ໂສຓາເຖຣີວຕ຺ຖຸ

໒໔໑. ສຕ຺ຕເມ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍານນ຺ຕິ ປຄ຺ຄຫິຕປຣິປຸຓ຺ຓວີຣິຍານໍ ໂສຓາ ອຄ຺ຄາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຍໍ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣພຸທ຺ຘກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ຕີ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຘິກາຣກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖສິ. ສາ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກຸລເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ຆຣາວາເສ ວຸຕ຺ຖາ ພຫູ ປຸຕ຺ຕຘີຕໂຣ ລຠິຕ຺ວາ ສພ຺ເພປິ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຆຣາວາເສ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ເຕ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ‘‘ອຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ກິໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕໍ ‘‘ມາຕາ’’ຕິ ສຎ຺ຎມ຺ປິ ນ ກຣິໍສຸ. ພຫຸປຸຕ຺ຕິກໂສຓາ ເຕສໍ ອຕ຺ຕນິ ອຄາຣວຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ຆຣາວາເສນ ກິໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ອຖ ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ‘‘ອຍໍ ວຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ, ອຍຸຕ຺ຕໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ປຸຕ຺ຕຘີຕໂຣ ຕໍ ທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ອາຫຣນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ຍາວຊ຺ຊທິວສາ ສິກ຺ຂາມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ທິຏ຺ຐທິຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ ອຸປ຺ປຓ຺ເຑສຸໍ. ສາ ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນສໍເວຄາ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຄຕິວິໂສຘນໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐາເນປິ ຐິຕຏ຺ຐາເນປິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ສຊ຺ຌາຍຕິ. ສາ ຍເຖວ ປຸພ຺ເພ ພຫຸປຸຕ຺ຕິກໂສຓຕ຺ເຖຣີຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ເອວໍ ປຈ຺ຉາ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍໂສຓຕ຺ເຖຣີຕິ ປາກຏາ ຊາຕາ.

ອເຖກທິວສໍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ວິຫາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິໂຍ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ອຸທກໍ ຕາເປຍ຺ຍາສິ, ໂສເຓ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຄມໍສຸ. ສາປິ ອຸທກຕາປນໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ອຄ຺ຄິສາລາຍ ຈງ຺ກມິຕ຺ວາ ຈງ຺ກມິຕ຺ວາ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ສຊ຺ຌາຍນ຺ຕີ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒສິ. ສຕ຺ຖາ ຄນ຺ຘກຸຏິຍໍ ນິສິນ຺ໂນວ ອິມໍ ໂອຠາສຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ໂຍ ຈ ວສ຺ສສຕໍ ຊີເວ, ອປສ຺ສໍ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມໍ;

ເອກາຫໍ ຊີວິຕໍ ເສຍ຺ໂຍ, ປສ຺ສໂຕ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໑໑໕);

ສາ ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕາ, ອາຄນ຺ຕຸກຊໂນ ຈ ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາວ ມຍິ ອວຎ຺ຎາຍ ກິຎ຺ຈິ ວຕ຺ວາ ພຫຸໍ ອປຸຎ຺ຎມ຺ປິ ປສເວຍ຺ຍ, ຕສ຺ມາ ສໍລກ຺ຂຓກາຣຓໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ສາ ອຸທກຠາຊນໍ ອຸທ຺ຘນໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ອຄ຺ຄິໍ ນ ອກາສິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘນໍ ໂອໂລເກນ຺ຕິໂຍ ອຄ຺ຄິໍ ອທິສ຺ວາ ‘‘ອິມໍ ມຫລ຺ລິກໍ ‘ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ອຸທກໍ ຕາເປຫີ’ຕິ ອໂວຈຸມ຺ຫ, ອຊ຺ຊາປິ ອຸທ຺ຘເນ ອຄ຺ຄິມ຺ປິ ນ ກໂຣຕີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ອຍ຺ເຍ, ກິໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຄ຺ຄິນາ, ອຸຓ຺ໂຫທເກນ ນ຺ຫາຍິຕຸກາມາ ຠາຊນໂຕ ອຸທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນ຺ຫາຍຖາຕິ? ຕາປິ ‘‘ຠວິສ຺ສຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸທເກ ຫຕ຺ຖໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ອຸຓ຺ຫຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ເອກກຸຏໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອຸທກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຄຫິຕຄຫິຕຏ຺ຐານໍ ປຣິປູຣຕິ. ຕທາ ສພ຺ພາວ ຕສ຺ສາ ອຣຫຕ຺ເຕ ຐິຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ທຫຣຕຣາ ຕາວ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ປາເທສຸ ປຕິຕ຺ວາ ‘‘ມຍໍ, ອຍ຺ເຍ, ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ຕຸມ຺ເຫ ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາ ວິເຫເຐຕ຺ວາ ວິເຫເຐຕ຺ວາ ກຖຍິມ຺ຫ, ຂມຖ ໂນ’’ຕິ ຂມາເປສຸໍ. ວຸທ຺ຘຕຣາປິ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ‘‘ຂມ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ຂມາເປສຸໍ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ‘‘ມຫລ຺ລກກາເລ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາປິ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍຠາເວນ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຄ຺ຄຜເລ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ ເຖຣິຍາ ຄຸໂຓ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ອປຣຠາເຄ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຏິປາຏິຍາ ຐານນ຺ຕເຣ ຐເປນ຺ໂຕ ໂສຓຕ຺ເຖຣິໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສີຕິ.