໓. ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິກຖາ

໑໕໔. ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິໍ ຠາເວຕຸກາເມນາປິ ຣໂຫຄເຕນ ປຏິສລ຺ລີເນນ ‘‘ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ອຸຊຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ຎາຍປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ຍທິທໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸຣິສຍຸຄານິ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ, ເອສ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ, ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ, ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ, ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ, ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໖.໑໐) ເອວໍ ອຣິຍສງ຺ຆຄຸຓາ ອນຸສ຺ສຣິຕພ຺ພາ.

໑໕໕. ຕຕ຺ຖ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ປຏິປນ຺ໂນ, ສມ຺ມາປຏິປທໍ ອນິວຕ຺ຕິປຏິປທໍ ອນຸໂລມປຏິປທໍ ອປຈ຺ຈນີກປຏິປທໍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປຏິປທໍ ປຏິປນ຺ໂນຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ໂອວາທານຸສາສນິໍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສຸຓນ຺ຕີຕິ ສາວກາ. ສາວການໍ ສງ຺ໂຆ ສາວກສງ຺ໂຆ, ສີລທິຏ຺ຐິສາມຎ຺ຎຕາຍ ສງ຺ຆາຕຠາວມາປນ຺ໂນ ສາວກສມູໂຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ປນ ສາ ສມ຺ມາປຏິປທາ ອຸຊຸ ອວງ຺ກາ ອກຸຏິລາ ອຊິມ຺ຫາ, ອຣິໂຍ ຈ ຎາໂຍຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອນຸຈ຺ຉວິກຕ຺ຕາ ຈ ສາມີຈີຕິປິ ສງ຺ຂໍ ຄຕາ. ຕສ຺ມາ ຕມ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອຣິຍສງ຺ໂຆ ອຸຊຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຎາຍປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນຕິປິ ວຸຕ຺ໂຕ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ເຍ ມຄ຺ຄຏ຺ຐາ, ເຕ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິສມງ຺ຄິຕາຍ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ນາ. ເຍ ຜລຏ຺ຐາ, ເຕ ສມ຺ມາປຏິປທາຍ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພສ຺ສ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ອຕີຕໍ ປຏິປທໍ ສນ຺ຘາຍ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ນາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອປິຈ ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາປິ ອປຓ຺ຓກປຏິປທໍ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາປິ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ.

ມຊ຺ຌິມາຍ ປຏິປທາຍ ອນ຺ຕທ຺ວຍມນຸປຄມ຺ມ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ກາຍວຈີມໂນວງ຺ກກຸຏິລຊິມ຺ຫໂທສປ຺ປຫານາຍ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ຈ ອຸຊຸປ຺ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ຈ ອຸຊຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ.

ຎາໂຍ ວຸຈ຺ຈຕິ ນິພ຺ພານໍ. ຕທຕ຺ຖາຍ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ຎາຍປ຺ປຏິປນ຺ໂນ.

ຍຖາ ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາຣຫາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຖາ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ.

໑໕໖. ຍທິທນ຺ຕິ ຍານິ ອິມານິ. ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸຣິສຍຸຄານີຕິ ຍຸຄຬວເສນ ປຐມມຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ຜລຏ຺ໂຐຕິ ອິທເມກໍ ຍຸຄຬນ຺ຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸຣິສຍຸຄຬານິ ໂຫນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາຕິ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລວເສນ ເອໂກ ປຐມມຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ເອໂກ ຜລຏ຺ໂຐຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ອຏ຺ເຐວ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸຣິໂສຕິ ວາ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ວາ ເອກຕ຺ຖານິ ເອຕານິ ປທານິ. ເວເນຍ຺ຍວເສນ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອສ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆຕິ ຍານິມານິ ຍຸຄວເສນ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸຣິສຍຸຄານິ, ປາຏິເອກ຺ກໂຕ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ, ເອສ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ອາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິອາທີສຸ ອາເນຕ຺ວາ ຫຸນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫຸນໍ, ທູຣໂຕປິ ອາເນຕ຺ວາ ສີລວນ຺ເຕສຸ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈຕຸນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານເມຕມຘິວຈນໍ. ຕໍ ອາຫຸນໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ມຫປ຺ຜລກຣຓໂຕຕິ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ. ອຖ ວາ ທູຣໂຕປິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສພ຺ພສາປເຕຍ຺ຍມ຺ປິ ເອຕ຺ຖ ຫຸນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫວນີໂຍ. ສກ຺ກາທີນມ຺ປິ ວາ ອາຫວນໍ ອຣຫຕີຕິ ອາຫວນີໂຍ. ໂຍ ຈາຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ອາຫວນີໂຍ ນາມ ອຄ຺ຄິ, ຍຕ຺ຖ ຫຸຕໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ ເຕສໍ ລທ຺ຘິ. ສເຈ ຫຸຕສ຺ສ ມຫປ຺ຜລຕາຍ ອາຫວນີໂຍ, ສງ຺ໂຆວ ອາຫວນີໂຍ. ສງ຺ເຆ ຫຸຕຎ຺ຫິ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ. ຍຖາຫ –

‘‘ໂຍ ຈ ວສ຺ສສຕໍ ຊນ຺ຕຸ, ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈເຣ ວເນ;

ເອກຎ຺ຈ ຠາວິຕຕ຺ຕານໍ, ມຸຫຸຕ຺ຕມປິ ປູຊເຍ;

ສາເຍວ ປູຊນາ ເສຍ຺ໂຍ, ຍຎ຺ເຈ ວສ຺ສສຕໍ ຫຸຕ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໑໐໗);

ຕເທຕໍ ນິກາຍນ຺ຕເຣ ອາຫວນີໂຍຕິ ປທໍ ອິຘ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິ ອິມິນາ ປເທນ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ປເນຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິມຕ຺ຕເມວ ນານໍ. ອິຕິ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ.

ປາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ປາຫຸນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ທິສາວິທິສໂຕ ອາຄຕານໍ ປິຍມນາປານໍ ຎາຕິມິຕ຺ຕານມຕ຺ຖາຍ ສກ຺ກາເຣນ ປຏິຍຕ຺ຕໍ ອາຄນ຺ຕຸກທານໍ. ຕມ຺ປິ ຐເປຕ຺ວາ ເຕ ຕຖາຣູເປ ປາຫຸນເກ ສງ຺ຆສ຺ເສວ ທາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ, ສງ຺ໂຆວ ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ສງ຺ຆສທິໂສ ຫິ ປາຫຸນໂກ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາ ເຫສ ເອກພຸທ຺ຘນ຺ຕເຣ ຈ ທິສ຺ສຕິ, ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓຎ຺ຈ ປິຍມນາປຕ຺ຕກເຣຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ. ເອວໍ ປາຫຸນມສ຺ສ ທາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ປາຫຸນຎ຺ຈ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ. ເຍສໍ ປນ ປາຫວນີໂຍຕິ ປາຬິ, ເຕສໍ ຍສ຺ມາ ສງ຺ໂຆ ປຸພ຺ພກາຣມຣຫຕິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພປຐມໍ ອາເນຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖ ຫຸນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ປາຫວນີໂຍ. ສພ຺ພປ຺ປກາເຣນ ວາ ອາຫວນມຣຫຕີຕິ ປາຫວນີໂຍ. ສ຺ວາຍມິຘ ເຕເນວ ອຕ຺ເຖນ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ທກ຺ຂິຓາຕິ ປນ ປຣໂລກໍ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພທານໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໍ ທກ຺ຂິຓໍ ອຣຫຕິ, ທກ຺ຂິຓາຍ ວາ ຫິໂຕ ຍສ຺ມາ ນໍ ມຫປ຺ຜລກຣຓຕາຍ ວິໂສເຘຕີຕິ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ.

ອຸໂຠ ຫຕ຺ເຖ ສິຣສ຺ມິໍ ປຕິຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພໂລເກນ ກຍິຣມານໍ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ອຣຫຕີຕິ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ.

ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາຕິ ສພ຺ພໂລກສ຺ສ ອສທິສໍ ປຸຎ຺ຎວິຣູຫນຏ຺ຐານໍ. ຍຖາ ຫິ ຣຎ຺ໂຎ ວາ ອມຈ຺ຈສ຺ສ ວາ ສາລີນໍ ວາ ຍວານໍ ວາ ວິຣູຫນຏ຺ຐານໍ ຣຎ຺ໂຎ ສາລິກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ຣຎ຺ໂຎ ຍວກ຺ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ສງ຺ໂຆ ສພ຺ພໂລກສ຺ສ ປຸຎ຺ຎານໍ ວິຣູຫນຏ຺ຐານໍ. ສງ຺ຆໍ ນິສ຺ສາຍ ຫິ ໂລກສ຺ສ ນານປ຺ປກາຣຫິຕສຸຂສໍວຕ຺ຕນິການິ ປຸຎ຺ຎານິ ວິຣູຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ສງ຺ໂຆ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາຕິ.

໑໕໗. ເອວໍ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ນຕາທິເຠເທ ສງ຺ຆຄຸເຓ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ເນວ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນ ໂທສ…ເປ… ນ ໂມຫປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຸຊຸຄຕເມວສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆໍ ອາຣພ຺ຠາຕິ (ອ. ນິ. ໖.໑໐) ປຸຣິມນເຍເນວ ວິກ຺ຂມ຺ຠິຕນີວຣຓສ຺ສ ເອກກ຺ຂເຓ ຌານງ຺ຄານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສງ຺ຆຄຸຓານໍ ປນ ຄມ຺ຠີຣຕາຍ ນານປ຺ປກາຣຄຸຓານຸສ຺ສຣຓາຘິມຸຕ຺ຕຕາຍ ວາ ອປ຺ປນໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອຸປຈາຣປ຺ປຕ຺ຕເມວ ຌານໍ ໂຫຕິ. ຕເທຕໍ ສງ຺ຆຄຸຓານຸສ຺ສຣຓວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິຈ຺ເຈວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ອິມຎ຺ຈ ປນ ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ສຄາຣໂວ ໂຫຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສ. ສທ຺ຘາທິເວປຸລ຺ລໍ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ, ປີຕິປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ໂຫຕິ, ຠຍເຠຣວສໂຫ, ທຸກ຺ຂາຘິວາສນສມຕ຺ໂຖ, ສງ຺ເຆນ ສໍວາສສຎ຺ຎໍ ປຏິລຠຕິ. ສງ຺ຆຄຸຓານຸສ຺ສຕິຍາ ອຊ຺ຌາວຸຕ຺ຖຎ຺ຈສ຺ສ ສຣີຣໍ ສນ຺ນິປຕິຕສງ຺ຆມິວ ອຸໂປສຖາຄາຣໍ ປູຊາຣຫໍ ໂຫຕິ, ສງ຺ຆຄຸຓາຘິຄມາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ວີຕິກ຺ກມິຕພ຺ພວຕ຺ຖຸສມາໂຍເຄ ຈສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ສງ຺ຆໍ ປສ຺ສໂຕ ວິຍ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາຕິ, ອຸຕ຺ຕຣິ ອປ຺ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ປນ ສຸຄຕິປຣາຍໂນ ໂຫຕິ.

ຕສ຺ມາ ຫເວ ອປ຺ປມາທໍ, ກຍິຣາຖ ສຸເມຘໂສ;

ເອວໍ ມຫານຸຠາວາຍ, ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິຍາ ສທາຕິ.

ອິທໍ ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິຍໍ ວິຕ຺ຖາຣກຖາມຸຂໍ.