໒. ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິກຖາ

໑໔໖. ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິໍ ຠາເວຕຸກາເມນາປິ ຣໂຫຄເຕນ ປຏິສລ຺ລີເນນ ‘‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໖.໑໐) ເອວໍ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ມສ຺ສ ເຈວ ນວວິຘສ຺ສ ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສ຺ສ ຄຸຓາ ອນຸສ຺ສຣິຕພ຺ພາ.

໑໔໗. ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຫິ ປເທ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມປິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອິຕເຣສຸ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມວ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕາວ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓຕ຺ຕາ ສາຕ຺ຖສພ຺ຍຎ຺ຊນເກວລປຣິປຸຓ຺ຓປຣິສຸທ຺ຘພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປ຺ປກາສນຕ຺ຕາ ຈ. ຍຎ຺ຫິ ຠຄວາ ເອກຄາຖມ຺ປິ ເທເສຕິ, ສາ ສມນ຺ຕຠທ຺ທກຕ຺ຕາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຐມປາເທນ ອາທິກລ຺ຍາຓາ, ທຸຕິຍຕຕິຍປາເທຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ, ປຈ຺ຉິມປາເທນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ. ເອການຸສນ຺ຘິກໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນິທາເນນ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ, ນິຄມເນນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ, ເສເສນ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ. ນານານຸສນ຺ຘິກໍ ສຸຕ຺ຕໍ ປຐມານຸສນ຺ຘິນາ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ, ປຈ຺ຉິເມນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ, ເສເສຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ. ອປິຈ ສນິທານສອຸປ຺ປຕ຺ຕິກຕ຺ຕາ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ, ເວເນຍ຺ຍານໍ ອນຸຣູປໂຕ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອວິປຣີຕຕາຍ ຈ ເຫຕຸທາຫຣຓຍຸຕ຺ຕໂຕ ຈ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ, ໂສຕູນໍ ສທ຺ຘາປຏິລາຠຊນເນນ ນິຄມເນນ ຈ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ.

ສກໂລປິ ສາສນຘມ຺ໂມ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖຠູເຕນ ສີເລນ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ສມຖວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜເລຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ນິພ຺ພາເນນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ. ສີລສມາຘີຫິ ວາ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ວິປສ຺ສນາມຄ຺ເຄຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ຜລນິພ຺ພາເນຫິ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ. ພຸທ຺ຘສຸໂພຘິຕາຍ ວາ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕາຍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ສງ຺ຆສຸປ຺ປຏິປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຖຕ຺ຖາຍ ປຏິປນ຺ເນນ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພາຍ ອຠິສມ຺ໂພຘິຍາ ວາ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ປຈ຺ເຈກໂພຘິຍາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ສາວກໂພຘິຍາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ.

ສຸຍ຺ຍມາໂນ ເຈສ ນີວຣຓວິກ຺ຂມ຺ຠນໂຕ ສວເນນປິ ກລ຺ຍາຓເມວ ອາວຫຕີຕິ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ປຏິປຊ຺ຊິຍມາໂນ ສມຖວິປສ຺ສນາສຸຂາວຫນໂຕ ປຏິປຕ຺ຕິຍາປິ ກລ຺ຍາຓໍ ອາວຫຕີຕິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ຕຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ປຏິປຕ຺ຕິຜເລ ນິຏ຺ຐິເຕ ຕາທິຠາວາວຫນໂຕ ປຏິປຕ຺ຕິຜເລນປິ ກລ຺ຍາຓໍ ອາວຫຕີຕິ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓຕິ ເອວໍ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓຕ຺ຕາ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ.

ຍໍ ປເນສ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈ ປກາເສຕິ ນານານເຍຫິ ທີເປຕິ, ຕໍ ຍຖານຸຣູປໍ ອຕ຺ຖສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສາຕ຺ຖໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊນສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ສງ຺ກາສນປກາສນວິວຣຓວິຠຊນອຸຕ຺ຕານີກຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິອຕ຺ຖປທສມາໂຍຄໂຕ ສາຕ຺ຖໍ, ອກ຺ຂຣປທພ຺ຍຎ຺ຊນາກາຣນິຣຸຕ຺ຕິນິທ຺ເທສສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ອຕ຺ຖຄມ຺ຠີຣຕາປຏິເວຘຄມ຺ຠີຣຕາຫິ ສາຕ຺ຖໍ, ຘມ຺ມຄມ຺ຠີຣຕາເທສນາຄມ຺ຠີຣຕາຫິ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ອຕ຺ຖປຏິຠານປຏິສມ຺ຠິທາວິສຍໂຕ ສາຕ຺ຖໍ, ຘມ຺ມນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາວິສຍໂຕ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍໂຕ ປຣິກ຺ຂກຊນປ຺ປສາທກນ຺ຕິ ສາຕ຺ຖໍ, ສທ຺ເຘຍ຺ຍໂຕ ໂລກິຍຊນປ຺ປສາທກນ຺ຕິ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ຄມ຺ຠີຣາຘິປ຺ປາຍໂຕ ສາຕ຺ຖໍ, ອຸຕ຺ຕານປທໂຕ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ອຸປເນຕພ຺ພສ຺ສ ອຠາວໂຕ ສກລປຣິປຸຓ຺ຓຠາເວນ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ. ອປເນຕພ຺ພສ຺ສ ອຠາວໂຕ ນິທ຺ໂທສຠາເວນ ປຣິສຸທ຺ຘໍ.

ອປິຈ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຘິຄມພ຺ຍຕ຺ຕິໂຕ ສາຕ຺ຖໍ, ປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ອາຄມພ຺ຍຕ຺ຕິໂຕ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ສີລາທິປຎ຺ຈຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘຍຸຕ຺ຕໂຕ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ, ນິຣຸປກ຺ກິເລສໂຕ ນິຕ຺ຕຣຓຕ຺ຖາຍ ປວຕ຺ຕິໂຕ ໂລກາມິສນິຣເປກ຺ຂໂຕ ຈ ປຣິສຸທ຺ຘນ຺ຕິ ເອວໍ ສາຕ຺ຖສພ຺ຍຎ຺ຊນເກວລປຣິປຸຓ຺ຓປຣິສຸທ຺ຘພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປ຺ປກາສນໂຕ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ.

ອຕ຺ຖວິປລ຺ລາສາຠາວໂຕ ວາ ສຸຏ຺ຐຸ ອກ຺ຂາໂຕຕິ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ. ຍຖາ ຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ວິປລ຺ລາສມາປຊ຺ຊຕິ, ອນ຺ຕຣາຍິກາຕິ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ອນ຺ຕຣາຍິກຕ຺ຕາຠາວໂຕ, ນິຍ຺ຍານິກາຕິ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ນິຍ຺ຍານິກຕ຺ຕາຠາວໂຕ. ເຕນ ເຕ ທຸຣກ຺ຂາຕຘມ຺ມາເຍວ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ຕຖາ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ວິປລ຺ລາສມາປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣາຍິກາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ນິຍ຺ຍານິກາຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ຕຖາຠາວານຕິກ຺ກມນໂຕຕິ. ເອວໍ ຕາວ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ.

ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ ປນ ນິພ຺ພານານຸຣູປາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຏິປທານຸຣູປສ຺ສ ຈ ນິພ຺ພານສ຺ສ ອກ຺ຂາຕຕ຺ຕາ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ. ຍຖາຫ – ‘‘ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ໂຂ ປນ ເຕນ ຠຄວຕາ ສາວການໍ ນິພ຺ພານຄາມິນີ ປຏິປທາ ສໍສນ຺ທຕິ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ປຏິປທາ ຈ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຄງ຺ໂຄທກໍ ຍມຸໂນທເກນ ສໍສນ຺ທຕິ ສເມຕິ, ເອວເມວ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕາ (ທີ. ນິ. ໒.໒໙໖) ເຕນ ຠຄວຕາ ສາວການໍ ນິພ຺ພານຄາມິນີ ປຏິປທາ ສໍສນ຺ທຕິ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ປຏິປທາ ຈາ’’ຕິ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ເຈຕ຺ຖ ອນ຺ຕທ຺ວຍໍ ອນຸປຄມ຺ມ ມຊ຺ຌິມາ ປຏິປທາຠູໂຕວ ‘‘ມຊ຺ຌິມາ ປຏິປທາ’’ຕິ ອກ຺ຂາຕຕ຺ຕາ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ. ສາມຎ຺ຎຜລານິ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘກິເລສາເນວ ‘‘ປຏິປສ຺ສທ຺ຘກິເລສານີ’’ຕິ ອກ຺ຂາຕຕ຺ຕາ ສ຺ວາກ຺ຂາຕານິ. ນິພ຺ພານໍ ສສ຺ສຕາມຕຕາຓເລຓາທິສຠາວເມວ ສສ຺ສຕາທິສຠາວວເສນ ອກ຺ຂາຕຕ຺ຕາ ສ຺ວາກ຺ຂາຕນ຺ຕິ ເອວໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມປິ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ.

໑໔໘. ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ຕາວ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕາເນ ຣາຄາທີນໍ ອຠາວໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ອຣິຍປຸຄ຺ຄເລນ ສາມໍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ. ຍຖາຫ –‘‘ຣຕ຺ໂຕ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຣາເຄນ ອຠິຠູໂຕ ປຣິຍາທິຓ຺ຓຈິຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕພ຺ຍາພາຘາຍປິ ເຈເຕຕິ, ປຣພ຺ຍາພາຘາຍປິ ເຈເຕຕິ, ອຸຠຍພ຺ຍາພາຘາຍປິ ເຈເຕຕິ. ເຈຕສິກໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວເທຕິ. ຣາເຄ ປຫີເນ ເນວ ອຕ຺ຕພ຺ຍາພາຘາຍ ເຈເຕຕິ, ນ ປຣພ຺ຍາພາຘາຍ ເຈເຕຕິ, ນ ອຸຠຍພ຺ຍາພາຘາຍ ເຈເຕຕິ, ນ ເຈຕສິກໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວເທຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ ໂຫຕີ’’ຕິ(ອ. ນິ. ໓.໕໔). ອປິຈ ນວວິໂຘປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ ເຍນ ເຍນ ອຘິຄໂຕ ໂຫຕິ, ເຕນ ເຕນ ປຣສທ຺ຘາຍ ຄນ຺ຕພ຺ພຕໍ ຫິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ສຍໍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ. ອຖ ວາ ປສຕ຺ຖາ ທິຏ຺ຐິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິຍາ ຊຍຕີຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ. ຕຖາ ເຫຕ຺ຖ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຍ, ອຣິຍຜລໍ ກາຣຓຠູຕາຍ, ນິພ຺ພານໍ ວິສຍິຠູຕາຍ ສນ຺ທິຏ຺ຐິຍາ ກິເລເສ ຊຍຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ຣເຖນ ຊຍຕີຕິ ຣຖິໂກ, ເອວໍ ນວວິໂຘປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ ສນ຺ທິຏ຺ຐິຍາ ຊຍຕີຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ.

ອຖ ວາ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ທສ຺ສນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ທິຏ຺ຐເມວ ສນ຺ທິຏ຺ຐໍ, ທສ຺ສນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສນ຺ທິຏ຺ຐໍ ອຣຫຕີຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ. ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ ຫິ ຠາວນາຠິສມຍວເສນ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠິສມຍວເສນ ຈ ທິສ຺ສມາໂນເຍວ ວຏ຺ຏຠຍໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ວຕ຺ຖໍ ອຣຫຕີຕິ ວຕ຺ຖິໂກ, ເອວໍ ສນ຺ທິຏ຺ຐໍ ອຣຫຕີຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ.

໑໔໙. ອຕ຺ຕໂນ ຜລທານໍ ສນ຺ຘາຍ ນາສ຺ສ ກາໂລຕິ ອກາໂລ. ອກາໂລເຍວ ອກາລິໂກ. ນ ປຎ຺ຈາຫສຕ຺ຕາຫາທິເຠທໍ ກາລໍ ເຂເປຕ຺ວາ ຜລໍ ເທຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ປນ ປວຕ຺ຕິສມນນ຺ຕຣເມວ ຜລໂທຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຖ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຜລທາເນ ປກຏ຺ໂຐ ກາໂລ ປຕ຺ໂຕ ອສ຺ສາຕິ ກາລິໂກ. ໂກ ໂສ? ໂລກິໂຍ ກຸສລຘມ຺ໂມ. ອຍໍ ປນ ສມນນ຺ຕຣຜລຕ຺ຕາ ນ ກາລິໂກຕິ ອກາລິໂກ. ອິທໍ ມຄ຺ຄເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໕໐. ‘‘ເອຫິ ປສ຺ສ ອິມໍ ຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ເອຫິປສ຺ສວິຘິໍ ອຣຫຕີຕິ ເອຫິປສ຺ສິໂກ. ກສ຺ມາ ປເນສ ຕໍ ວິຘິໍ ອຣຫຕີຕິ? ວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຈ. ຣິຕ຺ຕມຸຏ຺ຐິຍໍ ຫິ ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ ສຸວຓ຺ຓໍ ວາ ອຕ຺ຖີຕິ ວຕ຺ວາປິ ‘‘ເອຫິ ປສ຺ສ ອິມ’’ນ຺ຕິ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ກສ຺ມາ? ອວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ. ວິຊ຺ຊມານມ຺ປິ ຈ ຄູຖໍ ວາ ມຸຕ຺ຕໍ ວາ ມນຸຎ຺ຎຠາວປ຺ປກາສເນນ ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຫໍສນຕ຺ຖໍ ‘‘ເອຫິ ປສ຺ສ ອິມ’’ນ຺ຕິ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ອປິຈ ໂຂ ປນ ຕິເຓຫິ ວາ ປຓ຺ເຓຫິ ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພເມວ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ອປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ. ອຍໍ ປນ ນວວິໂຘປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ ສຠາວໂຕວ ວິຊ຺ຊມາໂນ ວິຄຕວລາຫເກ ອາກາເສ ສມ຺ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ວິຍ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພເລ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕຊາຕິມຓິ ວິຍ ຈ ປຣິສຸທ຺ໂຘ. ຕສ຺ມາ ວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຈ ເອຫິປສ຺ສວິຘິໍ ອຣຫຕີຕິ ເອຫິປສ຺ສິໂກ.

໑໕໑. ອຸປເນຕພ຺ໂພຕິ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ວິນິຈ຺ຉໂຍ, ອຸປນຍນໍ ອຸປນໂຍ, ອາທິຕ຺ຕໍ ເຈລໍ ວາ ສີສໍ ວາ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕ຺ວາປິ ຠາວນາວເສນ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປນຍນໍ ອຣຫຕີຕິ ໂອປນຍິໂກ. ໂອປນຍິໂກວ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ. ອິທໍ ສງ຺ຂເຕ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອສງ຺ຂເຕ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ເຕນ ອຸປນຍນໍ ອຣຫຕີຕິ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ. ສຈ຺ຉິກິຣິຍາວເສນ ອລ຺ລີຍນໍ ອຣຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຖ ວາ ນິພ຺ພານໍ ອຸປເນຕີຕິ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອຸປເນຍ຺ໂຍ. ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພຕໍ ອຸປເນຕພ຺ໂພຕິ ຜລນິພ຺ພານຘມ຺ໂມ ອຸປເນຍ຺ໂຍ. ອຸປເນຍ຺ໂຍ ເອວ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ.

໑໕໒. ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ ສພ຺ເພຫິປິ ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎູອາທີຫິ ວິຎ຺ຎູຫິ ອຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕນິ ເວທິຕພ຺ໂພ ‘‘ຠາວິໂຕ ເມ ມຄ຺ໂຄ, ອຘິຄຕໍ ຜລໍ, ສຈ຺ຉິກໂຕ ນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ນ ຫິ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ຠາວິເຕນ ມຄ຺ເຄນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກສ຺ສ ກິເລສາ ປຫີຍນ຺ຕິ, ນ ໂສ ຕສ຺ສ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ຜາສຸວິຫຣຕິ, ນ ເຕນ ສຈ຺ຉິກຕໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ. ຕສ຺ມາ ນ ເອສ ປຣສ຺ສ ສີເສ ອາຠຣຓໍ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ອຕ຺ຕໂນ ປນ ຈິຕ຺ເຕເຍວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ອນຸຠວິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ພາລານໍ ປນ ອວິສໂຍ ເຈສ.

ອປິຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ອຍໍ ຘມ຺ໂມ. ກສ຺ມາ? ສນ຺ທິຏ຺ຐິກຕ຺ຕາ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ, ອກາລິກຕ຺ຕາ. ອກາລິໂກ, ເອຫິປສ຺ສິກຕ຺ຕາ. ໂຍ ຈ ເອຫິປສ຺ສິໂກ, ໂສ ນາມ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ໂຫຕີຕິ.

໑໕໓. ຕສ຺ເສວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາຕຕາທິເຠເທ ຘມ຺ມຄຸເຓ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ເນວ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນ ໂທສ…ເປ… ນ ໂມຫປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຸຊຸຄຕເມວສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຘມ຺ມໍ ອາຣພ຺ຠາຕິ (ອ. ນິ. ໖.໑໐) ປຸຣິມນເຍເນວ ວິກ຺ຂມ຺ຠິຕນີວຣຓສ຺ສ ເອກກ຺ຂເຓ ຌານງ຺ຄານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຘມ຺ມຄຸຓານໍ ປນ ຄມ຺ຠີຣຕາຍ ນານປ຺ປກາຣຄຸຓານຸສ຺ສຣຓາຘິມຸຕ຺ຕຕາຍ ວາ ອປ຺ປນໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອຸປຈາຣປ຺ປຕ຺ຕເມວ ຌານໍ ໂຫຕິ. ຕເທຕໍ ຘມ຺ມຄຸຓານຸສ຺ສຣຓວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິຈ຺ເຈວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ອິມຎ຺ຈ ປນ ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ໂອປເນຍ຺ຍິກສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ເທເສຕາຣໍ ອິມິນາປງ຺ເຄນ ສມນ຺ນາຄຕໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ເນວ ອຕີຕໍເສ ສມນຸປສ຺ສາມິ, ນ ປເນຕຣຫິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ເຕນ ຠຄວຕາຕິ ເອວໍ ຘມ຺ມຄຸຓທສ຺ສເນເນວ ສຕ຺ຖຣິ ສຄາຣໂວ ໂຫຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສ. ຘມ຺ເມ ຄຣຸຈິຕ຺ຕີກາໂຣ ສທ຺ຘາທິເວປຸລ຺ລໍ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ, ປີຕິປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ໂຫຕິ, ຠຍເຠຣວສໂຫ, ທຸກ຺ຂາຘິວາສນສມຕ຺ໂຖ, ຘມ຺ເມນ ສໍວາສສຎ຺ຎໍ ປຏິລຠຕິ, ຘມ຺ມຄຸຓານຸສ຺ສຕິຍາ ອຊ຺ຌາວຸຕ຺ຖຎ຺ຈສ຺ສ ສຣີຣມ຺ປິ ເຈຕິຍຆຣມິວ ປູຊາຣຫໍ ໂຫຕິ, ອນຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມາຘິຄມາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ວີຕິກ຺ກມິຕພ຺ພວຕ຺ຖຸສມາໂຍເຄ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕໍ ສມນຸສ຺ສຣໂຕ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາຕິ. ອຸຕ຺ຕຣິ ອປ຺ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ປນ ສຸຄຕິປຣາຍໂນ ໂຫຕິ.

ຕສ຺ມາ ຫເວ ອປ຺ປມາທໍ, ກຍິຣາຖ ສຸເມຘໂສ;

ເອວໍ ມຫານຸຠາວາຍ, ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິຍາ ສທາຕິ.

ອິທໍ ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິຍໍ ວິຕ຺ຖາຣກຖາມຸຂໍ.