ປິຓ຺ໂຑລຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

໑໙໕. ອຏ຺ຐເມ ສີຫນາທິການນ຺ຕິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ຕານໍ. ປິຓ຺ໂຑລຠາຣທ຺ວາໂຊຕິ ໂສ ກິຣ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕທິວເສ ອວາປຸຣຓໍ ອາທາຍ ວິຫາເຣນ ວິຫາຣໍ ປຣິເວເຓນ ປຣິເວຓໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຍສ຺ສ ມຄ຺ເຄ ວາ ຜເລ ວາ ກງ຺ຂາ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ມໍ ປຸຈ຺ຉຕູ’’ຕິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ວິຈຣິ. ພຸທ຺ຘານມ຺ປິ ປຸຣໂຕ ຐຕ຺ວາ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ, ຠນ຺ເຕ, ສາສເນ ກຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ມຍ຺ຫໍ ມຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ສີຫນາທໍ ນທິ. ຕສ຺ມາ ສີຫນາທິການໍ ອຄ຺ໂຄ ນາມ ຊາໂຕ.

ປຎ຺ຫກມ຺ເມ ປນສ຺ສ ອຍມນຸປຸພ຺ພິກຖາ – ອຍໍ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣພຸທ຺ຘກາເລ ປພ຺ພຕປາເທ ສີຫໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ສຕ຺ຖາ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ເຫຕຸສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ຫໍສວຕິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ສີເຫ ໂຄຈຣາຍ ປກ຺ກນ຺ເຕ ຕສ຺ສ ວສນຄຸຫໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອາກາເສ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ນິໂຣຘໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ສີໂຫ ໂຄຈຣໍ ລຠິຕ຺ວາ ນິວຕ຺ໂຕ ຄຸຫາທ຺ວາເຣ ຐິໂຕ ອນ຺ໂຕຄຸຫາຍໍ ທສພລໍ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ມມ ວສນຏ຺ຐານໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ໂຎ ສຕ຺ໂຕ ນິສີທິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ມຫນ຺ໂຕ ວຕາຍໍ ປຸຣິໂສ, ໂຍ ອນ຺ໂຕຄຸຫາຍໍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ. ສຣີຣປ຺ປຠາປິສ຺ສ ສມນ຺ຕາ ຜຣິຕ຺ວາ ຄຕາ, ມຍາ ເອວຣູປໍ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ນທິຏ຺ຐປຸພ຺ພໍ. ອຍໍ ປຸຣິໂສ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ປູຊເນຍ຺ຍານໍ ອຄ຺ໂຄ ຠວິສ຺ສຕິ, ມຍາປິສ຺ສ ຍຖາສຕ຺ຕິ ຍຖາພລໍ ສກ຺ກາຣໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຊລຊຖລຊານິ ນານາກຸສຸມານິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຠູມິໂຕ ຍາວ ນິສິນ຺ນປລ຺ລງ຺ກຏ຺ຐານາ ປຸປ຺ຜາສນໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ສມ຺ມຸຂຏ຺ຐາເນ ຕຖາຄຕໍ ນມສ຺ສມາໂນ ອຏ຺ຐາສິ. ປຸນທິວເສ ປຸຣາຓປຸປ຺ຜານິ ອປເນຕ຺ວາ ນວປຸປ຺ເຜຫິ ອາສນໍ ສນ຺ຖຣິ.

ເອເຕເນວ ນິຍາເມນ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ປຸປ຺ຜາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ພລວປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຄຸຫາທ຺ວາເຣ ອາຣກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫິ. ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ສຕ຺ຖາ ນິໂຣຘໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ຄຸຫາທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐາສິ. ສີໂຫປິ ມິຄຣາຊາ ຕຖາຄຕໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຏິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ວຏ຺ຏິສ຺ສຕິ ເອຕ຺ຕໂກ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ເອຕສ຺ສາ’’ຕິ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຫາຣເມວ ຄໂຕ.

ໂສປິ ສີໂຫ ພຸທ຺ຘວິໂຍເຄນ ທຸກ຺ຂິໂຕ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຫໍສວຕີນຄເຣ ມຫາສາລກຸເລ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ນຄຣວາສີຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສີຫນາທິການໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ ສມິຊ຺ຌນຠາວໍ ທິສ຺ວາ ພ຺ຍາກໂຕ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ກາລກໂຕ ເທເວສຸ ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄຫນຄເຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ນາເມນ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ນາມ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕໂຍ ເວເທ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ມາຓວສຕານິ ມນ຺ເຕ ວາເຈນ຺ໂຕ ວິຈຣຕິ. ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ເຊຏ຺ຐກຠາເວນ ນິມນ຺ຕນຏ຺ຐາເນສຸ ສພ຺ເພສໍ ຠິກ຺ຂໍ ສຍເມວ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ. ເອໂສ ກິຣ ອີສກໍ ໂລລຘາຕຸໂກ ອໂຫສິ. ໂສ ເຕຫິ ມາຓເວຫິ ສທ຺ຘິໍ ‘‘ກຸຫິໍ ຍາຄຸ ກຸຫິໍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຍາຄຸຠຕ຺ຕຂຊ຺ຊກາເນວ ປຣິເຍສມາໂນ ຈຣຕິ. ໂສ ຄຕຄຕຏ຺ຐາເນ ປິຓ຺ຑເມວ ປຏິມາເນນ຺ໂຕ ຈຣຕີຕິ ປິຓ຺ໂຑລຠາຣທ຺ວາໂຊເຕວ ປຎ຺ຎາຍິ.

ໂສ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຣິ ຣາຊຄຫມນຸປ຺ປຕ຺ເຕ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕເວລາຍເມວ ອວາປຸຣຓໍ ອາທາຍ ວິຫາເຣນ ວິຫາຣໍ ປຣິເວເຓນ ປຣິເວຓໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຍສ຺ສ ມຄ຺ເຄ ວາ ຜເລ ວາ ກງ຺ຂາ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ມໍ ປຸຈ຺ຉຕູ’’ຕິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ວິຈຣິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ຣາຊຄຫເສຏ຺ຐິນາ ເວຬຸປຣມ຺ປຣາຍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ອາກາເສ ລຄ຺ຄິຕໍ ຊຍສຸມນວຓ຺ຓໍ ຈນ຺ທນສາຣປຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິຍາ ອາທາຍ ສາຘຸກາຣໍ ທທນ຺ເຕນ ມຫາຊເນນ ປຣິວຸໂຕ ວິຫາຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ຐເປສິ. ສຕ຺ຖາ ຊານນ຺ໂຕວ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກຸໂຕ ເຕ, ຠາຣທ຺ວາຊ, ອຍໍ ປຕ຺ໂຕ ລທ຺ໂຘ’’ຕິ? ໂສ ລທ຺ຘກາຣຓໍ ກເຖສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ຕ຺ວໍ ເອວຣູປໍ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມໍ ມຫາຊນສ຺ສ ທສ຺ເສສິ, ອກຕ຺ຕພ຺ພໍ ຕຍາ ກຕ’’ນ຺ຕິ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິຫີນໍ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມໍ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍໍ ທສ຺ເສຕພ຺ພໍ, ໂຍ ທສ຺ເສຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໒໕໒) ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎາເປສິ.

ອຖ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ກຖາ ອຸທປາທິ – ‘‘ສີຫນາທິຍຕ຺ເຖໂຣ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕທິວເສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ‘ຍສ຺ສ ມຄ຺ເຄ ວາ ຜເລ ວາ ກງ຺ຂາ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ມໍ ປຸຈ຺ຉຕູ’ຕິ ກເຖສິ. ພຸທ຺ຘານມ຺ປິ ສມ຺ມຸເຂ ອຕ຺ຕໂນ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກເຖສິ, ອຎ຺ເຎ ສາວກາ ຕຸຓ຺ຫີ ອເຫສຸໍ. ອຕ຺ຕໂນ ສີຫນາທິຍຠາເວເນວ ມຫາຊນສ຺ສ ປສາທໍ ຊເນຕ຺ວາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈນ຺ທນສາຣປຕ຺ຕຎ຺ຈ ຄຓ຺ຫີ’’ຕິ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອິເມ ຕໂຍປິ ຄຸເຓ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ກຖຍິໍສຸ. ພຸທ຺ຘາ ຈ ນາມ ຄຣຫິຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ຄຣຫນ຺ຕິ, ປສໍສິຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ປສໍສນ຺ຕີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ເຖຣສ຺ສ ປສໍສິຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕເມວ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ກຕເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ? ສຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ, ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ, ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຓ຺ຓໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໕໑໙) ເຖຣໍ ປສໍສິຕ຺ວາ ສີຫນາທິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ.