(໒໐) ໕. ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ໂຄ

໑. ໂສຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໑. ປຎ຺ຈມສ຺ສ ປຐເມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຘມ຺ມາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສຠາວາ. ສຸນເຂສູຕິ ກຸກ຺ກຸເຣສຸ. ເນວ ກິຓນ຺ຕິ ນ ວິກ຺ກິຓນ຺ຕີຕິ ນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ກິຓນ຺ຕິ, ນ ທທນ຺ຕາ ວິກ຺ກິຓນ຺ຕິ. ສມ຺ປິເຍເນວ ສໍວາສໍ ສໍພນ຺ຘາຍ ສມ຺ປວຕ຺ເຕນ຺ຕີຕິ ປິໂຍ ປິຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປເວຓິຍາ ພນ຺ຘນຕ຺ຖໍ ສໍວາສໍ ປວຕ຺ຕຍນ຺ຕິ. ອຸທຣາວເທຫກນ຺ຕິ ອຸທຣໍ ອວທິຫິຕ຺ວາ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ປູເຣຕ຺ວາ. ອວເສສໍ ອາທາຍ ປກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ຍໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຕໍ ຠຓ຺ຑິກໍ ກຕ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຏ຺ຏເມວ ກຖິຕໍ.

໒. ໂທຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໒. ທຸຕິເຍ ຕ຺ວມ຺ປິ ໂນຕິ ຕ຺ວມ຺ປິ ນຸ. ປວຕ຺ຕາໂຣຕິ ປວຕ຺ຕຍິຕາໂຣ. ເຍສນ຺ຕິ ເຍສໍ ສນ຺ຕກໍ. ມນ຺ຕປທນ຺ຕິ ເວທສງ຺ຂາຕໍ ມນ຺ຕເມວ. ຄີຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກາທີຫິ ທສຫິ ໂປຣາຓກພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ສຣສມ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ສຊ຺ຌາຍິຕໍ. ປວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ວາຈິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມີຫິຕນ຺ຕິ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ຫໍ ຣາສິກຕໍ, ປິຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ຐປິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕທນຸຄາຍນ຺ຕີຕິ ເອຕຣຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຕໍ ເຕຫິ ປຸພ຺ເພຫິ ຄີຕໍ ອນຸຄາຍນ຺ຕິ ອນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ຕທນຸຠາສນ຺ຕີຕິ ຕໍ ອນຸຠາສນ຺ຕິ. ອິທໍ ປຸຣິມສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຠາສິຕມນຸຠາສນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ຠາສິຕໍ ອນຸຠາສນ຺ຕິ. ສຊ຺ຌາຍິຕມນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ສຊ຺ຌາຍິຕໍ ອນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ວາຈິຕມນຸວາເຈນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ວາຈິຕໍ ອນຸວາເຈນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທນ຺ຕິ ເຕ ກຕເມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຏ຺ຐໂກຕິອາທີນິ ເຕສໍ ນາມານິ. ເຕ ກິຣ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ປຣູປຆາຕໍ ອກຕ຺ວາ ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປາວຈເນນ ສຫ ສໍສນ຺ເທຕ຺ວາ ມນ຺ເຕ ຄນ຺ເຖສຸໍ. ອປຣາປເຣ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໂຍ ເວເທ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘວຈເນນ ສທ຺ຘິໍ ວິຣຸທ຺ເຘ ອກໍສຸ. ຕ຺ຍາສ຺ສຸ’ເມຕິ ເອຕ຺ຖ ອສ຺ສູຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອິເມ ປຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ມນ຺ເຕ ອຘີຍມາໂນຕິ ເວເທ ສຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ. ອາຈຣິຍຘນນ຺ຕິ ອາຈຣິຍທກ຺ຂິຓໍ ອາຈຣິຍຠາຄໍ. ນ ອິສ຺ສຕ຺ເຖນາຕິ ນ ໂຍຘາຊີວກມ຺ເມນ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ນ ຣາຊໂປຣິເສນາຕິ ນ ຣາຊຸປຏ຺ຐາກຠາເວນ. ເກວລໍ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍາຕິ ສຸທ຺ຘາຍ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍ ເອວ. ກປາລໍ ອນຕິມຎ຺ຎມາໂນຕິ ຕໍ ຠິກ຺ຂາຠາຊນໍ ອນຕິມຎ຺ຎມາໂນ. ໂສ ຫິ ປຸຓ຺ຓປຕ຺ຕໍ ອາທາຍ ສີສໍ ນ຺ຫາໂຕ ກຸລທ຺ວາເຣສຸ ຐຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ໂກມາຣພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິໍ, ມນ຺ຕາປິ ເມ ຄຫິຕາ, ອາຈຣິຍສ຺ສ ອາຈຣິຍຘນໍ ທສ຺ສາມິ, ຘນໍ ເມ ເທຖາ’’ຕິ ຍາຈຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສາ ຍຖາສຕ຺ຕິ ຍຖາພລໍ ອຏ຺ຐປິ ໂສຬສປິ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ ເທນ຺ຕິ. ເອວໍ ສກລຄາມໍ ຈຣິຕ຺ວາ ລທ຺ຘຘນໍ ອາຈຣິຍສ຺ສ ນິຍ຺ຍາເທຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ໂຂ ໂທຓ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ພ຺ຣຫ຺ມສໂມ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາເຣຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ພ຺ຣຫ຺ມສໂມ ນາມ ໂຫຕິ.

ເນວ ກເຍນ ນ ວິກ຺ກເຍນາຕິ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ກຍໍ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ປເຣນ ວິກ຺ກຍໍ ກຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ. ອຸທກູປສ຺ສຏ຺ຐນ຺ຕິ ອຸທເກນ ອຸປສ຺ສຏ຺ຐໍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ. ໂສ ຫິ ຍສ຺ມິໍ ກຸເລ ວຍປ຺ປຕ຺ຕາ ທາຣິກາ ອຕ຺ຖິ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ທ຺ວາເຣ ຕິຏ຺ຐຕິ. ‘‘ກສ຺ມາ ຐິໂຕສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອຫໍ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ໂກມາຣພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເທມິ, ຕຸມ຺ເຫ ມຍ຺ຫໍ ທາຣິກໍ ເທຖາ’’ຕິ ວທຕິ. ເຕ ທາຣິກໍ ອາເນຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ອຸທກໍ ປາເຕຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ. ໂສ ຕໍ ອຸທກູປສ຺ສຏ຺ຐໍ ຠຣິຍໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຕິມີຬ຺ຫໂຊຕິ ອຕິມີຬ຺ເຫ ມຫາຄູຖຣາສິມ຺ຫິ ຊາໂຕ. ຕສ຺ສ ສາຕິ ຕສ຺ສ ເອສາ. ນ ທວຕ຺ຖາຕິ ນ ກີຬນຕ຺ຖາ. ນ ຣຕຕ຺ຖາຕິ ນ ກາມຣຕິອຕ຺ຖາ. ເມຖຸນໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາຕິ ຘີຕຣໍ ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ວາ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ປເວຓິ ຆຏີຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊຕິ. ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກເມວ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເທວສໂມ ໂຫຕີຕິ ທິພ຺ພວິຫາເຣຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ເທວສໂມ ນາມ ໂຫຕິ.

ຕເມວ ປຸຕ຺ຕສ຺ສາທໍ ນິກາມຍມາໂນຕິ ຍ຺ວາສ຺ສ ຘີຕຣໍ ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕໍ ທິສ຺ວາ ປຸຕ຺ຕເປມໍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ປຕ຺ຖຍມາໂນ ອິຈ຺ຉມາໂນ. ກຸຏຸມ຺ພໍ ອຊ຺ຌາວສຕີຕິ ກຸຏຸມ຺ພໍ ສຓ຺ຐເປຕ຺ວາ ກຸຏຸມ຺ພມຊ຺ເຌ ວສຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

໓. ສງ຺ຄາຣວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໓. ຕຕິເຍ ປເຄວາຕິ ປຐມຎ຺ເຎວ. ກາມຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນາຕິ ກາມຣາຄຄ຺ຄຫິເຕນ. ກາມຣາຄປເຣເຕນາຕິ ກາມຣາຄານຸຄເຕນ. ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ຕິວິຘໍ ກາມຣາຄສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ຕທງ຺ຄນິສ຺ສຣຓໍ, ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອສຸເຠ ປຐມຊ຺ຌານໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ, ວິປສ຺ສນາ ຕທງ຺ຄນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ຕໍ ຕິວິຘມ຺ປິ ນປ຺ປຊານາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕຕ຺ຖມ຺ປີຕິອາທີສຸ ອຣຫຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ນາມ, ປຈ຺ຈຍທາຍການໍ ອຕ຺ໂຖ ປຣຕ຺ໂຖ ນາມ, ສ຺ເວວ ທຸວິໂຘ ອຸຠຍຕ຺ໂຖ ນາມ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິອາທີສຸ ຫິ ທ຺ເວວ ນິສ຺ສຣຓານິ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ຕາວ ເມຕ຺ຕາຍ ປຐມຊ຺ຌານໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ, ອນາຄາມິມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ, ຖິນມິທ຺ຘສ຺ສ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ. ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ໂຍ ໂກຈິ ສມໂຖ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສ຺ສ ປເນຕ຺ຖ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ອນາຄາມິມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ. ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ຘມ຺ມວວຕ຺ຖານໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນນິສ຺ສຣຓໍ, ປຐມມຄ຺ໂຄ ສມຸຈ຺ເຉທນິສ຺ສຣຓໍ.

ຍາ ປເນຕ຺ຖ ເສຍ຺ຍຖາປິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸທປຕ຺ໂຕ ສໍສຏ຺ໂຐ ລາຂາຍ ວາຕິອາທິກາ ອຸປມາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕາສຸ ອຸທປຕ຺ໂຕຕິ ອຸທກຠຣິຕາ ປາຕິ. ສໍສຏ຺ໂຐຕິ ວຓ຺ຓເຠທກຣຓວເສນ ສໍສຏ຺ໂຐ. ອຸກ຺ກຸຘິໂຕຕິ ກຸຘິໂຕ. ອຸສ຺ສທກຊາໂຕຕິ ອຸສຸມກຊາໂຕ. ເສວາລປຓກປຣິໂຍນທ຺ໂຘຕິ ຕິລພີຊກາທິເຠເທນ ເສວາເລນ ວາ ນີລມຓ຺ຑູກປິຏ຺ຐິວຓ຺ເຓນ ວາ ອຸທກປິຏ຺ຐິໍ ຉາເທຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ ປຓເກນ ປຣິໂຍນທ຺ໂຘ. ວາເຕຣິໂຕຕິ ວາເຕນ ເອຣິໂຕ ກມ຺ປິໂຕ. ອາວິໂລຕິ ອປ຺ປສນ຺ໂນ. ລຸຬິໂຕຕິ ອສນ຺ນິສິນ຺ໂນ. ກລລີຠູໂຕຕິ ກທ຺ທມີຠູໂຕ. ອນ຺ຘກາເຣ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ໂກຏ຺ຐກນ຺ຕຣາທິເຠເທ ອນາໂລກຏ຺ຐາເນ ຐປິໂຕ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຠຄວາ ຕີຫິ ຠເວຫິ ເທສນໍ ນິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ນິຏ຺ຐເປສິ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປນ ສຣຓມຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ.

໔. ກາຣຓປາລີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ກາຣຓປາລີຕິ ປາໂລຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ, ຣາຊກຸລານໍ ປນ ກມ຺ມນ຺ເຕ ກາເຣຕີຕິ ກາຣຓປາລີ ນາມ ຊາໂຕ. ກມ຺ມນ຺ຕໍ ກາເຣຕີຕິ ປາໂຕວ ອຸຏ຺ຐາຍ ທ຺ວາຣຏ຺ຏາລກປາກາເຣ ອກເຕ ກາເຣຕິ, ຊິຓ຺ເຓ ປຏິຊຄ຺ຄາເປຕິ. ປິງ຺ຄິຍານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓນ຺ຕິ ເອວໍນາມກໍ ອນາຄາມິຜເລ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ອຣິຍສາວກໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ. ໂສ ກິຣ ປາໂຕວ ອຸຏ຺ຐາຍ ຄນ຺ຘມາລາທີນິ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຄນ຺ຘມາລາທີຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ນຄຣໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອິທໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເທວສິກໍ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕໍ ໂສ ເອວໍ ວຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອທ຺ທສ. ເອຕທໂວຈາຕິ ‘‘ອຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຎ຺ຎວາ ຎາຓຸຕ຺ຕໂຣ, ກຫໍ ນຸ ໂຂ ປາໂຕວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕໍ ສຎ຺ຊານິຕ຺ວາ ‘‘ຫນ຺ທ ກຸໂຕ ນູ’’ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈ.

ຕຕ຺ຖ ທິວາ ທິວສ຺ສາຕິ ທິວສສ຺ສາປິ ທິວາ, ມຊ຺ຌນ຺ຫິກກາເລຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຓ຺ຑິໂຕ ມຎ຺ເຎຕິ ຠວໍ ປິງ຺ຄິຍານີ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ອຸທາຫຸ ໂນຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ໂກ ຈາຫໍ, ໂຠຕິ, ໂຠ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍຊານເນ ອຫໍ ໂກ ນາມ? ໂກ ຈ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ຊານິສ຺ສາມີຕິ ກຸໂຕ ຈາຫໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ຊານິສ຺ສາມິ, ເກນ ນາມ ກາຣເຓນ ຊານິສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ອຕ຺ຕໂນ ອຊານນຠາວໍ ທີເປຕິ. ໂສປິ ນູນສ຺ສ ຕາທິໂສວາຕິ ໂຍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ຊາເນຍ຺ຍ, ໂສປິ ນູນ ທສ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ຕາທິໂສ ພຸທ຺ໂຘເຍວ ຠເວຍ຺ຍ. ສິເນຣຸໍ ວາ ຫິ ປຖວິໍ ວາ ອາກາສໍ ວາ ປເມຕຸກາເມນ ຕປ຺ປມາໂຓ ທຓ຺ໂຑ ວາ ຣຊ຺ຊຸ ວາ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຎ຺ຎໍ ຊານນ຺ເຕນປິ ຕສ຺ສ ຎາຓສທິສເມວ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີເປຕິ. ອາທຣວເສນ ປເນຕ຺ຖ ອາເມຑິຕໍ ກຕໍ. ອຸຬາຣາຍາຕິ ອຸຕ຺ຕມາຍ ເສຏ຺ຐາຍ. ໂກ ຈາຫໍ, ໂຠຕິ, ໂຠ, ອຫໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປສໍສເນ ໂກ ນາມ. ໂກ ຈ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປສໍສິສ຺ສາມີຕິ ເກນ ກາຣເຓນ ປສໍສິສ຺ສາມິ.

ປສຕ຺ຖປ຺ປສຕ຺ໂຖຕິ ສພ຺ພຄຸຓານໍ ອຸປຣິ ຈເຣຫິ ສພ຺ພໂລກປສຕ຺ເຖຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓເຫວ ປສຕ຺ໂຖ, ນ ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎຫິ ປສໍສນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ. ຍຖາ ຫິ ຈມ຺ປກປຸປ຺ຜໍ ວາ ນີລຸປ຺ປລໍ ວາ ປທຸມໍ ວາ ໂລຫິຕຈນ຺ທນໍ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວຓ຺ຓຄນ຺ຘສິຣິຍາວ ປາສາທິກຎ຺ເຈວ ສຸຄນ຺ຘຎ຺ຈ, ນ ຕສ຺ສ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ວຓ຺ຓຄນ຺ເຘຫິ ໂຖມນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ. ຍຖາ ຈ ມຓິຣຕນໍ ວາ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອາໂລເກເນວ ໂອຠາສຕິ, ນ ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎນ ໂອຠາສນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ, ເອວໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ສພ຺ພໂລກປສຕ຺ເຖຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓເຫວ ປສຕ຺ໂຖ ໂຖມິໂຕ, ສພ຺ພໂລກສ຺ສ ເສຏ຺ຐຕໍ ປາປິໂຕ. ນ ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎນ ປສໍສນກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ.

ປສຕ຺ເຖຫິ ວາ ປສຕ຺ໂຖຕິປິ ປສຕ຺ຖປ຺ປສຕ຺ໂຖ. ເກ ປນ ປສຕ຺ຖາ ນາມ? ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ກາສິໂກສລວາສິເກຫິ ປສຕ຺ໂຖ, ພິມ຺ພິສາໂຣ ອງ຺ຄມຄຘວາສີຫິ, ເວສາລິກາ ລິຈ຺ຉວີ ວຊ຺ຊິຕຏ຺ຐວາສີຫິ ປສຕ຺ຖາ, ປາເວຍ຺ຍກາ ມລ຺ລາ ໂກສິນາຣກາ ມລ຺ລາ ອຎ຺ເຎປິ ເຕ ເຕ ຂຕ຺ຕິຍາ ເຕຫິ ເຕຫິ ຊານປເທຫິ ປສຕ຺ຖາ, ຈງ຺ກິອາທໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄເຓຫິ, ອນາຖປິຓ຺ຑິກາທໂຍ ອຸປາສກາ ອຸປາສກຄເຓຫິ, ວິສາຂາອາທິກາ ອຸປາສິກາ ອເນກສຕາຫິ ອຸປາສິກາຫິ, ສກຸລຸທາຍິອາທໂຍ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອເນເກຫິ ປຣິພ຺ພາຊກສເຕຫິ, ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓຕ຺ເຖຣິອາທິກາ ມຫາສາວິກາ ອເນເກຫິ ຠິກ຺ຂຸນິສເຕຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣາທໂຍ ມຫາເຖຣາ ອເນກສເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ, ສກ຺ກາທໂຍ ເທວາ ອເນກສຫສ຺ເສຫິ ເທເວຫິ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາທໂຍ ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ອເນກສຫສ຺ເສຫິ ພ຺ຣຫ຺ເມຫິ ປສຕ຺ຖາ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ທສພລໍ ໂຖເມນ຺ຕິ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ ປສໍສນ຺ຕີຕິ ຠຄວາ ‘‘ປສຕ຺ຖປ຺ປສຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຕ຺ຖວສນ຺ຕິ ອຕ຺ຖານິສໍສໍ.

ອຖສ຺ສ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ປສາທກາຣຓໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ, ປຸຣິໂສຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຣສປຣິຕິຕ຺ໂຕຕິ ໂຠຊນຣເສສຸ ປາຍາໂສ ສ຺ເນຫຣເສສຸ ໂຄສປ຺ປິ, ກສາວຣເສສຸ ຂຸທ຺ທກມຘຸ ອເນຬກໍ, ມຘຸຣຣເສສຸ ສກ຺ກຣາຕິ ເອວມາທໂຍ ອຄ຺ຄຣສາ ນາມ. ເຕສຸ ເຍນ ເກນຈິ ປຣິຕິຕ຺ໂຕ ອາກຓ຺ຐປ຺ປມາຓໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອຎ຺ເຎສໍ ຫີນານນ຺ຕິ ອຄ຺ຄຣເສຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ຫີນຣສານໍ. ສຸຕ຺ຕໂສຕິ ສຸຕ຺ຕໂຕ, ສຸຕ຺ຕຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕໂຕ ຕໂຕຕິ ສຸຕ຺ຕາທີສຸ ຕໂຕ ຕໂຕ. ອຎ຺ເຎສໍ ປຸຖຸສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາປ຺ປວາທານນ຺ຕິ ເຍ ອຎ຺ເຎສໍ ປຸຖູນໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ລທ຺ຘິສງ຺ຂາຕປ຺ປວາທາ, ເຕສໍ. ນ ປິເຫຕີຕິ ນ ປຕ຺ເຖຕິ, ເຕ ກຖິຍມາເນ ໂສຕຸມ຺ປິ ນ ອິຈ຺ຉຕິ. ຊິຆຈ຺ຉາທຸພ຺ພລ຺ຍປເຣໂຕຕິ ຊິຆຈ຺ຉາຍ ເຈວ ທຸພ຺ພລຠາເວນ ຈ ອນຸຄໂຕ. ມຘຸປິຓ຺ຑິກນ຺ຕິ ສາລິປິຏ຺ຐໍ ຠຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈຕຸມຘຸເຣນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ກຕໍ ພທ຺ຘສຕ຺ຕຸປິຓ຺ຑິກໍ, ມຘຸຣປູວເມວ ວາ. ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ລເຠຍ຺ຍ. ອເສຈນກນ຺ຕິ ມຘຸຣຠາວກຣຓຕ຺ຖາຍ ອຎ຺ເຎນ ຣເສນ ອນາສິຕ຺ຕກໍ ໂອຊວນ຺ຕໍ ປຓີຕຣສໍ.

ຫຣິຈນ຺ທນສ຺ສາຕິ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓຈນ຺ທນສ຺ສ. ໂລຫິຕຈນ຺ທນສ຺ສາຕິ ຣຕ຺ຕວຓ຺ຓຈນ຺ທນສ຺ສ. ສຸຣຠິຄນ຺ຘນ຺ຕິ ສຸຄນ຺ຘໍ. ທຣຖາທໂຍ ວຏ຺ຏທຣຖາ, ວຏ຺ຏກິລມຖາ, ວຏ຺ຏປຣິຬາຫາ ເອວ. ອຸທານໍ ອຸທາເນສີຕິ ອຸທາຫາຣໍ ອຸທາຫຣິ. ຍຖາ ຫິ ຍໍ ເຕລໍ ມານໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ວິສ຺ສນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ອວເສໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຎ຺ຈ ຊລໍ ຕຬາກໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ໂອໂຆຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວເມວໍ ຍໍ ປີຕິວຈນໍ ຫທຍໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອຘິກໍ ຫຸຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕ ອສຓ຺ຐຫິຕ຺ວາ ພຫິ ນິກ຺ຂມຕິ, ຕໍ ອຸທານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວຣູປໍ ປີຕິມຍວຈນໍ ນິຈ຺ຉາເຣສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕. ປິງ຺ຄິຍານີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໕. ປຎ຺ຈເມ ນີລາຕິ ອິທໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກໍ. ນີລວຓ຺ຓາຕິອາທິ ຕສ຺ເສວ ວິຠາຄທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ນ ເຕສໍ ປກຕິວຓ຺ໂຓ ນີໂລ, ນີລວິເລປນວິລິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນີລວຕ຺ຖາຕິ ປຏທຸກູລໂກເສຍ຺ຍາທີນິປິ ເຕສໍ ນີລາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ນີລາລງ຺ກາຣາຕິ ນີລມຓີຫິ ນີລປຸປ຺ເຜຫິ ອລງ຺ກຕາ, ເຕສໍ ຫຕ຺ຖາລງ຺ກາຣ-ອສ຺ສາລງ຺ກາຣ-ຣຖາລງ຺ກາຣ-ສາຓິວິຕານກຎ຺ຈຸກາປິ ສພ຺ເພ ນີລາເຍວ ໂຫນ຺ຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປທຸມໍ ຍຖາຕິ ຍຖາ ສຕປຕ຺ຕໍ ຣຕ຺ຕປທຸມໍ. ໂກກນທນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ປາໂຕຕິ ປເຄວ ສຸຣິຍຸຄ຺ຄມນກາເລ. ສິຍາຕິ ຠເວຍ຺ຍ. ອວີຕຄນ຺ຘນ຺ຕິ ອວິຄຕຄນ຺ຘໍ. ອງ຺ຄີຣສນ຺ຕິ ຠຄວໂຕ ອງ຺ຄມງ຺ເຄຫິ ຣສ຺ມິໂຍ ນິຈ຺ຉຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອງ຺ຄີຣໂສຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕປນ຺ຕມາທິຈ຺ຈມິວນ຺ຕລິກ຺ເຂຕິ ທ຺ວິສຫສ຺ສທີປປຣິວາເຣສຸ ຈຕູສຸ ມຫາທີເປສຸ ອາໂລກກຣຓວເສນ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ຕປນ຺ຕໍ ອາທິຈ຺ຈໍ ວິຍ ວິໂຣຈມານໍ. ອງ຺ຄີຣສໍ ປສ຺ສາຕິ ອຕ຺ຕານເມວ ວາ ມຫາຊນໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ເອວໍ ວທຕິ.

໖. ມຫາສຸປິນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໖. ຉຏ຺ເຐ ມຫາສຸປິນາຕິ ມຫນ຺ເຕຫິ ປຸຣິເສຫິ ປສ຺ສິຕພ຺ພໂຕ ມຫນ຺ຕານຎ຺ຈ ອຕ຺ຖານໍ ນິມິຕ຺ຕຠາວໂຕ ມຫາສຸປິນາ. ປາຕຸຣເຫສຸນ຺ຕິ ປາກຏາ ອເຫສຸໍ. ຕຕ຺ຖ ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ປສ຺ສຕິ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ວາ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ວາ ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ວາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ວາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປິຕ຺ຕາທີນໍ ໂຂຠກຣຓປຈ຺ຈຍປ຺ປໂຍເຄນ ຂຸຠິຕຘາຕຸໂກ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຈ ນານາວິຘໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ ປພ຺ພຕາ ປຕນ຺ໂຕ ວິຍ, ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຍ, ວາຬມິຄຫຕ຺ຖິໂຈຣາທີຫິ ອນຸພທ຺ໂຘ ວິຍ ຈ. ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຸພ຺ເພ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ປສ຺ສຕິ. ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ເທວຕາ ອຕ຺ຖກາມຕາຍ ວາ ອນຕ຺ຖກາມຕາຍ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ອນຕ຺ຖາຍ ວາ ນານາວິຘານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ. ໂສ ຕາສໍ ເທວຕານໍ ອານຸຠາເວນ ຕານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ປສ຺ສຕິ. ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຸຎ຺ຎາປຸຎ຺ຎວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸກາມສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວາ ອນຕ຺ຖສ຺ສ ວາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕຠູຕໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ວິຍ ປຸຕ຺ຕປຏິລາຠນິມິຕ຺ຕໍ, ໂກສລຣາຊາ ວິຍ ໂສຬສ ສຸປິເນ, ອຍເມວ ຠຄວາ ໂພຘິສຕ຺ຕຠູໂຕ ອິເມ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ວິຍ ຈາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ຈ ສຸປິເນ ປສ຺ສຕິ, ນ ຕໍ ສຈ຺ຈໍ ໂຫຕິ. ຍໍ ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ສຈ຺ຈໍ ວາ ໂຫຕິ ອລິກໍ ວາ. ກຸທ຺ຘາ ຫິ ເທວຕາ ອຸປາເຍນ ວິນາເສຕຸກາມາ ວິປຣີຕມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ເອກນ຺ຕໍ ສຈ຺ຈເມວ ໂຫຕິ. ເອເຕສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມູລກາຣຓານໍ ສໍສຄ຺ຄເຠທໂຕປິ ສຸປິນເຠໂທ ໂຫຕິເຍວ.

ຕໍ ປເນຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ສຸປິນໍ ເສຂປຸຖຸຊ຺ຊນາວ ປສ຺ສນ຺ຕິ ອປ຺ປຫີນວິປລ຺ລາສຕ຺ຕາ, ອເສຂາ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ ປຫີນວິປລ຺ລາສຕ຺ຕາ. ກິໍ ປເນຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ ປຏິພຸທ຺ໂຘ, ອຸທາຫຸ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘຕິ? ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຍທິ ຕາວ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ, ອຠິຘມ຺ມວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ຫິ ສຸປຕິ, ຕໍ ຣູປນິມິຕ຺ຕາທິອາຣມ຺ມຓໍ ຣາຄາທິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວາ ນ ໂຫຕິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ຈ ອີທິສານິ ຈິຕ຺ຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຖ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ວິນຍວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍຎ຺ຫິ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ປສ຺ສຕິ. ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ຈ ກເຕ ວີຕິກ຺ກເມ ອນາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ເຕນ ປນ ກເຕປິ ວີຕິກ຺ກເມ ເອກນ຺ຕໍ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ. ອຖ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ນ ນາມ ປສ຺ສຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ສຸປິນສ຺ສ ອຠາໂວ ຈ ອາປຊ຺ຊຕິ? ນ ອຠາໂວ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ປສ຺ສຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕຕິ ມກ຺ກຏນິທ຺ທາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ຫິ ມກ຺ກຏສ຺ສ ນິທ຺ທາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຍາ ນິທ຺ທາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ກຸສລາທິຈິຕ຺ຕໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ, ຍສ຺ສາ ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠວງ຺ຄໂຕ ອຸຕ຺ຕຣຓໍ ໂຫຕິ, ຕາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ. ເຕນາຍໍ ສຸປິໂນ ກຸສໂລປິ ໂຫຕິ ອກຸສໂລປິ ອພ຺ຍາກໂຕປິ. ຕຕ຺ຖ ສຸປິນນ຺ເຕ ເຈຕິຍວນ຺ທນຘມ຺ມສ຺ສວນຘມ຺ມເທສນາທີນິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ກຸສໂລ, ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອກຸສໂລ, ທ຺ວີຫິ ອນ຺ເຕຫິ ມຸຕ຺ໂຕ ອາວຊ຺ຊນຕທາຣມ຺ມຓກ຺ຂເຓ ອພ຺ຍາກໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສ຺ວາຍໍ ທຸພ຺ພລວຕ຺ຖຸກຕ຺ຕາ ເຈຕນາຍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ອາກຑ຺ຒິຕຸໍ ອສມຕ຺ໂຖ. ປວຕ຺ເຕ ປນ ອຎ຺ເຎຫິ ກຸສລາກຸສເລຫິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠິໂຕ ວິປາກໍ ເທຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ວິປາກໍ ເທຕິ, ອຖ ໂຂ ອວິສເຍ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ອພ຺ໂພຫາຣິກາວ ສຸປິນນ຺ຕເຈຕນາ. ໂສ ປເນສ ສຸປິໂນ ກາລວເສນປິ ທິວາ ຕາວ ທິຏ຺ໂຐ ນ ສເມຕິ, ຕຖາ ປຐມຍາເມ ມຊ຺ຌິມຍາເມ ປຈ຺ຉິມຍາເມ ຈ. ພລວປຈ຺ຈູເສ ປນ ອສິຕປີຕຂາຍິເຕ ສມ຺ມາ ປຣິຓາມໍ ຄເຕ ກາຍສ຺ມິໍ ໂອຊາຍ ປຕິຏ຺ຐິຕາຍ ອຣຸເຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉມາເນວ ທິຏ຺ໂຐ ສຸປິໂນ ສເມຕິ. ອິຏ຺ຐນິມິຕ຺ຕໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ອິຏ຺ຐໍ ປຏິລຠຕິ, ອນິຏ຺ຐນິມິຕ຺ຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ອນິຏ຺ຐໍ.

ອິເມ ປນ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ເນວ ໂລກິຍມຫາຊໂນ ປສ຺ສຕິ, ນ ມຫາຣາຊາໂນ, ນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາໂນ, ນ ອຄ຺ຄສາວກາ, ນ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ, ນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ, ເອໂກ ສພ຺ພຎ຺ຎຸໂພຘິສຕ຺ໂຕເຍວ ປສ຺ສຕິ. ອມ຺ຫາກໍ ປນ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ກທາ ອິເມ ສຸປິເນ ປສ຺ສີຕິ? ‘‘ສ຺ເວ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈາຕຸທ຺ທສິຍໍ ປກ຺ຂສ຺ສ ຣຕ຺ຕິວິຠາຍນກາເລ ປສ຺ສິ. ເຕຣສິຍນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິເຍວ. ໂສ ອິເມ ສຸປິເນ ທິສ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສເຈ ມຍາ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ອິເມ ສຸປິນາ ທິຏ຺ຐາ ອສ຺ສຸ, ປິຕຸ ມຫາຣາຊສ຺ສ ກເຖຍ຺ຍໍ. ສເຈ ປນ ເມ ມາຕາ ຊີເວຍ຺ຍ, ຕສ຺ສາ ກເຖຍ຺ຍໍ. ອິມສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ ຐາເນ ອິເມສໍ ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອຫເມວ ປຏິຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕໂຕ ‘‘ອິທໍ ອິມສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ ອິທໍ ອິມສ຺ສາ’’ຕິ ສຍເມວ ສຸປິເນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລຄາເມ ສຸຊາຕາຍ ທິນ຺ນໍ ປາຍາສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ໂພຘິມຓ຺ຑໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ໂພຘິໍ ປຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ມກຸລພຸທ຺ຘກາເລ ທິຏ຺ເຐ ປຎ຺ຈ ມຫາສຸປິເນ ວິຕ຺ຖາເຣຕຸໍ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ມຫາປຖວີຕິ ຈກ຺ກວາຬຄພ຺ຠໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິຕາ ມຫາປຖວີ. ມຫາສຍນໍ ອໂຫສີຕິ ສິຣິສຍນໍ ອໂຫສິ. ໂອຫິໂຕຕິ ຐປິໂຕ. ໂສ ປນ ນ ອຸທກສ຺ມິໍເຍວ ຐປິໂຕ ອໂຫສິ, ອຖ ໂຂ ປາຈີນສມຸທ຺ທສ຺ສ ອຸປຣູປຣິຠາເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຈີນຈກ຺ກວາຬມຕ຺ຖເກ ຐປິໂຕ ອໂຫສີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຈ຺ຉິເມ ສມຸທ຺ເທ ທກ຺ຂິເຓ ສມຸທ຺ເທຕິ ເອເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕິຣິຍາ ນາມ ຕິຓຊາຕີຕິ ທພ຺ພຕິຓໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນາຠິຍາ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ນຠໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາ ອໂຫສີຕິ ນງ຺ຄລມຕ຺ເຕນ ຣຕ຺ຕທຓ຺ເຑນ ນາຠິໂຕ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ເສວ ວິທຕ຺ຖິມຕ຺ຕໍ ຣຕນມຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາມມຕ຺ຕໍ ຍຏ຺ຐິມຕ຺ຕໍ ຄາວຸຕມຕ຺ຕໍ ອຑ຺ຒໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ໂຍຊນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອເນກໂຍຊນສຫສ຺ສໍ ນຠໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາ ອໂຫສິ. ປາເທຫິ ອຸສ຺ສກ຺ກິຕ຺ວາຕິ ອຄ຺ຄນຂໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາເທຫິ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ. ນານາວຓ຺ຓາຕິ ເອໂກ ນີລວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ປີຕວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ໂລຫິຕວຓ຺ໂຓ, ເອໂກ ປຓ຺ຑຸປລາສວຓ຺ໂຓຕິ ເອວໍ ນານາວຓ຺ຓາ. ເສຕາຕິ ປຓ຺ຑຣາ ປຣິສຸທ຺ຘາ. ມຫໂຕ ມີຬ຺ຫປພ຺ພຕສ຺ສາຕິ ຕິໂຍຊນຸພ຺ເພຘສ຺ສ ຄູຖປພ຺ພຕສ຺ສ. ອຸປຣູປຣິ ຈງ຺ກມຕີຕິ ມຕ຺ຖກມຕ຺ຖເກ ຈງ຺ກມຕິ. ທີຆາຍຸກພຸທ຺ຘາ ປນ ຕິໂຍຊນິເກ ມີຬ຺ຫປພ຺ພເຕ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ.

ເອວໍ ເອຕ຺ຕເກນ ຐາເນນ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ສຫ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ເຕຫິ ປຏິລາຠໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຄຸຓທາຍກຕ຺ຕາ ພຸທ຺ຘານໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ອນຸຕ຺ຕຣາ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິ ນາມ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ໂສ ຈກ຺ກວາຬມຫາປຖວິໍ ສິຣິສຍນຠູຕໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ພຸທ຺ຘຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຫິມວນ຺ຕປພ຺ພຕຣາຊານໍ ພິມ຺ໂພຫນໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓພິມ຺ໂພຫນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຫຕ຺ຖປາເທ ຈກ຺ກວາຬມຕ຺ຖເກ ຐິເຕ ອທ຺ທສ, ຕໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ສ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍຠາເວ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ອຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕານກໍ ນິປນ຺ນໍ ອທ຺ທສ, ຕໍ ຕີສຸ ຠເວສຸ ອວກຸຊ຺ຊານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕານມຸຂຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ອກ຺ຂີນິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ, ຕໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸປຏິລາຠສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຍາວ ຠວຄ຺ຄາ ເອກາໂລກໍ ອໂຫສິ, ຕໍ ອນາວຣຓຎາຓສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ປາຬິວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

໗. ວສ຺ສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໗. ສຕ຺ຕເມ ເນມິຕ຺ຕາຕິ ນິມິຕ຺ຕປາຐກາ. ເຕໂຊຘາຕຸ ປກຸປ຺ປຕີຕິ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ປາຓິນາ ອຸທກໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຸຕຸສມຸຏ຺ຐານໍ ອຸທກໍ ຕິໂຍຊນສເຕນ ຫຕ຺ເຖນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ. ປມຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກີຬາຍ ປມຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ ວິປ຺ປວຸຏ຺ຐສຕິໂນ. ເຕສຎ຺ຫິ ສກາຍ ຣຕິຍາ ‘‘ຣມາມາ’’ຕິ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອກາເລປິ ເທໂວ ວສ຺ສຕິ, ຕທຠາເວ ນ ວສ຺ສຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນ ກາລວສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມນວມານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.

໑໐. ນິສ຺ສາຣຓີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໐໐. ທສເມ ນິສ຺ສາຣຓີຍາຕິ ນິສ຺ສຏາ ວິສຎ຺ຎຸຕ຺ຕາ. ຘາຕຸໂຍຕິ ອຕ຺ຕສຸຎ຺ຎສຠາວາ. ກາມໍ ມນສິກໂຣໂຕຕິ ກາມໍ ມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສ, ອສຸຠຊ຺ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຄທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິສໍ ວີມໍສນ຺ໂຕ ວິຍ ວີມໍສນຕ຺ຖໍ ກາມາຠິມຸຂໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເປເສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ນປ຺ປວິສຕິ. ນປ຺ປສີທຕີຕິ ປສາທໍ ນາປຊ຺ຊຕິ. ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ນປ຺ປຕິຏ຺ຐຫຕິ. ນ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ນ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ປນ ກຸກ຺ກຸຏປຕ຺ຕໍ ວາ ນ຺ຫາຣຸທທ຺ທຸລໍ ວາ ອຄ຺ຄິມ຺ຫິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ປຏິລີຍຕິ ປຕິກຸຏຕິ ປຕິວຏ຺ຏຕິ ນ ສໍປສາຣີຍຕິ, ເອວໍ ປຏິລີຍຕິ ນ ສໍປສາຣີຍຕິ. ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ໂຂ ປນາຕິ ອິຘ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ນາມ ອສຸເຠສຸ ປຐມຊ຺ຌານໍ, ຕທສ຺ສ ມນສິກໂຣໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ຕໍ ອສຸຠຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ. ສຸຄຕນ຺ຕິ ໂຄຈເຣ ຄຕຕ຺ຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ຄຕໍ. ສຸຠາວິຕນ຺ຕິ ອຫານຠາຄິຍຕ຺ຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ຠາວິຕໍ. ສຸວຸຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ກາມໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕໍ. ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ກາເມຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ວິມຸຕ຺ຕໍ. ກາມປຈ຺ຈຍາ ອາສວາ ນາມ ກາມເຫຕຸກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສວາ. ວິຆາຕາຕິ ທຸກ຺ຂາ. ປຣິຬາຫາຕິ ກາມຣາຄປຣິຬາຫາ. ນ ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ເວທິຍຕີຕິ ໂສ ຕໍ ກາມເວທນໍ ວິຆາຕປຣິຬາຫເວທນຎ຺ຈ ນ ເວທິຍຕິ. ອິທມກ຺ຂາຕໍ ກາມານໍ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອິທໍ ອສຸຠຊ຺ຌານໍ ກາເມຫິ ນິສ຺ສຏຕ຺ຕາ ກາມານໍ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອກ຺ຂາຕໍ. ໂຍ ປນ ຕໍ ຌານໍ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ຕຕິຍມຄ຺ຄໍ ປຕ຺ວາ ອນາຄາມິຜເລນ ນິພ຺ພານໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ປຸນ ກາມາ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິສ຺ສຣຓເມວ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ທຸຕິຍວາເຣ ເມຕ຺ຕາຌານານິ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ຕຕິຍວາເຣ ກຣຸຓາຌານານິ ວິຫິໍສາຍ ນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ຈຕຸຕ຺ຖວາເຣ ອຣູປຊ຺ຌານານິ ຣູປານໍ ນິສ຺ສຣຓໍ ນາມ. ອຈ຺ຈນ຺ຕນິສ຺ສຣຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຈມວາເຣ ສກ຺ກາຍໍ ມນສິກໂຣໂຕຕິ ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາເຣ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສກສ຺ສ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ວີມໍສນຕ຺ຖໍ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາຠິມຸຂໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເປເສນ຺ຕສ຺ສ. ອິທມກ຺ຂາຕໍ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອິທໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ຈ ຜເລນ ຈ ນິພ຺ພານໍ ທິສ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ‘‘ປຸນ ສກ຺ກາໂຍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕໍ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອກ຺ຂາຕໍ. ອິທານິ ເອວໍ ສກ຺ກາຍນິສ຺ສຣຓໍ ນິໂຣຘໍ ປຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ກາມນນ຺ທີປິ ນານຸເສຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນານຸເສຕີຕິ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອນນຸສຍາຕິ ອນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.