໖. ໂທຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໖. ຉຏ຺ເຐ ອນ຺ຕຣາ ຈ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ເສຕພ຺ຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາຕິ ອຸກ຺ກາຫິ ຘາຣີຍມານາຫິ ມາປິຕຕ຺ຕາ ເອວໍລທ຺ຘໂວຫາຣໍ ນຄຣໍ. ເສຕພ຺ຍນ຺ຕິ ອຕີເຕ ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຊາຕນຄຣໍ. ອນ຺ຕຣາສທ຺ໂທ ປນ ກາຣຓຂຓຈິຕ຺ຕເວມຊ຺ຌວິວຣາທີສຸ ວຕ຺ຕຕິ. ‘‘ຕທນ຺ຕຣໍ ໂກ ຊາເນຍ຺ຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕຖາຄຕາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໖.໔໔; ໑໐.໗໕) ຈ, ‘‘ຊນາ ສງ຺ຄມ຺ມ ມນ຺ເຕນ຺ຕິ, ມຎ຺ຈ ຕຎ຺ຈ ກິມນ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ຈ ອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໒໘) ກາຣເຓ. ‘‘ອທ຺ທສາ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ວິຊ຺ຊນ຺ຕຣິກາຍ ຠາຊນໍ ໂຘວນ຺ຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໒.໑໔໙) ຂເຓ. ‘‘ຍສ຺ສນ຺ຕຣໂຕ ນ ສນ຺ຕິ ໂກປາ’’ຕິອາທີສຸ (ອຸທາ. ໒໐) ຈິຕ຺ເຕ. ‘‘ອນ຺ຕຣາໂວສານມາປາທີ’’ຕິອາທີສຸ ເວມຊ຺ເຌ. ‘‘ອປິຈາຍໍ ຕໂປທາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ມຫານິຣຍານໍ ອນ຺ຕຣິກາຍ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໒໓໑) ວິວເຣ. ສ຺ວາຍມິຘ ວິວເຣ ວຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາຍ ຈ ເສຕພ຺ຍສ຺ສ ຈ ວິວເຣຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອນ຺ຕຣາສທ຺ເທນ ປນ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ກຕໍ. ອີທິເສສຸ ຈ ຐາເນສຸ ອກ຺ຂຣຈິນ຺ຕກາ ‘‘ອນ຺ຕຣາ ຄາມຎ຺ຈ ນທິຎ຺ຈ ຍາຕີ’’ຕິ ເອວໍ ເອກເມວ ອນ຺ຕຣາສທ຺ທໍ ປຍຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ໂສ ທຸຕິຍປເທນປິ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ອໂຍຊິຍມາເນ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ນ ປາປຸຓາຕິ. ອິຘ ປນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ເອວ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕີຕິ ອທ຺ຘານສງ຺ຂາຕໍ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ທີຆມຄ຺ຄນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ມາ ປຏິປນ຺ໂນຕິ? ຕໍ ທິວສໍ ກິຣ ຠຄວາ ອິທໍ ອທ຺ທສ ‘‘ມຍິ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ເນ ໂທໂຓ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມມ ປທເຈຕິຍານິ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ປທານຸປທິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ມມ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສຕິ. ອຖສ຺ສາຫໍ ເອກໍ ສຈ຺ຈຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕີຓິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ທ຺ວາທສປທສຫສ຺ສປຣິມາຓໍ ໂທຓຄຊ຺ຊິຕໍ ນາມ ວຓ຺ຓໍ ວຕ຺ວາ ມຍິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ມຫາກລຫໍ ວູປສເມຕ຺ວາ ຘາຕຸໂຍ ຠາເຊສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອິມິນາ ກາຣເຓນ ປຏິປນ຺ໂນ. ໂທໂຓປິ ສຸທໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ໂທໂຓ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓປິ ຕໂຍ ເວເທ ປຄຸເຓ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສເຕ ມາຓວເກ ສິປ຺ປໍ ວາເຈນ຺ໂຕ ຕໍທິວສໍ ປາໂຕວ ອຸຏ຺ຐາຍ ສຣີຣປຏິຊຄ຺ຄນໍ ກຕ຺ວາ ສຕຄ຺ຆນກໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕຄ຺ຆນກໍ ເອກໍສວຣຄຕໍ ກຕ຺ວາ ອາມຸຕ຺ຕຍຎ຺ຎສຸຕ຺ໂຕ ຣຕ຺ຕວຏ຺ຏິກາ ອຸປາຫນາ ອາໂຣຫິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕມາຓວກປຣິວາໂຣ ຕເມວ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປາເທສູຕິ ປາເທຫິ ອກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນສຸ. ຈກ຺ການີຕິ ລກ຺ຂຓຈກ຺ການິ. ກິໍ ປນ ຠຄວໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປທໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ? ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ກສ຺ມາ? ສຸຂຸມຕ຺ຕາ ມຫາພລຕ຺ຕາ ມຫາຊນານຸຄ຺ຄເຫນ ຈ. ພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ສຸຂຸມຈ຺ຉວິຕາຍ ອກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐານໍ ຕູລປິຈຸໂນ ປຕິຏ຺ຐິຕຏ຺ຐານໍ ວິຍ ໂຫຕິ, ປທວຬຎ຺ໂຊ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຍຖາ ຈ ພລວໂຕ ວາຕຊວສິນ຺ຘວສ຺ສ ປທຸມິນິປຕ຺ເຕປິ ອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ, ເອວໍ ມຫາພລຕາຍ ຕຖາຄເຕນ ອກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐານໍ ອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ, ນ ຕຕ຺ຖ ປທວຬຎ຺ໂຊ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ພຸທ຺ຘານຎ຺ຈ ອນຸປທໍ ມຫາຊນກາໂຍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸ ປທວຬຎ຺ຊໍ ທິສ຺ວາ ມທ຺ທິຕຸໍ ອວິສຫນ຺ຕສ຺ສ ຄມນວິຈ຺ເຉໂທ ຠເວຍ຺ຍ. ຕສ຺ມາ ອກ຺ກນ຺ຕອກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ໂຍປິ ປທວຬຎ຺ໂຊ ຠເວຍ຺ຍ, ໂສ ອນ຺ຕຣຘາຍເຕວ. ໂທໂຓ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານວເສນ ປສ຺ສິ. ຠຄວາ ຫິ ຍສ຺ສ ປທເຈຕິຍໍ ທສ຺ເສຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ‘‘ອສຸໂກ ນາມ ປສ຺ສຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ຕສ຺ມາ ມາຄຓ຺ຑິຍພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວິຍ ອຍມ຺ປິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານວເສນ ອທ຺ທສ.

ປາສາທິກນ຺ຕິ ປສາທຊນກໍ. ອິຕຣໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ອຸຕ຺ຕມທມຖສມຖມນຸປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕມທມໂຖ ນາມ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ, ອຸຕ຺ຕມສມໂຖ ນາມ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສມາຘິ, ຕທຸຠຍໍ ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທນ຺ຕນ຺ຕິ ນິພ຺ພິເສວນໍ. ຄຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຄປິຕໍ. ສໍຍຕິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ຣກ຺ຂິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ນາຄນ຺ຕິ ຉນ຺ທາທີຫິ ອຄຈ຺ຉນໂຕ, ປຫີນກິເລເສ ປຸນ ອນາຄຈ຺ຉນໂຕ, ອາຄຸໍ ອກຣຓໂຕ, ພລວນ຺ຕຏ຺ເຐນາຕິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ນາຄໍ.

ເທໂວ ໂນ ຠວໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ເທໂວ ໂນ ຠວ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ປຸຈ຺ຉາ ນິຏ຺ຐິຕາ ຠເວຍ຺ຍ, ອຍໍ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ອນາຄເຕ ມເຫສກ຺ໂຂ ເອໂກ ເທວຣາຊາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອນາຄຕວເສນ ປຸຈ຺ຉາສຠາເຄເນວ ກເຖນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ຠຄວາປິສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາສຠາເຄເນວ ກເຖນ຺ໂຕ ນ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເທໂວ ຠວິສ຺ສາມີຕິ ອາຫ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອາສວານນ຺ຕິ ກາມາສວາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ. ປຫີນາຕິ ໂພຘິປລ຺ລງ຺ເກ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓາຘິຄເມເນວ ປຫີນາ. ອນຸປລິຕ຺ໂຕ ໂລເກນາຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິເລປານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ ສງ຺ຂາຣໂລເກນ ອນຸປລິຕ຺ໂຕ. ພຸທ຺ໂຘຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ພຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ພຸທ຺ໂຘ ອິຕິ ມໍ ຘາເຣຫິ.

ເຍນາຕິ ເຍນ ອາສເວນ. ເທວູປປຕ຺ຍສ຺ສາຕິ ເທວູປປຕ຺ຕິ ອສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ຠເວຍ຺ຍ. ວິຫງ຺ຄໂມຕິ ອາກາສຈໂຣ ຄນ຺ຘພ຺ພກາຍິກເທໂວ. ວິທ຺ຘສ຺ຕາຕິ ວິຘມິຕາ. ວິນຬີກຕາຕິ ວິຄຕນຬາ ວິຄຕພນ຺ຘນາ ກຕາ. ວຄ຺ຄູຕິ ສຸນ຺ທຣໍ. ໂຕເຍນ ນຸປລິປ຺ປຕີຕິ ອຸທກໂຕ ຣຕນມຕ຺ຕໍ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄມ຺ມ ຐິຕໍ ສຣໍ ໂສຠຍມານໍ ຠມຣຄຓໍ ຫາສຍມານໍ ໂຕເຍນ ນ ລິປ຺ປຕິ. ຕສ຺ມາ ພຸທ຺ໂຘສ຺ມິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ຕີຓິ ມຄ຺ຄຜລານິ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ທ຺ວາທສຫິ ປທສຫສ຺ເສຫິ ໂທຓຄຊ຺ຊິຕໍ ນາມ ວຓ຺ຓໍ ກເຖສິ, ຕຖາຄເຕ ຈ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຊມ຺ພຸທີປຕເລ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ມຫາກລຫໍ ວູປສເມຕ຺ວາ ຘາຕຸໂຍ ຠາເຊສີຕິ.