໒. ຘຸຕງ຺ຄນິທ຺ເທໂສ

໒໒. ອິທານິ ເຍຫິ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຕາທີຫິ ຄຸເຓຫິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣສ຺ສ ສີລສ຺ສ ໂວທານໍ ໂຫຕິ, ເຕ ຄຸເຓ ສມ຺ປາເທຕຸໍ ຍສ຺ມາ ສມາທິນ຺ນສີເລນ ໂຍຄິນາ ຘຸຕງ຺ຄສມາທານໍ ກາຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຫິສ຺ສ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຕາສລ຺ເລຂປວິເວກາປຈຍວີຣິຍາຣມ຺ຠສຸຠຣຕາທິຄຸຓສລິລວິກ຺ຂາລິຕມລໍ ສີລຎ຺ເຈວ ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ວຕານິ ຈ ສມ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ. ອິຕິ ອນວຊ຺ຊສີລພ຺ພຕຄຸຓປຣິສຸທ຺ຘສພ຺ພສມາຈາໂຣ ໂປຣາເຓ ອຣິຍວໍສຕ຺ຕເຍ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ຠາວນາຣາມຕາສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຣິຍວໍສສ຺ສ ອຘິຄມາຣໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ. ຕສ຺ມາ ຘຸຕງ຺ຄກຖໍ ອາຣຠິສ຺ສາມ.

ຠຄວຕາ ຫິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໂລກາມິສານໍ ກາເຍ ຈ ຊີວິເຕ ຈ ອນເປກ຺ຂານໍ ອນຸໂລມປຏິປທໍເຍວ ອາຣາເຘຕຸກາມານໍ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ເຕຣສຘຸຕງ຺ຄານິ ອນຸຎ຺ຎາຕານິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ປໍສຸກູລິກງ຺ຄໍ, ເຕຈີວຣິກງ຺ຄໍ, ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ, ສປທານຈາຣິກງ຺ຄໍ, ເອກາສນິກງ຺ຄໍ, ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄໍ, ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄໍ, ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ, ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄໍ, ອພ຺ໂຠກາສິກງ຺ຄໍ, ໂສສານິກງ຺ຄໍ, ຍຖາສນ຺ຖຕິກງ຺ຄໍ, ເນສຊ຺ຊິກງ຺ຄນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ –

ອຕ຺ຖໂຕ ລກ຺ຂຓາທີຫິ, ສມາທານວິຘານໂຕ;

ປເຠທໂຕ ເຠທໂຕ ຈ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສານິສໍສໂຕ.

ກຸສລຕ຺ຕິກໂຕ ເຈວ, ຘຸຕາທີນໍ ວິຠາຄໂຕ;

ສມາສພ຺ຍາສໂຕ ຈາປິ, ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

໒໓. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໂຕຕິ ຕາວ ຣຖິກສຸສານສງ຺ກາຣກູຏາທີນໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ປໍສູນໍ ອຸປຣິ ຐິຕຕ຺ຕາ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຕຏ຺ເຐນ ເຕສຸ ເຕສຸ ປໍສຸກູລມິວາຕິ ປໍສຸກູລໍ, ອຖ ວາ ປໍສຸ ວິຍ ກຸຈ຺ຉິຕຠາວໍ ອຸລຕີຕິ ປໍສຸກູລໍ, ກຸຈ຺ຉິຕຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ລທ຺ຘນິພ຺ພຈນສ຺ສ ປໍສຸກູລສ຺ສ ຘາຣຓໍ ປໍສຸກູລໍ, ຕໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ປໍສຸກູລິໂກ. ປໍສຸກູລິກສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ປໍສຸກູລິກງ຺ຄໍ. ອງ຺ຄນ຺ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ມາ ເຍນ ສມາທາເນນ ໂສ ປໍສຸກູລິໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ເອເຕເນວ ນເຍນ ສງ຺ຆາຏິອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄອນ຺ຕຣວາສກສງ຺ຂາຕໍ ຕິຈີວຣໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ເຕຈີວຣິໂກ. ເຕຈີວຣິກສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ເຕຈີວຣິກງ຺ຄໍ.

ຠິກ຺ຂາສງ຺ຂາຕານໍ ປນ ອາມິສປິຓ຺ຑານໍ ປາໂຕຕິ ປິຓ຺ຑປາໂຕ, ປເຣຫິ ທິນ຺ນານໍ ປິຓ຺ຑານໍ ປຕ຺ເຕ ນິປຕນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອຸຎ຺ຉຕິ ຕໍ ຕໍ ກຸລໍ ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ ຄເວສຕີຕິ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ. ປິຓ຺ຑາຍ ວາ ປຕິຕຸໍ ວຕເມຕສ຺ສາຕິ ປິຓ຺ຑປາຕີ, ປຕິຕຸນ຺ຕິ ຈຣິຕຸໍ, ປິຓ຺ຑປາຕີ ເອວ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ. ປິຓ຺ຑປາຕິກສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ.

ທານໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອວຂຓ຺ຑນໍ, ອເປຕໍ ທານໂຕຕິ ອປທານໍ, ອນວຂຓ຺ຑນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຫ ອປທາເນນ ສປທານໍ, ອວຂຓ຺ຑນຣຫິຕໍ ອນຸຆຣນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສປທານໍ ຈຣິຕຸໍ ອິທມສ຺ສ ສີລນ຺ຕິ ສປທານຈາຣີ, ສປທານຈາຣີ ເອວ ສປທານຈາຣິໂກ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ສປທານຈາຣິກງ຺ຄໍ.

ເອກາສເນ ໂຠຊນໍ ເອກາສນໍ, ຕໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ເອກາສນິໂກ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ເອກາສນິກງ຺ຄໍ.

ທຸຕິຍຠາຊນສ຺ສ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເກວລໍ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ປຕ຺ເຕ ປິຓ຺ໂຑ ປຕ຺ຕປິຓ຺ໂຑ. ອິທານິ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑຄຫເຓ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑສຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ປຕ຺ຕປິຓ຺ໂຑ ສີລມສ຺ສາຕິ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິໂກ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄໍ.

ຂລູຕິ ປຏິເສຘນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ປວາຣິເຕນ ສຕາ ປຈ຺ຉາ ລທ຺ຘໍ ຠຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ນາມ, ຕສ຺ສ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕສ຺ສ ໂຠຊນໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຠຊນໍ, ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຠຊເນ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕສຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິໂກ. ນ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິໂກ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິໂກ. ສມາທານວເສນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ຂລູຕິ ເອໂກ ສກຸໂຓ. ໂສ ມຸເຂນ ຜລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ປຕິເຕ ປຸນ ອຎ຺ຎໍ ນ ຂາທຕິ. ຕາທິໂສ ອຍນ຺ຕິ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິໂກ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄໍ.

ອຣຎ຺ເຎ ນິວາໂສ ສີລມສ຺ສາຕິ ອາຣຎ຺ຎິໂກ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ.

ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິວາໂສ ຣຸກ຺ຂມູລໍ, ຕໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ຣຸກ຺ຂມູລິໂກ. ຣຸກ຺ຂມູລິກສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄໍ. ອພ຺ໂຠກາສິກໂສສານິກງ຺ເຄສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຍເທວ ສນ຺ຖຕໍ ຍຖາສນ຺ຖຕໍ, ອິທໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ເອວໍ ປຐມໍ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐເສນາສນສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕສ຺ມິໍ ຍຖາສນ຺ຖເຕ ວິຫຣິຕຸໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ຍຖາສນ຺ຖຕິໂກ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ຍຖາສນ຺ຖຕິກງ຺ຄໍ.

ສຍນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ນິສຊ຺ຊາຍ ວິຫຣິຕຸໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ເນສຊ຺ຊິໂກ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ເນສຊ຺ຊິກງ຺ຄໍ.

ສພ຺ພາເນວ ປເນຕານິ ເຕນ ເຕນ ສມາທາເນນ ຘຸຕກິເລສຕ຺ຕາ ຘຸຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອງ຺ຄານິ, ກິເລສຘຸນນໂຕ ວາ ຘຸຕນ຺ຕິ ລທ຺ຘໂວຫາຣໍ ຎາຓໍ ອງ຺ຄໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ຘຸຕງ຺ຄານິ. ອຖ ວາ ຘຸຕານິ ຈ ຕານິ ປຏິປກ຺ຂນິທ຺ຘຸນນໂຕ ອງ຺ຄານິ ຈ ປຏິປຕ຺ຕິຍາຕິປິ ຘຸຕງ຺ຄານິ. ເອວໍ ຕາເວຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໂຕ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ສພ຺ພາເນວ ປເນຕານິ ສມາທານເຈຕນາລກ຺ຂຓານິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ‘‘ໂຍ ສມາທິຍຕິ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍນ ສມາທິຍຕິ, ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ເອເຕ ຘມ຺ມາ. ຍາ ສມາທານເຈຕນາ, ຕໍ ຘຸຕງ຺ຄໍ. ຍໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ຕໍ ວຕ຺ຖູ’’ຕິ. ສພ຺ພາເນວ ຈ ໂລລຸປ຺ປວິທ຺ຘໍສນຣສານິ, ນິລ຺ໂລລຸປ຺ປຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານານິ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທິອຣິຍຘມ຺ມປທຏ຺ຐານານິ. ເອວເມຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓາທີຫິ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ສມາທານວິຘານໂຕຕິອາທີສຸ ປນ ປຎ຺ຈສຸ ສພ຺ພາເນວ ຘຸຕງ຺ຄານິ ຘຣມາເນ ຠຄວຕິ ຠຄວໂຕວ ສນ຺ຕິເກ ສມາທາຕພ຺ພານິ. ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ມຫາສາວກສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ. ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ຂີຓາສວສ຺ສ, ອນາຄາມິສ຺ສ, ສກທາຄາມິສ຺ສ, ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ, ຕິປິຏກສ຺ສ, ທ຺ວິປິຏກສ຺ສ, ເອກປິຏກສ຺ສ, ເອກສງ຺ຄີຕິກສ຺ສ, ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍສ຺ສ. ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ຘຸຕງ຺ຄຘຣສ຺ສ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວທນ຺ເຕນ ວິຍ ສມາທາຕພ຺ພານິ, ອປິຈ ສຍມ຺ປິ ສມາທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເຈຕິຍປພ຺ພເຕ ທ຺ເວ ຠາຕິກຕ຺ເຖຣານໍ ເຊຏ຺ຐກຠາຕຸ ຘຸຕງ຺ຄປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ວຕ຺ຖຸ ກເຖຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ຕາວ ສາຘາຣຓກຖາ.

໑. ປໍສຸກູລິກງ຺ຄກຖາ

໒໔. ອິທານິ ເອເກກສ຺ສ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍເສ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ. ປໍສຸກູລິກງ຺ຄໍ ຕາວ ‘‘ຄຫປຕິທານຈີວຣໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ປໍສຸກູລິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ວຈເນສຸ ອຎ຺ຎຕເຣນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຕາເວຕ຺ຖ ສມາທານໍ.

ເອວໍ ສມາທິນ຺ນຘຸຕງ຺ເຄນ ປນ ເຕນ ໂສສານິກໍ, ປາປຓິກໍ, ຣຖິຍໂຈຬໍ, ສງ຺ກາຣໂຈຬໍ, ໂສຕ຺ຖິຍໍ, ນ຺ຫານໂຈຬໍ, ຕິຕ຺ຖໂຈຬໍ, ຄຕປຈ຺ຈາຄຕໍ, ອຄ຺ຄິຑຑ຺ຒໍ, ໂຄຂາຍິຕໍ, ອຸປຈິກາຂາຍິຕໍ, ອຸນ຺ທູຣຂາຍິຕໍ, ອນ຺ຕຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ທສາຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຘຊາຫຏໍ, ຖູປຈີວຣໍ, ສມຓຈີວຣໍ, ອາຠິເສກິກໍ, ອິທ຺ຘິມຍໍ, ປນ຺ຖິກໍ, ວາຕາຫຏໍ, ເທວທຕ຺ຕິຍໍ, ສາມຸທ຺ທິຍນ຺ຕິເອເຕສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຜາເລຕ຺ວາ ທຸພ຺ພລຏ຺ຐານໍ ປຫາຍ ຖິຣຏ຺ຐານານິ ໂຘວິຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ໂປຣາຓໍ ຄຫປຕິຈີວຣໍ ອປເນຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຖ ໂສສານິກນ຺ຕິ ສຸສາເນ ປຕິຕກໍ. ປາປຓິກນ຺ຕິ ອາປຓທ຺ວາເຣ ປຕິຕກໍ. ຣຖິຍໂຈຬນ຺ຕິ ປຸຎ຺ຎຕ຺ຖິເກຫິ ວາຕປານນ຺ຕເຣນ ຣຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິຕໂຈຬກໍ. ສງ຺ກາຣໂຈຬນ຺ຕິ ສງ຺ກາຣຏ຺ຐາເນ ຉຑ຺ຑິຕໂຈຬກໍ. ໂສຕ຺ຖິຍນ຺ຕິ ຄພ຺ຠມລໍ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ຉຑ຺ຑິຕວຕ຺ຖໍ. ຕິສ຺ສາມຈ຺ຈມາຕາ ກິຣ ສຕຄ຺ຆນເກນ ວຕ຺ເຖນ ຄພ຺ຠມລໍ ປຸຎ຺ຉາເປຕ຺ວາ ປໍສຸກູລິກາ ຄຓ຺ຫິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຕາລເວຬິມຄ຺ເຄ ຉຑ຺ຑາເປສິ. ຠິກ຺ຂູ ຊິຓ຺ຓກຏ຺ຐານຕ຺ຖເມວ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ນ຺ຫານໂຈຬນ຺ຕິ ຍໍ ຠູຕເວຊ຺ເຊຫິ ສສີສໍ ນ຺ຫາປິຕາ ກາຬກຓ຺ຓິໂຈຬນ຺ຕິ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ຕິຕ຺ຖໂຈຬນ຺ຕິ ນ຺ຫານຕິຕ຺ເຖ ຉຑ຺ຑິຕປິໂລຕິກາ. ຄຕປຈ຺ຈາຄຕນ຺ຕິ ຍໍ ມນຸສ຺ສາ ສຸສານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຈ຺ຈາຄຕາ ນ຺ຫຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິ. ອຄ຺ຄິຑຑ຺ຒນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິນາ ຑຑ຺ຒປ຺ປເທສໍ. ຕຎ຺ຫິ ມນຸສ຺ສາ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິ. ໂຄຂາຍິຕາທີນິ ປາກຏາເນວ. ຕາທິສານິປິ ຫິ ມນຸສ຺ສາ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິ. ຘຊາຫຏນ຺ຕິ ນາວໍ ອາໂຣຫນ຺ຕາ ຘຊໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອາຣູຫນ຺ຕິ. ຕໍ ເຕສໍ ທສ຺ສນາຕິກ຺ກເມ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍມ຺ປິ ຍຸທ຺ຘຠູມິຍໍ ຘຊໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐປິຕໍ, ຕໍ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ເສນານໍ ຄຕກາເລ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຖູປຈີວຣນ຺ຕິ ວມ຺ມິກໍ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ພລິກມ຺ມໍ ກຕໍ. ສມຓຈີວຣນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສນ຺ຕກໍ. ອາຠິເສກິກນ຺ຕິ ຣຎ຺ໂຎ ອຠິເສກຏ຺ຐາເນ ຉຑ຺ຑິຕຈີວຣໍ. ອິທ຺ຘິມຍນ຺ຕິ ເອຫິຠິກ຺ຂຸຈີວຣໍ. ປນ຺ຖິກນ຺ຕິ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປຕິຕກໍ. ຍໍ ປນ ສາມິການໍ ສຕິສມ຺ໂມເສນ ປຕິຕໍ, ຕໍ ໂຖກໍ ຣກ຺ຂິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ວາຕາຫຏນ຺ຕິ ວາເຕນ ປຫຣິຕ຺ວາ ທູເຣ ປາຕິຕໍ, ຕໍ ປນ ສາມິເກ ອປສ຺ສນ຺ເຕນ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເທວທຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວິຍ ເທວຕາຫິ ທິນ຺ນກໍ. ສາມຸທ຺ທິຍນ຺ຕິ ສມຸທ຺ທວີຈີຫິ ຖເລ ອຸສ຺ສາຣິຕໍ.

ຍໍ ປນ ສງ຺ຆສ຺ສ ເທມາຕິ ທິນ຺ນໍ, ໂຈຬກຠິກ຺ຂາຍ ວາ ຈຣມາເນຫິ ລທ຺ຘໍ, ນ ຕໍ ປໍສຸກູລໍ. ຠິກ຺ຂຸທຕ຺ຕິເຍປິ ຍໍ ວສ຺ສຄ຺ເຄນ ຄາເຫຕ຺ວາ ວາ ທີຍຕິ, ເສນາສນຈີວຣໍ ວາ ໂຫຕິ, ນ ຕໍ ປໍສຸກູລໍ. ໂນ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ທິນ຺ນເມວ ປໍສຸກູລໍ. ຕຕ຺ຣປິ ຍໍ ທາຍເກຫິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ປາທມູເລ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ເຕນ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປໍສຸກູລິກສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ຐເປຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ, ຕໍ ເອກໂຕສຸທ຺ຘິກໍ ນາມ. ຍໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຫຕ຺ເຖ ຐເປຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ, ເຕນ ປນ ປາທມູເລ ຐປິຕໍ, ຕມ຺ປິ ເອກໂຕສຸທ຺ຘິກໍ. ຍໍ ຠິກ຺ຂຸໂນປິ ປາທມູເລ ຐປິຕໍ, ເຕນາປິ ຕເຖວ ທິນ຺ນໍ, ຕໍ ອຸຠໂຕສຸທ຺ຘິກໍ. ຍໍ ຫຕ຺ເຖ ຐເປຕ຺ວາ ລທ຺ຘໍ, ຫຕ຺ເຖເຍວ ຐປິຕໍ, ຕໍ ອນຸກ຺ກຏ຺ຐຈີວຣໍ ນາມ. ອິຕິ ອິມໍ ປໍສຸກູລເຠທໍ ຎຕ຺ວາ ປໍສຸກູລິເກນ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ວິຘານໍ.

ອຍໍ ປນ ປເຠໂທ, ຕໂຍ ປໍສຸກູລິກາ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ມຊ຺ຌິໂມ ມຸທູຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂສສານິກໍເຍວ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ປພ຺ພຊິຕາ ຄຓ຺ຫິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຐປິຕກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ມຊ຺ຌິໂມ. ປາທມູເລ ຐເປຕ຺ວາ ທິນ຺ນກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ມຸທູຕິ.

ເຕສຸ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ຄິຫິທິນ຺ນກໍ ສາທິຕກ຺ຂເຓ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ‘‘ປໍສຸກູລຈີວຣໍ ນິສ຺ສາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໒໘) ວຈນໂຕ ນິສ຺ສຍານຸຣູປປຏິປຕ຺ຕິສພ຺ຠາໂວ, ປຐເມ ອຣິຍວໍເສ ປຕິຏ຺ຐານໍ, ອາຣກ຺ຂທຸກ຺ຂາຠາໂວ, ອປຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຕາ, ໂຈຣຠເຍນ ອຠຍຕາ, ປຣິໂຠຄຕຓ຺ຫາຍ ອຠາໂວ, ສມຓສາຣຸປ຺ປປຣິກ຺ຂາຣຕາ, ‘‘ອປ຺ປານິ ເຈວ ສຸລຠານິ ຈ ຕານິ ຈ ອນວຊ຺ຊານີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໒໗; ອິຕິວຸ. ໑໐໑) ຠຄວຕາ ສໍວຓ຺ຓິຕປຈ຺ຈຍຕາ, ປາສາທິກຕາ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ຜລນິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸພ຺ຣູຫນໍ, ປຈ຺ຉິມາຍ ຊນຕາຍ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິອາປາທນນ຺ຕິ.

ມາຣເສນວິຆາຕາຍ, ປໍສຸກູລຘໂຣ ຍຕິ;

ສນ຺ນທ຺ຘກວໂຈ ຍຸທ຺ເຘ, ຂຕ຺ຕິໂຍ ວິຍ ໂສຠຕິ.

ປຫາຍ ກາສິກາທີນິ, ວຣວຕ຺ຖານິ ຘາຣິຕໍ;

ຍໍ ໂລກຄຣຸນາ ໂກ ຕໍ, ປໍສຸກູລໍ ນ ຘາຣເຍ.

ຕສ຺ມາ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຠິກ຺ຂຸ, ປຏິຎ຺ຎໍ ສມນຸສ຺ສຣໍ;

ໂຍຄາຈາຣານຸກູລມ຺ຫິ, ປໍສຸກູເລ ຣໂຕ ສິຍາຕິ.

ອຍໍ ຕາວ ປໍສຸກູລິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໒. ເຕຈີວຣິກງ຺ຄກຖາ

໒໕. ຕທນນ຺ຕຣໍ ປນ ເຕຈີວຣິກງ຺ຄໍ ‘‘ຈຕຸຕ຺ຖກຈີວຣໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ເຕຈີວຣິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ເຕຈີວຣິເກນ ຈີວຣທຸສ຺ສໍ ລຠິຕ຺ວາ ຍາວ ອຜາສຸກຠາເວນ ກາຕຸໍ ວາ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ວິຈາຣກໍ ວາ ນ ລຠຕິ, ສູຈິອາທີສຸ ວາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕາວ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ນິກ຺ຂິຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ. ຣຊິຕກາລໂຕ ປນ ປຏ຺ຐາຍ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຘຸຕງ຺ຄໂຈໂຣ ນາມ ໂຫຕິ. ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ເຐນ ຣຊນກາເລ ປຐມໍ ອນ຺ຕຣວາສກໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ວາ ຣຊິຕ຺ວາ ຕໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ອິຕຣໍ ຣຊິຕພ຺ພໍ. ຕໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິ ຣຊິຕພ຺ພາ. ສງ຺ຆາຏິໍ ປນ ນິວາເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອິທມສ຺ສ ຄາມນ຺ຕເສນາສເນ ວຕ຺ຕໍ. ອາຣຎ຺ຎເກ ປນ ທ຺ເວ ເອກໂຕ ໂຘວິຕ຺ວາ ຣຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຖາ ປນ ກຎ຺ຈິ ທິສ຺ວາ ສກ຺ໂກຕິ ກາສາວໍ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ອຸປຣິກາຕຸໍ, ເອວໍ ອາສນ຺ເນ ຐາເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ຣຊນສາລາຍໍ ຣຊນກາສາວໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ວາ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ວາ ຣຊນກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ມຸທຸກສ຺ສ ສຠາຄຠິກ຺ຂູນໍ ຈີວຣານິ ນິວາເສຕ຺ວາ ວາ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ວາ ຣຊນກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ຣຏ຺ຐກປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓມ຺ປິ ຕສ຺ສ ວຏ຺ຏຕິ. ປຣິຫຣິຕຸໍ ປນ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສຠາຄຠິກ຺ຂູນໍ ຈີວຣມ຺ປິ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຘຸຕງ຺ຄເຕຈີວຣິກສ຺ສ ປນ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ວຕ຺ຕມານໍ ອໍສກາສາວເມວ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິທຕ຺ຖິ, ທີຆໂຕ ຕິຫຕ຺ຖເມວ ວຏ຺ຏຕິ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ຈຕຸຕ຺ຖກຈີວຣໍ ສາທິຕກ຺ຂເຓເຍວ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ເຕຈີວຣິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ກາຍປຣິຫາຣິເກນ ຈີວເຣນ. ເຕນສ຺ສ ປກ຺ຂິໂນ ວິຍ ສມາທາເຍວ ຄມນໍ, ອປ຺ປສມາຣມ຺ຠຕາ, ວຕ຺ຖສນ຺ນິຘິປຣິວຊ຺ຊນໍ, ສລ຺ລຫຸກວຸຕ຺ຕິຕາ, ອຕິເຣກຈີວຣໂລລຸປ຺ປປ຺ປຫານໍ, ກປ຺ປິເຍ ມຕ຺ຕກາຣິຕາຍ ສລ຺ເລຂວຸຕ຺ຕິຕາ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ຜລນິປ຺ຜຕ຺ຕີຕິ ເອວມາທໂຍ ຄຸຓາ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ.

ອຕິເຣກວຕ຺ຖຕຓ຺ຫໍ, ປຫາຍ ສນ຺ນິຘິວິວຊ຺ຊິໂຕ ຘີໂຣ;

ສນ຺ໂຕສສຸຂຣສຎ຺ຎູ, ຕິຈີວຣຘໂຣ ຠວຕິ ໂຍຄີ.

ຕສ຺ມາ ສປຕ຺ຕຈຣໂຓ, ປກ຺ຂີວ ສຈີວໂຣວ ໂຍຄິວໂຣ;

ສຸຂມນຸວິຈຣິຕຸກາໂມ, ຈີວຣນິຍເມ ຣຕິໍ ກຍິຣາຕິ.

ອຍໍ ເຕຈີວຣິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໓. ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄກຖາ

໒໖. ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄມ຺ປິ ‘‘ອຕິເຣກລາຠໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ປິຓ຺ຑປາຕິເກນ ‘‘ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ, ອຸທ຺ເທສຠຕ຺ຕໍ, ນິມນ຺ຕນຠຕ຺ຕໍ, ສລາກຠຕ຺ຕໍ, ປກ຺ຂິກໍ, ອຸໂປສຖິກໍ, ປາຏິປທິກໍ, ອາຄນ຺ຕຸກຠຕ຺ຕໍ, ຄມິກຠຕ຺ຕໍ, ຄິລານຠຕ຺ຕໍ, ຄິລານຸປຏ຺ຐາກຠຕ຺ຕໍ, ວິຫາຣຠຕ຺ຕໍ, ຘຸຣຠຕ຺ຕໍ, ວາຣກຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອຕານິ ຈຸທ຺ທສ ຠຕ຺ຕານິ ນ ສາທິຕພ຺ພານິ. ສເຈ ປນ ‘‘ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອວຕ຺ວາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ເຄເຫ ສງ຺ໂຆ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫາຕຸ, ຕຸມ຺ເຫປິ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ທິນ຺ນານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕານິ ສາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ສງ຺ຆໂຕ ນິຣາມິສສລາກາປິ ວິຫາເຣ ປກ຺ກຠຕ຺ຕມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວາຕິ ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ປຸຣໂຕປິ ປຈ຺ຉໂຕປິ ອາຫຏຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫຕິ, ປຕ຺ຕທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕານມ຺ປິ ເທຕິ, ປຏິກ຺ກມນໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທິນ຺ນຠິກ຺ຂມ຺ປິ ຄຓ຺ຫຕິ, ຕໍ ທິວສໍ ປນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂໍ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ມຊ຺ຌິໂມ ຕໍ ທິວສໍ ນິສີທິຕ຺ວາປິ ຄຓ຺ຫຕິ, ສ຺ວາຕນາຍ ປນ ນາຘິວາເສຕິ. ມຸທຸໂກສ຺ວາຕນາຍປິ ປຸນທິວສາຍປິ ຠິກ຺ຂໍ ອຘິວາເສຕິ. ເຕ ອຸໂຠປິ ເສຣິວິຫາຣສຸຂໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐວ ລຠຕິ. ເອກສ຺ມິໍ ກິຣ ຄາເມ ອຣິຍວໍໂສ ໂຫຕິ, ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ອິຕເຣ ອາຫ – ‘‘ອາຍາມາວຸໂສ, ຘມ຺ມສວນາຍາ’’ຕິ. ເຕສຸ ເອໂກ ເອເກນມ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ມນຸສ຺ເສນ ນິສີທາປິໂຕຕິ ອາຫ. ອປໂຣ ມຍາ, ຠນ຺ເຕ, ສ຺ວາຕນາຍ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂາ ອຘິວາສິຕາຕິ. ເອວໍ ເຕ ອຸໂຠ ປຣິຫີນາ. ອິຕໂຣ ປາໂຕວ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມຣສໍ ປຏິສໍເວເທສິ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕາທິອຕິເຣກລາຠໍ ສາທິຕກ຺ຂເຓວ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ‘‘ປິຓ຺ຑິຍາໂລປໂຠຊນໍ ນິສ຺ສາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໒໗; ອິຕິວຸ. ໑໐໑) ວຈນໂຕ ນິສ຺ສຍານຸຣູປປຏິປຕ຺ຕິສພ຺ຠາໂວ, ທຸຕິເຍ ອຣິຍວໍເສ ປຕິຏ຺ຐານໍ, ອປຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຕາ, ‘‘ອປ຺ປານິ ເຈວ ສຸລຠານິ ຈ ຕານິ ຈ ອນວຊ຺ຊານີ’’ຕິ ຠຄວຕາ ສໍວຓ຺ຓິຕປຈ຺ຈຍຕາ, ໂກສຊ຺ຊນິມ຺ມທ຺ທນຕາ, ປຣິສຸທ຺ຘາຊີວຕາ, ເສຂິຍປຏິປຕ຺ຕິປູຣຓໍ, ອປຣໂປສິຕາ, ປຣານຸຄ຺ຄຫກິຣິຍາ, ມານປ຺ປຫານໍ, ຣສຕຓ຺ຫານິວາຣຓໍ, ຄຓໂຠຊນປຣມ຺ປຣໂຠຊນຈາຣິຕ຺ຕສິກ຺ຂາປເທຫິ ອນາປຕ຺ຕິຕາ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ອນຸໂລມວຸຕ຺ຕິຕາ, ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິພ຺ຣູຫນໍ, ປຈ຺ຉິມຊນຕານຸກມ຺ປນນ຺ຕິ.

ປິຓ຺ຑິຍາໂລປສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ອປຣາຍຕ຺ຕຊີວິໂກ;

ປຫີນາຫາຣໂລລຸປ຺ໂປ, ໂຫຕິ ຈາຕຸທ຺ທິໂສ ຍຕິ.

ວິໂນທຍຕິ ໂກສຊ຺ຊໍ, ອາຊີວສ຺ສ ວິສຸຊ຺ຌຕິ;

ຕສ຺ມາ ຫິ ນາຕິມຎ຺ເຎຍ຺ຍ, ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍ ສຸເມຘໂສ.

ເອວຣູປສ຺ສ ຫິ –

‘‘ປິຓ຺ຑປາຕິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ,

ອຕ຺ຕຠຣສ຺ສ ອນຎ຺ຎໂປສິໂນ;

ເທວາປິ ປິຫຍນ຺ຕິ ຕາທິໂນ,

ໂນ ເຈ ລາຠສິໂລກນິສ຺ສິໂຕ’’ຕິ.

ອຍໍ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໔. ສປທານຈາຣິກງ຺ຄກຖາ

໒໗. ສປທານຈາຣິກງ຺ຄມ຺ປິ ‘‘ໂລລຸປ຺ປຈາຣໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ສປທານຈາຣິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ສປທານຈາຣິເກນ ຄາມທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ປຣິສ຺ສຍາຠາໂວ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ໂພ. ຍສ຺ສາ ຣຈ຺ຉາຍ ວາ ຄາເມ ວາ ປຣິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ, ຕໍ ປຫາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຈຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍສ຺ມິໍ ຆຣທ຺ວາເຣ ວາ ຣຈ຺ຉາຍ ວາ ຄາເມ ວາ ກິຎ຺ຈິ ນ ລຠຕິ, ອຄາມສຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ຍຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິ ລຠຕິ, ຕໍ ປຫາຍ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອິມິນາ ຈ ຠິກ຺ຂຸນາ ກາລຕຣໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ເອວຎ຺ຫິ ອຜາສຸກຏ຺ຐານໍ ປຫາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄນ຺ຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສຕິ. ສເຈ ປນສ຺ສ ວິຫາເຣ ທານໍ ເທນ຺ຕາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ມນຸສ຺ສາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເທນ຺ຕິ ວຏ຺ຏຕິ. ອິມິນາ ຈ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນາປິ ຠິກ຺ຂາຈາຣເວລາຍໍ ສມ຺ປຕ຺ຕຄາມໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຈຣິຕພ຺ພເມວ. ຕຕ຺ຖ ອລຠິຕ຺ວາ ວາ ໂຖກໍ ລຠິຕ຺ວາ ວາ ຄາມປຏິປາຏິຍາ ຈຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ປຸຣໂຕ ອາຫຏຠິກ຺ຂມ຺ປິ ປຈ຺ຉໂຕ ອາຫຏຠິກ຺ຂມ຺ປິ ປຏິກ຺ກມນໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທິຍ຺ຍມານມ຺ປິ ນ ຄຓ຺ຫຕິ, ປຕ຺ຕທ຺ວາເຣ ປນ ປຕ຺ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ຘຸຕງ຺ເຄ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖເຣນ ສທິໂສ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ສປິ ປຕ຺ຕວິສ຺ສຏ຺ຐຏ຺ຐານເມວ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ມຊ຺ຌິໂມ ປຸຣໂຕ ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ວາ ອາຫຏມ຺ປິ ປຏິກ຺ກມນໍ ອາຫຏມ຺ປິ ຄຓ຺ຫຕິ, ປຕ຺ຕທ຺ວາເຣປິ ປຕ຺ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ນ ປນ ຠິກ຺ຂໍ ອາຄມຍມາໂນ ນິສີທຕິ. ເອວໍ ໂສ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປິຓ຺ຑປາຕິກສ຺ສ ອນຸໂລເມຕິ. ມຸທຸໂກ ຕໍ ທິວສໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອາຄເມຕິ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ໂລລຸປ຺ປຈາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນມຕ຺ເຕ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ກຸເລສຸ ນິຈ຺ຈນວກຕາ, ຈນ຺ທູປມຕາ, ກຸລມຈ຺ເຉຣປ຺ປຫານໍ, ສມານຸກມ຺ປິຕາ, ກຸລູປກາທີນວາຠາໂວ, ອວ຺ຫານານຠິນນ຺ທນາ, ອຠິຫາເຣນ ອນຕ຺ຖິກຕາ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ອນຸໂລມວຸຕ຺ຕິຕາຕິ.

ຈນ຺ທູປໂມ ນິຈ຺ຈນໂວ ກຸເລສຸ,

ອມຈ຺ຉຣີ ສພ຺ພສມານຸກມ຺ໂປ;

ກຸລູປກາທີນວວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ,

ໂຫຕີຘ ຠິກ຺ຂຸ ສປທານຈາຣີ.

ໂລລຸປ຺ປຈາຣຎ຺ຈ ປຫາຍ ຕສ຺ມາ,

ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸ ຍຸຄມຕ຺ຕທສ຺ສີ;

ອາກງ຺ຂມາໂນ ຠຸວິ ເສຣິຈາຣໍ,

ຈເຣຍ຺ຍ ຘີໂຣ ສປທານຈາຣນ຺ຕິ.

ອຍໍ ສປທານຈາຣິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໕. ເອກາສນິກງ຺ຄກຖາ

໒໘. ເອກາສນິກງ຺ຄມ຺ປິ ‘‘ນານາສນໂຠຊນໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ເອກາສນິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ເອກາສນິເກນ ອາສນສາລາຍໍ ນິສີທນ຺ເຕນ ເຖຣາສເນ ອນິສີທິຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ມຍ຺ຫໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຕິຣູປໍ ອາສນໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສຈສ຺ສ ວິປ຺ປກເຕ ໂຠຊເນ ອາຈຣິໂຍ ວາ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອຸຏ຺ຐາຍ ວຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕິປິຏກຈູຬາຠຍຕ຺ເຖໂຣ ປນາຫ ‘‘ອາສນໍ ວາ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ ໂຠຊນໍ ວາ, ອຍຎ຺ຈ ວິປ຺ປກຕໂຠຊໂນ, ຕສ຺ມາ ວຕ຺ຕໍ ກໂຣຕຸ, ໂຠຊນໍ ປນ ມາ ຠຸຎ຺ຊຕູ’’ຕິ. ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປໍ ວາ ໂຫຕຸ ພຫຸ ວາ, ຍມ຺ຫິ ໂຠຊເນ ຫຕ຺ຖໍ ໂອຕາເຣຕິ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ສເຈປິ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ເຖເຣນ ນ ກິຎ຺ຈິ ຠຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ສປ຺ປິອາທີນິ ອາຫຣນ຺ຕິ, ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖເມວ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ນ ອາຫາຣຕ຺ຖໍ. ມຊ຺ຌິໂມ ຍາວ ປຕ຺ເຕ ຠຕ຺ຕໍ ນ ຂີຍຕິ, ຕາວ ອຎ຺ຎໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ລຠຕິ. ອຍຎ຺ຫິ ໂຠຊນປຣິຍນ຺ຕິໂກ ນາມ ໂຫຕິ. ມຸທຸໂກ ຍາວ ອາສນາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ ຕາວ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ລຠຕິ. ໂສ ຫິ ອຸທກປຣິຍນ຺ຕິໂກ ວາ ໂຫຕິ ຍາວ ປຕ຺ຕໂຘວນໍ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ ຕາວ ຠຸຎ຺ຊນໂຕ, ອາສນປຣິຍນ຺ຕິໂກ ວາ ຍາວ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ ຕາວ ຠຸຎ຺ຊນໂຕ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ນານາສນໂຠຊນໍ ຠຸຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ອປ຺ປາພາຘຕາ, ອປ຺ປາຕງ຺ກຕາ, ລຫຸຏ຺ຐານໍ, ພລໍ, ຜາສຸວິຫາໂຣ, ອນຕິຣິຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ ອນາປຕ຺ຕິ, ຣສຕຓ຺ຫາວິໂນທນໍ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ອນຸໂລມວຸຕ຺ຕິຕາຕິ.

ເອກາສນໂຠຊເນ ຣຕໍ,

ນ ຍຕິໍ ໂຠຊນປຈ຺ຈຍາ ຣຸຊາ;

ວິສຫນ຺ຕິ ຣເສ ອໂລລຸໂປ,

ປຣິຫາເປຕິ ນ ກມ຺ມມຕ຺ຕໂນ.

ອິຕິ ຜາສຸວິຫາຣກາຣເຓ,

ສຸຈິສລ຺ເລຂຣຕູປເສວິເຕ;

ຊນເຍຖ ວິສຸທ຺ຘມານໂສ,

ຣຕິເມກາສນໂຠຊເນ ຍຕີຕິ.

ອຍໍ ເອກາສນິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໖. ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄກຖາ

໒໙. ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄມ຺ປິ ‘‘ທຸຕິຍກຠາຊນໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິເກນ ຍາຄຸປານກາເລ ຠາຊເນ ຐເປຕ຺ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ລທ຺ເຘ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ວາ ປຐມໍ ຂາທິຕພ຺ພໍ, ຍາຄຸ ວາ ປາຕພ຺ພາ. ສເຈ ປນ ຍາຄຸຍໍ ປກ຺ຂິປຕິ, ປູຕິມຈ຺ຉກາທິມ຺ຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ປກ຺ຂິຕ຺ເຕ ຍາຄຸ ປຏິກູລາ ໂຫຕິ, ອປ຺ປຏິກູລເມວ ຈ ກຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕສ຺ມາ ຕຖາຣູປໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສນ຺ຘາຍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປນ ມຘຸສກ຺ກຣາທິກໍ ອປ຺ປຏິກູລໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ ຈ ປມາຓຍຸຕ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພໍ. ອາມກສາກໍ ຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຖາ ປນ ອກຕ຺ວາ ປຕ຺ເຕເຍວ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ທຸຕິຍກຠາຊນສ຺ສ ປນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎໍ ຣຸກ຺ຂປຓ຺ຓມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ຐສ຺ສ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອຸຈ຺ຉຸຂາທນກາລາ ກຈວຣມ຺ປິ ຉຑ຺ເຑຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ໂອທນປິຓ຺ຑມຈ຺ຉມໍສປູເວປິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຂາທິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຂາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຫຕ຺ຖໂຍຄີ ນາເມສ. ມຸທຸໂກ ປນ ປຕ຺ຕໂຍຄີ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຍໍ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕຸໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ຫຕ຺ເຖນ ວາ ທນ຺ເຕຫິ ວາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຂາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ທຸຕິຍກຠາຊນໍ ສາທິຕກ຺ຂເຓ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ນານາຣສຕຓ຺ຫາວິໂນທນໍ. ອຕ຺ຣິຈ຺ຉຕາຍ ປຫານໍ, ອາຫາເຣ ປໂຍຊນມຕ຺ຕທສ຺ສິຕາ, ຖາລກາທິປຣິຫຣຓເຂທາຠາໂວ, ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໂຠຊິຕາ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ອນຸໂລມວຸຕ຺ຕິຕາຕິ.

ນານາຠາຊນວິກ຺ເຂປໍ, ຫິຕ຺ວາ ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕໂລຈໂນ;

ຂຓນ຺ໂຕ ວິຍ ມູລານິ, ຣສຕຓ຺ຫາຍ ສຸພ຺ພໂຕ.

ສຣູປໍ ວິຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິໍ, ຘາຣຍນ຺ໂຕ ສຸມານໂສ;

ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ ອາຫາຣໍ, ໂກ ອຎ຺ໂຎ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິໂກຕິ.

ອຍໍ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໗. ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄກຖາ

໓໐. ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄມ຺ປິ ‘‘ອຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິເກນ ປວາເຣຕ຺ວາ ປຸນ ໂຠຊນໍ ກປ຺ປິຍໍ ກາເຣຕ຺ວາ ນ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ຍສ຺ມາ ປຐມປິຓ຺ເຑ ປວາຣຓາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມິໍ ປນ ອຊ຺ໂຌຫຣິຍມາເນ ອຎ຺ຎໍ ປຏິກ຺ຂິປໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ປວາຣິໂຕ ປຐມປິຓ຺ຑໍ ອຊ຺ໂຌຫຣິຕ຺ວາ ທຸຕິຍປິຓ຺ຑໍ ນ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ມຊ຺ຌິໂມ ຍສ຺ມິໍ ໂຠຊເນ ປວາຣິໂຕ, ຕເທວ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ມຸທຸໂກ ປນ ຍາວ ອາສນາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ ຕາວ ຠຸຎ຺ຊຕິ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ປວາຣິຕານໍ ກປ຺ປິຍໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ອນຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນາປຕ຺ຕິຍາ ທູຣຠາໂວ, ໂອທຣິກຕ຺ຕາຠາໂວ, ນິຣາມິສສນ຺ນິຘິຕາ, ປຸນ ປຣິເຍສນາຍ ອຠາໂວ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ອນຸໂລມວຸຕ຺ຕິຕາຕິ.

ປຣິເຍສນາຍ ເຂທໍ, ນ ຍາຕິ ນ ກໂຣຕິ ສນ຺ນິຘິໍ ຘີໂຣ;

ໂອທຣິກຕ຺ຕໍ ປຊຫຕິ, ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິໂກ ໂຍຄີ.

ຕສ຺ມາ ສຸຄຕປສຕ຺ຖໍ, ສນ຺ໂຕສຄຸຓາທິວຸຑ຺ຒິສຎ຺ຊນນໍ;

ໂທເສ ວິຘຸນິຕຸກາໂມ, ຠເຊຍ຺ຍ ໂຍຄີ ຘຸຕງ຺ຄມິທນ຺ຕິ.

ອຍໍ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໘. ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄກຖາ

໓໑. ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄມ຺ປິ ‘‘ຄາມນ຺ຕເສນາສນໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຄາມນ຺ຕເສນາສນໍ ປຫາຍ ອຣຎ຺ເຎ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ສທ຺ຘິໍ ອຸປຈາເຣນ ຄາໂມເຍວ ຄາມນ຺ຕເສນາສນໍ.

ຄາໂມ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ເອກກຸຏິໂກ ວາ ອເນກກຸຏິໂກ ວາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ວາ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ວາ ສມນຸສ຺ໂສ ວາ ອມນຸສ຺ໂສ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ອຕິເຣກຈາຕຸມາສນິວິຏ຺ໂຐ ໂຍ ໂກຈິ ສຕ຺ໂຖປິ.

ຄາມູປຈາໂຣ ນາມ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ສເຈ ອນຸຣາຘປຸຣສ຺ເສວ ທ຺ເວ ອິນ຺ທຂີລາ ໂຫນ຺ຕິ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣິເມ ອິນ຺ທຂີເລ ຐິຕສ຺ສ ຖາມມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເລຑ຺ຑຸປາໂຕ. ຕສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ ຍຖາ ຕຣຸຓມນຸສ຺ສາ ອຕ຺ຕໂນ ພລໍ ທສ຺ເສນ຺ຕາ ພາຫໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ເລຑ຺ຑຸໍ ຂິປນ຺ຕິ, ເອວໍ ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ເລຑ຺ຑຸສ຺ສ ປຕນຏ຺ຐານພ຺ຠນ຺ຕຣນ຺ຕິ ວິນຍຘຣາ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິກາ ປນ ກາກນິວາຣຓນິຍເມນ ຂິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ວທນ຺ຕິ. ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຄາເມ ຍໍ ສພ຺ພປຈ຺ຈນ຺ຕິມສ຺ສ ຆຣສ຺ສ ທ຺ວາເຣ ຐິໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ຠາຊເນນ ອຸທກໍ ຉຑ຺ເຑຕິ, ຕສ຺ສ ປຕນຏ຺ຐານໍ ຆຣູປຈາໂຣ. ຕໂຕ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເອໂກ ເລຑ຺ຑຸປາໂຕ ຄາໂມ, ທຸຕິໂຍ ຄາມູປຈາໂຣ.

ອຣຎ຺ຎໍ ປນ ວິນຍປຣິຍາເຍ ຕາວ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ຄາມຎ຺ຈ ຄາມູປຈາຣຎ຺ຈ ສພ຺ພເມຕໍ ອຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໙໒) ວຸຕ຺ຕໍ. ອຠິຘມ຺ມປຣິຍາເຍ ‘‘ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຫິ ອິນ຺ທຂີລາ, ສພ຺ພເມຕໍ ອຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ (ວິຠ. ໕໒໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິກປຣິຍາເຍ ‘‘ອາຣຎ຺ຎກໍ ນາມ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຈຘນຸສຕິກໍ ປຈ຺ຉິມ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ລກ຺ຂຓໍ. ຕໍ ອາໂຣປິເຕນ ອາຈຣິຍຘນຸນາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອິນ຺ທຂີລໂຕ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ປຐມເລຑ຺ຑຸປາຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ວິຫາຣປຣິກ຺ເຂປາ ມິນິຕ຺ວາ ວວຕ຺ຖເປຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ປນ ວິຫາໂຣ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຍໍ ສພ຺ພປຐມໍ ເສນາສນໍ ວາ ຠຕ຺ຕສາລາ ວາ ຘຸວສນ຺ນິປາຕຏ຺ຐານໍ ວາ ໂພຘິ ວາ ເຈຕິຍໍ ວາ ທູເຣ ເຈປິ ເສນາສນໂຕ ໂຫຕິ, ຕໍ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ມິນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິນຍຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຊ຺ຌິມຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ວິຫາຣສ຺ສປິ ຄາມສ຺ເສວ ອຸປຈາຣໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອຸຠິນ຺ນໍ ເລຑ຺ຑຸປາຕານໍ ອນ຺ຕຣາ ມິນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິທເມຕ຺ຖ ປມາຓໍ.

ສເຈປິ ອາສນ຺ເນ ຄາໂມ ໂຫຕິ, ວິຫາເຣ ຐິເຕຫິ ມານຸສການໍ ສທ຺ໂທ ສຸຍ຺ຍຕິ, ປພ຺ພຕນທີອາທີຫິ ປນ ອນ຺ຕຣິຕຕ຺ຕາ ນ ສກ຺ກາ ອຸຊຸໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ໂຍ ຕສ຺ສ ປກຕິມຄ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ສເຈປິ ນາວາຍ ສຎ຺ຈຣິຕພ຺ໂພ, ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ປຎ຺ຈຘນຸສຕິກໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປນ ອາສນ຺ນຄາມສ຺ສ ອງ຺ຄສມ຺ປາທນຕ຺ຖໍ ຕໂຕ ຕໂຕ ມຄ຺ຄໍ ປິທຫຕິ, ອຍໍ ຘຸຕງ຺ຄໂຈໂຣ ໂຫຕິ.

ສເຈ ປນ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ອາຈຣິໂຍ ວາ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ, ເຕນ ອຣຎ຺ເຎ ສປ຺ປາຍໍ ອລຠນ຺ເຕນ ຄາມນ຺ຕເສນາສນໍ ເນຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ. ກາລສ຺ເສວ ປນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຣຸຓຸຏ຺ຐານເວລາຍໍ ເຕສໍ ອາພາໂຘ ວຑ຺ຒຕິ, ເຕສໍເຍວ ກິຈ຺ຈໍ ກາຕພ຺ພໍ. ນ ຘຸຕງ຺ຄສຸທ຺ຘິເກນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ເຐນ ສພ຺ພກາລໍ ອຣຎ຺ເຎ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ມຊ຺ຌິໂມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວສ຺ສິເກ ມາເສ ຄາມນ຺ເຕ ວສິຕຸໍ ລຠຕິ. ມຸທຸໂກ ເຫມນ຺ຕິເກປິ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ຍຖາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ກາເລ ອຣຎ຺ຎໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄາມນ຺ຕເສນາສເນ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ສຸຓນ຺ຕານໍ ອຣຸເຓ ອຸຏ຺ຐິເຕປິ ຘຸຕງ຺ຄໍ ນ ຠິຊ຺ຊຕິ. ສຸຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ອຸຏ຺ຐິເຕປິ ນ ຠິຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ປນ ອຸຏ຺ຐິເຕປິ ຘມ຺ມກຖິເກ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມາຕິ ນິທ຺ທາຍນ຺ຕານໍ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຣຸຈິຍາ ຄາມນ຺ຕເສນາສເນ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐເປນ຺ຕິ, ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ຠພ຺ໂພ ອລທ຺ຘໍ ວາ ສມາຘິໍ ປຏິລທ຺ຘຸໍ ລທ຺ຘໍ ວາ ຣກ຺ຂິຕຸໍ, ສຕ຺ຖາປິສ຺ສ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ເຕນາຫໍ, ນາຄິຕ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫມິ ອຣຎ຺ຎວິຫາເຣນາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໖.໔໒; ໘.໘໖). ປນ຺ຕເສນາສນວາສິໂນ ຈສ຺ສ ອສປ຺ປາຍຣູປາທໂຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ວິກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ວິຄຕສນ຺ຕາໂສ ໂຫຕິ, ຊີວິຕນິກນ຺ຕິໍ ຊຫຕິ, ປວິເວກສຸຂຣສໍ ອສ຺ສາເທຕິ, ປໍສຸກູລິກາທິຠາໂວປິ ຈສ຺ສ ປຕິຣູໂປ ໂຫຕີຕິ.

ປວິວິຕ຺ໂຕ ອສໍສຏ຺ໂຐ, ປນ຺ຕເສນາສເນ ຣໂຕ;

ອາຣາຘຍນ຺ໂຕ ນາຖສ຺ສ, ວນວາເສນ ມານສໍ.

ເອໂກ ອຣຎ຺ເຎ ນິວສໍ, ຍໍ ສຸຂໍ ລຠເຕ ຍຕິ;

ຣສໍ ຕສ຺ສ ນ ວິນ຺ທນ຺ຕິ, ອປິ ເທວາ ສອິນ຺ທກາ.

ປໍສຸກູລຎ຺ຈ ເອໂສວ, ກວຈໍ ວິຍ ຘາຣຍໍ;

ອຣຎ຺ຎສງ຺ຄາມຄໂຕ, ອວເສສຘຸຕາຍຸໂຘ.

ສມຕ຺ໂຖ ນຈິຣສ຺ເສວ, ເຊຕຸໍ ມາຣໍ ສວາຫິນິໍ;

ຕສ຺ມາ ອຣຎ຺ຎວາສມ຺ຫິ, ຣຕິໍ ກຍິຣາຖ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ.

ອຍໍ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ເຄ ສມາທານວິຘານປ຺ປເຠທເຠທານິສໍສວຓ຺ຓນາ.

໙. ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄກຖາ

໓໒. ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄມ຺ປິ ‘‘ຉນ຺ນໍ ປຏິກ຺ຂິປາມິ, ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ອິເມສໍ ອຎ຺ຎຕຣວຈເນນ ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ເຕນ ປນ ຣຸກ຺ຂມູລິເກນ ສີມນ຺ຕຣິກຣຸກ຺ຂໍ, ເຈຕິຍຣຸກ຺ຂໍ, ນິຍ຺ຍາສຣຸກ຺ຂໍ, ຜລຣຸກ຺ຂໍ, ວຄ຺ຄຸລິຣຸກ຺ຂໍ, ສຸສິຣຣຸກ຺ຂໍ, ວິຫາຣມຊ຺ເຌ ຐິຕຣຸກ຺ຂນ຺ຕິ ອິເມ ຣຸກ຺ເຂ ວິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວິຫາຣປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຐິຕຣຸກ຺ໂຂ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອິທມສ຺ສ ວິຘານໍ.

ປເຠທໂຕ ປນ ອຍມ຺ປິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ຍຖາຣຸຈິຕໍ ຣຸກ຺ຂໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິຊຄ຺ຄາເປຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ປາເທນ ປຓ຺ຓສຏໍ ອປເນຕ຺ວາ ວສິຕພ຺ພໍ. ມຊ຺ຌິໂມ ຕໍ ຐານໍ ສມ຺ປຕ຺ເຕຫິເຍວ ປຏິຊຄ຺ຄາເປຕຸໍ ລຠຕິ. ມຸທຸເກນ ອາຣາມິກສມຓຸທ຺ເທເສ ປກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ໂສຘາເປຕ຺ວາ ສມໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ວາລຸກໍ ໂອກິຣາເປຕ຺ວາ ປາກາຣປຣິກ຺ເຂປໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ໂຍຊາເປຕ຺ວາ ວສິຕພ຺ພໍ. ມຫທິວເສ ປນ ຣຸກ຺ຂມູລິເກນ ຕຕ຺ຖ ອນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ຐາເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ຉນ຺ເນ ວາສໍ ກປ຺ປິຕກ຺ຂເຓ ຘຸຕງ຺ຄໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ຊານິຕ຺ວາ ຉນ຺ເນ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາປິຕມຕ຺ເຕຕິ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣຠາຓກາ. ອຍເມຕ຺ຖ ເຠໂທ.

ອຍໍ ປນານິສໍໂສ, ຣຸກ຺ຂມູລເສນາສນໍ ນິສ຺ສາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຕິ (ມຫາວ. ໑໒໘) ວຈນໂຕ ນິສ຺ສຍານຸຣູປປຏິປຕ຺ຕິສພ຺ຠາໂວ, ອປ຺ປານິ ເຈວ ສຸລຠານິ ຈ ຕານິ ຈ ອນວຊ຺ຊານີຕິ (ອ. ນິ. ໔.໒໗; ອິຕິວຸ. ໑໐໑) ຠຄວຕາ ສໍວຓ຺ຓິຕປຈ຺ຈຍຕາ, ອຠິຓ຺ຫໍ ຕຣຸປຓ຺ຓວິກາຣທສ຺ສເນນ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາສມຸຏ຺ຐາປນຕາ, ເສນາສນມຈ຺ເຉຣກມ຺ມາຣາມຕານໍ ອຠາໂວ, ເທວຕາຫິ ສຫວາສິຕາ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທີນໍ ອນຸໂລມວຸຕ຺ຕິຕາຕິ.

ວຓ຺ຓິໂຕ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ເຐນ, ນິສ຺ສໂຍຕິ ຈ ຠາສິໂຕ;

ນິວາໂສ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ, ຣຸກ຺ຂມູລສໂມ ກຸໂຕ.

ອາວາສມຈ຺ເຉຣຫເຣ, ເທວຕາ ປຣິປາລິເຕ;

ປວິວິຕ຺ເຕ ວສນ຺ໂຕ ຫິ, ຣຸກ຺ຂມູລມ຺ຫິ ສຸພ຺ພໂຕ.

ອຠິຣຕ຺ຕານິ ນີລານິ, ປຓ຺ຑູນິ ປຕິຕານິ ຈ;

ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຕຣຸປຓ຺ຓານິ, ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ ປນູທຕິ.