໔. ກາຬກາຣາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔. ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ກຕຣາຍ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ? ທສພລຄຸຓກຖາຍ. ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ກິຣ ຘີຕາ ຈູຬສຸຠທ຺ທາ ‘‘ສາເກຕນຄເຣ ກາຬກເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເຄຫໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອຫໍ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກກຸລໍ ຄຈ຺ຉາມິ. ສເຈ ຕຕ຺ຖ ສກ຺ກາຣໍ ລຠິສ຺ສາມິ, ເອກສ຺ມິໍ ປຸຣິເສ ເປສິຍມາເນ ປປຎ຺ໂຈ ຠວິສ຺ສຕິ, ມໍ ອາວຊ຺ເຊຍ຺ຍາຖ ຠຄວາ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຄມາສິ. ເສຏ຺ຐິ ‘‘ສຸຓິສາ ເມ ອາຄຕາ’’ຕິ ມງ຺ຄລໍ ກໂຣນ຺ໂຕວ ພຫຸໍ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍໍ ປຏິຍາເທຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ອເຈລກສຕານິ ນິມນ຺ເຕສິ. ໂສ ເຕສຸ ນິສິນ຺ເນສຸ ‘‘ຘີຕາ ເມ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຣຫນ຺ເຕ ວນ຺ທຕູ’’ຕິ ຈູຬສຸຠທ຺ທາຍ ເປເສສິ. ອາຄຕຜລາ ອຣິຍສາວິກາ ອຣຫນ຺ເຕຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕເຍວ ‘‘ລາຠາ ວຕ ເມ’’ຕິ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຄຕາ ເຕ ນິສ຺ສິຣິກທສ຺ສເນ ອເຈລເກ ທິສ຺ວາວ ‘‘ສມຓາ ນາມ ນ ເອວຣູປາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕາຕ, ເຍສໍ ເນວ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຫິຣີ, ນ ພຫິທ຺ຘາ ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ນ ອິເມ ສມຓາ, ຘີຘີ’’ຕິ ເຂຬໍ ປາເຕຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານເມວ ຄຕາ.

ຕໂຕ ອເຈລກາ ‘‘ມຫາເສຏ຺ຐິ ກຸໂຕ ເຕ ເອວຣູປາ ກາລກຓ຺ຓີ ລທ຺ຘາ, ກິໍ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ອຎ຺ຎາ ທາຣິກາ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ເສຏ຺ຐິໍ ປຣິຠາສິໍສຸ. ໂສ ‘‘ອາຈຣິຍາ ຊານິຕ຺ວາ ວາ ກຕໍ ໂຫຕຸ ອຊານິຕ຺ວາ ວາ, ອຫເມຕ຺ຖ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອເຈລເກ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ສຸຠທ຺ທາຍ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອມ຺ມ, ກສ຺ມາ ເອວຣູປໍ ອກາສິ, ກສ຺ມາ ອຣຫນ຺ເຕ ລຊ຺ຊາເປສີ’’ຕິ ອາຫ. ຕາຕ, ອຣຫນ຺ຕາ ນາມ ເອວຣູປາ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ອຖ ນໍ ໂສ ອາຫ –

‘‘ກີທິສາ ສມຓາ ຕຸຍ຺ຫໍ, ພາຬ຺ຫໍ ໂຂ ເນ ປສໍສສິ;

ກິໍສີລາ ກິໍສມາຈາຣາ, ຕໍ ເມ ອກ຺ຂາຫິ ປຸຈ຺ຉິຕາ’’ຕິ.

ສາ ອາຫ –

‘‘ສນ຺ຕິນ຺ທ຺ຣິຍາ ສນ຺ຕມນາ, ສນ຺ຕເຕຊາ ຄຸຓມຄ຺ຄສຓ຺ຐິຕາ;

ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂູ ມິຕຠາຓີ, ຕາທິສາ ສມຓາ ມມ.

‘‘ວສນ຺ຕິ ວນໂມຄຍ຺ຫ, ນາໂຄ ເຉຕ຺ວາວ ພນ຺ຘນໍ;

ເອກກິຍາ ອທຸຕິຍາ, ຕາທິສາ ສມຓາ ມມາ’’ຕິ.

ເອວຎ຺ຈ ປນ ວຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ປຸເຣ ຐຕ຺ວາ ຕິຓ຺ຓໍ ຣຕນານໍ ຄຸຓໍ ກເຖສິ. ເສຏ຺ຐິ ຕສ຺ສາ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ຍທິ ເອວໍ, ຕວ ສມເຓ ອາເນຕ຺ວາ ມງ຺ຄລໍ ກໂຣມາ’’ຕິ. ສາ ປຸຈ຺ຉິ ‘‘ກທາ ກຣິສ຺ສຖ, ຕາຕາ’’ຕິ. ເສຏ຺ຐິ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ກຕິປາຫຈ຺ຈເຍນາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ເປເສຕ຺ວາ ປກ຺ໂກສາເປຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ‘‘ສ຺ເວ ອມ຺ມາ’’ຕິ ອາຫ. ສາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ອຸປຣິປາສາທໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ມຫນ຺ຕໍ ປຸປ຺ຜສມຸຄ຺ຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ຄຸເຓ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ປຸປ຺ຜມຸຏ຺ຐິໂຍ ທສພລສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ນມສ຺ສມານາ ອຏ຺ຐາສິ. ເອວຎ຺ຈ ອວຈ – ‘‘ຠຄວາ ສ຺ເວ ປຎ຺ຈຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ມຍ຺ຫໍ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ. ຕານິ ປຸປ຺ຜານິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທສພລສ຺ສ ມຕ຺ຖເກ ວິຕານໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຕໍ ກາຣຓໍ ອທ຺ທສ. ຘມ຺ມເທສນາປຣິໂຍສາເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກມຫາເສຏ຺ຐິ ທສພລໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ສ຺ເວ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ມມ ເຄເຫ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ອາຫ. ຈູຬສຸຠທ຺ທາຍ ນິມນ຺ຕິຕມ຺ຫ ເສຏ຺ຐີຕິ. ນ, ຠນ຺ເຕ, ກຎ຺ຈິ ອາຄຕໍ ປສ຺ສາມາຕິ. ອາມ, ເສຏ຺ຐິ, ສທ຺ຘາ ປນ ອຸປາສິກາ ທູເຣ ໂຍຊນສຕມຕ຺ຖເກປິ ໂຍຊນສຫສ຺ສມຕ຺ຖເກປິ ຐິຕາ ຫິມວນ຺ໂຕ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ວຕ຺ວາ –

‘‘ທູເຣ ສນ຺ໂຕ ປກາເສນ຺ຕິ, ຫິມວນ຺ໂຕວ ປພ຺ພໂຕ;

ອສນ຺ເຕຕ຺ຖ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ຣຕ຺ຕິໍ ຂິຕ຺ຕາ ຍຖາ ສຣາ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໓໐໔) –

ອິມໍ ຄາຖມາຫ. ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມມ, ຘີຕຸ ສງ຺ຄຫໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ສຕ຺ຖາ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ສາເກຕໍ ຄມິສ຺ສາມິ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸສຕານໍ ສລາກໍ ເທຫິ. ທທນ຺ໂຕ ຈ ຉຬຠິຎ຺ຎານໍເຍວ ທເທຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ເຖໂຣ ຕຖາ ອກາສິ. ຈູຬສຸຠທ຺ທາ ຣຕ຺ຕິຠາຄສມນນ຺ຕເຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ພຸທ຺ຘາ ນາມ ພຫຸກິຈ຺ຈາ ພຫຸກຣຓີຍາ, ມໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຍ຺ຍ ວາ ນ ວາ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ເວສ຺ສວໂຓ ມຫາຣາຊາ ຈູຬສຸຠທ຺ທາຍ ກເຖສິ – ‘‘ຠທ຺ເທ, ມາ ໂຂ ຕ຺ວໍ ວິມນາ ອໂຫສິ, ມາ ທຸມ຺ມນາ. ອຘິວຸຕ຺ຖໍ ເຕ ຠຄວຕາ ສ຺ວາຕນາຍ ຠຕ຺ຕໍ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນາ’’ຕິ. ສາ ຕຸຏ຺ຐປຫຏ຺ຐາ ທານເມວ ສໍວິທຫິ. ສກ຺ໂກປິ ໂຂ ເທວຣາຊາ ວິສ຺ສກມ຺ມໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕາຕ, ທສພໂລ ຈູຬສຸຠທ຺ທາຍ ສນ຺ຕິກໍ ສາເກຕນຄຣໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສຕິ, ປຎ຺ຈ ກູຏາຄາຣສຕານິ ມາເປຫີ’’ຕິ. ໂສ ຕຖາ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາ ປຎ຺ຈຫິ ຉຬຠິຎ຺ຎສເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ກູຏາຄາຣຍາເນນ ມຓິວຓ຺ຓໍ ອາກາສໍ ວິລິຂນ຺ໂຕ ວິຍ ສາເກຕນຄຣໍ ອຄມາສິ.

ສຸຠທ຺ທາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍ຺ຫໍ ສສຸຣປກ຺ໂຂ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ, ສາຘຸ ເຕສໍ ອນຸຈ຺ຉວິກຘມ຺ມໍ ກເຖຖາ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ກາຬກເສຏ຺ຐິ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຸຍ຺ຍານໍ ທສພລສ຺ສ ອທາສິ. ອເຈລກາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ປຐມໍ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ນິກ຺ຂມິຕຸໍ ນ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ນີຫຣິຕພ຺ພນິຍາເມນ ເຕ ນີຫຣຖາ’’ຕິ ສພ຺ເພ ນີຫຣາເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ສຕ຺ຖຸ ວິຫາຣໍ ກາເຣຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມເທຍ຺ຍໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກໍ ປາເຕສິ. ໂສ ກາຬເກນ ກາຣິຕຕາຍ ກາຬກາຣາໂມ ນາມ ຊາໂຕ. ຠຄວາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສາເກເຕ ວິຫຣຕິ ກາຬກາຣາເມ’’ຕິ.

ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ປຎ຺ຈສເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ. ເຕ ກິຣ ສາເກຕນຄຣວາສິໂນ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍ ນິສິນ຺ນາ ‘‘ອໂຫ ພຸທ຺ຘຄຸຓາ ນາມ ມຫນ຺ຕາ, ເອວຣູປໍ ນາມ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກໍ ກາຬກເສຏ຺ຐິໍ ທິຏ຺ຐິໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປາເປຕ຺ວາ ສກລນຄຣໍ ສຕ຺ຖາຣາ ເທວໂລກສທິສໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ທສພລສ຺ສ ຄຸຓໍ ກເຖນ຺ຕິ. ສຕ຺ຖາ ເຕສໍ ຄຸຓໍ ກເຖນ຺ຕານໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ – ‘‘ມຍິ ຄເຕ ມຫຕີ ເທສນາ ສມຸຏ຺ຐິສ຺ສຕິ, ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ຈ ອິເມ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐຫິສ຺ສນ຺ຕິ, ມຫາປຖວີ ອຸທກປຣິຍນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ກມ຺ປິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຘມ຺ມສຠໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວຣພຸທ຺ຘາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສາຕິ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ເອວມິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ຄຸຓກຖາຍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຖ ‘‘ຕມຫໍ ຊານາມີ’’ຕິ ປທປຣິໂຍສາເນ ມຫາປຖວີ ອຸທກປຣິຍນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິນ຺ຕິ ອຠິອຎ຺ຎາສິໍ, ຊານິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິທິຕນ຺ຕິ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ຎາຕໍ. ອິມິນາ ເອຕໍ ທສ຺ເສຕິ – ອຎ຺ເຎ ຊານນ຺ຕິເຍວ, ມຍາ ປນ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ວິທິຕນ຺ຕິ. ອິເມຫິ ຕີຫິ ປເທຫິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຠູມິ ນາມ ກຖິຕາ. ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ນ ອຸປຏ຺ຐາສີຕິ ຕໍ ຉທ຺ວາຣິກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຕຖາຄໂຕ ຕຓ຺ຫາຍ ວາ ທິຏ຺ຐິຍາ ວາ ນ ອຸປຏ຺ຐາສິ ນ ອຸປຄຎ຺ຉິ. ອຍຎ຺ຫິ ປສ຺ສຕິ ຠຄວາ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ໂສ ຠຄວາ. ສຸຓາຕິ ຠຄວາ ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ. ຆາຍຕິ ຠຄວາ ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ. ສາຍຕິ ຠຄວາ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ. ຜຸສຕິ ຠຄວາ ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ. ວິຊານາຕິ ຠຄວາ ມນສາ ຘມ຺ມໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ໂສ ຠຄວາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ນ ອຸປຏ຺ຐາສີ’’ຕິ. ອິມິນາ ປເທນ ຂີຓາສວຠູມິ ກຖິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕໍ ມມສ຺ສ ມຸສາຕິ ຕໍ ເມ ວຈນໍ ມຸສາວາໂທ ນາມ ຠເວຍ຺ຍ. ຕໍ ປສ຺ສ ຕາທິສເມວາຕິ ຕມ຺ປິ ມຸສາວາໂທ ຠເວຍ຺ຍ. ຕໍ ມມສ຺ສ ກລີຕິ ຕໍ ວຈນໍ ມຍ຺ຫໍ ໂທໂສ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ສຈ຺ຈຠູມິ ນາມ ກຖິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ທຏ຺ຐາ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ ທິສ຺ວາ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ທິຏ຺ຐໍ ນ ມຎ຺ຎຕີຕິ ຕໍ ທິຏ຺ຐໍ ຣູປາຍຕນໍ ‘‘ອຫໍ ມຫາຊເນນ ທິຏ຺ຐເມວ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐີຫິ ນ ມຎ຺ຎຕິ. ອທິຏ຺ຐໍ ນ ມຎ຺ຎຕີຕິ ‘‘ອຫໍ ມຫາຊເນນ ອທິຏ຺ຐເມວ ເອຕໍ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວມ຺ປິ ຕຓ຺ຫາທີຫິ ມຎ຺ຎນາຫິ ນ ມຎ຺ຎຕິ. ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ນ ມຎ຺ຎຕີຕິ ‘‘ມຫາຊເນນ ທິຏ຺ຐໍ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວມ຺ປິ ຕາຫິ ມຎ຺ຎນາຫິ ນ ມຎ຺ຎຕິ. ທຏ຺ຐພ຺ພຎ຺ຫິ ອທິຏ຺ຐມ຺ປິ ໂຫຕິເຍວ. ເອວຣູປານິ ຫິ ວຈນານິ ຕີສຸປິ ກາເລສຸ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕນສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ທຏ຺ຐາຣໍ ນ ມຎ຺ຎຕີຕິ ປສ຺ສິຕາຣໍ ເອກສຕ຺ຕໍ ນາມ ຕາຫິ ມຎ຺ຎນາຫິ ນ ມຎ຺ຎຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສຏ຺ຐາເນສຸປິ ອິມິນາວ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິມິນາ ເອຕ຺ຕເກນ ຐາເນນ ສຸຎ຺ຎຕາຠູມິ ນາມ ກຖິຕາ.

ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ. ຕາທີເຍວ ຕາທີຕິ ຕາທິຕາ ນາມ ເອກສທິສຕາ. ຕຖາຄໂຕ ຈ ຍາທິໂສ ລາຠາທີສຸ, ຕາທິໂສວ ອລາຠາທີສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ລາເຠປິ ຕາທີ, ອລາເຠປິ ຕາທີ. ຍເສປິ ຕາທີ, ອຍເສປິ ຕາທີ. ນິນ຺ທາຍປິ ຕາທີ, ປສໍສາຍປິ ຕາທີ. ສຸເຂປິ ຕາທີ, ທຸກ຺ເຂປິ ຕາທີ’’ຕິ (ມຫານິ. ໓໘, ໑໙໒). ອິມາຍ ຕາທິຕາຍ ຕາທີ. ຕມ຺ຫາ ຈ ປນ ຕາທິມ຺ຫາຕິ ຕໂຕ ຕຖາຄຕຕາທິໂຕ ອຎ຺ໂຎ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣ ວາ ປຓີຕຕໂຣ ວາ ຕາທີ ນຕ຺ຖີຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາ ຕາທິຠູມິ ນາມ ກຖິຕາ. ອິມາຫິ ປຎ຺ຈຠູມີຫິ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປນ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈສຸປິ ຐາເນສຸ ມຫາປຖວີ ສກ຺ຂິຠາເວນ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ເຕ ປຎ຺ຈສເຕ ອຘຸນາປພ຺ພຊິເຕ ກຸລປຸຕ຺ເຕ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ຕານໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ຈຕຸຣາສີຕິ ປາຓສຫສ຺ສານິ ອມຕປານໍ ປິວິໍສຸ.

ຠຄວາປິ ສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຄາຖາຫິ ກູຏໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຍໍກິຎ຺ຈີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຊ຺ໂຌສິຕໍ ສຈ຺ຈມຸຕໍ ປເຣສນ຺ຕິ ປເຣສໍ ສທ຺ຘາຍ ປຣປຕ຺ຕິຍາຍນາຍ ສຈ຺ຈມຸຕນ຺ຕິ ມຎ຺ຎິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌສິຕໍ ຄິລິຕ຺ວາ ປຣິນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຄຫິຕໍ. ສຍສໍວຸເຕສູຕິ ສຍເມວ ສໍວຣິຕ຺ວາ ປິຍາຍິຕ຺ວາ ຄຫິຕຄຫເຓສຸ, ທິຏ຺ຐິຄຕິເກສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ຫິ ສຍໍ ສໍວຸຕາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ສຈ຺ຈໍ ມຸສາ ວາປິ ປຣໍ ທເຫຍ຺ຍາຕິ ເຕສຸ ສຍໍ ສໍວຸຕສງ຺ຂາເຕສຸ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກສຸ ຕຖາຄໂຕ ຕາທີ ເຕສໍ ເອກມ຺ປິ ວຈນໍ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ສຈ຺ຈໍ ມຸສາ ວາປິ ປຣໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ກຕ຺ວາ ນ ໂອທເຫຍ຺ຍ, ນ ສທ຺ທເຫຍ຺ຍ, ນ ປຕ຺ຕິຍາເຍຍ຺ຍ. ເອຕຎ຺ຈ ສລ຺ລນ຺ຕິ ເອຕໍ ທິຏ຺ຐິສລ຺ລໍ. ປຏິກຈ຺ຈ ທິສ຺ວາຕິ ປຸເຣຕຣໍ ໂພຘິມູເລເຍວ ທິສ຺ວາ. ວິສຕ຺ຕາຕິ ລຄ຺ຄາ ລຄິຕາ ປລິພຸທ຺ຘາ. ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ ຕເຖວ ເອຕນ຺ຕິ ຍຖາຍໍ ປຊາ ອຊ຺ໂຌສິຕາ ຄິລິຕ຺ວາ ປຣິນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ວິສຕ຺ຕາ ລຄ຺ຄາ ລຄິຕາ, ເອວໍ ອຫມ຺ປິ ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ. ຕຖາ ເອວໍ ຍຖາ ເອຕາຍ ປຊາຍ ຄຫິຕນ຺ຕິ ເອວໍ ອຊ຺ໂຌສິຕໍ ນຕ຺ຖິ ຕຖາຄຕານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.