໓. ພາລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໒໒. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ອຈ຺ຈຍໍ ອຈ຺ຈຍໂຕ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ‘‘ອປຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອປຣທ຺ຘໍ ມຍາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອປຣາຘໍ ນ ປສ຺ສຕິ, ອປຣທ຺ຘໍ ມຍາຕິ ວຕ຺ວາ ທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ນ ຂມາເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈຍໍ ເທເສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອວໍ ວຕ຺ວາ ທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຂມາເປນ຺ຕສ຺ສ. ຍຖາຘມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ‘‘ປຸນ ເອວໍ ນ ກຣິສ຺ສາມິ, ຂມຖ ເມ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ອຈ຺ຈຍໍ ອິມໍ ຍຖາຘມ຺ມໍ ຍຖາສຠາວໍ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ‘‘ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຸນ ເອວຣູປໍ ມາ ອກາສິ, ຂມາມິ ຕຸຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ນ ວທຕິ. ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ວຸຕ຺ຕປຏິປກ຺ຂນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໒໓. ທຸຕິເຍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ, ອຠູເຕນ ວທນ຺ຕິ. ໂທສນ຺ຕໂຣຕິ ອນ຺ຕເຣ ປຕິຕໂທໂສ. ເອວຣູໂປ ຫິ ‘‘ນຕ຺ຖິ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ໂມ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ໂຕ ສຸນກ຺ຂຕ຺ໂຕ ວິຍ ຕຖາຄຕໍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂຕິ. ສທ຺ໂຘ ວາ ທຸຄ຺ຄຫິເຕນາຕິ ໂຍ ຫິ ຎາຓວິຣຫິຕາຍ ສທ຺ຘາຍ ອຕິສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ມຸທ຺ຘປ຺ປສນ຺ໂນ, ໂສປິ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ນາມ ສພ຺ພໂລກຸຕ຺ຕໂຣ, ສພ຺ເພ ຕສ຺ສ ເກສາທໂຍ ພາຕ຺ຕິໍສ ໂກຏ຺ຐາສາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາເຍວາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ທຸຄ຺ຄຫິຕໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕຖາຄຕໍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂຕິ. ຕຕິຍໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

໒໕. ຈຕຸຕ຺ເຖ ເນຍ຺ຍຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ເນຕພ຺ໂພ, ຕໍ ເນຕພ຺ພຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ. ນີຕຕ຺ໂຖ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ ທີເປຕີຕິ ກຖິຕຕ຺ໂຖ ອຍໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ ວທຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ເອກປຸຄ຺ຄໂລ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ, ຕໂຍເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ, ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ’’ຕິ ເອວຣູໂປ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕ ເນຍ຺ຍຕ຺ໂຖ ນາມ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ກິຎ຺ຈາປິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ‘‘ເອກປຸຄ຺ຄໂລ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ປຣມຕ຺ຖໂຕ ປນ ປຸຄ຺ຄໂລ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ເອວມສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ເນຕພ຺ໂພວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ພາລຕາຍ ນີຕຕ຺ໂຖ ອຍໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ ທີເປຕິ. ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຫິ ປຸຄ຺ຄເລ ອສຕິ ນ ຕຖາຄໂຕ ‘‘ເອກປຸຄ຺ຄໂລ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທີນິ ວເທຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ປນ ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຕໍ ເນຍ຺ຍຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ນີຕຕ຺ໂຖ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ ທີເປຕິ. ນີຕຕ຺ຖນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ເອວໍ ກຖິຕຕ຺ຖໍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ອນິຈ຺ຈເມວ ທຸກ຺ຂເມວ ອນຕ຺ຕາເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ພາລຕາຍ ‘‘ເນຍ຺ຍຕ຺ໂຖ ອຍໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຖມສ຺ສ ອາຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ‘‘ນິຈ຺ຈໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ສຸຂໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ອຕ຺ຕາ ນາມ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ນີຕຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ເນຍ຺ຍຕ຺ໂຖ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ ທີເປຕິ ນາມ. ປຎ຺ຈມໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

໒໗. ຉຏ຺ເຐ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກມ຺ມນ຺ຕສ຺ສາຕິ ປາປກມ຺ມສ຺ສ. ປາປໍ ຫິ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ກໂຣນ຺ຕິ. ໂນ ເຈປິ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ກໂຣນ຺ຕິ, ປາປກມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນເມວາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນິຣໂຍຕິ ສໂຫກາສກາ ຂນ຺ຘາ. ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ ຂນ຺ຘາວ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ສຕ຺ຕມຏ຺ຐມານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.

໓໐. ນວເມ ປຏິຄ຺ຄາຫາຕິ ປຏິຄ຺ຄາຫກາ, ທຸສ຺ສີລໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ທ຺ເວ ຐານານິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໑. ທສເມ ອຕ຺ຖວເສຕິ ກາຣຓານິ. ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານີຕິ ອຣຎ຺ຎານິ ຈ ວນປຕ຺ຖານິ ຈ. ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ອຠິຘມ຺ເມ ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ‘‘ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຫິ ອິນ຺ທຂີລາ, ສພ຺ພເມຕໍ ອຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ (ວິຠ. ໕໒໙) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຖາປິ ຍໍ ຕໍ ‘‘ປຎ຺ຈຘນຸສຕິກໍ ປຈ຺ຉິມ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໖໕໔) ອາຣຎ຺ຎກງ຺ຄນິປ຺ຜາທກໍ ເສນາສນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕເທວ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວນປຕ຺ຖນ຺ຕິ ຄາມນ຺ຕໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສານໍ ອນຸປຈາຣຏ຺ຐານໍ, ຍຕ຺ຖ ນ ກສີຍຕິ ນ ວປີຍຕິ. ປນ຺ຕານີຕິ ປຣິຍນ຺ຕານິ ອຕິທູຣານິ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣນ຺ຕິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ. ປຈ຺ຉິມຎ຺ຈ ຊນຕໍ ອນຸກມ຺ປມາໂນຕິ ປຈ຺ຉິເມ ມມ ສາວເກ ອນຸກມ຺ປນ຺ໂຕ.

໓໒. ເອກາທສເມ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍາຕິ ວິຊ຺ຊາໂກຏ຺ຐາສິກາ. ສມໂຖຕິ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ. ວິປສ຺ສນາຕິ ສງ຺ຂາຣປຣິຄ຺ຄາຫກຎາຓໍ. ກມຕ຺ຖມນຸໂຠຕີຕິ ກຕມໍ ອຕ຺ຖໍ ອາຣາເຘຕິ ສມ຺ປາເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ. ຈິຕ຺ຕໍ ຠາວີຍຕີຕິ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ຠາວີຍຕິ ພ຺ຣູຫີຍຕິ ວຑ຺ຒີຍຕິ. ໂຍ ຣາໂຄ, ໂສ ປຫີຍຕີຕິ ໂຍ ຣຊ຺ຊນກວເສນ ຣາໂຄ, ໂສ ປຫີຍຕິ. ຣາໂຄ ຫິ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈນີໂກ, ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ຣາຄສ຺ສ ຈ. ຣາຄກ຺ຂເຓ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖິ, ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຣາໂຄ ນຕ຺ຖິ. ຍທາ ປນ ຣາໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ນິວາເຣຕິ, ປທໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທຕິ. ຍທາ ປນ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ຣາຄໍ ສມູລກໍ ອຸພ຺ພຏ຺ເຏຕ຺ວາ ສມຸຄ຺ຆາເຕນ຺ຕເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຣາໂຄ ປຫີຍຕີ’’ຕິ.

ວິປສ຺ສນາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາວິຕາຕິ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ພ຺ຣູຫິຕໍ ວຑ຺ຒິຕໍ. ປຎ຺ຎາ ຠາວີຍຕີຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ຠາວີຍຕິ ພ຺ຣູຫີຍຕິ ວຑ຺ຒີຍຕິ. ຍາ ອວິຊ຺ຊາ, ສາ ປຫີຍຕີຕິ ອຏ຺ຐສຸ ຐາເນສຸ ວຏ຺ຏມູລິກາ ມຫາອວິຊ຺ຊາ ປຫີຍຕິ. ອວິຊ຺ຊາ ຫິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ປຈ຺ຈນີກາ, ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ອວິຊ຺ຊາຍ. ອວິຊ຺ຊາກ຺ຂເຓ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ນຕ຺ຖິ, ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາກ຺ຂເຓ ອວິຊ຺ຊາ ນຕ຺ຖິ. ຍທາ ປນ ອວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ນິວາເຣຕິ, ປທໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທຕິ. ຍທາ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ອວິຊ຺ຊໍ ສມູລິກໍ ອຸພ຺ພຏ຺ເຏຕ຺ວາ ສມຸຄ຺ຆາຕຍມານາວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອວິຊ຺ຊາ ປຫີຍຕີ’’ຕິ. ອິຕິ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຕິ ທ຺ເວປິ ສຫຊາຕຘມ຺ມາວ ກຖິຕາ.

ຣາຄຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ຕໍ ນ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ຣາເຄນ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ນ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອວິຊ຺ຊຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐາ ວາ ປຎ຺ຎາ ນ ຠາວີຍຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ນ ຠາວີຍຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ. ຣາຄວິຣາຄາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕີຕິ ຣາຄສ຺ສ ຂຍວິຣາເຄນ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ ໂຫຕິ. ຜລສມາຘິສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ຂຍວິຣາເຄນ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ ໂຫຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ນານາກ຺ຂຓິກາ ສມາຘິວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາຕິ.

ພາລວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.