໘. ອຣິຍວໍສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໘. ອຏ຺ຐມສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍິໂກ ນິກ຺ເຂໂປ. ອິມໍ ກິຣ ມຫາອຣິຍວໍສສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ຠຄວາ ເຊຕວນມຫາວິຫາເຣ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວຣພຸທ຺ຘາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ອຕ຺ຕໂນປິ ປຣປຸຄ຺ຄລານມ຺ປິ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນານິ ຈຕ຺ຕາລີສ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ສານິ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍວໍສາຕິ ອາຣຠິ. ຕຕ຺ຖ ອຣິຍວໍສາຕິ ອຣິຍານໍ ວໍສາ. ຍຖາ ຫິ ຂຕ຺ຕິຍວໍໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວໍໂສ ເວສ຺ສວໍໂສ ສຸທ຺ທວໍໂສ ສມຓວໍໂສ ກຸລວໍໂສ ຣາຊວໍໂສ, ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ອຏ຺ຐໂມ ອຣິຍວໍໂສ ອຣິຍຕນ຺ຕິ ອຣິຍປເວຓີ ນາມ ໂຫຕິ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ອຣິຍວໍໂສ ອິເມສໍ ວໍສານໍ ມູລຄນ຺ຘາທີນໍ ກາຬານຸສາຣິຄນ຺ຘາທໂຍ ວິຍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ.

ເກ ປນ ເຕ ອຣິຍາ, ເຍສໍ ເອເຕ ວໍສາຕິ? ອຣິຍາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາ ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຈ ຕຖາຄຕສາວກາ ຈ, ເອເຕສໍ ອຣິຍານໍ ວໍສາຕິ ອຣິຍວໍສາ. ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ຫິ ສຕສຫສ຺ສກປ຺ປາຘິການໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານໍ ມຕ຺ຖເກ ຕຓ຺ຫງ຺ກໂຣ, ເມຘງ຺ກໂຣ, ສຣຓງ຺ກໂຣ, ທີປງ຺ກໂຣຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ພຸທ຺ຘາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ເຕ ອຣິຍາ, ເຕສໍ ອຣິຍານໍ ວໍສາຕິ ອຣິຍວໍສາ. ເຕສໍ ພຸທ຺ຘານໍ ປຣິນິພ຺ພານໂຕ ອປຣຠາເຄ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ ນາມ ພຸທ຺ໂຘ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ…ເປ… ອິມສ຺ມິໍ ກປ຺ເປ ກກຸສນ຺ໂຘ, ໂກຓາຄມໂນ, ກສ຺ສໂປ, ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວາ ໂຄຕໂມຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ພຸທ຺ຘາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ເຕສໍ ອຣິຍານໍ ວໍສາຕິ ອຣິຍວໍສາ. ອປິຈ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານໍ ສພ຺ພພຸທ຺ຘ-ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘ-ພຸທ຺ຘສາວການໍ ອຣິຍານໍ ວໍສາຕິ ອຣິຍວໍສາ.

ເຕ ໂຂ ປເນເຕ ອຄ຺ຄຎ຺ຎາ ອຄ຺ຄາຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ຣຕ຺ຕຎ຺ຎາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ປວຕ຺ຕາຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ວໍສຎ຺ຎາ ວໍສາຕິ ຊານິຕພ຺ພາ. ໂປຣາຓາ ນ ອຘຸນຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ. ອສໍກິຓ຺ຓາ ອວິກິຓ຺ຓາ ອນປນີຕາ. ອສໍກິຓ຺ຓປຸພ຺ພາ ອຕີຕພຸທ຺ເຘຫິປິ ນ ສໍກິຓ຺ຓປຸພ຺ພາ, ‘‘ກິ ອິເມຫີ’’ຕິ ນ ອປນີຕປຸພ຺ພາ. ນ ສໍກີຍນ຺ຕີຕິ ອິທານິປິ ນ ອປນີຍນ຺ຕິ. ນ ສໍກີຍິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອນາຄຕພຸທ຺ເຘຫິປິ ນ ອປນີຍິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ໂລເກ ວິຎ຺ຎູ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ, ເຕຫິ ອປ຺ປຏິກຸຏ຺ຐາ, ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫິ ອນິນ຺ທິຕາ ອຄຣຫິຕາ.

ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕີຕິ ປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕສວເສນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ອິຕຣີຕເຣນາຕິ ນ ຖູລສຸຂຸມລູຂປຓີຕຖິຣຊິຓ຺ຓານໍ ເຍນ ເກນຈິ, ອຖ ໂຂ ຍຖາລທ຺ຘາທີນໍ ອິຕຣີຕເຣນ ເຍນ ເກນຈິ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈີວຣສ຺ມິຎ຺ຫິ ຕໂຍ ສນ຺ໂຕສາ ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາພລສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາສາຣຸປ຺ປສນ຺ໂຕໂສຕິ. ປິຓ຺ຑປາຕາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕສໍ ວິຕ຺ຖາຣກຖາ ‘‘ສນ຺ຕຸຏ຺ຐສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິຕິ ອິເມ ຕໂຍ ສນ຺ໂຕເສ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຈີວເຣນ, ຍຖາລທ຺ຘາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ຈີວເຣນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ຈີວຣໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ຈີວຣກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ປໍສຸກູລໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ຈີວຣສນ຺ໂຕໂສ ຊານິຕພ຺ໂພ, ຈີວຣປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ຘຸຕງ຺ຄານິ ຊານິຕພ຺ພານິ. ຕຕ຺ຖ ຈີວຣໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຂມາທີນິ ຉ ຈີວຣານິ ທຸກູລາທີນິ ຉ ອນຸໂລມຈີວຣານິ ຊານິຕພ຺ພານິ. ອິມານິ ທ຺ວາທສ ກປ຺ປິຍຈີວຣານິ. ກຸສຈີຣໍ, ວາກຈີຣໍ, ຜລກຈີຣໍ, ເກສກມ຺ພລໍ, ວາຬກມ຺ພລໍ, ໂປຕ຺ຖໂກ, ຈມ຺ມໍ, ອຸລູກປກ຺ຂໍ, ຣຸກ຺ຂທຸສ຺ສໍ, ລຕາທຸສ຺ສໍ, ເອຣກທຸສ຺ສໍ, ກທລິທຸສ຺ສໍ, ເວຬຸທຸສ຺ສນ຺ຕິ ເອວມາທີນິ ປນ ອກປ຺ປິຍຈີວຣານິ.

ຈີວຣກ຺ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ສງ຺ຆໂຕ ວາ ຄຓໂຕ ວາ ຎາຕິໂຕ ວາ ມິຕ຺ຕໂຕ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຘເນນ, ປໍສຸກູລໍ ວາ’’ຕິ ເອວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ຉ ເຂຕ຺ຕານິ, ອຏ຺ຐນ຺ນຎ຺ຈ ມາຕິການໍ ວເສນ ອຏ຺ຐ ເຂຕ຺ຕານິ ຊານິຕພ຺ພານິ.

ປໍສຸກູລນ຺ຕິ ໂສສານິກໍ, ປາປຓິກໍ, ຣຖິຍໍ, ສງ຺ກາຣກູຏກໍ, ໂສຕ຺ຖິຍໍ, ສິນານໍ, ຕິຕ຺ຖໍ, ຄຕປຈ຺ຈາຄຕໍ, ອຄ຺ຄິທຑ຺ຒໍ, ໂຄຂາຍິຕໍ, ອຸປຈິກຂາຍິຕໍ, ອຸນ຺ທູຣຂາຍິຕໍ, ອນ຺ຕຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ທສຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຘຊາຫຏໍ, ຖູປໍ, ສມຓຈີວຣໍ, ສາມຸທ຺ທິຍໍ, ອາຠິເສກິຍໍ, ປນ຺ຖິກໍ, ວາຕາຫຏໍ, ອິທ຺ຘິມຍໍ, ເທວທຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ເຕວີສຕິ ປໍສຸກູລານິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ໂສຕ຺ຖິຍນ຺ຕິ ຄພ຺ຠມລຫຣຓໍ. ຄຕປຈ຺ຈາຄຕນ຺ຕິ ມຕກສຣີຣໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ສຸສານໍ ເນຕ຺ວາ ອານີຕຈີວຣໍ. ຘຊາຫຏນ຺ຕິ ຘຊໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ອານີຕໍ. ຖູປນ຺ຕິ ວມ຺ມິເກ ປູຊິຕຈີວຣໍ. ສາມຸທ຺ທິຍນ຺ຕິ ສມຸທ຺ທວີຈີຫິ ຖລໍ ປາປິຕໍ. ປນ຺ຖິກນ຺ຕິ ປນ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ ໂຈຣຠເຍນ ປາສາເຓຫິ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ປາຣຸຕຈີວຣໍ. ອິທ຺ຘິມຍນ຺ຕິ ເອຫິຠິກ຺ຂຸຈີວຣໍ. ເສສໍ ປາກຏເມວາຕິ.

ຈີວຣສນ຺ໂຕໂສຕິ ວີສຕິ ຈີວຣສນ຺ໂຕສາ – ຈີວເຣ ວິຕກ຺ກສນ຺ໂຕໂສ, ຄມນສນ຺ໂຕໂສ, ປຣິເຍສນສນ຺ໂຕໂສ, ປຏິລາຠສນ຺ໂຕໂສ, ມຕ຺ຕປຏິຄ຺ຄຫຓສນ຺ໂຕໂສ, ໂລລຸປ຺ປວິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ, ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕໂສ, ຍຖາພລສນ຺ໂຕໂສ, ຍຖາສາຣຸປ຺ປສນ຺ໂຕໂສ, ອຸທກສນ຺ໂຕໂສ, ໂຘວນສນ຺ໂຕໂສ, ກຣຓສນ຺ໂຕໂສ, ປຣິມາຓສນ຺ໂຕໂສ, ສຸຕ຺ຕສນ຺ໂຕໂສ, ສິພ຺ພນສນ຺ໂຕໂສ, ຣຊນສນ຺ໂຕໂສ, ກປ຺ປສນ຺ໂຕໂສ, ປຣິໂຠຄສນ຺ໂຕໂສ, ສນ຺ນິຘິປຣິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ, ວິສ຺ສຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສາທກຠິກ຺ຂຸນາ ເຕມາສໍ ນິພທ຺ຘວາສໍ ວສິຕ຺ວາ ເອກມາສມຕ຺ຕໍ ວິຕກ຺ເກຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂສ ຫິ ປວາເຣຕ຺ວາ ຈີວຣມາເສ ຈີວຣໍ ກໂຣຕິ, ປໍສຸກູລິໂກ ອຑ຺ຒມາເສເນວ ກໂຣຕິ. ອິທໍ ມາສຑ຺ຒມາສມຕ຺ຕໍ ວິຕກ຺ກນໍ ວິຕກ຺ກສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ວິຕກ຺ກສນ຺ໂຕເສນ ປນ ສນ຺ຕຸຏ຺ເຐນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຈີນຂຓ຺ຑຣາຊິວາສິກປໍສຸກູລິກຕ຺ເຖຣສທິເສນ ຠວິຕພ຺ພໍ.

ເຖໂຣ ກິຣ ‘‘ເຈຕິຍປພ຺ພຕວິຫາເຣ ເຈຕິຍໍ ວນ຺ທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຄໂຕ ເຈຕິຍໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ຈີວຣໍ ຊິຓ຺ຓໍ, ພຫູນໍ ວສນຏ຺ຐາເນ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ມຫາວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆຕ຺ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ວສນຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ໂຖ ປຸນທິວເສ ຈີວຣໍ ອາທາຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເຖຣໍ ວນ຺ທິ. ເຖໂຣ ‘‘ກິໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ອາຫ. ຄາມທ຺ວາຣໍ, ຠນ຺ເຕ, ຄມິສ຺ສາມີຕິ. ອຫມ຺ປາວຸໂສ, ຄມິສ຺ສາມີຕິ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ມຫາໂພຘິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ຐຕ຺ວາ ‘‘ປຸຎ຺ຎວນ຺ຕານໍ ວສນຏ຺ຐາເນ ມນາປໍ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອປຣິສຸທ຺ໂຘ ເມ ວິຕກ຺ໂກ’’ຕິ ຕໂຕວ ປຏິນິວຕ຺ຕິ. ປຸນທິວເສ ອມ຺ພງ຺ຄຓສມີປໂຕ, ປຸນທິວເສ ມຫາເຈຕິຍສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣທ຺ວາຣໂຕ ຕຕ຺ເຖວ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖທິວເສ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ເຖໂຣ ‘‘ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິຕກ຺ໂກ ນ ປຣິສຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉມາໂນ ຄາມໍ ປາວິສິ. ຕຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິໍ ເອໂກ ມນຸສ຺ໂສ ອຸຈ຺ຈາຣປລິພຸທ຺ໂຘ ສາຏເກເຍວ ວຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ສງ຺ກາຣຏ຺ຐາເນ ຉຑ຺ເຑສິ. ປໍສຸກູລິກຕ຺ເຖໂຣ ຕໍ ນີລມກ຺ຂິກາຫິ ສມ຺ປຣິກິຓ຺ຓໍ ທິສ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫສິ. ມຫາເຖໂຣ ‘‘ກິໍ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ກາຣຏ຺ຐານສ຺ສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາສີ’’ຕິ. ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ກາຣຏ຺ຐານສ຺ສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາມິ, ມຍ຺ຫໍ ປິຕຸ ທສພລສ຺ສ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາມິ, ປຸຓ຺ຓທາສິຍາ ສຣີຣໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ຉຑ຺ຑິຕໍ ປໍສຸກູລໍ ຕຸມ຺ພມຕ຺ເຕ ປາຓເກ ວິຘຸນິຕ຺ວາ ສຸສານໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ ກຕໍ, ຠນ຺ເຕຕິ. ມຫາເຖໂຣ ‘‘ປຣິສຸທ຺ໂຘ ວິຕກ຺ໂກ ປໍສຸກູລິກສ຺ສາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ປໍສຸກູລິກຕ຺ເຖໂຣປິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ ຐິໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ຕີຓິ ຜລານິ ປຕ຺ໂຕ ຕໍ ສາຏກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ປາຈີນຂຓ຺ຑຣາຊິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຄຜລໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ.

ຈີວຣຕ຺ຖາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ປນ ‘‘ກຕ຺ຖ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານສີເສເນວ ຄມນໍ ຄມນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ປຣິເຍສນ຺ຕສ຺ສ ປນ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ສທ຺ຘິໍ ອປຣິເຍສິຕ຺ວາ ລຊ຺ຊິໍ ເປສລໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິເຍສນໍ ປຣິເຍສນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ເອວໍ ປຣິເຍສນ຺ຕສ຺ສ ອາຫຣິຍມານໍ ຈີວຣໍ ທູຣໂຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ເອຕໍ ມນາປໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອຕໍ ອມນາປ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອວິຕກ຺ເກຕ຺ວາ ຖູລສຸຂຸມາທີສຸ ຍຖາລທ຺ເຘເນວ ສນ຺ຕຸສ຺ສນໍ ປຏິລາຠສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ເອວໍ ລທ຺ຘໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສາປິ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ທຸປຏ຺ຏສ຺ສ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອຕ຺ຕກໍ ເອກປຏ຺ຏສ຺ສາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປໂຫນກມຕ຺ເຕເນວ ສນ຺ຕຸສ຺ສນໍ ມຕ຺ຕປຏິຄ຺ຄຫຓສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ຈີວຣໍ ປຣິເຍສນ຺ຕສ຺ສ ປນ ‘‘ອສຸກສ຺ສ ຆຣທ຺ວາເຣ ມນາປໍ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ທ຺ວາຣປຏິປາຏິຍາ ຈຣຓໍ ໂລລຸປ຺ປວິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

ລູຂປຓີເຕສຸ ເຍນ ເກນຈິ ຍາເປຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາລທ຺ເຘເນວ ຍາປນໍ ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ອຕ຺ຕໂນ ຖາມໍ ຊານິຕ຺ວາ ເຍນ ຍາເປຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ເຕນ ຍາປນໍ ຍຖາພລສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ມນາປໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ເຍນ ເກນຈິ ຍາປນໍ ຍຖາສາຣຸປ຺ປສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

‘‘ກຕ຺ຖ ອຸທກໍ ມນາປໍ, ກຕ຺ຖ ອມນາປ’’ນ຺ຕິ ອວິຈາເຣຕ຺ວາ ເຍນ ເກນຈິ ໂຘວນູປເຄນ ອຸທເກນ ໂຘວນໍ ອຸທກສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ປຓ຺ຑຸມຕ຺ຕິກເຄຣຸກປູຕິປຓ຺ຓຣສກິລິຏ຺ຐານິ ປນ ອຸທການິ ວຊ຺ເຊຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂຘວນ຺ຕສ຺ສ ປນ ມຸຄ຺ຄຣາທີຫິ ອປຫຣິຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖຫິ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ໂຘວນໍ ໂຘວນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ຕຖາ ອສຸຊ຺ຌນ຺ຕໍ ປຓ຺ຓານິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕາປິຕອຸທເກນາປິ ໂຘວິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອວໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ‘‘ອິທໍ ຖູລໍ, ອິທໍ ສຸຂຸມ’’ນ຺ຕິ ອໂກເປຕ຺ວາ ປໂຫນກນີຫາເຣເນວ ກຣຓໍ ກຣຓສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ຕິມຓ຺ຑລປຕິຈ຺ຉາທນມຕ຺ຕສ຺ເສວ ກຣຓໍ ປຣິມາຓສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ຈີວຣກຣຓຕ຺ຖາຍ ປນ ມນາປໍ ສຸຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິສ຺ສາມີຕິ ອວິຈາເຣຕ຺ວາ ຣຖິກາທີສຸ ວາ ເທວຏ຺ຐາເນ ວາ ອາຫຣິຕ຺ວາ ປາທມູເລ ວາ ຐປິຕໍ ຍໍກິຎ຺ຈິເທວ ສຸຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກຣຓໍ ສຸຕ຺ຕສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

ກຸສິພນ຺ຘນກາເລ ປນ ອງ຺ຄຸລມຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕ ວາເຣ ນ ວິຊ຺ຌິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຫິ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ສຫາໂຍ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕເຠໂທປິ ນຕ຺ຖິ. ຕິວງ຺ຄຸລມຕ຺ເຕ ປນ ສຕ຺ຕ ວາເຣ ວິຊ຺ຌິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ເນນາປິ ສຫາເຍນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕເຠໂທ. ອຍໍ ສິພ຺ພນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ຣຊນ຺ເຕນ ປນ ກາຬກຈ຺ຉກາທີນິ ປຣິເຍສນ຺ເຕນ ນ ຈຣິຕພ຺ພໍ, ໂສມວກ຺ກລາທີສຸ ຍໍ ລຠຕິ, ເຕນ ຣຊິຕພ຺ພໍ. ອລຠນ຺ເຕນ ປນ ມນຸສ຺ເສຫິ ອຣຎ຺ເຎ ວາກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຉຑ຺ຑິຕຣຊນໍ ວາ ຠິກ຺ຂູຫິ ປຈິຕ຺ວາ ຉຑ຺ຑິຕກສຏໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຊິຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ຣຊນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ນີລກທ຺ທມກາຬສາເມສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຄເຫຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ເຐ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ປຎ຺ຎາຍມານກປ຺ປກຣຓໍ ກປ຺ປສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

ຫິຣິໂກປີນປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນມຕ຺ຕວເສນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນໍ ປຣິໂຠຄສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ທຸສ຺ສໍ ປນ ລຠິຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ສູຈິໍ ວາ ກາຣກໍ ວາ ອລຠນ຺ເຕນ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ລຠນ຺ເຕນ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ກຕມ຺ປິ ສເຈ ອນ຺ເຕວາສິກາທີນໍ ທາຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ເຕ ຈ ອສນ຺ນິຫິຕາ, ຍາວ ອາຄມນາ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາຄຕມຕ຺ເຕສຸ ທາຕພ຺ພໍ. ທາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຈີວເຣ ສຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓມ຺ປິ ອຘິຏ຺ຐາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອນຘິຏ຺ຐິຕເມວ ຫິ ສນ຺ນິຘິ ໂຫຕິ, ອຘິຏ຺ຐິຕໍ ນ ໂຫຕີຕິ ມຫາສີວຕ຺ເຖໂຣ ອາຫ. ອຍໍ ສນ຺ນິຘິປຣິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ເຕນ ປນ ນ ມຸຂໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພໍ, ສາຣຓີຍຘມ຺ເມ ຐຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຍໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

ຈີວຣປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ຘຸຕງ຺ຄານິ ນາມ ປໍສຸກູລິກງ຺ຄຎ຺ເຈວ ເຕຈີວຣິກງ຺ຄຎ຺ຈ. ເຕສໍ ວິຕ຺ຖາຣກຖາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໒໔-໒໕) ເວທິຕພ຺ພາ. ອິຕິ ຈີວຣສນ຺ໂຕສມຫາອຣິຍວໍສໍ ປູຣຍມາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອິມານິ ທ຺ເວ ຘຸຕງ຺ຄານິ ໂຄເປຕິ. ອິມານິ ໂຄເປນ຺ໂຕ ຈີວຣສນ຺ໂຕສມຫາອຣິຍວໍສວເສນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕີຕິ.

ວຓ຺ຓວາທີຕິ ເອໂກ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ນ ກເຖຕິ. ເອໂກ ນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ. ເອໂກ ເນວ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ນ ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ. ເອໂກ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ເຈວ ໂຫຕິ, ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອິຕຣີຕຣຈີວຣສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອເນສນນ຺ຕິ ທູເຕຍ຺ຍປຫິນຄມນານຸໂຍຄປເຠທໍ ນານປ຺ປກາຣໍ ອເນສນໍ. ອປ຺ປຕິຣູປນ຺ຕິ ອຍຸຕ຺ຕໍ. ອລທ຺ຘາ ຈາຕິ ອລຠິຕ຺ວາ. ຍຖາ ເອກຈ຺ໂຈ ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ຈີວຣໍ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຸຎ຺ຎວນ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ໂກຫຎ຺ຎໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຸຕ຺ຕສຕິ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ອລທ຺ຘາ ຈີວຣໍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ລທ຺ຘາ ຈາຕິ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ລຠິຕ຺ວາ. ອຄຘິໂຕຕິ ວິຄຕໂລຠຄິທ຺ໂຘ. ອມຸຈ຺ຉິໂຕຕິ ອຘິມຕ຺ຕຕຓ຺ຫາຍ ມຸຈ຺ຉໍ ອນາປນ຺ໂນ. ອນຊ຺ໂຌປນ຺ໂນຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ອໂນຕ຺ຖໂຕ ອປຣິໂຍນທ຺ໂຘ. ອາທີນວທສ຺ສາວີຕິ ອເນສນາປຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ເຄຘິຕປຣິໂຠເຄ ຈ ອາທີນວໍ ປສ຺ສມາໂນ. ນິສ຺ສຣຓປຎ຺ໂຎຕິ ‘‘ຍາວເທວ ສີຕສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສຣຓເມວ ປຊານນ຺ໂຕ.

ອິຕຣີຕຣຈີວຣສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາຕິ ເຍນ ເກນຈິ ຈີວເຣນ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ. ເນວຕ຺ຕານຸກ຺ກໍເສຕີຕິ ‘‘ອຫໍ ປໍສຸກູລິໂກ, ມຍາ ອຸປສມ຺ປທມາເຬເຍວ ປໍສຸກູລິກງ຺ຄໍ ຄຫິຕໍ, ໂກ ມຍາ ສທິໂສ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຕ຺ຕຸກ຺ກໍສນໍ ນ ກໂຣຕິ. ໂນ ປຣໍ ວມ຺ເຠຕີຕິ ‘‘ອິເມ ປນຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ນ ປໍສຸກູລິກາ’’ຕິ ວາ, ‘‘ປໍສຸກູລິກງ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ເອເຕສໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວາ ເອວໍ ປຣໍ ນ ວມ຺ເຠຕິ. ໂຍ ຫິ ຕຕ຺ຖ ທກ຺ໂຂຕິ ໂຍ ຕສ຺ມິໍ ຈີວຣສນ຺ໂຕເສ ວຓ຺ຓວາທາທີສຸ ວາ ທກ຺ໂຂ ເຉໂກ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ. ອນລໂສຕິ ສາຕຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ອາລສິຍວິຣຫິໂຕ. ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕຕິ ສມ຺ປຊານປຎ຺ຎາຍ ເຈວ ສຕິຍາ ຈ ຍຸຕ຺ໂຕ. ອຣິຍວໍເສ ຐິໂຕຕິ ອຣິຍວໍເສ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ.

ອິຕຣີຕເຣນ ປິຓ຺ຑປາເຕນາຕິ ເຍນ ເກນຈິ ປິຓ຺ຑປາເຕນ. ເອຕ຺ຖາປິ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ, ປິຓ຺ຑປາຕກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ປິຓ຺ຑປາຕສນ຺ໂຕໂສ ຊານິຕພ຺ໂພ, ປິຓ຺ຑປາຕປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ປິຓ຺ຑປາໂຕຕິ ໂອທໂນ ກຸມ຺ມາໂສ ສຕ຺ຕຸ ມຈ຺ໂຉ ມໍສໍ ຂີຣໍ ທຘິ ສປ຺ປິ ນວນີຕໍ ເຕລໍ ມຘຸ ຜາຓິຕໍ ຍາຄຸ ຂາທນີຍໍ ສາຍນີຍໍ ເລຫນີຍນ຺ຕິ ໂສຬສ ປິຓ຺ຑປາຕາ.

ປິຓ຺ຑປາຕກ຺ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ເທສຠຕ຺ຕໍ ນິມນ຺ຕນໍ ສລາກຠຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂິກໍ ອຸໂປສຖິກໍ ປາຏິປທິກຠຕ຺ຕໍ ອາຄນ຺ຕຸກຠຕ຺ຕໍ ຄມິກຠຕ຺ຕໍ ຄິລານຠຕ຺ຕໍ ຄິລານຸປຏ຺ຐາກຠຕ຺ຕໍ ຘຸຣຠຕ຺ຕໍ ກຸຏິຠຕ຺ຕໍ ວາຣຠຕ຺ຕໍ ວິຫາຣຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ປນ຺ນຣສ ປິຓ຺ຑປາຕກ຺ເຂຕ຺ຕານິ.

ປິຓ຺ຑປາຕສນ຺ໂຕໂສຕິ ປິຓ຺ຑປາເຕ ວິຕກ຺ກສນ຺ໂຕໂສ ຄມນສນ຺ໂຕໂສ ປຣິເຍສນສນ຺ໂຕໂສ ປຏິລາຠສນ຺ໂຕໂສ ປຏິຄ຺ຄຫຓສນ຺ໂຕໂສ ມຕ຺ຕປຏິຄ຺ຄຫຓສນ຺ໂຕໂສ ໂລລຸປ຺ປວິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາພລສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາສາຣຸປ຺ປສນ຺ໂຕໂສ ອຸປກາຣສນ຺ໂຕໂສ ປຣິມາຓສນ຺ໂຕໂສ ປຣິໂຠຄສນ຺ໂຕໂສ ສນ຺ນິຘິປຣິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ວິສ຺ສຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສຕິ ປນ຺ນຣສ ສນ຺ໂຕສາ.

ຕຕ຺ຖ ສາທໂກ ຠິກ຺ຂຸ ມຸຂໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ວິຕກ຺ເກຕິ. ປິຓ຺ຑປາຕິເກນ ປນ ຄເຓນ ສທ຺ຘິໍ ຈຣຕາ ສາຍໍ ເຖຣູປຏ຺ຐານກາເລ ‘‘ສ຺ເວ ກຕ຺ຖ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິສ຺ສາມາຕິ? ອສຸກຄາເມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນ ວິຕກ຺ເກຕພ຺ພໍ. ເອກຈາຣິເກນ ວິຕກ຺ກມາຬເກ ຐຕ຺ວາ ວິຕກ຺ເກຕພ຺ພໍ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວິຕກ຺ເກນ຺ໂຕ ອຣິຍວໍສາ ຈຸໂຕ ໂຫຕິ ປຣິພາຫິໂຣ. ອຍໍ ວິຕກ຺ກສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນ຺ເຕນ ‘‘ກຸຫິໍ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານສີເສນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ຄມນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ປຣິເຍສນ຺ເຕນ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ລຊ຺ຊິໍ ເປສລເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ປຣິເຍສນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ທູຣໂຕວ ອາຫຣິຍມານໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ເອຕໍ ມນາປໍ, ເອຕໍ ອມນາປ’’ນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ປຏິລາຠສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ‘‘ອິມໍ ມນາປໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມິ, ອິມໍ ອມນາປໍ ນ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຍາປນມຕ຺ຕໍ ຄເຫຕພ຺ພເມວ. ອຍໍ ປຏິຄ຺ຄຫຓສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ພຫຸ, ທາຍໂກ ອປ຺ປໍ ທາຕຸກາໂມ, ອປ຺ປໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມປິ ພຫຸ, ທາຍໂກປິ ພຫຸໍ ທາຕຸກາໂມ, ປມາເຓເນວ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ນ ພຫຸ, ທາຍໂກປິ ອປ຺ປໍ ທາຕຸກາໂມ, ອປ຺ປໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ນ ພຫຸ, ທາຍໂກ ປນ ພຫຸໍ ທາຕຸກາໂມ, ປມາເຓນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປຏິຄ຺ຄຫຓສ຺ມິຎ຺ຫິ ມຕ຺ຕໍ ອຊານນ຺ໂຕ ມນຸສ຺ສານໍ ປສາທໍ ມກ຺ເຂຕິ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ, ສາສນໍ ນ ກໂຣຕິ, ວິຊາຕມາຕຸຍາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ອິຕິ ມຕ຺ຕໍ ຊານິຕ຺ວາວ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຍໍ ມຕ຺ຕປຏິຄ຺ຄຫຓສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ອຑ຺ຒກຸລານິເຍວ ອຄນ຺ຕ຺ວາ ທ຺ວາຣປຏິປາຏິຍາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ໂລລຸປ຺ປວິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕສາທໂຍ ຈີວເຣ ວຸຕ຺ຕນຍາ ເອວ.

ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ສມຓຘມ຺ມໍ ອນຸປາເລສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ອຸປກາຣໍ ຎຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນໍ ອຸປກາຣສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ປຕ຺ຕໍ ປູເຣຕ຺ວາ ອານີຕໍ ນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ສຕິ ເຕນ ຄາຫາເປຕພ຺ພໍ, ອສຕິ ຫຣາເປຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄຫຓມຕ຺ຕໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ປຣິມາຓສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ‘‘ຊິຆຈ຺ຉາຍ ປຏິວິໂນທນໍ ອິທເມຕ຺ຖ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນໍ ປຣິໂຠຄສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ນິທຫິຕ຺ວາ ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຍໍ ສນ຺ນິຘິປຣິວຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ. ມຸຂໍ ອໂນໂລເກຕ຺ວາ ສາຣຓີຍຘມ຺ເມ ຐິເຕນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນສນ຺ໂຕໂສ ນາມ.

ປິຓ຺ຑປາຕປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ປນ ປຎ຺ຈ ຘຸຕງ຺ຄານິ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສປທານຈາຣິກງ຺ຄໍ ເອກາສນິກງ຺ຄໍ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄໍ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄນ຺ຕິ. ເຕສໍ ວິຕ຺ຖາຣກຖາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໒໖-໓໐) ວຸຕ຺ຕາ. ອິຕິ ປິຓ຺ຑປາຕສນ຺ໂຕສມຫາອຣິຍວໍສໍ ປູຣຍມາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ຘຸຕງ຺ຄານິ ໂຄເປຕິ, ອິມານິ ໂຄເປນ຺ໂຕ ປິຓ຺ຑປາຕສນ຺ໂຕສມຫາອຣິຍວໍເສນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ວຓ຺ຓວາທີຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ເສນາສເນນາຕິ ອິຘ ເສນາສນໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ເສນາສນກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ເສນາສນສນ຺ໂຕໂສ ຊານິຕພ຺ໂພ, ເສນາສນປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ເສນາສນນ຺ຕິ ມຎ຺ໂຈ ປີຐໍ ຠິສິ ພິມ຺ໂພຫນໍ ວິຫາໂຣ ອຑ຺ຒໂຍໂຄ ປາສາໂທ ຫມ຺ມິຍໍ ຄຸຫາ ເລຓໍ ອຏ຺ໂຏ ມາໂຬ ເວຬຸຄຸມ຺ໂພ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ຍຕ຺ຖ ວາ ປນ ຠິກ຺ຂູ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ອິມານິ ປນ຺ນຣສ ເສນາສນານິ.

ເສນາສນກ຺ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ ສງ຺ຆໂຕ ວາ ຄຓໂຕ ວາ ຎາຕິໂຕ ວາ ມິຕ຺ຕໂຕ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຘເນນ ປໍສຸກູລໍ ວາຕິ ຉ ເຂຕ຺ຕານິ.

ເສນາສນສນ຺ໂຕໂສຕິ ເສນາສເນ ວິຕກ຺ກສນ຺ໂຕສາທໂຍ ປນ຺ນຣສ ສນ຺ໂຕສາ. ເຕ ປິຓ຺ຑປາເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ເສນາສນປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ປນ ປຎ຺ຈ ຘຸຕງ຺ຄານິ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄໍ ອພ຺ໂຠກາສິກງ຺ຄໍ ໂສສານິກງ຺ຄໍ ຍຖາສນ຺ຖຕິກງ຺ຄນ຺ຕິ. ເຕສໍ ວິຕ຺ຖາຣກຖາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໓໑-໓໕) ວຸຕ຺ຕາ. ອິຕິ ເສນາສນສນ຺ໂຕສມຫາອຣິຍວໍສໍ ປູຣຍມາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ຘຸຕງ຺ຄານິ ໂຄເປຕິ. ອິມານິ ໂຄເປນ຺ໂຕ ເສນາສນສນ຺ໂຕສມຫາອຣິຍວໍເສນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ.

ຄິລານປຈ຺ຈໂຍ ປນ ປິຓ຺ຑປາເຕເຍວ ປວິຏ຺ໂຐ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາລາຠຍຖາພລຍຖາສາຣຸປ຺ປສນ຺ໂຕເສເນວ ສນ຺ຕຸສ຺ສິຕພ຺ພໍ. ເນສຊ຺ຊິກງ຺ຄໍ ຠາວນາຣາມອຣິຍວໍສໍ ຠຊຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ປຎ຺ຈ ເສນາສເນ ວຸຕ຺ຕາ, ປຎ຺ຈ ອາຫາຣນິສ຺ສິຕາ;

ເອໂກ ວີຣິຍສໍຍຸຕ຺ໂຕ, ທ຺ເວ ຈ ຈີວຣນິສ຺ສິຕາ’’ຕິ.

ອິຕິ ຠຄວາ ປຖວິໍ ປຕ຺ຖຣມາໂນ ວິຍ ສາຄຣກຸຈ຺ຉິໍ ປູຣຍມາໂນ ວິຍ ອາກາສໍ ວິຕ຺ຖາຣຍມາໂນ ວິຍ ຈ ປຐມໍ ຈີວຣສນ຺ໂຕສໍ ອຣິຍວໍສໍ ກເຖຕ຺ວາ ຈນ຺ທໍ ອຸຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕ ວິຍ ສູຣິຍໍ ອຸລ຺ລງ຺ເຆນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ ທຸຕິຍໍ ປິຓ຺ຑປາຕສນ຺ໂຕສໍ ກເຖຕ຺ວາ ສິເນຣຸໍ ອຸກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍ ຕຕິຍໍ ເສນາສນສນ຺ໂຕສໍ ອຣິຍວໍສໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ສຫສ຺ສນຍປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຠາວນາຣາມໍ ອຣິຍວໍສໍ ກເຖຕຸໍ ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຠາວນາຣາໂມ ໂຫຕີຕິ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ອາຣມຓໍ ອາຣາໂມ, ອຠິຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠາວນາຍ ອາຣາໂມ ອສ຺ສາຕິ ຠາວນາຣາໂມ. ຠາວນາຍ ຣໂຕຕິ ຠາວນາຣໂຕ. ປຎ຺ຈວິເຘ ປຫາເນ ອາຣາໂມ ອສ຺ສາຕິ ປຫານາຣາໂມ. ອປິຈ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕີຕິ ຠາວນາຣາໂມ. ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕີຕິ ປຫານາຣາໂມຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຍຎ຺ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ຣຕິໍ ວິນ຺ທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຖາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາເທ, ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ປຎ຺ຈ ພລານິ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ, ສຕ຺ຕ ອນຸປສ຺ສນາ, ອຏ຺ຐາຣສ ມຫາວິປສ຺ສນາ, ສຕ຺ຕຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມ, ອຏ຺ຐຕິໍສ ອາຣມ຺ມຓວິຠຕ຺ຕິໂຍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ຣຕິໍ ວິນ຺ທຕິ. ກາມຈ຺ຉນ຺ທາທໂຍ ປນ ກິເລເສ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ຣຕິໍ ວິນ຺ທຕິ.

ອິເມສຸ ປນ ຈຕູສຸ ອຣິຍວໍເສສຸ ປຸຣິເມຫິ ຕີຫິ ເຕຣສນ຺ນໍ ຘຸຕງ຺ຄານໍ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕສສ຺ສ ຈ ວເສນ ສກລໍ ວິນຍປິຏກໍ ກຖິຕໍ ໂຫຕິ, ຠາວນາຣາເມນ ອວເສສໍ ປິຏກທ຺ວຍໍ. ອິມໍ ປນ ຠາວນາຣາມໍ ອຣິຍວໍສໍ ກເຖນ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ເຄ ເນກ຺ຂມ຺ມປາຬິຍາ ກເຖຕພ຺ໂພ, ທີຆນິກາເຍ ທສຸຕ຺ຕຣສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຣິຍາເຍນ ກເຖຕພ຺ໂພ, ມຊ຺ຌິມນິກາເຍ ສຕິປຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຣິຍາເຍນ ກເຖຕພ຺ໂພ, ອຠິຘມ຺ເມ ນິທ຺ເທສປຣິຍາເຍນ ກເຖຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຖ ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ເຄ ເນກ຺ຂມ຺ມປາຬິຍາຕິ –

‘‘ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ກາມຈ຺ຉນ຺ທໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ອພ຺ຍາປາທໍ, ພ຺ຍາປາທໍ… ອາໂລກສຎ຺ຎໍ… ຖິນມິທ຺ຘໍ… ອວິກ຺ເຂປໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ… ຘມ຺ມວວຕ຺ຖານໍ… ວິຈິກິຈ຺ຉໍ… ຎາຓໍ… ອວິຊ຺ຊໍ… ປາໂມຊ຺ຊໍ… ອຣຕິໍ… ປຐມຊ຺ຌານໍ, ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ… ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ… ວິຕກ຺ກວິຈາເຣ… ຕຕິຍຊ຺ຌານໍ… ປີຕິໍ… ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ… ສຸຂທຸກ຺ເຂ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ຣູປສຎ຺ຎໍ ປຏິຆສຎ຺ຎໍ ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ…ເປ… ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ.

‘‘ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ທຸກ຺ຂານຸປສ຺ສນໍ… ສຸຂສຎ຺ຎໍ… ອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສນໍ… ອຕ຺ຕສຎ຺ຎໍ… ນິພ຺ພິທານຸປສ຺ສນໍ… ນນ຺ທິໍ… ວິຣາຄານຸປສ຺ສນໍ… ຣາຄໍ… ນິໂຣຘານຸປສ຺ສນໍ… ສມຸທຍໍ… ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສນໍ… ອາທານໍ… ຂຍານຸປສ຺ສນໍ … ຆນສຎ຺ຎໍ… ວຍານຸປສ຺ສນໍ… ອາຍູຫນໍ… ວິປຣິຓາມານຸປສ຺ສນໍ… ຘຸວສຎ຺ຎໍ… ອນິມິຕ຺ຕານຸປສ຺ສນໍ … ນິມິຕ຺ຕໍ… ອປ຺ປຓິຫິຕານຸປສ຺ສນໍ… ປຓິຘິໍ… ສຸຎ຺ຎຕານຸປສ຺ສນໍ… ອຠິນິເວສໍ… ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນໍ… ສາຣາທານາຠິນິເວສໍ… ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນໍ… ສມ຺ໂມຫາຠິນິເວສໍ… ອາທີນວານຸປສ຺ສນໍ… ອາລຍາຠິນິເວສໍ… ປຏິສງ຺ຂານຸປສ຺ສນໍ… ອປ຺ປຏິສງ຺ຂໍ… ວິວຏ຺ຏານຸປສ຺ສນໍ… ສໍໂຍຄາຠິນິເວສໍ… ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄໍ… ທິຏ຺ເຐກຏ຺ເຐ ກິເລເສ… ສກທາຄາມິມຄ຺ຄໍ… ໂອຬາຣິເກ ກິເລເສ… ອນາຄາມິມຄ຺ຄໍ… ອນຸສຫຄເຕ ກິເລເສ… ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ສພ຺ພກິເລເສ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕີ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໔໑,໙໕).

ເອວໍ ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ເຄ ເນກ຺ຂມ຺ມປາຬິຍາ ກເຖຕພ຺ໂພ.

ທີຆນິກາເຍ ທສຸຕ຺ຕຣສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຣິຍາເຍນາຕິ –

‘‘ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ…ເປ… ທສ ຘມ຺ເມ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ທສ ຘມ຺ເມ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ກຕມໍ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ? ກາຍຄຕາສຕິໍ ສາຕສຫຄຕໍ, ອິມໍ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ກຕມໍ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ? ອສ຺ມິມານໍ, ອິມໍ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ກຕເມ ທ຺ເວ ຘມ຺ເມ…ເປ… ກຕເມ ທສ ຘມ຺ເມ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ? ທສ ກສິຓາຍຕນານິ, ອິເມ ທສ ຘມ຺ເມ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ກຕເມ ທສ ຘມ຺ເມ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ? ທສ ມິຈ຺ຉຕ຺ເຕ, ອິເມ ທສ ຘມ຺ເມ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣມຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຠາວນາຣາໂມ ໂຫຕີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໕໑-໓໖໐).

ເອວໍ ທີຆນິກາເຍ ທສຸຕ຺ຕຣສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຣິຍາເຍນ ກເຖຕພ຺ໂພ.

ມຊ຺ຌິມນິກາເຍ ສຕິປຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຣິຍາເຍນາຕິ –

‘‘ເອກາຍໂນ ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຄ຺ໂຄ…ເປ… ຍາວເທວ ຎາຓມຕ຺ຕາຍ ປຏິສ຺ສຕິມຕ຺ຕາຍ. ອນິສ຺ສິໂຕ ຈ ວິຫຣຕິ, ນ ຈ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຠາວນາຣາໂມ ໂຫຕິ ຠາວນາຣໂຕ. ປຫານາຣາໂມ ໂຫຕິ ປຫານຣໂຕ. ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວາ ຄຈ຺ຉາມີຕິ ປຊານາຕິ…ເປ… ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ສຣີຣໍ ສິວຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິຕໍ…ເປ… ປູຕີນິ ຈຸຓ຺ຓກຊາຕານິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ກາໂຍ ເອວໍຘມ຺ໂມ ເອວໍຠາວີ ເອວໍອນຕີໂຕ’ຕິ. ອິຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ…ເປ… ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຠາວນາຣາໂມ ໂຫຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໑໐໖ ອາທໂຍ).

ເອວໍ ມຊ຺ຌິມນິກາເຍ ສຕິປຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຣິຍາເຍນ ກເຖຕພ຺ໂພ.

ອຠິຘມ຺ເມ ນິທ຺ເທສປຣິຍາເຍນາຕິ ສພ຺ເພປິ ສງ຺ຂເຕ ‘‘ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ …ເປ… ສໍກິເລສິກຘມ຺ມໂຕ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຣມຕິ, ເອວໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ ຠາວນາຣາໂມ ໂຫຕີ’’ຕິ (ມຫານິ. ໑໓; ຈູຬນິ. ອຸປສີວມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ ໓໙, ນນ຺ທມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ ໕໑). ເອວໍ ນິທ຺ເທສປຣິຍາເຍນ ກເຖຕພ຺ໂພ.

ເນວຕ຺ຕານຸກ຺ກໍເສຕີຕິ ‘‘ອຊ຺ຊ ເມ ສຏ຺ຐິ ວາ ສຕ຺ຕຕິ ວາ ວສ຺ສານິ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ໂກ ມຍາ ສທິໂສ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຕຸກ຺ກໍສນໍ ນ ກໂຣຕິ. ໂນ ປຣໍ ວມ຺ເຠຕີຕິ ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນາມຕ຺ຕກມ຺ປິ ນຕ຺ຖິ, ກິໍ ອິເມ ວິສ຺ສຏ຺ຐກມ຺ມຏ຺ຐານາ ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຣວມ຺ຠນໍ ນ ກໂຣຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍວໍສາຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍວໍສາ ອຣິຍຕນ຺ຕິໂຍ ອຣິຍປເວຓິໂຍ ອຣິຍຎ຺ຊສາ ອຣິຍວຏຸມານີຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ວິນິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອິທານິ ມຫາອຣິຍວໍສປຣິປູຣກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວສນທິສາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິເມຫິ ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສ຺ເວວ ອຣຕິໍ ສຫຕີຕິ ໂສເຍວ ອຣຕິໍ ອນຠິຣຕິໍ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕໍ ສຫຕິ ອຠິຠວຕິ. ນ ຕໍ ອຣຕິ ສຫຕີຕິ ຕໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸໍ ຍາ ເອສາ ປນ຺ເຕສຸ ເສນາສເນສຸ ອຘິກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຠາວນາຍ ອຣຕິ ນາມ ໂຫຕິ, ສາ ສຫິຕຸໍ ອຘິຠວິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ອຣຕິຣຕິສໂຫຕິ ອຣຕິຎ຺ຈ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓຣຕິຎ຺ຈ ສຫຕິ, ອຘິຠວິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ.

ອິທານິ ຄາຖາຫິ ກູຏໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ນາຣຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຘີຣນ຺ຕິ ວີຣິຍວນ຺ຕໍ. ນາຣຕິ ຘີຣໍ ສຫຕີຕິ ອິທໍ ປຸຣິມສ຺ເສວ ກາຣຓວຈນໍ. ຍສ຺ມາ ສາ ຘີຣໍ ນ ສຫຕິ ນປ຺ປໂຫຕິ ຘີຣໍ ສຫິຕຸໍ ອຘິຠວິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ມາ ນາຣຕິ ສຫຕິ ຘີຣໍ. ຘີໂຣ ຫິ ອຣຕິສ຺ສໂຫຕິ ອຣຕິສຫຕ຺ຕາ ຫິ ໂສ ຘີໂຣ ນາມ, ຕສ຺ມາ ອຣຕິໍ ສຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພກມ຺ມວິຫາຍີນນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ເຕຠູມກກມ຺ມໍ ຈຊິຕ຺ວາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ປຣິວຏຸມໍ ກຕ຺ວາ ຐິຕໍ. ປນຸຓ຺ຓໍ ໂກ ນິວາຣເຍຕິ ກິເລເສ ປນຸທິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ໂກ ນາມ ຣາໂຄ ວາ ໂທໂສ ວາ ນິວາເຣຍ຺ຍ. ເນກ຺ຂໍ ຊມ຺ໂພນທສ຺ເສວ, ໂກ ຕໍ ນິນ຺ທິຕຸມຣຫຕີຕິ ຊມ຺ໂພນທສງ຺ຂາຕສ຺ສ ຊາຕິຣຕ຺ຕສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ນິກ຺ຂສທິສໍ ຄຣຫິຕພ຺ພໂທສວິມຸຕ຺ຕໍ ໂກ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ນິນ຺ທິຕຸໍ ອຣຫຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຸນາປິ ປສໍສິໂຕຕິ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸນາປິ ເອສ ປຸຄ຺ຄໂລ ປສໍສິໂຕເຍວາຕິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ຈຕ຺ຕາລີສ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ສານິ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສຸ.