ປຣິຫານີຕິ.