໖. ມຫາສຸປິນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໖. ຉຏ຺ເຐ ມຫາສຸປິນາຕິ ມຫນ຺ເຕຫິ ປຸຣິເສຫິ ປສ຺ສິຕພ຺ພໂຕ ມຫນ຺ຕານຎ຺ຈ ອຕ຺ຖານໍ ນິມິຕ຺ຕຠາວໂຕ ມຫາສຸປິນາ. ປາຕຸຣເຫສຸນ຺ຕິ ປາກຏາ ອເຫສຸໍ. ຕຕ຺ຖ ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ປສ຺ສຕິ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ວາ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ວາ ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ວາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ວາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປິຕ຺ຕາທີນໍ ໂຂຠກຣຓປຈ຺ຈຍປ຺ປໂຍເຄນ ຂຸຠິຕຘາຕຸໂກ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຈ ນານາວິຘໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ ປພ຺ພຕາ ປຕນ຺ໂຕ ວິຍ, ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຍ, ວາຬມິຄຫຕ຺ຖິໂຈຣາທີຫິ ອນຸພທ຺ໂຘ ວິຍ ຈ. ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຸພ຺ເພ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ປສ຺ສຕິ. ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ເທວຕາ ອຕ຺ຖກາມຕາຍ ວາ ອນຕ຺ຖກາມຕາຍ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ອນຕ຺ຖາຍ ວາ ນານາວິຘານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ. ໂສ ຕາສໍ ເທວຕານໍ ອານຸຠາເວນ ຕານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ປສ຺ສຕິ. ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຸຎ຺ຎາປຸຎ຺ຎວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸກາມສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວາ ອນຕ຺ຖສ຺ສ ວາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕຠູຕໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ວິຍ ປຸຕ຺ຕປຏິລາຠນິມິຕ຺ຕໍ, ໂກສລຣາຊາ ວິຍ ໂສຬສ ສຸປິເນ, ອຍເມວ ຠຄວາ ໂພຘິສຕ຺ຕຠູໂຕ ອິເມ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ວິຍ ຈາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ຈ ສຸປິເນ ປສ຺ສຕິ, ນ ຕໍ ສຈ຺ຈໍ ໂຫຕິ. ຍໍ ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ສຈ຺ຈໍ ວາ ໂຫຕິ ອລິກໍ ວາ. ກຸທ຺ຘາ ຫິ ເທວຕາ ອຸປາເຍນ ວິນາເສຕຸກາມາ ວິປຣີຕມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ເອກນ຺ຕໍ ສຈ຺ຈເມວ ໂຫຕິ. ເອເຕສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມູລກາຣຓານໍ ສໍສຄ຺ຄເຠທໂຕປິ ສຸປິນເຠໂທ ໂຫຕິເຍວ.

ຕໍ ປເນຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ສຸປິນໍ ເສຂປຸຖຸຊ຺ຊນາວ ປສ຺ສນ຺ຕິ ອປ຺ປຫີນວິປລ຺ລາສຕ຺ຕາ, ອເສຂາ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ ປຫີນວິປລ຺ລາສຕ຺ຕາ. ກິໍ ປເນຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ ປຏິພຸທ຺ໂຘ, ອຸທາຫຸ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘຕິ? ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຍທິ ຕາວ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ, ອຠິຘມ຺ມວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ຫິ ສຸປຕິ, ຕໍ ຣູປນິມິຕ຺ຕາທິອາຣມ຺ມຓໍ ຣາຄາທິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວາ ນ ໂຫຕິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ຈ ອີທິສານິ ຈິຕ຺ຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຖ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ວິນຍວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍຎ຺ຫິ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ປສ຺ສຕິ. ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ຈ ກເຕ ວີຕິກ຺ກເມ ອນາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ເຕນ ປນ ກເຕປິ ວີຕິກ຺ກເມ ເອກນ຺ຕໍ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ. ອຖ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ນ ນາມ ປສ຺ສຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ສຸປິນສ຺ສ ອຠາໂວ ຈ ອາປຊ຺ຊຕິ? ນ ອຠາໂວ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ປສ຺ສຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕຕິ ມກ຺ກຏນິທ຺ທາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ຫິ ມກ຺ກຏສ຺ສ ນິທ຺ທາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຍາ ນິທ຺ທາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ກຸສລາທິຈິຕ຺ຕໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ, ຍສ຺ສາ ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠວງ຺ຄໂຕ ອຸຕ຺ຕຣຓໍ ໂຫຕິ, ຕາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ. ເຕນາຍໍ ສຸປິໂນ ກຸສໂລປິ ໂຫຕິ ອກຸສໂລປິ ອພ຺ຍາກໂຕປິ. ຕຕ຺ຖ ສຸປິນນ຺ເຕ ເຈຕິຍວນ຺ທນຘມ຺ມສ຺ສວນຘມ຺ມເທສນາທີນິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ກຸສໂລ, ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອກຸສໂລ, ທ຺ວີຫິ ອນ຺ເຕຫິ ມຸຕ຺ໂຕ ອາວຊ຺ຊນຕທາຣມ຺ມຓກ຺ຂເຓ ອພ຺ຍາກໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສ຺ວາຍໍ ທຸພ຺ພລວຕ຺ຖຸກຕ຺ຕາ ເຈຕນາຍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ອາກຑ຺ຒິຕຸໍ ອສມຕ຺ໂຖ. ປວຕ຺ເຕ ປນ ອຎ຺ເຎຫິ ກຸສລາກຸສເລຫິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠິໂຕ ວິປາກໍ ເທຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ວິປາກໍ ເທຕິ, ອຖ ໂຂ ອວິສເຍ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ອພ຺ໂພຫາຣິກາວ ສຸປິນນ຺ຕເຈຕນາ. ໂສ ປເນສ ສຸປິໂນ ກາລວເສນປິ ທິວາ ຕາວ ທິຏ຺ໂຐ ນ ສເມຕິ, ຕຖາ ປຐມຍາເມ ມຊ຺ຌິມຍາເມ ປຈ຺ຉິມຍາເມ ຈ. ພລວປຈ຺ຈູເສ ປນ ອສິຕປີຕຂາຍິເຕ ສມ຺ມາ ປຣິຓາມໍ ຄເຕ ກາຍສ຺ມິໍ ໂອຊາຍ ປຕິຏ຺ຐິຕາຍ ອຣຸເຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉມາເນວ ທິຏ຺ໂຐ ສຸປິໂນ ສເມຕິ. ອິຏ຺ຐນິມິຕ຺ຕໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ອິຏ຺ຐໍ ປຏິລຠຕິ, ອນິຏ຺ຐນິມິຕ຺ຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ອນິຏ຺ຐໍ.

ອິເມ ປນ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ເນວ ໂລກິຍມຫາຊໂນ ປສ຺ສຕິ, ນ ມຫາຣາຊາໂນ, ນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາໂນ, ນ ອຄ຺ຄສາວກາ, ນ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ, ນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ, ເອໂກ ສພ຺ພຎ຺ຎຸໂພຘິສຕ຺ໂຕເຍວ ປສ຺ສຕິ. ອມ຺ຫາກໍ ປນ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ກທາ ອິເມ ສຸປິເນ ປສ຺ສີຕິ? ‘‘ສ຺ເວ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈາຕຸທ຺ທສິຍໍ ປກ຺ຂສ຺ສ ຣຕ຺ຕິວິຠາຍນກາເລ ປສ຺ສິ. ເຕຣສິຍນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິເຍວ. ໂສ ອິເມ ສຸປິເນ ທິສ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສເຈ ມຍາ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ອິເມ ສຸປິນາ ທິຏ຺ຐາ ອສ຺ສຸ, ປິຕຸ ມຫາຣາຊສ຺ສ ກເຖຍ຺ຍໍ. ສເຈ ປນ ເມ ມາຕາ ຊີເວຍ຺ຍ, ຕສ຺ສາ ກເຖຍ຺ຍໍ. ອິມສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ ຐາເນ ອິເມສໍ ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອຫເມວ ປຏິຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕໂຕ ‘‘ອິທໍ ອິມສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ ອິທໍ ອິມສ຺ສາ’’ຕິ ສຍເມວ ສຸປິເນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລຄາເມ ສຸຊາຕາຍ ທິນ຺ນໍ ປາຍາສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ໂພຘິມຓ຺ຑໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ໂພຘິໍ ປຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ມກຸລພຸທ຺ຘກາເລ ທິຏ຺ເຐ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ວິຕ຺ຖາເຣຕຸໍ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ມຫາປຖວີຕິ ຈກ຺ກວາຬຄພ຺ຠໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິຕາ ມຫາປຖວີ. ມຫາສຍນໍ ອໂຫສີຕິ ສິຣິສຍນໍ ອໂຫສິ. ໂອຫິໂຕຕິ ຐປິໂຕ. ໂສ ປນ ນ ອຸທກສ຺ມິໍເຍວ ຐປິໂຕ ອໂຫສິ, ອຖ ໂຂ ປາຈີນສມຸທ຺ທສ຺ສ ອຸປຣູປຣິຠາເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຈີນຈກ຺ກວາຬມຕ຺ຖເກ ຐປິໂຕ ອໂຫສີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຈ຺ຉິເມ ສມຸທ຺ເທ ທກ຺ຂິເຓ ສມຸທ຺ເທຕິ ເອເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕິຣິຍາ ນາມ ຕິຓຊາຕີຕິ ທພ຺ພຕິຓໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນາຠິຍາ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ນຠໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາ ອໂຫສີຕິ ນງ຺ຄລມຕ຺ເຕນ ຣຕ຺ຕທຓ຺ເຑນ ນາຠິໂຕ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ເສວ ວິທຕ຺ຖິມຕ຺ຕໍ ຣຕນມຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາມມຕ຺ຕໍ ຍຏ຺ຐິມຕ຺ຕໍ ຄາວຸຕມຕ຺ຕໍ ອຑ຺ຒໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ໂຍຊນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອເນກໂຍຊນສຫສ຺ສໍ ນຠໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາ ອໂຫສິ. ປາເທຫິ ອຸສ຺ສກ຺ກິຕ຺ວາຕິ ອຄ຺ຄນຂໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາເທຫິ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ. ນານາວຓ຺ຓາຕິ ເອໂກ ນີລວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ປີຕວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ໂລຫິຕວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ປຓ຺ຑຸປລາສວຓ຺ໂຓຕິ ເອວໍ ນານາວຓ຺ຓາ. ເສຕາຕິ ປຓ຺ຑຣາ ປຣິສຸທ຺ຘາ. ມຫໂຕ ມີຬ຺ຫປພ຺ພຕສ຺ສາຕິ ຕິໂຍຊນຸພ຺ເພຘສ຺ສ ຄູຖປພ຺ພຕສ຺ສ. ອຸປຣູປຣິ ຈງ຺ກມຕີຕິ ມຕ຺ຖກມຕ຺ຖເກ ຈງ຺ກມຕິ. ທີຆາຍຸກພຸທ຺ຘາ ປນ ຕິໂຍຊນິເກ ມີຬ຺ຫປພ຺ພເຕ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ.

ເອວໍ ເອຕ຺ຕເກນ ຐາເນນ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ສຫ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ເຕຫິ ປຏິລາຠໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຄຸຓທາຍກຕ຺ຕາ ພຸທ຺ຘານໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ອນຸຕ຺ຕຣາ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິ ນາມ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ໂສ ຈກ຺ກວາຬມຫາປຖວິໍ ສິຣິສຍນຠູຕໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ພຸທ຺ຘຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຫິມວນ຺ຕປພ຺ພຕຣາຊານໍ ພິມ຺ໂພຫນໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓພິມ຺ໂພຫນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຫຕ຺ຖປາເທ ຈກ຺ກວາຬມຕ຺ຖເກ ຐິເຕ ອທ຺ທສ, ຕໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ສ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍຠາເວ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ອຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕານກໍ ນິປນ຺ນໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ຕີສຸ ຠເວສຸ ອວກຸຊ຺ຊານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕານມຸຂຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ອກ຺ຂີນິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ, ຕໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸປຏິລາຠສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຍາວ ຠວຄ຺ຄາ ເອກາໂລກໍ ອໂຫສິ, ຕໍ ອນາວຣຓຎາຓສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ປາຬິວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.