(໖໗) ໕. ປຣິໂຠຄມຍປຸຎ຺ຎກຖາ

໔໘໓. ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ປຣິໂຠຄມໂຍ ຜສ຺ໂສ ວຑ຺ຒຕິ, ເວທນາ ວຑ຺ຒຕິ, ສຎ຺ຎາ ວຑ຺ຒຕິ, ເຈຕນາ ວຑ຺ຒຕິ, ຈິຕ຺ຕໍ ວຑ຺ຒຕິ, ສທ຺ຘາ ວຑ຺ຒຕິ, ວີຣິຍໍ ວຑ຺ຒຕິ, ສຕິ ວຑ຺ຒຕິ, ສມາຘິ ວຑ຺ຒຕິ, ປຎ຺ຎາ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ລຕາ ວິຍ ວຑ຺ຒຕິ, ມາລຸວາ ວິຍ ວຑ຺ຒຕິ, ຣຸກ຺ໂຂ ວິຍ ວຑ຺ຒຕິ, ຕິຓໍ ວິຍ ວຑ຺ຒຕິ, ມຸຎ຺ຊປຸຎ຺ໂຊ ວິຍ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໔໘໔. ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທາຍໂກ ທານໍ ທຕ຺ວາ ນ ສມນ຺ນາຫຣຕິ, ໂຫຕິ ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອນາວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສ [ອນາວຏ຺ຏນ຺ຕສ຺ສ (ສີ. ປີ. ກ.), ອນາວຊ຺ຌນ຺ຕສ຺ສ (ສ຺ຍາ.)] ໂຫຕິ… ອນາໂຠຄສ຺ສ ໂຫຕິ… ອສມນ຺ນາຫຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ອມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ອເຈຕຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ອປຕ຺ຖຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ອປ຺ປຓິທຫນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ນນຸ ອາວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ອາໂຠຄສ຺ສ ໂຫຕິ… ສມນ຺ນາຫຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ເຈຕຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ປຕ຺ຖຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ປຓິທຫນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອາວຏ຺ເຏນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ອາໂຠຄສ຺ສ ໂຫຕິ… ສມນ຺ນາຫຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ເຈຕຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ປຕ຺ຖຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ… ປຓິທຫນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ.

໔໘໕. ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທາຍໂກ ທານໍ ທຕ຺ວາ ກາມວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ໂຫຕິ ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜສ຺ສານໍ…ເປ… ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ສໂມຘານໍ ໂຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜສ຺ສານໍ…ເປ… ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ສໂມຘານໍ ໂຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ກຸສລາກຸສລາ ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊາ ຫີນປຓີຕາ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາຄາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠາວໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ກຸສລາກຸສລາ ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊາ ຫີນປຓີຕາ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາຄາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠາວໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸວິທູຣວິທູຣານິ! ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ນຠຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຖວີ ຈ – ອິທໍ ປຐມໍ ສຸວິທູຣວິທູຣໍ. ໂອຣິມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຣໍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ປາຣິມຎ຺ຈ ຕີຣໍ – ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ສຸວິທູຣວິທູຣໍ. ຍໂຕ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວໂຣຈໂນ ອພ຺ຠຸເທຕິ ຍຕ຺ຖ ຈ ອຕ຺ຖເມຕິ – ອິທໍ ຕຕິຍໍ ສຸວິທູຣວິທູຣໍ. ສຕຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ໂມ ອສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ໂມ – ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ສຸວິທູຣວິທູຣໍ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສຸວິທູຣວິທູຣານີຕິ.

‘‘ນຠຎ຺ຈ ທູເຣ ປຖວີ ຈ ທູເຣ,

ປາຣໍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ຕທາຫຸ ທູເຣ;

ຍໂຕ ຈ ເວໂຣຈໂນ ອພ຺ຠຸເທຕິ,

ປຠງ຺ກໂຣ ຍຕ຺ຖ ຈ ອຕ຺ຖເມຕິ.

‘‘ຕໂຕ ຫເວ ທູຣຕຣໍ ວທນ຺ຕິ,

ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ມໍ ອສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ມໍ;

ອພ຺ຍາຍິໂກ ໂຫຕິ ສຕໍ ສມາຄໂມ,

ຍາວມ຺ປິ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ຕເຖວ ໂຫຕິ.

‘‘ຂິປ຺ປຎ຺ຫິ ເວຕິ [ຂິປ຺ປໍຫເວຕິ (ພຫູສຸ)] ອສຕໍ ສມາຄໂມ;

ຕສ຺ມາ ສຕໍ ຘມ຺ໂມ ອສພ຺ຠິ ອາຣກາ’’ຕິ [ອ. ນິ. ໔.໔໗].

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ກຸສລາກຸສລາ ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊາ ຫີນປຓີຕາ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາຄາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠາວໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ.

໔໘໖. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ອາຣາມໂຣປາ ວນໂຣປາ, ເຍ ຊນາ ເສຕຸກາຣກາ;

ປປຎ຺ຈ ອຸທປານຎ຺ຈ, ເຍ ທທນ຺ຕິ ອຸປສ຺ສຍໍ.

‘‘ເຕສໍ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ, ສທາ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ;

ຘມ຺ມຏ຺ຐາ ສີລສມ຺ປນ຺ນາ, ເຕ ຊນາ ສຄ຺ຄຄາມິໂນ’’ຕິ [ສໍ. ນິ. ໑.໔໗].

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຎ຺ຎາຠິສນ຺ທາ ກຸສລາຠິສນ຺ທາ ສຸຂສ຺ສາຫາຣາ ໂສວຄ຺ຄິກາ ສຸຂວິປາກາ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກາ ອິຏ຺ຐາຍ ກນ຺ຕາຍ ມນາປາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ! ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ຍສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊມາໂນ ອປ຺ປມາຓໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ, ອປ຺ປມາໂຓ ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎາຠິສນ຺ໂທ ກຸສລາຠິສນ຺ໂທ ສຸຂສ຺ສາຫາໂຣ ໂສວຄ຺ຄິໂກ ສຸຂວິປາໂກ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິໂກ ອິຏ຺ຐາຍ ກນ຺ຕາຍ ມນາປາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຍສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊມາໂນ…ເປ… ເສນາສນໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊມາໂນ…ເປ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊມາໂນ ອປ຺ປມາຓໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ, ອປ຺ປມາໂຓ ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎາຠິສນ຺ໂທ ກຸສລາຠິສນ຺ໂທ ສຸຂສ຺ສາຫາໂຣ ໂສວຄ຺ຄິໂກ ສຸຂວິປາໂກ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິໂກ ອິຏ຺ຐາຍ ກນ຺ຕາຍ ມນາປາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຎ຺ຎາຠິສນ຺ທາ ກຸສລາຠິສນ຺ທາ ສຸຂສ຺ສາຫາຣາ ໂສວຄ຺ຄິກາ ສຸຂວິປາກາ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກາ ອິຏ຺ຐາຍ ກນ຺ຕາຍ ມນາປາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ [ອ. ນິ. ໔.໕໑]. ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ.

໔໘໗. ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທາຍໂກ ທານໍ ເທຕິ, ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ຉຑ຺ເຑຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ໂຫຕິ ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ທາຍໂກ ທານໍ ເທຕິ, ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ຉຑ຺ເຑຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ໂຫຕິ ປຸຎ຺ຎໍ; ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ.

ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທາຍໂກ ທານໍ ເທຕິ, ປຏິຄ຺ຄາຫເກ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕ ຣາຊາໂນ ວາ ຫຣນ຺ຕິ, ໂຈຣາ ວາ ຫຣນ຺ຕິ, ອຄ຺ຄິ ວາ ທຫຕິ, ອຸທກໍ ວາ ວຫຕິ, ອປ຺ປິຍາ ວາ ທາຍາທາ ຫຣນ຺ຕິ, ໂຫຕິ ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ທາຍໂກ ທານໍ ເທຕິ, ປຏິຄ຺ຄາຫເກ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕ ຣາຊາໂນ ວາ ຫຣນ຺ຕິ, ໂຈຣາ ວາ ຫຣນ຺ຕິ, ອຄ຺ຄິ ວາ ທຫຕິ, ອຸທກໍ ວາ ວຫຕິ, ອປ຺ປິຍາ ວາ ທາຍາທາ ຫຣນ຺ຕິ, ໂຫຕິ ປຸຎ຺ຎໍ; ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ.

ປຣິໂຠຄມຍປຸຎ຺ຎກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.