໓. ໂຄຕມກເຈຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໒໖. ຕຕິເຍ ໂຄຕມເກ ເຈຕິເຍຕິ ໂຄຕມກຍກ຺ຂສ຺ສ ຠວເນ. ຕຖາຄໂຕ ຫິ ປຐມໂພຘິຍໍ ວີສຕິ ວສ຺ສານິ ກທາຈິ ຈາປາເລ ເຈຕິເຍ, ກທາຈິ ສາຣນ຺ທເທ, ກທາຈິ ພຫຸປຸຕ຺ເຕ, ກທາຈິ ໂຄຕມເກຕິ ເອວໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ເທວກຸເລສຸເຍວ ວິຫາສິ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ກາເລ ເວສາລິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ໂຄຕມກສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ຠວນຏ຺ຐາເນ ວິຫາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ໂຄຕມເກ ເຈຕິເຍ’’ຕິ. ເອຕທໂວຈາຕິ ເອຕໍ ‘‘ອຠິຎ຺ຎາຍາຫ’’ນ຺ຕິອາທິກໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອໂວຈ.

ອິທຎ຺ຈ ຠຄວຕາ ສຸຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກຕຣອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ? ມູລປຣິຍາຍອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ (ມ. ນິ. ໑.໑ ອາທໂຍ). ສມ຺ພຫຸລາ ກິຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປພ຺ພຊິຕາ ອຕ຺ຕນາ ອຸຄ຺ຄຫິຕພຸທ຺ຘວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ຊານນມທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຘມ຺ມສ຺ສວນຄ຺ຄໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ – ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ກເຖນ຺ໂຕ ອມ຺ເຫຫິ ຎາຕເມວ ກເຖສ຺ສຕິ, ໂນ ອຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາໂຣເຈສຸໍ. ສຕ຺ຖາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ມຸຂປຏິຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມູລປຣິຍາຍໍ ເທເສສິ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເທສນາຍ ເນວ ອາຄຕຏ຺ຐານໍ, ນ ຄຕຏ຺ຐານໍ ອທ຺ທສໍສຸ. ອປສ຺ສນ຺ຕາ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ‘ມຍ຺ຫໍ ກຖາ ນິຍ຺ຍາຕີ’ຕິ ມຸຂສມ຺ປຕ຺ຕເມວ ກເຖຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ເຕສໍ ມນໍ ຊານິຕ຺ວາ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ອຠິຎ຺ຎາຍາຕິ ‘‘ອິເມ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ, ທ຺ວາທສາຍຕນານິ, ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ, ພາວີສຕິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ, ນວ ເຫຕູ, ສຕ຺ຕ ຜສ຺ສາ, ສຕ຺ຕ ເວທນາ, ສຕ຺ຕ ເຈຕນາ, ສຕ຺ຕ ສຎ຺ຎາ, ສຕ຺ຕ ຈິຕ຺ຕານີ’’ຕິ ຊານິຕ຺ວາ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ, ຕຖາ – ‘‘ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ເຕ ເຕ ຘມ຺ເມ ຊານິຕ຺ວາ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈກ຺ຂເມວ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສນິທານນ຺ຕິ ສປ຺ປຈ຺ຈຍເມວ ກຕ຺ວາ ກເຖມິ, ໂນ ອປ຺ປຈ຺ຈຍໍ. ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍນ຺ຕິ ປຈ຺ຈນີກປຏິຫຣເຓນ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍເມວ ກຕ຺ວາ ກເຖມິ, ໂນ ອປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ. ອລຎ຺ຈ ປນ ໂວຕິ ຍຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ປນ ຕຸມ຺ຫາກໍ. ຕຸຏ຺ຐິຍາຕິ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ, ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ສງ຺ໂຆ’’ຕິ ຕີຓິ ຣຕນານິ ຄຸຓໂຕ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕານໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຍຸຕ຺ຕເມວ ຕຸຏ຺ຐິໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອກມ຺ປິຕ຺ຖາຕິ ຉຫິ ອາກາເຣຫິ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ເອວຣູໂປ ຫິ ປຖວິກມ຺ໂປ ໂພຘິມຓ຺ເຑປິ ອໂຫສິ. ໂພຘິສຕ຺ເຕ ກິຣ ທກ຺ຂິຓທິສາຠາເຄນ ໂພຘິມຓ຺ຑໍ ອຠິຣຸຬ຺ເຫ ທກ຺ຂິຓທິສາຠາໂຄ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິໍ ປາປຸຓນ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ, ອຸຕ຺ຕຣຠາໂຄ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠວຄ຺ຄໍ ອຠິຫນນ຺ໂຕ ວິຍ. ປຈ຺ຉິມທິສໍ ຄເຕ ປຈ຺ຉິມຠາໂຄ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິໍ ປາປຸຓນ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ, ປາຈີນຠາໂຄ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠວຄ຺ຄໍ ອຠິຫນນ຺ໂຕ ວິຍ. ອຸຕ຺ຕຣທິສໍ ຄເຕ ອຸຕ຺ຕຣທິສາຠາໂຄ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິໍ ປາປຸຓນ຺ໂຕ ວິຍ, ທກ຺ຂິຓທິສາຠາໂຄ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠວຄ຺ຄໍ ອຠິຫນນ຺ໂຕ ວິຍ. ປາຈີນທິສໍ ຄເຕ ປາຈີນທິສາຠາໂຄ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິໍ ປາປຸຓນ຺ໂຕ ວິຍ, ປຈ຺ຉິມຠາໂຄ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠວຄ຺ຄໍ ອຠິຫນນ຺ໂຕ ວິຍ. ໂພຘິຣຸກ຺ໂຂປິ ສກິໍ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິໍ ປາປຸຓນ຺ໂຕ ວິຍ, ສກິໍ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠວຄ຺ຄໍ ອຠິຫນນ຺ໂຕ ວິຍ. ຕສ຺ມິມ຺ປິ ທິວເສ ເອວໍ ຉຫິ ອາກາເຣຫິ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ສີ ມຫາປຖວີ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ.