໔. ຈຕຸຕ຺ຖປຓ຺ຓາສກໍ

(໑໖) ໑. ສທ຺ຘມ຺ມວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໑. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປຐເມ ອຠພ຺ໂພ ນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິຕຸໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕຠູຕໍ ມຄ຺ຄນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິຕຸໍ ອຠພ຺ໂພ ອຠາຊນໍ. ກຖໍ ປຣິໂຠຕີຕິອາທີສຸ ‘‘ກິໍ ກຖາ ນາມ ເອສາ’’ຕິ ວທນ຺ໂຕ ກຖໍ ປຣິໂຠຕິ ນາມ. ‘‘ກິໍ ນາເມສ ກເຖຕິ, ກິໍ ອຍໍ ຊານາຕີ’’ຕິ ວທນ຺ໂຕ ກຖິກໍ ປຣິໂຠຕິ ນາມ. ‘‘ມຍໍ ກິໍ ຊານາມ, ກຸໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ເອຕໍ ໂສຕຸໍ ພລ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິໂຠຕິ ນາມ. ວິປຣິຍາເຍນ ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໒. ທຸຕິຍສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໒. ທຸຕິເຍ ອນຎ຺ຎາເຕ ອຎ຺ຎາຕມານີຕິ ອວິຎ຺ຎາຕສ຺ມິໍເຍວ ‘‘ວິຎ຺ຎາຕມິທໍ ມຍາ’’ຕິ ເອວໍມານີ.

໓. ຕຕິຍສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໓. ຕຕິເຍ ມກ຺ຂີ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕີຕິ ມກ຺ຂີ ຫຸຕ຺ວາ ຄຸຓມກ຺ຂນຈິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ. ອຸປາຣມ຺ຠຈິຕ຺ໂຕຕິ ນິຄ຺ຄຫາໂຣປນຈິຕ຺ໂຕ. ຣນ຺ຘຄເວສີຕິ ຄຸຓຣນ຺ຘໍ ຄຸຓຈ຺ຉິທ຺ທໍ ຄເວສນ຺ໂຕ.

໔. ປຐມສທ຺ຘມ຺ມສມ຺ໂມສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ນ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ຕີຕິ ໂອຫິຕໂສຕາ ສຸກຕກາຣິໂນ ຫຸຕ຺ວາ ນ ສຸຓນ຺ຕິ. ນ ປຣິຍາປຸຓນ຺ຕີຕິ ຍຖາສຸຕໍ ຘມ຺ມໍ ວຬຎ຺ຊນ຺ຕາປິ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ນ ວຬຎ຺ເຊນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໖. ຕຕິຍສທ຺ຘມ຺ມສມ຺ໂມສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໖. ຉຏ຺ເຐ ອປ຺ປຏິສຣໂຓຕິ ອປ຺ປຕິຏ຺ໂຐ. ອາຈຣິຍາ ຫິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕສ຺ສ ປຏິສຣຓໍ ນາມ, ເຕສໍ ອຠາວາ ອປ຺ປຏິສຣໂຓ ໂຫຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໗. ທຸກ຺ກຖາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໗. ສຕ຺ຕເມ ປຸຄ຺ຄລໍ ອຸປນິຘາຍາຕິ ຕໍ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ, ສກ຺ຂິໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຈ຺ຉມານາຍາຕິ ກຖິຍມານາຍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຏ຺ຐມຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

໙. ອຸທາຍີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໙. ນວເມ ອນຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ ກເຖສ຺ສາມີຕິ ທານານນ຺ຕຣໍ ສີລໍ, ສີລານນ຺ຕຣໍ ສຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອວໍ ເທສນານຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ ວາ, ຍໍ ຍໍ ສຸຕ຺ຕປທໍ ວາ ຄາຖາປທໍ ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອນຸຣູປກຖໍ ກເຖສ຺ສາມີຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ປເຣສໍ ຘມ຺ໂມ ເທເສຕພ຺ໂພ. ປຣິຍາຍທສ຺ສາວີຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ຕໍ ຕໍ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ. ກາຣຓຎ຺ຫິ ອິຘ ປຣິຍາໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນຸທ຺ທຍຕໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ‘‘ມຫາສມ຺ພາຘປ຺ປຕ຺ເຕ ສຕ຺ເຕ ສມ຺ພາຘໂຕ ໂມເຈສ຺ສາມີ’’ຕິ ອນຸກມ຺ປໍ ອາຄມ຺ມ. ນ ອາມິສນ຺ຕໂຣຕິ ນ ອາມິສເຫຕຸໂກ, ອຕ຺ຕໂນ ຈຕຸປຈ຺ຈຍລາຠໍ ອນາສີສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ປຣຎ຺ຈ ອນຸປຫຈ຺ຈາຕິ ອຕ຺ຕຸກ຺ກໍສນປຣວມ຺ຠນາທິວເສນ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ປຣຎ຺ຈ ຄຸຓຸປຆາເຕນ ອນຸປຫນ຺ຕ຺ວາ.

໑໐. ທຸປ຺ປຏິວິໂນທຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໐. ທສເມ ທຸປ຺ປຏິວິໂນທຍາຕິ ຍານິ ຫສ຺ສາທີນິ ກິຈ຺ຈານິ ນິປ຺ຜາເທຕຸໍ ຐານານິ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕສຸ ມຕ຺ຖກໍ ອສມ຺ປຕ຺ເຕສຸ ອນ຺ຕຣາເຍວ ທຸນ຺ນີຫາຣາ ທຸວິກ຺ຂມ຺ຠຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ປຏິຠານນ຺ຕິ ກເຖຕຸກາມຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິມານິ ປຎ຺ຈ ທຸປ຺ປຏິວິໂນທຍານິ, ນ ສຸປ຺ປຏິວິໂນທຍານິ. ອຸປາເຍນ ປນ ກາຣເຓນ ອນຸຣູປາຫິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓອນຸສາສນາທີຫິ ສກ຺ກາ ປຏິວິໂນເທຕຸນ຺ຕິ.

ສທ຺ຘມ຺ມວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

(໑໗) ໒. ອາຆາຕວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມອາຆາຕປຏິວິນຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໑. ທຸຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ອາຆາຕໍ ປຏິວິເນນ຺ຕິ ວູປສເມນ຺ຕີຕິ ອາຆາຕປຏິວິນຍາ. ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ອາຆາໂຕ ສພ຺ພໂສ ປຏິວິເນຕພ຺ໂພຕິ ຍຕ຺ຖ ອາຣມ຺ມເຓ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາຆາໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ໂສ ສພ຺ໂພ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ປຏິວິໂນເທຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເມຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ຠາເວຕພ຺ພາຕິ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານວເສນ ເມຕ຺ຕາ ຠາເວຕພ຺ພາ. ກຣຸຓາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸເປກ຺ຂາ ປນ ຈຕຸກ຺ກປຎ຺ຈກຊ຺ຌານວເສນ ຠາເວຕພ຺ພາ. ຍສ຺ມາ ປນ ຍໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປສ຺ສໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນິພ຺ພາຕິ, ຕສ຺ມິໍ ມຸທິຕາ ນ ສຓ຺ຐຫຕິ, ຕສ຺ມາ ສາ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ອສຕິອມນສິກາໂຣຕິ ຍຖາ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ກຸຏ຺ຏາທີຫິ ອນ຺ຕຣິໂຕ ວິຍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ອສຕິອມນສິກາໂຣ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໒. ທຸຕິຍອາຆາຕປຏິວິນຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໒. ທຸຕິເຍ ອາຆາໂຕ ເອເຕສຸ ປຏິວິເນຕພ຺ໂພຕິ ອາຆາຕປຏິວິນຍາ. ອາຆາໂຕ ເອເຕຫິ ປຏິວິເນຕພ຺ໂພຕິປິ ອາຆາຕປຏິວິນຍາ. ປຏິວິນໂຍຕິ ຫິ ປຏິວິນຍວຕ຺ຖູນມ຺ປິ ປຏິວິນຍກາຣຓານມ຺ປິ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ອິຘ ວຏ຺ຏຕິ. ປຎ຺ຈ ຫິ ປຸຄ຺ຄລາ ປຏິວິນຍວຕ຺ຖູ ໂຫນ຺ຕິ ປຎ຺ຈຫິ ອຸປມາຫິ ປຎ຺ຈ ປຏິປຕ຺ຕິໂຍ ປຏິວິນຍກາຣຓານິ. ລຠຕິ ຈ ກາເລນ ກາລໍ ເຈຕໂສ ວິວຣໍ ເຈຕໂສ ປສາທນ຺ຕິ ກາເລ ກາເລ ສມຖວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ໂນກາສສງ຺ຂາຕໍ ວິວຣຎ຺ເຈວ ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ນຠາວສງ຺ຂາຕໍ ປສາທຎ຺ຈ ລຠຕິ.

ຣຖິຍາຍາຕິ ອນ຺ຕຣວີຖິຍໍ. ນນ຺ຕກນ຺ຕິ ປິໂລຕິກຂຓ຺ຑໍ. ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ. ໂຍ ຕຕ຺ຖ ສາໂຣຕິ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ຖິຣຏ຺ຐານໍ. ຕໍ ປຣິປາເຕຕ຺ວາຕິ ຕໍ ລຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ປໍສຸກູລິໂກ ວິຍ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣີ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ຣຖິຍາຍ ນນ຺ຕກໍ ວິຍ ເວຣິປຸຄ຺ຄໂລ, ທຸພ຺ພລຏ຺ຐານໍ ວິຍ ອປຣິສຸທ຺ຘກາຍສມາຈາຣຕາ, ຖິຣຏ຺ຐານໍ ວິຍ ປຣິສຸທ຺ຘວຈີສມາຈາຣຕາ, ທຸພ຺ພລຏ຺ຐານໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ຖິຣຏ຺ຐານໍ ອາທາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ຣຊິຕ຺ວາ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ວິຈຣຓກາໂລ ວິຍ ອປຣິສຸທ຺ຘກາຍສມາຈາຣຕໍ ອມນສິກຕ຺ວາ ປຣິສຸທ຺ຘວຈີສມາຈາຣຕໍ ມນສິກຕ຺ວາ ເວຣິມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທໍ ນິພ຺ພາເປຕ຺ວາ ຜາສຸວິຫາຣກາໂລ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ເສວາລປຓກປຣິໂຍນທ຺ຘາຕິ ເສວາເລນ ຈ ອຸທກປປ຺ປຏເກນ ຈ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ. ຆມ຺ມປເຣໂຕຕິ ຆມ຺ເມນ ອນຸຄໂຕ. ກິລນ຺ໂຕຕິ ມຄ຺ຄກິລນ຺ໂຕ. ຕສິໂຕຕິ ຕຓ຺ຫາຠິຠູໂຕ. ປິປາສິໂຕຕິ ປານີຍໍ ປາຕຸກາໂມ. ອປວິຍູຫິຕ຺ວາຕິ ອປເນຕ຺ວາ. ປິວິຕ຺ວາຕິ ປສນ຺ນອຸທກໍ ປິວິຕ຺ວາ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ຆມ຺ມາຠິຕຕ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ວິຍ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣີ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ເສວາລປຓກໍ ວິຍ ອປຣິສຸທ຺ຘວຈີສມາຈາຣຕາ, ປສນ຺ນອຸທກໍ ວິຍ ປຣິສຸທ຺ຘກາຍສມາຈາຣຕາ, ເສວາລປຓກໍ ອປພ຺ຍູຫິຕ຺ວາ ປສນ຺ໂນທກໍ ປິວິຕ຺ວາ ຄມນໍ ວິຍ ອປຣິສຸທ຺ຘວຈີສມາຈາຣຕໍ ອມນສິກຕ຺ວາ ປຣິສຸທ຺ຘກາຍສມາຈາຣຕໍ ມນສິກຕ຺ວາ ເວຣິມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທໍ ນິພ຺ພາເປຕ຺ວາ ຜາສຸວິຫາຣກາໂລ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ໂຂເຠສ຺ສາມີຕິ ຈາເລສ຺ສາມິ. ໂລເຬສ຺ສາມີຕິ ອາກຸລໍ ກຣິສ຺ສາມິ. ອເປຍ຺ຍມ຺ປິ ຕໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ປິວິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ ກຣິສ຺ສາມິ. ຈຕຸກ຺ກຸຓ຺ຑິໂກຕິ ຊາຓູຫິ ຈ ຫຕ຺ເຖຫິ ຈ ຠູມິຍໍ ປຕິຏ຺ຐາເນນ ຈຕຸກ຺ກຸຓ຺ຑິໂກ ຫຸຕ຺ວາ. ໂຄປີຕກໍ ປິວິຕ຺ວາຕິ ຄາວິໂຍ ວິຍ ມຸເຂນ ອາກຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ປິວິຕ຺ວາ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ຆມ຺ມາຠິຕຕ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ວິຍ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣີ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ໂຄປທໍ ວິຍ ເວຣິປຸຄ຺ຄໂລ, ໂຄປເທ ປຣິຕ຺ຕອຸທກໍ ວິຍ ຕສ຺ສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ປຣິຕ຺ຕຄຸໂຓ, ຈຕຸກ຺ກຸຓ຺ຑິກສ຺ສ ໂຄປີຕກໍ ປິວິຕ຺ວາ ປກ຺ກມນໍ ວິຍ ຕສ຺ສ ອປຣິສຸທ຺ຘກາຍວຈີສມາຈາຣຕໍ ອມນສິກຕ຺ວາ ຍໍ ໂສ ກາເລນ ກາລໍ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ນິສ຺ສາຍ ເຈຕໂສ ວິວຣປ຺ປສາທສງ຺ຂາຕໍ ປີຕິປາໂມຊ຺ຊໍ ລຠຕິ, ຕໍ ມນສິກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທນິພ຺ພາປນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອາພາຘິໂກຕິ ອິຣິຍາປຖຠຎ຺ຊນເກນ ວິສຠາຄາພາເຘນ ອາພາຘິໂກ. ປຸຣໂຕປິສ຺ສາຕິ ປຸຣໂຕປິ ຠເວຍ຺ຍ. ອນຍພ຺ຍສນນ຺ຕິ ອວຑ຺ຒິວິນາສໍ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ໂສ ອນາຖຄິລາໂນ ວິຍ ສພ຺ພກຓ຺ຫຘມ຺ມສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ, ອທ຺ຘານມຄ຺ໂຄ ວິຍ ອນມຕຄ຺ຄສໍສາໂຣ, ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ຄາມານໍ ທູຣຠາໂວ ວິຍ ນິພ຺ພານສ຺ສ ທູຣຠາໂວ, ສປ຺ປາຍໂຠຊນານໍ ອລາໂຠ ວິຍ ສາມຎ຺ຎຜລໂຠຊນານໍ ອລາໂຠ, ສປ຺ປາຍເຠສຊ຺ຊານໍ ອລາໂຠ ວິຍ ສມຖວິປສ຺ສນານໍ ອຠາໂວ, ປຕິຣູປອຸປຏ຺ຐາການໍ ອລາໂຠ ວິຍ ໂອວາທານຸສາສນີຫິ ກິເລສຕິກິຈ຺ຉການໍ ອຠາໂວ, ຄາມນ຺ຕນາຍກສ຺ສ ອລາໂຠ ວິຍ ນິພ຺ພານສມ຺ປາປກສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວາ ຕຖາຄຕສາວກສ຺ສ ວາ ອລທ຺ຘຠາໂວ, ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ທິສ຺ວາ ກາຣຸຎ຺ຎຸປຏ຺ຐານໍ ວິຍ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣິກສ຺ສ ກາຣຸຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕນິພ຺ພາປນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອຈ຺ໂຉທກາຕິ ປສນ຺ໂນທກາ. ສາໂຕທກາຕິ ມຘຸໂຣທກາ. ສີໂຕທກາຕິ ຕນຸສີຕສລິລາ. ເສຕກາຕິ ອູມິຠິຊ຺ຊນຏ຺ຐາເນສຸ ເສຕວຓ຺ຓາ. ສຸປຕິຕ຺ຖາຕິ ສມຕິຕ຺ຖາ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ຆມ຺ມາຠິຕຕ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ວິຍ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣີ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ສາ ໂປກ຺ຂຣຓີ ວິຍ ປຣິສຸທ຺ຘສພ຺ພທ຺ວາໂຣ ປຸຣິໂສ, ນ຺ຫຕ຺ວາ ປິວິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂຈ຺ຉາຍາຍ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍຖາກາມໍ ຄມນໍ ວິຍ ເຕສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕນິພ຺ພາປນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖານິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ.

໕. ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໕. ປຎ຺ຈເມ ປຣິຠວນ຺ຕິ ປຣິຠວນ຺ໂຕ, ເອວໍ ປຣິຠວິສ຺ສາມີຕິ ປຣິຠວນຕ຺ຖາຍ ປຸຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎາຕຸກາໂມຕິ ຊານິຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ.

໖. ນິໂຣຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໖. ຉຏ຺ເຐ ອຕ຺ເຖຕໍ ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ຖິ ເອຕໍ ກາຣຓໍ. ໂນ ເຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຍ຺ຍາຕິ ໂນ ເຈ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸເຓຍ຺ຍ. ກພຬີກາຣາຫາຣຠກ຺ຂານໍ ເທວານນ຺ຕິ ກາມາວຈຣເທວານໍ. ອຎ຺ຎຕຣໍ ມໂນມຍໍ ກາຍນ຺ຕິ ຌານມເນນ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສຸທ຺ຘາວາສພ຺ຣຫ຺ມກາຍໍ. ອຸທາຍີຕິ ລາຬຸທາຍີ. ໂສ ຫິ ‘‘ມໂນມຍ’’ນ຺ຕິ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອາຣຸປ຺ເປ ນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປຏິພາຫິ. ເຖໂຣ ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ກິໍ ຊານາຕິ, ຍສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ເອວໍ ຠິກ຺ຂູ ວຈນໍ ປຏິກ຺ໂກສນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ພາລານໍ ລທ຺ຘິອຸປ຺ປຕ຺ຕິປຏິພາຫນຕ຺ຖໍ ຕໍ ວຈນໍ ອນຘິວາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ອຕ຺ຖິ ນາມາຕິ ອມຣິສນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ເຕເນວ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິສ຺ສຖາ’’ຕິ ອນາຄຕວຈນໍ ກຕໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖຕ຺ໂຖ – ອານນ຺ທ, ຕຸມ຺ເຫ ເຖຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວິເຫຐິຍມານໍ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂຖ, ນ ໂວ ເອຕໍ ມຣິສຍາມິ ນ ສຫາມິ ນາຘິວາເສມີຕິ. ກສ຺ມາ ປນ ຠຄວາ ອານນ຺ທເຖຣໍເຍວ ເອວມາຫາຕິ? ຘມ຺ມຠຓ຺ຑາຄາຣິກຕ຺ຕາ. ຘມ຺ມຠຓ຺ຑາຄາຣິກສ຺ສ ຫິ ເອວໍ ວທນ຺ໂຕ ປຏິພາຫິຕຸໍ ຠາໂຣ. ອປິເຈສ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປິຍສຫາໂຍ, ເຕນາປິສ຺ສ ເອສ ຠາໂຣ. ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ຠຄວາ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍ ຄຣຫນ຺ໂຕ ເອວມາຫ, ນ ປເນສາ ຕສ຺ເສວ ຄຣຫາ, ສມ຺ມຸຂີຠູຕານໍ ສພ຺ເພສໍເຍວ ຄຣຫາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ວິຫາຣນ຺ຕິ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ.

ອນຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ ນ ອຈ຺ຉຣິຍໍ. ຍຖາຕິ ກາຣຓວຈນໍ. ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍເຍເວຕ຺ຖ ອຸປວານໍ ປຏິຠາເສຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຄວຕາ ຈ ເອວໍ ເອຕເທວ ກາຣຓໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸທາຫເຏ ອາຍສ຺ມໂຕເຍວ ອຸປວານສ຺ສ ປຏິວຈນໍ ປຏິຠາຕຸ ອຸປຏ຺ຐາຕູຕິ ທີເປຕິ. ສາຣຊ຺ຊໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕນ຺ຕິ ໂທມນສ຺ສໍ ອນຸປວິຏ຺ຐໍ. ສີລວາຕິອາທີຫິ ຂີຓາສວສີລາທີນິເຍວ ກຖິຕານິ. ຂຓ຺ຑິຈ຺ເຈນາຕິອາທີນິ ສກ຺ກາຣາທີນໍ ກາຣຓປຸຈ຺ຉາວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ກິໍ ຂຓ຺ຑິຈ຺ຈາທີຫິ ກາຣເຓຫິ ຕໍ ຕໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໗. ໂຈທນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໗. ສຕ຺ຕເມ ໂຈທເກນາຕິ ວຕ຺ຖຸສນ຺ທສ຺ສນາ ອາປຕ຺ຕິສນ຺ທສ຺ສນາ ສໍວາສປ຺ປຏິກ຺ເຂໂປ ສາມີຈິປ຺ປຏິກ຺ເຂໂປຕິ ຈຕູຫິ ໂຈທນາວຕ຺ຖູຫິ ໂຈທຍມາເນນ. ກາເລນ ວກ຺ຂາມິ ໂນ ອກາເລນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈຸທິຕກສ຺ສ ກາໂລ ກຖິໂຕ, ນ ໂຈທກສ຺ສ. ປຣໍ ໂຈເທນ຺ເຕນ ຫິ ປຣິສມຊ຺ເຌ ວາ ອຸໂປສຖປວາຣຓຄ຺ເຄ ວາ ອາສນສາລາໂຠຊນສາລາທີສຸ ວາ ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ທິວາຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ນກາເລ ‘‘ກໂຣຕາຍສ຺ມາ ໂອກາສໍ, ອຫໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ວຕ຺ຕຸກາໂມ’’ຕິ ເອວໍ ໂອກາສໍ ກາເຣຕ຺ວາ ໂຈເທຕພ຺ໂພ. ປຸຄ຺ຄລໍ ປນ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ໂຍ ໂລລປຸຄ຺ຄໂລ ອຠູຕໍ ວຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຍສໍ ອາໂຣເປຕິ, ໂສ ໂອກາສກມ຺ມໍ ວິນາປິ ໂຈເທຕພ຺ໂພ. ຠູເຕນາຕິ ຕຈ຺ເຉນ ສຠາເວນ. ສຓ຺ເຫນາຕິ ມຏ຺ເຐນ ມຸທຸເກນ. ອຕ຺ຖສໍຫິເຕນາຕິ ອຕ຺ຖກາມຕາຍ ຫິຕກາມຕາຍ ອຸເປເຕນ. ອວິປ຺ປຏິສາໂຣ ອຸປທຫາຕພ຺ໂພຕິ ອມງ຺ກຸຠາໂວ ອຸປເນຕພ຺ໂພ. ອລໍ ເຕ ອວິປ຺ປຏິສາຣາຍາຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ ເຕ ອມງ຺ກຸຠາວາຍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ. ອຏ຺ຐມໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ປາກຏເມວ.

໙. ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໙. ນວເມ ຂິປ຺ປໍ ນິສາມຍຕິ ອຸປຘາເຣຕີຕິ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ. ສຸຄ຺ຄຫິຕໍ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ສຸຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄາຫີ. ອຕ຺ຖກຸສໂລຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍ ເຉໂກ. ຘມ຺ມກຸສໂລຕິ ປາຬິຍໍ ເຉໂກ. ນິຣຸຕ຺ຕິກຸສໂລຕິ ນິຣຸຕ຺ຕິວຈເນສຸ ເຉໂກ. ພ຺ຍຎ຺ຊນກຸສໂລຕິ ອກ຺ຂຣປ຺ປເຠເທ ເຉໂກ. ປຸພ຺ພາປຣກຸສໂລຕິ ອຕ຺ຖປຸພ຺ພາປຣໍ, ຘມ຺ມປຸພ຺ພາປຣໍ, ອກ຺ຂຣປຸພ຺ພາປຣໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊນປຸພ຺ພາປຣໍ, ອນຸສນ຺ຘິປຸພ຺ພາປຣນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປຎ຺ຈວິເຘ ປຸພ຺ພາປເຣ ເຉໂກ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖປຸພ຺ພາປຣກຸສໂລຕິ ເຫຏ຺ຐາ ອຕ຺ເຖນ ອຸປຣິ ອຕ຺ຖໍ ຊານາຕິ, ອຸປຣິ ອຕ຺ເຖນ ເຫຏ຺ຐາ ອຕ຺ຖໍ ຊານາຕິ. ກຖໍ? ໂສ ຫິ ເຫຏ຺ຐາ ອຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຸປຣິ ອຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ເຫຏ຺ຐາ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ຊານາຕິ. ອຸປຣິ ອຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ອຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ເຕປິ ‘‘ອຸປຣິ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ຊານາຕິ. ອຸຠໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ອຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອຸຠໂຕ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ຊານາຕິ. ມຊ຺ເຌ ອຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຸຠໂຕຠາເຄສຸ ອຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ມຊ຺ເຌ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ຊານາຕິ. ຘມ຺ມປຸພ຺ພາປຣາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອນຸສນ຺ຘິປຸພ຺ພາປເຣ ປນ ສີລໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ອາຣທ຺ເຘ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ມຕ຺ຖເກ ຉສຸ ອຠິຎ຺ຎາສຸ ອາຄຕາສຸ ‘‘ຍຖານຸສນ຺ຘິໍ ຍຖານຸປຣິຈ຺ເຉທໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕ ຄໂຕ’’ຕິ ຊານາຕິ. ທິຏ຺ຐິວເສນ ອາຣທ຺ເຘ ອຸປຣິ ສຈ຺ເຈສຸ ອາຄເຕສຸປິ ‘‘ຍຖານຸສນ຺ຘິນາ ຄໂຕ’’ຕິ ຊານາຕິ. ກລຫຠຓ຺ຑນວເສນ ອາຣທ຺ເຘ ອຸປຣິ ສາຣຓີຍຘມ຺ເມສຸ ອາຄເຕສຸປິ, ທ຺ວຕ຺ຕິໍສຕິຣຈ຺ຉານກຖາວເສນ ອາຣທ຺ເຘ ອຸປຣິ ທສກຖາວຕ຺ຖູສຸ (ອ. ນິ. ໑໐.໖໙; ອຸທາ.໓໑) ອາຄເຕສຸປິ ‘‘ຍຖານຸສນ຺ຘິນາ ຄໂຕ’’ຕິ ຊານາຕີຕິ.

໑໐. ຠທ຺ທຊິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໐. ທສເມ ອຠິຠູຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ເຊຏ຺ຐໂກ. ອນຠິຠູໂຕຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ອນຠິຠູໂຕ. ອຎ຺ຎທຕ຺ຖູຕິ ເອກໍສວຈເນ ນິປາໂຕ. ທສ຺ສນວເສນ ທໂສ, ສພ຺ພໍ ປສ຺ສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວສວຕ຺ຕີຕິ ສພ຺ພໍ ຊນໍ ວເສ ວຕ຺ເຕຕິ. ຍຖາ ປສ຺ສໂຕຕິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ວາ ໂຫຕຸ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ວາ, ເຍນາກາເຣນ ຕໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ. ອນນ຺ຕຣາ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕີຕິ ອນນ຺ຕຣາເຍວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຍຖາ ສຸຓໂຕຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຖ ວາ ຍໍ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນິຣນ຺ຕຣເມວ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕໍ ຕສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓານນ຺ຕຣໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ທສ຺ສນານໍ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ. ທຸຕິຍປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຍຖາ ສຸຂິຕສ຺ສາຕິ ເຍນ ມຄ຺ຄສຸເຂນ ສຸຂິຕສ຺ສ. ອນນ຺ຕຣາ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕີຕິ ສມນນ຺ຕຣເມວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິທໍ ສຸຂານໍ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ອິທໍ ມຄ຺ຄສຸຂໍ ສຸຂານໍ ອຸຕ຺ຕມໍ. ຍຖາ ສຎ຺ຎິສ຺ສາຕິ ອິຘາປິ ມຄ຺ຄສຎ຺ຎາວ ອຘິປ຺ເປຕາ. ຍຖາ ຠູຕສ຺ສາຕິ ຍສ຺ມິໍ ຠເວ ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕສ຺ສ. ອນນ຺ຕຣາຕິ ອນນ຺ຕຣາເຍນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິທໍ ຠວານໍ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ອຍໍ ປຈ຺ຉິໂມ ອຕ຺ຕຠາໂວ ຠວານໍ ອຄ຺ຄໍ ນາມ. ອຖ ວາ ຍຖາ ຠູຕສ຺ສາຕິ ເຍຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຠູຕສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານສ຺ສ. ອນນ຺ຕຣາ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕີຕິ ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣເມວ ຜລໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິທໍ ຠວານໍ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ອິທໍ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ ຠວານໍ ອຄ຺ຄໍ ນາມາຕິ.

ອາຆາຕວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

(໑໘) ໓. ອຸປາສກວຄ຺ໂຄ

໑-໓. ສາຣຊ຺ຊສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໗໑-໑໗໓. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐມທຸຕິຍຕຕິເຍສຸ ອຄາຣິຍປ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ກຖິຕາ. ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນປິ ໂຫນ຺ຕຸ, ວຏ຺ຏນ຺ຕິເຍວ.

໔. ເວຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຠຍານີຕິ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາສຠຍານິ. ເວຣານີຕິ ອກຸສລເວຣານິປິ ປຸຄ຺ຄລເວຣານິປິ. ເຈຕສິກນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕນິສ຺ສິຕໍ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ກາຍປສາທວຕ຺ຖຸກໍ ທຸກ຺ຂໍ. ໂທມນສ຺ສນ຺ຕິ ໂທມນສ຺ສເວທນໍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວິຣຕິປຫານໍ ກຖິຕໍ.

໕. ຈຓ຺ຑາລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໕. ປຎ຺ຈເມ ອຸປາສກປຕິກຸຏ຺ໂຐຕິ ອຸປາສກປຈ຺ຉິມໂກ. ໂກຕູຫລມງ຺ຄລິໂກຕິ ‘‘ອິມິນາ ອິທໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ໂກຕູຫລສງ຺ຂາເຕນ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕມງ຺ຄເລນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ມງ຺ຄລໍ ປຈ຺ເຈຕິ ໂນ ກມ຺ມນ຺ຕິ ມງ຺ຄລໍ ໂອໂລເກຕິ, ກມ຺ມໍ ນ ໂອໂລເກຕິ. ອິໂຕ ຈ ພຫິທ຺ຘາຕິ ອິມມ຺ຫາ ສາສນາ ພຫິທ຺ຘາ. ປຸພ຺ພກາຣໍ ກໂຣຕີຕິ ທານາທິກໍ ກຸສລກິຈ຺ຈໍ ປຐມຕຣໍ ກໂຣຕິ.

໖. ປີຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໖. ຉຏ຺ເຐ ກິນ຺ຕິ ມຍນ຺ຕິ ເກນ ນາມ ອຸປາເຍນ ມຍໍ. ປວິເວກໍ ປີຕິນ຺ຕິ ປຐມທຸຕິຍຊ຺ຌານານິ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກປີຕິໍ. ກາມູປສໍຫິຕນ຺ຕິ ກາມນິສ຺ສິຕໍ ທຸວິເຘ ກາເມ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ. ອກຸສລູປສໍຫິຕນ຺ຕິ ‘‘ມິຄສູກຣາທໂຍ ວິຊ຺ຌິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຣໍ ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ວິຣທ຺ເຘ ‘‘ວິຣທ຺ຘໍ ມຍາ’’ຕິ ເອວໍ ອກຸສເລ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ. ຕາທິເສສຸ ປນ ຐາເນສຸ ອວິຣຊ຺ຌນ຺ຕສ຺ສ ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ ເມ ວິທ຺ຘໍ, ສຸຏ຺ຐຸ ເມ ປຫຏ’’ນ຺ຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ ອກຸສລູປສໍຫິຕໍ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສໍ ນາມ. ທານາທິອຸປກຣຓານໍ ອສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ປນ ກຸສລູປສໍຫິຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໗. ວຓິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໗. ສຕ຺ຕເມ ວຓິຊ຺ຊາຕິ ວາຓິຊກມ຺ມານິ. ອຸປາສເກນາຕິ ຕິສຣຓຄເຕນ. ສຕ຺ຖວຓິຊ຺ຊາຕິ ອາວຸຘຠຓ຺ຑໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວິກ຺ກໂຍ. ສຕ຺ຕວຓິຊ຺ຊາຕິ ມນຸສ຺ສວິກ຺ກໂຍ. ມໍສວຓິຊ຺ຊາຕິ ສູກຣມິຄາທໂຍ ໂປເສຕ຺ວາ ເຕສໍ ວິກ຺ກໂຍ. ມຊ຺ຊວຓິຊ຺ຊາຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ມຊ຺ຊໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວິກ຺ກໂຍ. ວິສວຓິຊ຺ຊາຕິ ວິສໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວິກ຺ກໂຍ. ອິຕິ ສພ຺ພມ຺ປິ ອິມໍ ວຓິຊ຺ຊໍ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ກາຕຸໍ, ນ ປເຣ ສມາທເປຕ຺ວາ ກາເຣຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໘. ຣາຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໘. ອຏ຺ຐເມ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕີຕິ ຣຏ຺ຐມ຺ຫາ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ. ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ຍຖາຘິປ຺ປາຍໍ ຍຖາຊ຺ຌາສຍໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ຕເຖວ ປາປກມ຺ມໍ ປເວເທນ຺ຕີຕິ ຍຖາ ເຕນ ກຕໍ, ຕໍ ຕເຖວ ອຎ຺ເຎສໍ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ.

໙. ຄິຫິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໙. ນວເມ ສໍວຸຕກມ຺ມນ຺ຕນ຺ຕິ ປິຫິຕກມ຺ມນ຺ຕໍ. ອາຠິເຈຕສິການນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕມຈິຕ຺ຕນິສ຺ສິຕານໍ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານນ຺ຕິ ປຈ຺ຈກ຺ເຂເຍວ ຘມ຺ເມ ປວຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ສຸຂວິຫາຣານໍ. ອຣິຍກນ຺ເຕຫີຕິ ອຣິຍານໍ ກນ຺ເຕຫິ ມຄ຺ຄຜລສີເລຫິ.

ອຣິຍຘມ຺ມໍ ສມາທາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຣິຍຘມ຺ໂມຕິ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ກຖິຕານິ. ເມຣຍໍ ວາຣຸຓິນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ເມຣຍໍ ປຎ຺ຈວິຘຎ຺ຈ ສຸຣໍ. ຘມ຺ມຎ຺ຈານຸວິຕກ຺ກເຍຕິ ນວວິຘໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຕິວເສເນວ ວິຕກ຺ເກຍ຺ຍ. ອພ຺ຍາປຊ຺ຌໍ ຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ຂໍ ເມຕ຺ຕາທິພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣຈິຕ຺ຕໍ. ເທວໂລກາຍ ຠາວເຍຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກຕ຺ຖາຍ ຠາເວຍ຺ຍ. ປຸຎ຺ຎຕ຺ຖສ຺ສ ຊິຄີສໂຕຕິ ປຸຎ຺ເຎນ ອຕ຺ຖິກສ຺ສ ປຸຎ຺ຎໍ ຄເວສນ຺ຕສ຺ສ. ສນ຺ເຕສູຕິ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘຕຖາຄຕສາວເກສຸ. ວິປຸລາ ໂຫຕິ ທກ຺ຂິຓາຕິ ເອວໍ ທິນ຺ນທານໍ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ. ອນຸປຸພ຺ເພນາຕິ ສີລປູຣຓາທິນາ ອນຸກ຺ກເມນ. ເສສໍ ຕິກນິປາເຕ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

໑໐. ຄເວສີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໐. ທສເມ ສິຕໍ ປາຕ຺ວາກາສີຕິ ມຫາມຄ຺ເຄເນວ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕໍ ສາລວນໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ກິຎ຺ຈິ ສຸກາຣຓໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອທ຺ທສ ກສ຺ສປພຸທ຺ຘກາເລ ຄເວສິນາ ອຸປາສເກນ ກຕໍ ສຸກາຣຓໍ. ອຖສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິທໍ ສຸກາຣຓໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ອປາກຏໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ, ຫນ຺ທ ນໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ປາກຏໍ ກໂຣມີ’’ຕິ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ປເທເສ ຐິໂຕວ ສິຕປາຕຸກມ຺ມໍ ອກາສິ, ອຄ຺ຄຄ຺ຄທນ຺ເຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ມນ຺ທຫສິຕໍ ຫສິ. ຍຖາ ຫິ ໂລກິຍມນຸສ຺ສາ ອຸທຣໍ ປຫຣນ຺ຕາ ‘‘ກຫໍ ກຫ’’ນ຺ຕິ ຫສນ຺ຕິ, ນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘາ. ພຸທ຺ຘານໍ ປນ ຫສິຕໍ ຫຏ຺ຐປຫຏ຺ຐາກາຣມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ.

ຫສິຕຎ຺ຈ ນາເມຕໍ ເຕຣສຫິ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕຈິຕ຺ເຕຫິ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂລກິຍມຫາຊໂນ ອກຸສລໂຕ ຈຕູຫິ, ກາມາວຈຣກຸສລໂຕ ຈຕູຫີຕິ ອຏ຺ຐຫິ ຈິຕ຺ເຕຫິ ຫສຕິ, ເສຂາ ອກຸສລໂຕ ທິຏ຺ຐິຄຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານິ ທ຺ເວ ອປເນຕ຺ວາ ຉຫິ ຈິຕ຺ເຕຫິ ຫສນ຺ຕິ, ຂີຓາສວາ ຈຕູຫິ ສເຫຕຸກກິຣິຍຈິຕ຺ເຕຫິ, ເອເກນ ອເຫຕຸກກິຣິຍຈິຕ຺ເຕນາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຈິຕ຺ເຕຫິ ຫສນ຺ຕິ. ເຕສຸປິ ພລວາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖມາຄເຕ ທ຺ວີຫິ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕຫິ ຫສນ຺ຕິ, ທຸພ຺ພລາຣມ຺ມເຓ ທຸເຫຕຸກຈິຕ຺ຕທ຺ວເຍນ ຈ ອເຫຕຸກຈິຕ຺ເຕນ ຈາຕິ ຕີຫິ ຈິຕ຺ເຕຫິ ຫສນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ກິຣິຍາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂສມນສ຺ສສຫຄຕຈິຕ຺ຕໍ ຠຄວໂຕ ປຫຏ຺ຐາກາຣມຕ຺ຕຫສິຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ.

ຕໍ ປເນຕໍ ຫສິຕໍ ເອວໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ເຖຣສ຺ສ ປາກຏໍ ອໂຫສິ. ກຖໍ? ຕຖາຣູເປ ຫິ ກາເລ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຈຕູຫິ ທາຐາຫິ ຈາຕຸທ຺ທີປິກມຫາເມຆມຸຂໂຕ ສໂມສຣິຕາ ວິຊ຺ຊຸລຕາ ວິຍ ວິໂຣຈມານາ ມຫາຕາລກ຺ຂນ຺ຘປ຺ປມາຓາ ຣສ຺ມິວຏ຺ຏິໂຍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສິຣວຣໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ທາຐຄ຺ເຄສຸເຍວ ອນ຺ຕຣຘາຍນ຺ຕິ. ເຕນ ສຎ຺ຎາເຓນ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ຄຈ຺ຉມາໂນປິ ສິຕປາຕຸຠາວໍ ຊານາຕິ.

ອິທ຺ຘນ຺ຕິ ສມິທ຺ຘໍ. ຜີຕນ຺ຕິ ອຕິສມິທ຺ຘໍ ສພ຺ພປາລິຜຸລ຺ລໍ ວິຍ. ອາກິຓ຺ຓມນຸສ຺ສນ຺ຕິ ຊນສມາກຸລໍ. ສີເລສຸ ອປຣິປູຣກາຣີຕິ ປຎ຺ຈສຸ ສີເລສຸ ອສມຕ຺ຕກາຣີ. ປຏິເທສິຕານີຕິ ອຸປາສກຠາວໍ ປຏິເທສິຕານິ. ສມາທປິຕານີຕິ ສຣເຓສຸ ປຕິຏ຺ຐາປິຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຈ຺ເຈຕໍ ສມສມນ຺ຕິ ອິຕິ ເອຕໍ ກາຣຓໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ສມຠາເວເນວ ສມໍ, ນ ເອກເທເສນ. ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຕິເຣກນ຺ຕິ ມຍ຺ຫໍ ອິເມຫິ ກິຎ຺ຈິ ອຕິເຣກໍ ນຕ຺ຖິ. ຫນ຺ທາຕິ ວວສ຺ສຄ຺ຄຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ອຕິເຣກາຍາຕິ ວິເສສກາຣຓຕ຺ຖາຍ ປຏິປຊ຺ຊາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣິໍ ຘາເຣຖາຕິ ປຎ຺ຈສຸ ສີເລສຸ ສມຕ຺ຕກາຣີຕິ ຊານາຖ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ເຕນ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ສມາທິນ຺ນານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ກິມງ຺ຄ ປນ ນ ມຍນ຺ຕິ ມຍໍ ປນ ເກເນວ ກາຣເຓນ ປຣິປູຣກາຣິໂນ ນ ຠວິສ຺ສາມ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ອຸປາສກວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

(໑໙) ໔. ອຣຎ຺ຎວຄ຺ໂຄ

໑. ອາຣຎ຺ຎິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໑. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປຐເມ ມນ຺ທຕ຺ຕາ ໂມມູຫຕ຺ຕາຕິ ເນວ ສມາທານໍ ຊານາຕິ, ນ ອານິສໍສໍ. ອຕ຺ຕໂນ ປນ ມນ຺ທຕ຺ຕາ ໂມມູຫຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎາເຓເນວ ອາຣຎ຺ຎໂກ ໂຫຕິ. ປາປິຈ຺ໂຉ ອິຈ຺ຉາປກໂຕຕິ ‘‘ອຣຎ຺ເຎ ເມ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ ‘ອຍໍ ອາຣຎ຺ຎໂກ’ຕິ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສກ຺ກາຣໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ລຊ຺ຊີ ປວິວິຕ຺ໂຕ’ຕິອາທີຫິ ຈ ຄຸເຓຫິ ສມ຺ຠາເວສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປາປິກາຍ ອິຈ຺ຉາຍ ຐຕ຺ວາ ຕາຍ ເອວ ອິຈ຺ຉາຍ ອຠິຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອາຣຎ຺ຎໂກ ໂຫຕິ. ອຸມ຺ມາທວເສນ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປນ ອຸມ຺ມາທາ ຈິຕ຺ຕກ຺ເຂປາ ອາຣຎ຺ຎໂກ ນາມ ໂຫຕິ. ວຓ຺ຓິຕນ຺ຕິ ອິທໍ ອາຣຎ຺ຎກງ຺ຄໍ ນາມ ພຸທ຺ເຘຫິ ຈ ພຸທ຺ຘສາວເກຫິ ຈ ວຓ຺ຓິຕໍ ປສຕ຺ຖນ຺ຕິ ອາຣຎ຺ຎໂກ ໂຫຕິ. ອິທມຕ຺ຖິຕນ຺ຕິ ອິມາຍ ກລ຺ຍາຓາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ໂຖ ເອຕສ຺ສາຕິ ອິທມຕ຺ຖີ, ອິທມຕ຺ຖິໂນ ຠາໂວ ອິທມຕ຺ຖິຕາ. ຕໍ ອິທມຕ຺ຖິຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ, ນ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈິ ໂລກາມິສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສເມຕ຺ຖ ອິໂຕ ປເຣສຸ ຈ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ອຣຎ຺ຎວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.

(໒໐) ໕. ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ໂຄ

໑. ໂສຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໑. ປຎ຺ຈມສ຺ສ ປຐເມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຘມ຺ມາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສຠາວາ. ສຸນເຂສູຕິ ກຸກ຺ກຸເຣສຸ. ເນວ ກິຓນ຺ຕິ ນ ວິກ຺ກິຓນ຺ຕີຕິ ນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ກິຓນ຺ຕິ, ນ ທທນ຺ຕາ ວິກ຺ກິຓນ຺ຕິ. ສມ຺ປິເຍເນວ ສໍວາສໍ ສໍພນ຺ຘາຍ ສມ຺ປວຕ຺ເຕນ຺ຕີຕິ ປິໂຍ ປິຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປເວຓິຍາ ພນ຺ຘນຕ຺ຖໍ ສໍວາສໍ ປວຕ຺ຕຍນ຺ຕິ. ອຸທຣາວເທຫກນ຺ຕິ ອຸທຣໍ ອວທິຫິຕ຺ວາ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ປູເຣຕ຺ວາ. ອວເສສໍ ອາທາຍ ປກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ຍໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຕໍ ຠຓ຺ຑິກໍ ກຕ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຏ຺ຏເມວ ກຖິຕໍ.

໒. ໂທຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໒. ທຸຕິເຍ ຕ຺ວມ຺ປິ ໂນຕິ ຕ຺ວມ຺ປິ ນຸ. ປວຕ຺ຕາໂຣຕິ ປວຕ຺ຕຍິຕາໂຣ. ເຍສນ຺ຕິ ເຍສໍ ສນ຺ຕກໍ. ມນ຺ຕປທນ຺ຕິ ເວທສງ຺ຂາຕໍ ມນ຺ຕເມວ. ຄີຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກາທີຫິ ທສຫິ ໂປຣາຓກພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ສຣສມ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ສຊ຺ຌາຍິຕໍ. ປວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ວາຈິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມີຫິຕນ຺ຕິ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ຫໍ ຣາສິກຕໍ, ປິຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ຐປິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕທນຸຄາຍນ຺ຕີຕິ ເອຕຣຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຕໍ ເຕຫິ ປຸພ຺ເພຫິ ຄີຕໍ ອນຸຄາຍນ຺ຕິ ອນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ຕທນຸຠາສນ຺ຕີຕິ ຕໍ ອນຸຠາສນ຺ຕິ. ອິທໍ ປຸຣິມສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຠາສິຕມນຸຠາສນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ຠາສິຕໍ ອນຸຠາສນ຺ຕິ. ສຊ຺ຌາຍິຕມນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ສຊ຺ຌາຍິຕໍ ອນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ວາຈິຕມນຸວາເຈນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ວາຈິຕໍ ອນຸວາເຈນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທນ຺ຕິ ເຕ ກຕເມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຏ຺ຐໂກຕິອາທີນິ ເຕສໍ ນາມານິ. ເຕ ກິຣ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ປຣູປຆາຕໍ ອກຕ຺ວາ ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປາວຈເນນ ສຫ ສໍສນ຺ເທຕ຺ວາ ມນ຺ເຕ ຄນ຺ເຖສຸໍ. ອປຣາປເຣ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໂຍ ເວເທ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘວຈເນນ ສທ຺ຘິໍ ວິຣຸທ຺ເຘ ອກໍສຸ. ຕ຺ຍາສ຺ສຸ’ເມຕິ ເອຕ຺ຖ ອສ຺ສູຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອິເມ ປຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ມນ຺ເຕ ອຘີຍມາໂນຕິ ເວເທ ສຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ. ອາຈຣິຍຘນນ຺ຕິ ອາຈຣິຍທກ຺ຂິຓໍ ອາຈຣິຍຠາຄໍ. ນ ອິສ຺ສຕ຺ເຖນາຕິ ນ ໂຍຘາຊີວກມ຺ເມນ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ນ ຣາຊໂປຣິເສນາຕິ ນ ຣາຊຸປຏ຺ຐາກຠາເວນ. ເກວລໍ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍາຕິ ສຸທ຺ຘາຍ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍ ເອວ. ກປາລໍ ອນຕິມຎ຺ຎມາໂນຕິ ຕໍ ຠິກ຺ຂາຠາຊນໍ ອນຕິມຎ຺ຎມາໂນ. ໂສ ຫິ ປຸຓ຺ຓປຕ຺ຕໍ ອາທາຍ ສີສໍ ນ຺ຫາໂຕ ກຸລທ຺ວາເຣສຸ ຐຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ໂກມາຣພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິໍ, ມນ຺ຕາປິ ເມ ຄຫິຕາ, ອາຈຣິຍສ຺ສ ອາຈຣິຍຘນໍ ທສ຺ສາມິ, ຘນໍ ເມ ເທຖາ’’ຕິ ຍາຈຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສາ ຍຖາສຕ຺ຕິ ຍຖາພລໍ ອຏ຺ຐປິ ໂສຬສປິ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ ເທນ຺ຕິ. ເອວໍ ສກລຄາມໍ ຈຣິຕ຺ວາ ລທ຺ຘຘນໍ ອາຈຣິຍສ຺ສ ນິຍ຺ຍາເທຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ໂຂ ໂທຓ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ພ຺ຣຫ຺ມສໂມ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາເຣຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ພ຺ຣຫ຺ມສໂມ ນາມ ໂຫຕິ.

ເນວ ກເຍນ ນ ວິກ຺ກເຍນາຕິ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ກຍໍ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ປເຣນ ວິກ຺ກຍໍ ກຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ. ອຸທກູປສ຺ສຏ຺ຐນ຺ຕິ ອຸທເກນ ອຸປສ຺ສຏ຺ຐໍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ. ໂສ ຫິ ຍສ຺ມິໍ ກຸເລ ວຍປ຺ປຕ຺ຕາ ທາຣິກາ ອຕ຺ຖິ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ທ຺ວາເຣ ຕິຏ຺ຐຕິ. ‘‘ກສ຺ມາ ຐິໂຕສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອຫໍ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ໂກມາຣພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເທມິ, ຕຸມ຺ເຫ ມຍ຺ຫໍ ທາຣິກໍ ເທຖາ’’ຕິ ວທຕິ. ເຕ ທາຣິກໍ ອາເນຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ອຸທກໍ ປາເຕຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ. ໂສ ຕໍ ອຸທກູປສ຺ສຏ຺ຐໍ ຠຣິຍໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຕິມີຬ຺ຫໂຊຕິ ອຕິມີຬ຺ເຫ ມຫາຄູຖຣາສິມ຺ຫິ ຊາໂຕ. ຕສ຺ສ ສາຕິ ຕສ຺ສ ເອສາ. ນ ທວຕ຺ຖາຕິ ນ ກີຬນຕ຺ຖາ. ນ ຣຕຕ຺ຖາຕິ ນ ກາມຣຕິອຕ຺ຖາ. ເມຖຸນໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາຕິ ຘີຕຣໍ ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ວາ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ປເວຓິ ຆຏີຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊຕິ. ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກເມວ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເທວສໂມ ໂຫຕີຕິ ທິພ຺ພວິຫາເຣຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ເທວສໂມ ນາມ ໂຫຕິ.

ຕເມວ ປຸຕ຺ຕສ຺ສາທໍ ນິກາມຍມາໂນຕິ ຍ຺ວາສ຺ສ ຘີຕຣໍ ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕໍ ທິສ຺ວາ ປຸຕ຺ຕເປມໍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ປຕ຺ຖຍມາໂນ ອິຈ຺ຉມາໂນ. ກຸຏຸມ຺ພໍ ອຊ຺ຌາວສຕີຕິ ກຸຏຸມ຺ພໍ ສຓ຺ຐເປຕ຺ວາ ກຸຏຸມ຺ພມຊ຺ເຌ ວສຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

໓. ສງ຺ຄາຣວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໓. ຕຕິເຍ ປເຄວາຕິ ປຐມຎ຺ເຎວ. ກາມຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນາຕິ ກາມຣາຄຄ຺ຄຫິເຕນ. ກາມຣາຄປເຣເຕນາຕິ ກາມຣາຄານຸຄເຕນ. ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ຕິວິຘໍ ກາມຣາຄສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ຕທງ຺ຄນິສ຺ສຣຓໍ, ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອສຸເຠ ປຐມຊ຺ຌານໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ, ວິປສ຺ສນາ ຕທງ຺ຄນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ຕໍ ຕິວິຘມ຺ປິ ນປ຺ປຊານາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕຕ຺ຖມ຺ປີຕິອາທີສຸ ອຣຫຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ນາມ, ປຈ຺ຈຍທາຍການໍ ອຕ຺ໂຖ ປຣຕ຺ໂຖ ນາມ, ສ຺ເວວ ທຸວິໂຘ ອຸຠຍຕ຺ໂຖ ນາມ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິອາທີສຸ ຫິ ທ຺ເວວ ນິສ຺ສຣຓານິ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ຕາວ ເມຕ຺ຕາຍ ປຐມຊ຺ຌານໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ, ອນາຄາມິມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ, ຖິນມິທ຺ຘສ຺ສ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ. ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ໂຍ ໂກຈິ ສມໂຖ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສ຺ສ ປເນຕ຺ຖ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ອນາຄາມິມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ. ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ຘມ຺ມວວຕ຺ຖານໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ປຐມມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ.

ຍາ ປເນຕ຺ຖ ເສຍ຺ຍຖາປິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸທປຕ຺ໂຕ ສໍສຏ຺ໂຐ ລາຂາຍ ວາຕິອາທິກາ ອຸປມາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕາສຸ ອຸທປຕ຺ໂຕຕິ ອຸທກຠຣິຕາ ປາຕິ. ສໍສຏ຺ໂຐຕິ ວຓ຺ຓເຠທກຣຓວເສນ ສໍສຏ຺ໂຐ. ອຸກ຺ກຸຘິໂຕຕິ ກຸຘິໂຕ. ອຸສ຺ສທກຊາໂຕຕິ ອຸສຸມກຊາໂຕ. ເສວາລປຓກປຣິໂຍນທ຺ໂຘຕິ ຕິລພີຊກາທິເຠເທນ ເສວາເລນ ວາ ນີລມຓ຺ຑູກປິຏ຺ຐິວຓ຺ເຓນ ວາ ອຸທກປິຏ຺ຐິໍ ຉາເທຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ ປຓເກນ ປຣິໂຍນທ຺ໂຘ. ວາເຕຣິໂຕຕິ ວາເຕນ ເອຣິໂຕ ກມ຺ປິໂຕ. ອາວິໂລຕິ ອປ຺ປສນ຺ໂນ. ລຸຬິໂຕຕິ ອສນ຺ນິສິນ຺ໂນ. ກລລີຠູໂຕຕິ ກທ຺ທມີຠູໂຕ. ອນ຺ຘກາເຣ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ໂກຏ຺ຐກນ຺ຕຣາທິເຠເທ ອນາໂລກຏ຺ຐາເນ ຐປິໂຕ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຠຄວາ ຕີຫິ ຠເວຫິ ເທສນໍ ນິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ນິຏ຺ຐເປສິ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປນ ສຣຓມຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ.

໔. ກາຣຓປາລີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ກາຣຓປາລີຕິ ປາໂລຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ, ຣາຊກຸລານໍ ປນ ກມ຺ມນ຺ເຕ ກາເຣຕີຕິ ກາຣຓປາລີ ນາມ ຊາໂຕ. ກມ຺ມນ຺ຕໍ ກາເຣຕີຕິ ປາໂຕວ ອຸຏ຺ຐາຍ ທ຺ວາຣຏ຺ຏາລກປາກາເຣ ອກເຕ ກາເຣຕິ, ຊິຓ຺ເຓ ປຏິຊຄ຺ຄາເປຕິ. ປິງ຺ຄິຍານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓນ຺ຕິ ເອວໍນາມກໍ ອນາຄາມິຜເລ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ອຣິຍສາວກໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ. ໂສ ກິຣ ປາໂຕວ ອຸຏ຺ຐາຍ ຄນ຺ຘມາລາທີນິ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຄນ຺ຘມາລາທີຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ນຄຣໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອິທໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເທວສິກໍ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕໍ ໂສ ເອວໍ ວຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອທ຺ທສ. ເອຕທໂວຈາຕິ ‘‘ອຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຎ຺ຎວາ ຎາຓຸຕ຺ຕໂຣ, ກຫໍ ນຸ ໂຂ ປາໂຕວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕໍ ສຎ຺ຊານິຕ຺ວາ ‘‘ຫນ຺ທ ກຸໂຕ ນູ’’ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈ.

ຕຕ຺ຖ ທິວາ ທິວສ຺ສາຕິ ທິວສສ຺ສາປິ ທິວາ, ມຊ຺ຌນ຺ຫິກກາເລຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຓ຺ຑິໂຕ ມຎ຺ເຎຕິ ຠວໍ ປິງ຺ຄິຍານີ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ອຸທາຫຸ ໂນຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ໂກ ຈາຫໍ, ໂຠຕິ, ໂຠ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍຊານເນ ອຫໍ ໂກ ນາມ? ໂກ ຈ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ຊານິສ຺ສາມີຕິ ກຸໂຕ ຈາຫໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ຊານິສ຺ສາມິ, ເກນ ນາມ ກາຣເຓນ ຊານິສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ອຕ຺ຕໂນ ອຊານນຠາວໍ ທີເປຕິ. ໂສປິ ນູນສ຺ສ ຕາທິໂສວາຕິ ໂຍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ຊາເນຍ຺ຍ, ໂສປິ ນູນ ທສ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ຕາທິໂສ ພຸທ຺ໂຘເຍວ ຠເວຍ຺ຍ. ສິເນຣຸໍ ວາ ຫິ ປຖວິໍ ວາ ອາກາສໍ ວາ ປເມຕຸກາເມນ ຕປ຺ປມາໂຓ ທຓ຺ໂຑ ວາ ຣຊ຺ຊຸ ວາ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎໍ ຊານນ຺ເຕນປິ ຕສ຺ສ ຎາຓສທິສເມວ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີເປຕິ. ອາທຣວເສນ ປເນຕ຺ຖ ອາເມຑິຕໍ ກຕໍ. ອຸຬາຣາຍາຕິ ອຸຕ຺ຕມາຍ ເສຏ຺ຐາຍ. ໂກ ຈາຫໍ, ໂຠຕິ, ໂຠ, ອຫໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປສໍສເນ ໂກ ນາມ. ໂກ ຈ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປສໍສິສ຺ສາມີຕິ ເກນ ກາຣເຓນ ປສໍສິສ຺ສາມິ.

ປສຕ຺ຖປ຺ປສຕ຺ໂຖຕິ ສພ຺ພຄຸຓານໍ ອຸປຣິ ຈເຣຫິ ສພ຺ພໂລກປສຕ຺ເຖຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓເຫວ ປສຕ຺ໂຖ, ນ ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎຫິ ປສໍສນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ. ຍຖາ ຫິ ຈມ຺ປກປຸປ຺ຜໍ ວາ ນີລຸປ຺ປລໍ ວາ ປທຸມໍ ວາ ໂລຫິຕຈນ຺ທນໍ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວຓ຺ຓຄນ຺ຘສິຣິຍາວ ປາສາທິກຎ຺ເຈວ ສຸຄນ຺ຘຎ຺ຈ, ນ ຕສ຺ສ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ວຓ຺ຓຄນ຺ເຘຫິ ໂຖມນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ. ຍຖາ ຈ ມຓິຣຕນໍ ວາ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອາໂລເກເນວ ໂອຠາສຕິ, ນ ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎນ ໂອຠາສນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ, ເອວໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ສພ຺ພໂລກປສຕ຺ເຖຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓເຫວ ປສຕ຺ໂຖ ໂຖມິໂຕ, ສພ຺ພໂລກສ຺ສ ເສຏ຺ຐຕໍ ປາປິໂຕ. ນ ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎນ ປສໍສນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ.

ປສຕ຺ເຖຫິ ວາ ປສຕ຺ໂຖຕິປິ ປສຕ຺ຖປ຺ປສຕ຺ໂຖ. ເກ ປນ ປສຕ຺ຖາ ນາມ? ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ກາສິໂກສລວາສິເກຫິ ປສຕ຺ໂຖ, ພິມ຺ພິສາໂຣ ອງ຺ຄມຄຘວາສີຫິ, ເວສາລິກາ ລິຈ຺ຉວີ ວຊ຺ຊິຕຏ຺ຐວາສີຫິ ປສຕ຺ຖາ, ປາເວຍ຺ຍກາ ມລ຺ລາ ໂກສິນາຣກາ ມລ຺ລາ ອຎ຺ເຎປິ ເຕ ເຕ ຂຕ຺ຕິຍາ ເຕຫິ ເຕຫິ ຊານປເທຫິ ປສຕ຺ຖາ, ຈງ຺ກິອາທໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄເຓຫິ, ອນາຖປິຓ຺ຑິກາທໂຍ ອຸປາສກາ ອຸປາສກຄເຓຫິ, ວິສາຂາອາທິກາ ອຸປາສິກາ ອເນກສຕາຫິ ອຸປາສິກາຫິ, ສກຸລຸທາຍິອາທໂຍ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອເນເກຫິ ປຣິພ຺ພາຊກສເຕຫິ, ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓຕ຺ເຖຣິອາທິກາ ມຫາສາວິກາ ອເນເກຫິ ຠິກ຺ຂຸນິສເຕຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣາທໂຍ ມຫາເຖຣາ ອເນກສເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ, ສກ຺ກາທໂຍ ເທວາ ອເນກສຫສ຺ເສຫິ ເທເວຫິ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາທໂຍ ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ອເນກສຫສ຺ເສຫິ ພ຺ຣຫ຺ເມຫິ ປສຕ຺ຖາ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ທສພລໍ ໂຖເມນ຺ຕິ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ ປສໍສນ຺ຕີຕິ ຠຄວາ ‘‘ປສຕ຺ຖປ຺ປສຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຕ຺ຖວສນ຺ຕິ ອຕ຺ຖານິສໍສໍ.

ອຖສ຺ສ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ປສາທກາຣຓໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ, ປຸຣິໂສຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຣສປຣິຕິຕ຺ໂຕຕິ ໂຠຊນຣເສສຸ ປາຍາໂສ ສ຺ເນຫຣເສສຸ ໂຄສປ຺ປິ, ກສາວຣເສສຸ ຂຸທ຺ທກມຘຸ ອເນຬກໍ, ມຘຸຣຣເສສຸ ສກ຺ກຣາຕິ ເອວມາທໂຍ ອຄ຺ຄຣສາ ນາມ. ເຕສຸ ເຍນ ເກນຈິ ປຣິຕິຕ຺ໂຕ ອາກຓ຺ຐປ຺ປມາຓໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອຎ຺ເຎສໍ ຫີນານນ຺ຕິ ອຄ຺ຄຣເສຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ຫີນຣສານໍ. ສຸຕ຺ຕໂສຕິ ສຸຕ຺ຕໂຕ, ສຸຕ຺ຕຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕໂຕ ຕໂຕຕິ ສຸຕ຺ຕາທີສຸ ຕໂຕ ຕໂຕ. ອຎ຺ເຎສໍ ປຸຖຸສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາປ຺ປວາທານນ຺ຕິ ເຍ ອຎ຺ເຎສໍ ປຸຖູນໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ລທ຺ຘິສງ຺ຂາຕປ຺ປວາທາ, ເຕສໍ. ນ ປິເຫຕີຕິ ນ ປຕ຺ເຖຕິ, ເຕ ກຖິຍມາເນ ໂສຕຸມ຺ປິ ນ ອິຈ຺ຉຕິ. ຊິຆຈ຺ຉາທຸພ຺ພລ຺ຍປເຣໂຕຕິ ຊິຆຈ຺ຉາຍ ເຈວ ທຸພ຺ພລຠາເວນ ຈ ອນຸຄໂຕ. ມຘຸປິຓ຺ຑິກນ຺ຕິ ສາລິປິຏ຺ຐໍ ຠຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈຕຸມຘຸເຣນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ກຕໍ ພທ຺ຘສຕ຺ຕຸປິຓ຺ຑິກໍ, ມຘຸຣປູວເມວ ວາ. ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ລເຠຍ຺ຍ. ອເສຈນກນ຺ຕິ ມຘຸຣຠາວກຣຓຕ຺ຖາຍ ອຎ຺ເຎນ ຣເສນ ອນາສິຕ຺ຕກໍ ໂອຊວນ຺ຕໍ ປຓີຕຣສໍ.

ຫຣິຈນ຺ທນສ຺ສາຕິ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓຈນ຺ທນສ຺ສ. ໂລຫິຕຈນ຺ທນສ຺ສາຕິ ຣຕ຺ຕວຓ຺ຓຈນ຺ທນສ຺ສ. ສຸຣຠິຄນ຺ຘນ຺ຕິ ສຸຄນ຺ຘໍ. ທຣຖາທໂຍ ວຏ຺ຏທຣຖາ, ວຏ຺ຏກິລມຖາ, ວຏ຺ຏປຣິຬາຫາ ເອວ. ອຸທານໍ ອຸທາເນສີຕິ ອຸທາຫາຣໍ ອຸທາຫຣິ. ຍຖາ ຫິ ຍໍ ເຕລໍ ມານໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ວິສ຺ສນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ອວເສໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຎ຺ຈ ຊລໍ ຕຬາກໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ໂອໂຆຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວເມວໍ ຍໍ ປີຕິວຈນໍ ຫທຍໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອຘິກໍ ຫຸຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕ ອສຓ຺ຐຫິຕ຺ວາ ພຫິ ນິກ຺ຂມຕິ, ຕໍ ອຸທານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວຣູປໍ ປີຕິມຍວຈນໍ ນິຈ຺ຉາເຣສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕. ປິງ຺ຄິຍານີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໕. ປຎ຺ຈເມ ນີລາຕິ ອິທໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກໍ. ນີລວຓ຺ຓາຕິອາທິ ຕສ຺ເສວ ວິຠາຄທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ນ ເຕສໍ ປກຕິວຓ຺ໂຓ ນີໂລ, ນີລວິເລປນວິລິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນີລວຕ຺ຖາຕິ ປຏທຸກູລໂກເສຍ຺ຍາທີນິປິ ເຕສໍ ນີລາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ນີລາລງ຺ກາຣາຕິ ນີລມຓີຫິ ນີລປຸປ຺ເຜຫິ ອລງ຺ກຕາ, ເຕສໍ ຫຕ຺ຖາລງ຺ກາຣ-ອສ຺ສາລງ຺ກາຣ-ຣຖາລງ຺ກາຣ-ສາຓິວິຕານກຎ຺ຈຸກາປິ ສພ຺ເພ ນີລາເຍວ ໂຫນ຺ຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປທຸມໍ ຍຖາຕິ ຍຖາ ສຕປຕ຺ຕໍ ຣຕ຺ຕປທຸມໍ. ໂກກນທນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ປາໂຕຕິ ປເຄວ ສຸຣິຍຸຄ຺ຄມນກາເລ. ສິຍາຕິ ຠເວຍ຺ຍ. ອວີຕຄນ຺ຘນ຺ຕິ ອວິຄຕຄນ຺ຘໍ. ອງ຺ຄີຣສນ຺ຕິ ຠຄວໂຕ ອງ຺ຄມງ຺ເຄຫິ ຣສ຺ມິໂຍ ນິຈ຺ຉຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອງ຺ຄີຣໂສຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕປນ຺ຕມາທິຈ຺ຈມິວນ຺ຕລິກ຺ເຂຕິ ທ຺ວິສຫສ຺ສທີປປຣິວາເຣສຸ ຈຕູສຸ ມຫາທີເປສຸ ອາໂລກກຣຓວເສນ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ຕປນ຺ຕໍ ອາທິຈ຺ຈໍ ວິຍ ວິໂຣຈມານໍ. ອງ຺ຄີຣສໍ ປສ຺ສາຕິ ອຕ຺ຕານເມວ ວາ ມຫາຊນໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ເອວໍ ວທຕິ.

໖. ມຫາສຸປິນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໖. ຉຏ຺ເຐ ມຫາສຸປິນາຕິ ມຫນ຺ເຕຫິ ປຸຣິເສຫິ ປສ຺ສິຕພ຺ພໂຕ ມຫນ຺ຕານຎ຺ຈ ອຕ຺ຖານໍ ນິມິຕ຺ຕຠາວໂຕ ມຫາສຸປິນາ. ປາຕຸຣເຫສຸນ຺ຕິ ປາກຏາ ອເຫສຸໍ. ຕຕ຺ຖ ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ປສ຺ສຕິ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ວາ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ວາ ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ວາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ວາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປິຕ຺ຕາທີນໍ ໂຂຠກຣຓປຈ຺ຈຍປ຺ປໂຍເຄນ ຂຸຠິຕຘາຕຸໂກ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຈ ນານາວິຘໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ ປພ຺ພຕາ ປຕນ຺ໂຕ ວິຍ, ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຍ, ວາຬມິຄຫຕ຺ຖິໂຈຣາທີຫິ ອນຸພທ຺ໂຘ ວິຍ ຈ. ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຸພ຺ເພ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ປສ຺ສຕິ. ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ເທວຕາ ອຕ຺ຖກາມຕາຍ ວາ ອນຕ຺ຖກາມຕາຍ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ອນຕ຺ຖາຍ ວາ ນານາວິຘານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ. ໂສ ຕາສໍ ເທວຕານໍ ອານຸຠາເວນ ຕານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ປສ຺ສຕິ. ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຸຎ຺ຎາປຸຎ຺ຎວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸກາມສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວາ ອນຕ຺ຖສ຺ສ ວາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕຠູຕໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ວິຍ ປຸຕ຺ຕປຏິລາຠນິມິຕ຺ຕໍ, ໂກສລຣາຊາ ວິຍ ໂສຬສ ສຸປິເນ, ອຍເມວ ຠຄວາ ໂພຘິສຕ຺ຕຠູໂຕ ອິເມ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ວິຍ ຈາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ຈ ສຸປິເນ ປສ຺ສຕິ, ນ ຕໍ ສຈ຺ຈໍ ໂຫຕິ. ຍໍ ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ສຈ຺ຈໍ ວາ ໂຫຕິ ອລິກໍ ວາ. ກຸທ຺ຘາ ຫິ ເທວຕາ ອຸປາເຍນ ວິນາເສຕຸກາມາ ວິປຣີຕມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ເອກນ຺ຕໍ ສຈ຺ຈເມວ ໂຫຕິ. ເອເຕສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມູລກາຣຓານໍ ສໍສຄ຺ຄເຠທໂຕປິ ສຸປິນເຠໂທ ໂຫຕິເຍວ.

ຕໍ ປເນຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ສຸປິນໍ ເສຂປຸຖຸຊ຺ຊນາວ ປສ຺ສນ຺ຕິ ອປ຺ປຫີນວິປລ຺ລາສຕ຺ຕາ, ອເສຂາ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ ປຫີນວິປລ຺ລາສຕ຺ຕາ. ກິໍ ປເນຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ ປຏິພຸທ຺ໂຘ, ອຸທາຫຸ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘຕິ? ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຍທິ ຕາວ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ, ອຠິຘມ຺ມວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ຫິ ສຸປຕິ, ຕໍ ຣູປນິມິຕ຺ຕາທິອາຣມ຺ມຓໍ ຣາຄາທິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວາ ນ ໂຫຕິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ຈ ອີທິສານິ ຈິຕ຺ຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຖ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ວິນຍວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍຎ຺ຫິ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ປສ຺ສຕິ. ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ຈ ກເຕ ວີຕິກ຺ກເມ ອນາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ເຕນ ປນ ກເຕປິ ວີຕິກ຺ກເມ ເອກນ຺ຕໍ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ. ອຖ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ນ ນາມ ປສ຺ສຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ສຸປິນສ຺ສ ອຠາໂວ ຈ ອາປຊ຺ຊຕິ? ນ ອຠາໂວ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ປສ຺ສຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕຕິ ມກ຺ກຏນິທ຺ທາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ຫິ ມກ຺ກຏສ຺ສ ນິທ຺ທາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຍາ ນິທ຺ທາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ກຸສລາທິຈິຕ຺ຕໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ, ຍສ຺ສາ ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠວງ຺ຄໂຕ ອຸຕ຺ຕຣຓໍ ໂຫຕິ, ຕາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ. ເຕນາຍໍ ສຸປິໂນ ກຸສໂລປິ ໂຫຕິ ອກຸສໂລປິ ອພ຺ຍາກໂຕປິ. ຕຕ຺ຖ ສຸປິນນ຺ເຕ ເຈຕິຍວນ຺ທນຘມ຺ມສ຺ສວນຘມ຺ມເທສນາທີນິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ກຸສໂລ, ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອກຸສໂລ, ທ຺ວີຫິ ອນ຺ເຕຫິ ມຸຕ຺ໂຕ ອາວຊ຺ຊນຕທາຣມ຺ມຓກ຺ຂເຓ ອພ຺ຍາກໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສ຺ວາຍໍ ທຸພ຺ພລວຕ຺ຖຸກຕ຺ຕາ ເຈຕນາຍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ອາກຑ຺ຒິຕຸໍ ອສມຕ຺ໂຖ. ປວຕ຺ເຕ ປນ ອຎ຺ເຎຫິ ກຸສລາກຸສເລຫິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠິໂຕ ວິປາກໍ ເທຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ວິປາກໍ ເທຕິ, ອຖ ໂຂ ອວິສເຍ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ອພ຺ໂພຫາຣິກາວ ສຸປິນນ຺ຕເຈຕນາ. ໂສ ປເນສ ສຸປິໂນ ກາລວເສນປິ ທິວາ ຕາວ ທິຏ຺ໂຐ ນ ສເມຕິ, ຕຖາ ປຐມຍາເມ ມຊ຺ຌິມຍາເມ ປຈ຺ຉິມຍາເມ ຈ. ພລວປຈ຺ຈູເສ ປນ ອສິຕປີຕຂາຍິເຕ ສມ຺ມາ ປຣິຓາມໍ ຄເຕ ກາຍສ຺ມິໍ ໂອຊາຍ ປຕິຏ຺ຐິຕາຍ ອຣຸເຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉມາເນວ ທິຏ຺ໂຐ ສຸປິໂນ ສເມຕິ. ອິຏ຺ຐນິມິຕ຺ຕໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ອິຏ຺ຐໍ ປຏິລຠຕິ, ອນິຏ຺ຐນິມິຕ຺ຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ອນິຏ຺ຐໍ.

ອິເມ ປນ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ເນວ ໂລກິຍມຫາຊໂນ ປສ຺ສຕິ, ນ ມຫາຣາຊາໂນ, ນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາໂນ, ນ ອຄ຺ຄສາວກາ, ນ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ, ນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ, ເອໂກ ສພ຺ພຎ຺ຎຸໂພຘິສຕ຺ໂຕເຍວ ປສ຺ສຕິ. ອມ຺ຫາກໍ ປນ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ກທາ ອິເມ ສຸປິເນ ປສ຺ສີຕິ? ‘‘ສ຺ເວ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈາຕຸທ຺ທສິຍໍ ປກ຺ຂສ຺ສ ຣຕ຺ຕິວິຠາຍນກາເລ ປສ຺ສິ. ເຕຣສິຍນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິເຍວ. ໂສ ອິເມ ສຸປິເນ ທິສ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສເຈ ມຍາ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ອິເມ ສຸປິນາ ທິຏ຺ຐາ ອສ຺ສຸ, ປິຕຸ ມຫາຣາຊສ຺ສ ກເຖຍ຺ຍໍ. ສເຈ ປນ ເມ ມາຕາ ຊີເວຍ຺ຍ, ຕສ຺ສາ ກເຖຍ຺ຍໍ. ອິມສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ ຐາເນ ອິເມສໍ ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອຫເມວ ປຏິຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕໂຕ ‘‘ອິທໍ ອິມສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ ອິທໍ ອິມສ຺ສາ’’ຕິ ສຍເມວ ສຸປິເນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລຄາເມ ສຸຊາຕາຍ ທິນ຺ນໍ ປາຍາສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ໂພຘິມຓ຺ຑໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ໂພຘິໍ ປຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ມກຸລພຸທ຺ຘກາເລ ທິຏ຺ເຐ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ວິຕ຺ຖາເຣຕຸໍ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ມຫາປຖວີຕິ ຈກ຺ກວາຬຄພ຺ຠໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິຕາ ມຫາປຖວີ. ມຫາສຍນໍ ອໂຫສີຕິ ສິຣິສຍນໍ ອໂຫສິ. ໂອຫິໂຕຕິ ຐປິໂຕ. ໂສ ປນ ນ ອຸທກສ຺ມິໍເຍວ ຐປິໂຕ ອໂຫສິ, ອຖ ໂຂ ປາຈີນສມຸທ຺ທສ຺ສ ອຸປຣູປຣິຠາເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຈີນຈກ຺ກວາຬມຕ຺ຖເກ ຐປິໂຕ ອໂຫສີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຈ຺ຉິເມ ສມຸທ຺ເທ ທກ຺ຂິເຓ ສມຸທ຺ເທຕິ ເອເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕິຣິຍາ ນາມ ຕິຓຊາຕີຕິ ທພ຺ພຕິຓໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນາຠິຍາ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ນຠໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາ ອໂຫສີຕິ ນງ຺ຄລມຕ຺ເຕນ ຣຕ຺ຕທຓ຺ເຑນ ນາຠິໂຕ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ເສວ ວິທຕ຺ຖິມຕ຺ຕໍ ຣຕນມຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາມມຕ຺ຕໍ ຍຏ຺ຐິມຕ຺ຕໍ ຄາວຸຕມຕ຺ຕໍ ອຑ຺ຒໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ໂຍຊນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອເນກໂຍຊນສຫສ຺ສໍ ນຠໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາ ອໂຫສິ. ປາເທຫິ ອຸສ຺ສກ຺ກິຕ຺ວາຕິ ອຄ຺ຄນຂໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາເທຫິ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ. ນານາວຓ຺ຓາຕິ ເອໂກ ນີລວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ປີຕວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ໂລຫິຕວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ປຓ຺ຑຸປລາສວຓ຺ໂຓຕິ ເອວໍ ນານາວຓ຺ຓາ. ເສຕາຕິ ປຓ຺ຑຣາ ປຣິສຸທ຺ຘາ. ມຫໂຕ ມີຬ຺ຫປພ຺ພຕສ຺ສາຕິ ຕິໂຍຊນຸພ຺ເພຘສ຺ສ ຄູຖປພ຺ພຕສ຺ສ. ອຸປຣູປຣິ ຈງ຺ກມຕີຕິ ມຕ຺ຖກມຕ຺ຖເກ ຈງ຺ກມຕິ. ທີຆາຍຸກພຸທ຺ຘາ ປນ ຕິໂຍຊນິເກ ມີຬ຺ຫປພ຺ພເຕ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ.

ເອວໍ ເອຕ຺ຕເກນ ຐາເນນ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ສຫ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ເຕຫິ ປຏິລາຠໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຄຸຓທາຍກຕ຺ຕາ ພຸທ຺ຘານໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ອນຸຕ຺ຕຣາ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິ ນາມ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ໂສ ຈກ຺ກວາຬມຫາປຖວິໍ ສິຣິສຍນຠູຕໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ພຸທ຺ຘຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຫິມວນ຺ຕປພ຺ພຕຣາຊານໍ ພິມ຺ໂພຫນໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓພິມ຺ໂພຫນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຫຕ຺ຖປາເທ ຈກ຺ກວາຬມຕ຺ຖເກ ຐິເຕ ອທ຺ທສ, ຕໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ສ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍຠາເວ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ອຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕານກໍ ນິປນ຺ນໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ຕີສຸ ຠເວສຸ ອວກຸຊ຺ຊານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕານມຸຂຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ອກ຺ຂີນິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ, ຕໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸປຏິລາຠສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຍາວ ຠວຄ຺ຄາ ເອກາໂລກໍ ອໂຫສິ, ຕໍ ອນາວຣຓຎາຓສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ປາຬິວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

໗. ວສ຺ສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໗. ສຕ຺ຕເມ ເນມິຕ຺ຕາຕິ ນິມິຕ຺ຕປາຐກາ. ເຕໂຊຘາຕຸ ປກຸປ຺ປຕີຕິ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ປາຓິນາ ອຸທກໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຸຕຸສມຸຏ຺ຐານໍ ອຸທກໍ ຕິໂຍຊນສເຕນ ຫຕ຺ເຖນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ. ປມຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກີຬາຍ ປມຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ ວິປ຺ປວຸຏ຺ຐສຕິໂນ. ເຕສຎ຺ຫິ ສກາຍ ຣຕິຍາ ‘‘ຣມາມາ’’ຕິ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອກາເລປິ ເທໂວ ວສ຺ສຕິ, ຕທຠາເວ ນ ວສ຺ສຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນ ກາລວສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມນວມານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.

໑໐. ນິສ຺ສາຣຓີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໐໐. ທສເມ ນິສ຺ສາຣຓີຍາຕິ ນິສ຺ສຏາ ວິສຎ຺ຎຸຕ຺ຕາ. ຘາຕຸໂຍຕິ ອຕ຺ຕສຸຎ຺ຎສຠາວາ. ກາມໍ ມນສິກໂຣໂຕຕິ ກາມໍ ມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສ, ອສຸຠຊ຺ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຄທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິສໍ ວີມໍສນ຺ໂຕ ວິຍ ວີມໍສນຕ຺ຖໍ ກາມາຠິມຸຂໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເປເສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ນປ຺ປວິສຕິ. ນປ຺ປສີທຕີຕິ ປສາທໍ ນາປຊ຺ຊຕິ. ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ນປ຺ປຕິຏ຺ຐຫຕິ. ນ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ນ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ປນ ກຸກ຺ກຸຏປຕ຺ຕໍ ວາ ນ຺ຫາຣຸທທ຺ທຸລໍ ວາ ອຄ຺ຄິມ຺ຫິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ປຏິລີຍຕິ ປຕິກຸຏຕິ ປຕິວຏ຺ຏຕິ ນ ສໍປສາຣີຍຕິ, ເອວໍ ປຏິລີຍຕິ ນ ສໍປສາຣີຍຕິ. ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ໂຂ ປນາຕິ ອິຘ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ນາມ ອສຸເຠສຸ ປຐມຊ຺ຌານໍ, ຕທສ຺ສ ມນສິກໂຣໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ຕໍ ອສຸຠຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ. ສຸຄຕນ຺ຕິ ໂຄຈເຣ ຄຕຕ຺ຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ຄຕໍ. ສຸຠາວິຕນ຺ຕິ ອຫານຠາຄິຍຕ຺ຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ຠາວິຕໍ. ສຸວຸຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ກາມໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕໍ. ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ກາເມຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ວິມຸຕ຺ຕໍ. ກາມປຈ຺ຈຍາ ອາສວາ ນາມ ກາມເຫຕຸກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສວາ. ວິຆາຕາຕິ ທຸກ຺ຂາ. ປຣິຬາຫາຕິ ກາມຣາຄປຣິຬາຫາ. ນ ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ເວທິຍຕີຕິ ໂສ ຕໍ ກາມເວທນໍ ວິຆາຕປຣິຬາຫເວທນຎ຺ຈ ນ ເວທິຍຕິ. ອິທມກ຺ຂາຕໍ ກາມານໍ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອິທໍ ອສຸຠຊ຺ຌານໍ ກາເມຫິ ນິສ຺ສຏຕ຺ຕາ ກາມານໍ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອກ຺ຂາຕໍ. ໂຍ ປນ ຕໍ ຌານໍ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ຕຕິຍມຄ຺ຄໍ ປຕ຺ວາ ອນາຄາມິຜເລນ ນິພ຺ພານໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ປຸນ ກາມາ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິສ຺ສຣຓເມວ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ທຸຕິຍວາເຣ ເມຕ຺ຕາຌານານິ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ຕຕິຍວາເຣ ກຣຸຓາຌານານິ ວິຫິໍສາຍ ນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ຈຕຸຕ຺ຖວາເຣ ອຣູປຊ຺ຌານານິ ຣູປານໍ ນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ອຈ຺ຈນ຺ຕນິສ຺ສຣຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຈມວາເຣ ສກ຺ກາຍໍ ມນສິກໂຣໂຕຕິ ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາເຣ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສກສ຺ສ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ວີມໍສນຕ຺ຖໍ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາຠິມຸຂໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເປເສນ຺ຕສ຺ສ. ອິທມກ຺ຂາຕໍ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອິທໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ຈ ຜເລນ ຈ ນິພ຺ພານໍ ທິສ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ‘‘ປຸນ ສກ຺ກາໂຍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕໍ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອກ຺ຂາຕໍ. ອິທານິ ເອວໍ ສກ຺ກາຍນິສ຺ສຣຓໍ ນິໂຣຘໍ ປຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ກາມນນ຺ທີປິ ນານຸເສຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນານຸເສຕີຕິ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອນນຸສຍາຕິ ອນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.

ຈຕຸຕ຺ຖປຓ຺ຓາສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.