ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘກຖາ

໔໕໘. ຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈິ ອຠິສງ຺ຂຣຓລກ຺ຂຓໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ, ເອຕ຺ຖ ອຠິສງ຺ຂຣຓລກ຺ຂຓໍ ນາມ ຣາສິກຣຓລກ຺ຂຓໍ. ກິໍ ປນ ຕນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣາເຍວ. ຍຖາຫ – ‘‘ສງ຺ຂຕມຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໗໙). ເຕ ອຠິສງ຺ຂຣຓລກ຺ຂຓາ, ອາຍູຫນຣສາ, ວິປ຺ຜາຣປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ເສສຂນ຺ຘຕ຺ຕຍປທຏ຺ຐານາ.

ເອວໍ ລກ຺ຂຓາທິໂຕ ເອກວິຘາປິ ຈ ຊາຕິວເສນ ຕິວິຘາ ກຸສລາ, ອກຸສລາ, ອພ຺ຍາກຕາຕິ. ເຕສຸ ກຸສລວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ກຸສລາ. ອກຸສລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອກຸສລາ. ອພ຺ຍາກຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາກຕາ.

ຕຕ຺ຖ ກາມາວຈຣປຐມກຸສລວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຕາວ ນິຍຕາ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ສຕ຺ຕວີສຕິ, ເຍວາປນກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ, ອນິຍຕາ ປຎ຺ຈາຕິ ຉຕ຺ຕິໍສ. ຕຕ຺ຖ ຜສ຺ໂສ, ເຈຕນາ, ວິຕກ຺ໂກ, ວິຈາໂຣ, ປີຕິ, ວີຣິຍໍ, ຊີວິຕໍ, ສມາຘິ, ສທ຺ຘາ, ສຕິ, ຫິຣີ, ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ, ອໂລໂຠ, ອໂທໂສ, ອໂມໂຫ, ກາຍປສ຺ສທ຺ຘິ, ຈິຕ຺ຕປສ຺ສທ຺ຘິ, ກາຍລຫຸຕາ, ຈິຕ຺ຕລຫຸຕາ, ກາຍມຸທຸຕາ, ຈິຕ຺ຕມຸທຸຕາ, ກາຍກມ຺ມຎ຺ຎຕາ, ຈິຕ຺ຕກມ຺ມຎ຺ຎຕາ, ກາຍປາຄຸຎ຺ຎຕາ, ຈິຕ຺ຕປາຄຸຎ຺ຎຕາ, ກາຍຸຊຸກຕາ, ຈິຕ຺ຕຸຊຸກຕາຕິ ອິເມ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ສຕ຺ຕວີສຕິ (ຘ. ສ. ໑; ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໑ ເຍວາປນກວຓ຺ຓນາ). ຉນ຺ໂທ, ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ມນສິກາໂຣ, ຕຕ຺ຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາຕິ ອິເມ ເຍວາປນກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໑ ເຍວາປນກວຓ຺ຓນາ). ກຣຸຓາ, ມຸທິຕາ, ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕວິຣຕິ, ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕວິຣຕິ, ມິຈ຺ຉາຊີວວິຣຕີຕິ ອິເມ ອນິຍຕາ ປຎ຺ຈ. ເອເຕ ຫິ ກທາຈິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາປິ ຈ ນ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ.

໔໕໙. ຕຕ຺ຖ ຜຸສຕີຕິ ຜສ຺ໂສ. ສ຺ວາຍໍ ຜຸສນລກ຺ຂໂຓ. ສງ຺ຆຏ຺ຏນຣໂສ, ສນ຺ນິປາຕປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ອາປາຖຄຕວິສຍປທຏ຺ຐາໂນ. ອຍຎ຺ຫິ ອຣູປຘມ຺ໂມປິ ສມາໂນ ອາຣມ຺ມເຓ ຜຸສນາກາເຣເນວ ປວຕ຺ຕຕິ. ເອກເທເສນ ຈ ອນລ຺ລິຍມາໂນປິ ຣູປໍ ວິຍ ຈກ຺ຂຸ, ສທ຺ໂທ ວິຍ ຈ ໂສຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ສງ຺ຆຏ຺ເຏຕິ, ຕິກສນ຺ນິປາຕສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ກາຣຓສ຺ສ ວເສນ ປເວທິຕຕ຺ຕາ ສນ຺ນິປາຕປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ. ຕຊ຺ຊາສມນ຺ນາຫາເຣນ ເຈວ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍນ ຈ ປຣິກ຺ຂເຕ ວິສເຍ ອນນ຺ຕຣາເຍເນວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ອາປາຖຄຕວິສຍປທຏ຺ຐາໂນຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເວທນາຘິຏ຺ຐານຠາວໂຕ ປນ ນິຈ຺ຈມ຺ມຄາວີ (ສໍ. ນິ. ໒.໖໓) ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໔໖໐. ເຈຕຍຕີຕິ ເຈຕນາ. ອຠິສນ຺ທຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສາ ເຈຕນາຠາວລກ຺ຂຓາ, ອາຍູຫນຣສາ, ສໍວິທຫນປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ ສກິຈ຺ຈປຣກິຈ຺ຈສາຘິກາ ເຊຏ຺ຐສິສ຺ສມຫາວຑ຺ຒກີອາທໂຍ ວິຍ. ອຈ຺ຈາຍິກກມ຺ມານຸສ຺ສຣຓາທີສຸ ຈ ປນາຍໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ອຸສ຺ສຫນຠາເວນ ປວຕ຺ຕມານາ ປາກຏາ ໂຫຕິ.

ວິຕກ຺ກວິຈາຣປີຕີສຸ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ປຖວີກສິຓນິທ຺ເທເສ ປຐມຊ຺ຌານວຓ຺ຓນາຍໍ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໗໑) ວຸຕ຺ຕເມວ.

໔໖໑. ວີຣຠາໂວ ວີຣິຍໍ. ຕໍ ອຸສ຺ສຫນລກ຺ຂຓໍ, ສຫຊາຕານໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນຣສໍ, ອສໍສີທນຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ. ‘‘ສໍວິຄ຺ໂຄ ໂຍນິໂສ ປທຫຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໑໑໓) ວຈນໂຕ ສໍເວຄປທຏ຺ຐານໍ, ວີຣິຍາຣມ຺ຠວຕ຺ຖຸປທຏ຺ຐານໍ ວາ, ສມ຺ມາ ອາຣທ຺ຘໍ ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ມູລໍ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໔໖໒. ຊີວນ຺ຕິ ເຕນ, ສຍໍ ວາ ຊີວຕິ, ຊີວນມຕ຺ຕເມວ ວາ ຕນ຺ຕິ ຊີວິຕໍ. ລກ຺ຂຓາທີນິ ປນສ຺ສ ຣູປຊີວິເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຕຎ຺ຫິ ຣູປຘມ຺ມານໍ ຊີວິຕໍ, ອິທໍ ອຣູປຘມ຺ມານນ຺ຕິ ອິທເມເວຕ຺ຖ ນານາກຣຓໍ.

໔໖໓. ອາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ສມໍ ອາຘິຍຕິ, ສມ຺ມາ ວາ ອາຘິຍຕິ, ສມາຘານມຕ຺ຕເມວ ວາ ເອຕໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ສມາຘິ. ໂສ ອວິສາຣລກ຺ຂໂຓ, ອວິກ຺ເຂປລກ຺ຂໂຓ ວາ, ສຫຊາຕານໍ ສມ຺ປິຓ຺ຑນຣໂສ ນ຺ຫານິຍຈຸຓ຺ຓານໍ ອຸທກໍ ວິຍ, ອຸປສມປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ວິເສສໂຕ ສຸຂປທຏ຺ຐາໂນ, ນິວາເຕ ທີປຈ຺ຈີນໍ ຐິຕິ ວິຍ ເຈຕໂສ ຐິຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໔໖໔. ສທ຺ທຫນ຺ຕິ ເອຕາຍ, ສຍໍ ວາ ສທ຺ທຫຕິ, ສທ຺ທຫນມຕ຺ຕເມວ ວາ ເອສາຕິ ສທ຺ຘາ. ສາ ສທ຺ທຫນລກ຺ຂຓາ, ໂອກປ຺ປນລກ຺ຂຓາ ວາ, ປສາທນຣສາ ອຸທກປ຺ປສາທກມຓິ ວິຍ, ປກ຺ຂນ຺ທນຣສາ ວາ ໂອຆຸຕ຺ຕຣໂຓ ວິຍ. ອກາລຸສ຺ສິຍປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ອຘິມຸຕ຺ຕິປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ ວາ, ສທ຺ເຘຍ຺ຍວຕ຺ຖຸປທຏ຺ຐານາ, ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນາທິໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄ(ທີ. ນິ. ໓.໓໑໑; ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໐໑) ປທຏ຺ຐານາ ວາ, ຫຕ຺ຖວິຕ຺ຕພີຊານິ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໖໕. ສຣນ຺ຕິ ຕາຍ, ສຍໍ ວາ ສຣຕິ ສຣຓມຕ຺ຕເມວ ວາ ເອສາຕິ ສຕິ. ສາ ອປິລາປນລກ຺ຂຓາ, ອສມ຺ໂມສຣສາ, ອາຣກ຺ຂປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ວິສຍາຠິມຸຂຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ ວາ, ຖິຣສຎ຺ຎາປທຏ຺ຐານາ, ກາຍາທິສຕິປຏ຺ຐານປທຏ຺ຐານາ ວາ. ອາຣມ຺ມເຓ ທຬ຺ຫປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ປນ ເອສິກາ ວິຍ, ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣາທິຣກ຺ຂຓໂຕ ໂທວາຣິໂກ ວິຍ ຈ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໖໖. ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີຫິ ຫິຣິຍຕີຕິ ຫິຣີ. ລຊ຺ຊາເຍຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເຕຫິເຍວ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຕີຕິ ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ. ປາປໂຕ ອຸພ຺ເພຄສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕຕ຺ຖ ປາປໂຕ ຊິຄຸຈ຺ຉນລກ຺ຂຓາ ຫິຣີ. ອຸຕ຺ຕາສນລກ຺ຂຓໍ ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ. ລຊ຺ຊາກາເຣນ ປາປານໍ ອກຣຓຣສາ ຫິຣີ. ອຸຕ຺ຕາສາກາເຣນ ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ. ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣເນວ ຈ ປາປໂຕ ສງ຺ໂກຈນປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ ເອຕາ, ອຕ຺ຕຄາຣວປຣຄາຣວປທຏ຺ຐານາ. ອຕ຺ຕານໍ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ຫິຣິຍາ ປາປໍ ຊຫາຕິ ກຸລວຘູ ວິຍ. ປຣໍ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ໂອຕ຺ຕປ຺ເປນ ປາປໍ ຊຫາຕິ ເວສິຍາ ວິຍ. ອິເມ ຈ ປນ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ໂລກປາລກາຕິ (ອ. ນິ. ໒.໙) ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໖໗. ນ ລຸພ຺ຠນ຺ຕິ ເຕນ, ສຍໍ ວາ ນ ລຸພ຺ຠຕິ, ອລຸພ຺ຠນມຕ຺ຕເມວ ວາ ຕນ຺ຕິ ອໂລໂຠ. ອໂທສາໂມເຫສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕສຸ ອໂລໂຠ ອາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອເຄຘລກ຺ຂໂຓ, ອລຄ຺ຄຠາວລກ຺ຂໂຓ ວາ ກມລທເລ ຊລພິນ຺ທຸ ວິຍ. ອປຣິຄ຺ຄຫຣໂສ ມຸຕ຺ຕຠິກ຺ຂຸ ວິຍ, ອນລ຺ລີນຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ ອສຸຈິມ຺ຫິ ປຕິຕປຸຣິໂສ ວິຍ.

໔໖໘. ອໂທໂສ ອຈຓ຺ຑິກ຺ກລກ຺ຂໂຓ, ອວິໂຣຘລກ຺ຂໂຓ ວາ ອນຸກູລມິຕ຺ໂຕ ວິຍ, ອາຆາຕວິນຍຣໂສ, ປຣິຬາຫວິນຍຣໂສ ວາ ຈນ຺ທນໍ ວິຍ, ໂສມ຺ມຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ ວິຍ.

໔໖໙. ອໂມໂຫ ຍຖາສຠາວປຏິເວຘລກ຺ຂໂຓ, ອກ຺ຂລິຕປຏິເວຘລກ຺ຂໂຓ ວາ ກຸສລິສ຺ສາສຂິຕ຺ຕອຸສຸປຏິເວໂຘ ວິຍ, ວິສໂຍຠາສນຣໂສ ປທີໂປ ວິຍ. ອສມ຺ໂມຫປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ ອຣຎ຺ຎຄຕສຸເທສໂກ ວິຍ. ຕໂຍປິ ເຈເຕ ສພ຺ພກຸສລານໍ ມູລຠູຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໗໐. ກາຍສ຺ສ ປສ຺ສມ຺ຠນໍ ກາຍປສ຺ສທ຺ຘິ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປສ຺ສມ຺ຠນໍ ຈິຕ຺ຕປສ຺ສທ຺ຘິ. ກາໂຍຕິ ເຈຕ຺ຖ ເວທນາທໂຍ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ. ອຸໂຠປິ ປເນຕາ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖວູປສມລກ຺ຂຓາ ກາຍຈິຕ຺ຕປສ຺ສທ຺ຘິໂຍ, ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖນິມທ຺ທນຣສາ, ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ອປຣິປ຺ຜນ຺ທນສີຕິຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ກາຍຈິຕ຺ຕປທຏ຺ຐານາ. ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ອວູປສມກຣອຸທ຺ຘຈ຺ຈາທິກິເລສປຏິປກ຺ຂຠູຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກາຍສ຺ສ ລຫຸຠາໂວ ກາຍລຫຸຕາ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ລຫຸຠາໂວ ຈິຕ຺ຕລຫຸຕາ. ຕາ ກາຍຈິຕ຺ຕຄຣຸຠາວວູປສມລກ຺ຂຓາ, ກາຍຈິຕ຺ຕຄຣຸຠາວນິມທ຺ທນຣສາ, ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ອທນ຺ຘຕາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ກາຍຈິຕ຺ຕປທຏ຺ຐານາ. ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ຄຣຸຠາວກຣຖິນມິທ຺ຘາທິກິເລສປຏິປກ຺ຂຠູຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກາຍສ຺ສ ມຸທຸຠາໂວ ກາຍມຸທຸຕາ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ມຸທຸຠາໂວ ຈິຕ຺ຕມຸທຸຕາ. ຕາ ກາຍຈິຕ຺ຕຕ຺ຖມ຺ຠວູປສມລກ຺ຂຓາ, ກາຍຈິຕ຺ຕຖທ຺ຘຠາວນິມທ຺ທນຣສາ, ອປ຺ປຏິຆາຕປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ກາຍຈິຕ຺ຕປທຏ຺ຐານາ. ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ຖທ຺ຘຠາວກຣທິຏ຺ຐິມານາທິກິເລສປຏິປກ຺ຂຠູຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກາຍສ຺ສ ກມ຺ມຎ຺ຎຠາໂວ ກາຍກມ຺ມຎ຺ຎຕາ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ກມ຺ມຎ຺ຎຠາໂວ ຈິຕ຺ຕກມ຺ມຎ຺ຎຕາ. ຕາ ກາຍຈິຕ຺ຕາກມ຺ມຎ຺ຎຠາວວູປສມລກ຺ຂຓາ, ກາຍຈິຕ຺ຕາກມ຺ມຎ຺ຎຠາວນິມທ຺ທນຣສາ, ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມຓກຣຓສມ຺ປຕ຺ຕິປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ກາຍຈິຕ຺ຕປທຏ຺ຐານາ. ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ອກມ຺ມຎ຺ຎຠາວກຣາວເສສນີວຣຓາທິປຏິປກ຺ຂຠູຕາ, ປສາທນີຍວຕ຺ຖູສຸ ປສາທາວຫາ, ຫິຕກິຣິຍາສຸ ວິນິໂຍຄກ຺ຂມຠາວາວຫາ ສຸວຓ຺ຓວິສຸທ຺ຘິ ວິຍາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກາຍສ຺ສ ປາຄຸຎ຺ຎຠາໂວ ກາຍປາຄຸຎ຺ຎຕາ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປາຄຸຎ຺ຎຠາໂວ ຈິຕ຺ຕປາຄຸຎ຺ຎຕາ. ຕາ ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ອເຄລຎ຺ຎຠາວລກ຺ຂຓາ, ກາຍຈິຕ຺ຕເຄລຎ຺ຎນິມທ຺ທນຣສາ, ນິຣາທີນວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ກາຍຈິຕ຺ຕປທຏ຺ຐານາ. ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ເຄລຎ຺ຎກຣອສທ຺ຘິຍາທິປຏິປກ຺ຂຠູຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກາຍສ຺ສ ອຸຊຸກຠາໂວ ກາຍຸຊຸກຕາ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຊຸກຠາໂວ ຈິຕ຺ຕຸຊຸກຕາ. ຕາ ກາຍຈິຕ຺ຕອຊ຺ຊວລກ຺ຂຓາ, ກາຍຈິຕ຺ຕກຸຏິລຠາວນິມທ຺ທນຣສາ, ອຊິມ຺ຫຕາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ກາຍຈິຕ຺ຕປທຏ຺ຐານາ. ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ກຸຏິລຠາວກຣມາຍາສາເຐຍ຺ຍາທິປຏິປກ຺ຂຠູຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໗໑. ຉນ຺ໂທຕິ ກຕ຺ຕຸກາມຕາເຍຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕສ຺ມາ ໂສ ກຕ຺ຕຸກາມຕາລກ຺ຂໂຓ ຉນ຺ໂທ, ອາຣມ຺ມຓປຣິເຍສນຣໂສ, ອາຣມ຺ມເຓນ ອຕ຺ຖິກຕາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ຕເທວສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອາຣມ຺ມຓຄ຺ຄຫເຓ ອຍໍ ເຈຕໂສ ຫຕ຺ຖປ຺ປສາຣຓໍ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໔໗໒. ອຘິມຸຈ຺ຈນໍ ອຘິໂມກ຺ໂຂ. ໂສ ສນ຺ນິຏ຺ຐານລກ຺ຂໂຓ, ອສໍສປ຺ປນຣໂສ, ນິຈ຺ຉຍປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ສນ຺ນິຏ຺ເຐຍ຺ຍຘມ຺ມປທຏ຺ຐາໂນ, ອາຣມ຺ມເຓ ນິຈ຺ຈລຠາເວນ ອິນ຺ທຂີໂລ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໔໗໓. ກິຣິຍາ ກາໂຣ. ມນມ຺ຫິ ກາໂຣ ມນສິກາໂຣ. ປຸຣິມມນໂຕ ວິສທິສມນໍ ກໂຣຕີຕິປິ ມນສິກາໂຣ. ສ຺ວາຍໍ ອາຣມ຺ມຓປຏິປາທໂກ, ວີຖິປຏິປາທໂກ, ຊວນປຏິປາທໂກຕິ ຕິປ຺ປກາໂຣ.

ຕຕ຺ຖ ອາຣມ຺ມຓປຏິປາທໂກ ມນມ຺ຫິ ກາໂຣຕິ ມນສິກາໂຣ. ໂສ ສາຣຓລກ຺ຂໂຓ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມເຓ ສໍໂຍຊນຣໂສ, ອາຣມ຺ມຓາຠິມຸຂຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ອາຣມ຺ມຓປທຏ຺ຐາໂນ. ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘປຣິຍາປນ຺ໂນ, ອາຣມ຺ມຓປຏິປາທກຕ຺ເຕນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ສາຣຖິ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວີຖິປຏິປາທໂກຕິ ປນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຊວນປຏິປາທໂກຕິ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ນ ເຕ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕາ.

໔໗໔. ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາ ຕຕ຺ຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາ. ສາ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສມວາຫິຕລກ຺ຂຓາ, ອູນາຘິກຕານິວາຣຓຣສາ, ປກ຺ຂປາຕຸປຈ຺ເຉທນຣສາ ວາ, ມຊ຺ຌຕ຺ຕຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນຠາເວນ ສມປ຺ປວຕ຺ຕານໍ ອາຊານີຍານໍ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂກສາຣຖິ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກຣຸຓາມຸທິຕາ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣນິທ຺ເທເສ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໒໖໒) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ເກວລຎ຺ຫິ ຕາ ອປ຺ປນາປ຺ປຕ຺ຕາ ຣູປາວຈຣາ, ອິມາ ກາມາວຈຣາຕິ ອຍເມວ ວິເສໂສ.

ເກຈິ ປນ ເມຕ຺ຕຸເປກ຺ຂາໂຍປິ ອນິຍເຕສຸ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຕ຺ຖໂຕ ຫິ ອໂທໂສເຍວ ເມຕ຺ຕາ, ຕຕ຺ຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຸເປກ຺ຂາເຍວ ອຸເປກ຺ຂາຕິ.

໔໗໕. ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໂຕ ວິຣຕິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕວິຣຕິ. ເອສ ນໂຍ ເສສາສຸປິ. ລກ຺ຂຓາທິໂຕ ປເນຕາ ຕິສ຺ໂສປິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິວຕ຺ຖູນໍ ອວີຕິກ຺ກມລກ຺ຂຓາ, ອມທ຺ທນລກ຺ຂຓາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິວຕ຺ຖຸໂຕ ສງ຺ໂກຈນຣສາ, ອກິຣິຍປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ສທ຺ຘາຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທິຄຸຓປທຏ຺ຐານາ, ປາປກິຣິຍໂຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິມຸຂຠາວຠູຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໗໖. ອິຕິ ອິເມວ ຉຕ຺ຕິໍສ ສງ຺ຂາຣາ ປຐເມນ ກາມາວຈຣກຸສລວິຎ຺ຎາເຓນ ສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ປຐເມນ, ເອວໍ ທຸຕິເຍນາປິ. ສສງ຺ຂາຣຠາວມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ວິເສໂສ.

ຕຕິເຍນ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ອໂມຫໍ ອວເສສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ເຖນ. ສສງ຺ຂາຣຠາວມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ວິເສໂສ.

ປຐເມ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ປີຕິໍ ອວເສສາ ປຎ຺ຈເມນ ສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ປຎ຺ຈເມນ, ເອວໍ ຉຏ຺ເຐນາປິ. ສສງ຺ຂາຣຠາວມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ວິເສໂສ. ສຕ຺ຕເມນ ຈ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ອໂມຫໍ ອວເສສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຖາ ອຏ຺ຐເມນ. ສສງ຺ຂາຣຠາວມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ວິເສໂສ.

ປຐເມ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ວິຣຕິຕ຺ຕຍໍ ເສສາ ຣູປາວຈຣກຸສເລສຸ ປຐເມນ ສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ທຸຕິເຍນ ຕໂຕ ວິຕກ຺ກວຊ຺ຊາ. ຕຕິເຍນ ຕໂຕ ວິຈາຣວຊ຺ຊາ. ຈຕຸຕ຺ເຖນ ຕໂຕ ປີຕິວຊ຺ຊາ. ປຎ຺ຈເມນ ຕໂຕ ອນິຍເຕສຸ ກຣຸຓາມຸທິຕາວຊ຺ຊາ. ເຕເຍວ ຈຕູສຸ ອາຣຸປ຺ປກຸສເລສຸ. ອຣູປາວຈຣຠາໂວເຍວ ຫິ ເອຕ຺ຖ ວິເສໂສ.

ໂລກຸຕ຺ຕເຣສຸ ປຐມຊ຺ຌານິເກ ຕາວ ມຄ຺ຄວິຎ຺ຎາເຓ ປຐມຣູປາວຈຣວິຎ຺ຎາເຓ ວຸຕ຺ຕນເຍນ, ທຸຕິຍຊ຺ຌານິກາທິເຠເທ ທຸຕິຍຣູປາວຈຣວິຎ຺ຎາຓາທີສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ກຣຸຓາມຸທິຕານໍ ປນ ອຠາໂວ, ນິຍຕວິຣຕິຕາ, ໂລກຸຕ຺ຕຣຕາ ຈາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ວິເສໂສ. ເອວໍ ຕາວ ກຸສລາເຍວ ສງ຺ຂາຣາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໔໗໗. ອກຸສເລສຸ ໂລຠມູເລ ປຐມາກຸສລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຕາວ ນິຍຕາ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ເຕຣສ, ເຍວາປນກາ ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ສຕ຺ຕຣສ. ຕຕ຺ຖ ຜສ຺ໂສ, ເຈຕນາ, ວິຕກ຺ໂກ, ວິຈາໂຣ, ປີຕິ, ວີຣິຍໍ, ຊີວິຕໍ, ສມາຘິ, ອຫິຣິກໍ, ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ, ໂລໂຠ, ໂມໂຫ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີຕິ ອິເມ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ເຕຣສ (ຘ. ສ. ໓໖໕; ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໓໖໕). ຉນ຺ໂທ, ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ມນສິກາໂຣຕິ ອິເມ ເຍວາປນກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໓໖໕).

໔໗໘. ຕຕ຺ຖ ນ ຫິຣິຍຕີຕິ ອຫິຣິໂກ. ອຫິຣິກສ຺ສ ຠາໂວ ອຫິຣິກໍ. ນ ໂອຕປ຺ປຕີຕິ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ. ເຕສຸ ອຫິຣິກໍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີຫິ ອຊິຄຸຈ຺ຉນລກ຺ຂຓໍ, ອລຊ຺ຊາລກ຺ຂຓໍ ວາ. ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ ເຕເຫວ ອສາຣຊ຺ຊລກ຺ຂຓໍ, ອນຸຕ຺ຕາສລກ຺ຂຓໍ ວາ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປານໍ ວຸຕ຺ຕປຏິປກ຺ຂວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໔໗໙. ລຸພ຺ຠນ຺ຕິ ເຕນ, ສຍໍ ວາ ລຸພ຺ຠຕິ, ລຸພ຺ຠນມຕ຺ຕເມວ ວາ ຕນ຺ຕິ ໂລໂຠ. ມຸຍ຺ຫນ຺ຕິ ເຕນ, ສຍໍ ວາ ມຸຍ຺ຫຕິ, ມຸຍ຺ຫນມຕ຺ຕເມວ ວາ ຕນ຺ຕິ ໂມໂຫ. ເຕສຸ ໂລໂຠ ອາຣມ຺ມຓຄ຺ຄຫຓລກ຺ຂໂຓ ມກ຺ກຏາເລໂປ ວິຍ, ອຠິສງ຺ຄຣໂສ ຕຕ຺ຕກປາເລ ຂິຕ຺ຕມໍສເປສິ ວິຍ. ອປຣິຈ຺ຈາຄປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ ເຕລຎ຺ຊນຣາໂຄ ວິຍ. ສໍໂຍຊນິຍຘມ຺ເມສຸ ອສ຺ສາທທສ຺ສນປທຏ຺ຐາໂນ. ຕຓ຺ຫານທີຠາເວນ ວຑ຺ຒມາໂນ ສີຆໂສຕາ ນທີ ອິວ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ອປາຍເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໔໘໐. ໂມໂຫ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ຘຠາວລກ຺ຂໂຓ, ອຎ຺ຎາຓລກ຺ຂໂຓ ວາ, ອສມ຺ປຏິເວຘຣໂສ, ອາຣມ຺ມຓສຠາວຈ຺ຉາທນຣໂສ ວາ, ອສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ອນ຺ຘກາຣປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ ວາ, ອໂຍນິໂສມນສິກາຣປທຏ຺ຐາໂນ, ສພ຺ພາກຸສລານໍ ມູລນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໔໘໑. ມິຈ຺ຉາ ປສ຺ສນ຺ຕິ ຕາຍ, ສຍໍ ວາ ມິຈ຺ຉາ ປສ຺ສຕິ, ມິຈ຺ຉາທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ວາ ເອສາຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ. ສາ ອໂຍນິໂສ ອຠິນິເວສລກ຺ຂຓາ, ປຣາມາສຣສາ, ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສນກາມຕາທິປທຏ຺ຐານາ, ປຣມໍ ວຊ຺ຊນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໘໒. ອຸທ຺ຘຕຠາໂວ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ. ຕໍ ອວູປສມລກ຺ຂຓໍ ວາຕາຠິຆາຕຈລຊລໍ ວິຍ, ອນວຏ຺ຐານຣສໍ ວາຕາຠິຆາຕຈລຘຊປຏາກາ ວິຍ, ຠນ຺ຕຕ຺ຕປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ ປາສາຓາຠິຆາຕສມຸທ຺ຘຕຠສ຺ມໍ ວິຍ, ເຈຕໂສ ອວູປສເມ ອໂຍນິໂສມນສິກາຣປທຏ຺ຐານໍ, ຈິຕ຺ຕວິກ຺ເຂໂປຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເສສາ ກຸສເລ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ອກຸສລຠາໂວເຍວ ຫິ ອກຸສລຠາເວນ ຈ ລາມກຕ຺ຕໍ ເອເຕສໍ ເຕຫິ ວິເສໂສ.

໔໘໓. ອິຕິ ອິເມ ສຕ຺ຕຣສ ສງ຺ຂາຣາ ປຐເມນ ອກຸສລວິຎ຺ຎາເຓນ ສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ປຐເມນ, ເອວໍ ທຸຕິເຍນາປິ. ສສງ຺ຂາຣຕາ ປເນຕ຺ຖ ຖິນມິທ຺ຘສ຺ສ ຈ ອນິຍຕຕາ ວິເສໂສ.

ຕຕ຺ຖ ຖິນນຕາ ຖິນໍ. ມິທ຺ຘນຕາ ມິທ຺ຘໍ. ອນຸສ຺ສາຫສໍຫນນຕາ ອສຕ຺ຕິວິຆາໂຕ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຖິນຎ຺ຈ ມິທ຺ຘຎ຺ຈ ຖິນມິທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຖິນໍ ອນຸສ຺ສາຫລກ຺ຂຓໍ, ວີຣິຍວິໂນທນຣສໍ, ສໍສີທນປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ. ມິທ຺ຘໍ ອກມ຺ມຎ຺ຎຕາລກ຺ຂຓໍ, ໂອນຫນຣສໍ, ລີນຕາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ, ປຈລາຍິການິທ຺ທາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ ວາ. ອຸຠຍມ຺ປິ ອຣຕິວິຊມ຺ຠິກາທີສຸ ອໂຍນິໂສມນສິກາຣປທຏ຺ຐານໍ.

ຕຕິເຍນ ປຐເມ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໍ ອວເສສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ມາໂນ ປເນຕ຺ຖ ອນິຍໂຕ ໂຫຕິ. ອຍໍ ວິເສໂສ, ໂສ ອຸຓ຺ຓຕິລກ຺ຂໂຓ, ສມ຺ປຄ຺ຄຫຣໂສ, ເກຕຸກມ຺ຍຕາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ທິຏ຺ຐິວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໂລຠປທຏ຺ຐາໂນ, ອຸມ຺ມາໂທ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ຈຕຸຕ຺ເຖນ ທຸຕິເຍ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໍ ອວເສສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖາປິ ຈ ມາໂນ ອນິຍເຕສຸ ໂຫຕິເຍວ. ປຐເມ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ປີຕິໍ ອວເສສາ ປຎ຺ຈເມນ ສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ປຎ຺ຈເມນ, ເອວໍ ຉຏ຺ເຐນາປິ. ສສງ຺ຂາຣຕາ ປເນຕ຺ຖ ຖິນມິທ຺ຘສ຺ສ ຈ ອນິຍຕຠາໂວ ວິເສໂສ. ສຕ຺ຕເມນ ປຎ຺ຈເມ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐິໍ ອວເສສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ມາໂນ ປເນຕ຺ຖ ອນິຍໂຕ ໂຫຕິ. ອຏ຺ຐເມນ ຉຏ຺ເຐ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐິໍ ອວເສສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖາປິ ຈ ມາໂນ ອນິຍເຕສຸ ໂຫຕິເຍວາຕິ.

໔໘໔. ໂທສມູເລສຸ ປນ ທ຺ວີສຸ ປຐມສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຕາວ ນິຍຕາ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ເອກາທສ, ເຍວາປນກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ, ອນິຍຕາ ຕໂຍຕິ ອຏ຺ຐາຣສ. ຕຕ຺ຖ ຜສ຺ໂສ, ເຈຕນາ, ວິຕກ຺ໂກ, ວິຈາໂຣ, ວີຣິຍໍ, ຊີວິຕໍ, ສມາຘິ, ອຫິຣິກໍ, ອໂນປ຺ປຕ຺ຕໍ, ໂທໂສ, ໂມໂຫຕິ ອິເມ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ເອກາທສ (ຘ. ສ. ໔໑໓; ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໔໑໓). ຉນ຺ໂທ, ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ມນສິກາໂຣຕິ ອິເມ ເຍວາປນກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໔໑໓). ອິສ຺ສາ, ມຈ຺ຉຣິຍໍ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ອິເມ ອນິຍຕາ ຕໂຍ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໔໑໓).

໔໘໕. ຕຕ຺ຖ ທຸສ຺ສນ຺ຕິ ເຕນ, ສຍໍ ວາ ທຸສ຺ສຕິ, ທຸສ຺ສນມຕ຺ຕເມວ ວາ ຕນ຺ຕິ ໂທໂສ. ໂສ ຈຓ຺ຑິກ຺ກລກ຺ຂໂຓ ປຫຏາສີວິໂສ ວິຍ, ວິສປ຺ປນຣໂສ ວິສນິປາໂຕ ວິຍ, ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສຍທຫນຣໂສ ວາ ທາວຄ຺ຄິ ວິຍ. ທູສນປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ ລທ຺ໂຘກາໂສ ວິຍ ສປຕ຺ໂຕ, ອາຆາຕວຕ຺ຖຸປທຏ຺ຐາໂນ, ວິສສໍສຏ຺ຐປູຕິມຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໔໘໖. ອິສ຺ສາຍນາ ອິສ຺ສາ. ສາ ປຣສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ອຸສູຍນລກ຺ຂຓາ. ຕຕ຺ເຖວ ອນຠິຣຕິຣສາ, ຕໂຕ ວິມຸຂຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ປຣສມ຺ປຕ຺ຕິປທຏ຺ຐານາ, ສໍໂຍຊນນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໔໘໗. ມຈ຺ຉຣຠາໂວ ມຈ຺ຉຣິຍໍ. ຕໍ ລທ຺ຘານໍ ວາ ລຠິຕພ຺ພານໍ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ນິຄູຫນລກ຺ຂຓໍ, ຕາສໍເຍວ ປເຣຫິ ສາຘາຣຓຠາວອກ຺ຂມນຣສໍ, ສງ຺ໂກຈນປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ, ກຏຸກຎ຺ຈຸກຕາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ ວາ, ອຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິປທຏ຺ຐານໍ, ເຈຕໂສ ວິຣູປຠາໂວຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໔໘໘. ກຸຈ຺ຉິຕໍ ກຕໍ ກຸກຕໍ. ຕສ຺ສ ຠາໂວ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ. ຕໍ ປຈ຺ຉານຸຕາປລກ຺ຂຓໍ, ກຕາກຕານຸໂສຈນຣສໍ, ວິປ຺ປຏິສາຣປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ, ກຕາກຕປທຏ຺ຐານໍ, ທາສພ຺ຍມິວ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເສສາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາເຍວາຕິ.

ອິຕິ ອິເມ ອຏ຺ຐາຣສ ສງ຺ຂາຣາ ປຐເມນ ໂທສມູເລນ ສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ປຐເມນ, ເອວໍ ທຸຕິເຍນາປິ. ສສງ຺ຂາຣຕາ ປນ ອນິຍເຕສຸ ຈ ຖິນມິທ຺ຘສມ຺ຠໂວວ ວິເສໂສ.

໔໘໙. ໂມຫມູເລສຸ ທ຺ວີສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ຕາວ ຜສ຺ໂສ, ເຈຕນາ, ວິຕກ຺ໂກ, ວິຈາໂຣ, ວີຣິຍໍ, ຊີວິຕໍ, ຈິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິ, ອຫິຣິກໍ, ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ, ໂມໂຫ, ວິຈິກິຈ຺ຉາຕິ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ເອກາທສ (ຘ. ສ. ໔໒໒; ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໔໒໒), ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ມນສິກາໂຣຕິ ເຍວາປນກາ ທ຺ເວ ຈາຕິ ເຕຣສ.

໔໙໐. ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕີຕິ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐິຕິມຕ຺ໂຕ ທຸພ຺ພໂລ ສມາຘິ. ວິຄຕາ ຈິກິຈ຺ຉາຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາ. ສາ ສໍສຍລກ຺ຂຓາ, ກມ຺ປນຣສາ, ອນິຈ຺ຉຍປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ອເນກໍສຄາຫປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ ວາ, ວິຈິກິຈ຺ຉາຍໍ ອໂຍນິໂສມນສິກາຣປທຏ຺ຐານາ, ປຏິປຕ຺ຕິອນ຺ຕຣາຍກຣາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເສສາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາເຍວ.

ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ວິຈິກິຈ຺ຉາສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ເສສາ ທ຺ວາທສ. ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ອຠາເວນ ປເນຕ຺ຖ ອຘິໂມກ຺ໂຂ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ເຕຣເສວ, ອຘິໂມກ຺ຂສພ຺ຠາວໂຕ ຈ ພລວຕໂຣ ສມາຘິ ໂຫຕິ. ຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ຕໍ ສຣູເປເນວ ອາຄຕໍ. ອຘິໂມກ຺ຂມນສິກາຣາ ເຍວາປນກວເສນາຕິ ເອວໍ ອກຸສລສງ຺ຂາຣາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໔໙໑. ອພ຺ຍາກເຕສຸ ວິປາກາພ຺ຍາກຕາ ຕາວ ອເຫຕຸກສເຫຕຸກເຠທໂຕ ທຸວິຘາ. ເຕສຸ ອເຫຕຸກວິປາກວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອເຫຕຸກາ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລາກຸສລວິປາກຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຕາວ ຜສ຺ໂສ, ເຈຕນາ, ຊີວິຕໍ, ຈິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕີຕິ ສຣູເປນ ອາຄຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ (ຘ. ສ. ໔໓໑; ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໔໓໑), ເຍວາປນໂກ ມນສິກາໂຣເຍວາຕິ ປຎ຺ຈ. ໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ເອເຕເຍວ. ອຸຠຍວິປາກມໂນຘາຕຸຍາ ເອເຕ ເຈວ ວິຕກ຺ກວິຈາຣາຘິໂມກ຺ຂາ ຈາຕິ ອຏ຺ຐ, ຕຖາ ຕິວິຘາຍປິ ອເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ. ຍາ ປເນຕ຺ຖ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕາ, ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ປີຕິ ອຘິກາ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ສເຫຕຸກວິປາກວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປນ ສເຫຕຸກາ. ເຕສຸ ອຏ຺ຐກາມາວຈຣວິປາກສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຕາວ ອຏ຺ຐຫິ ກາມາວຈຣກຸສເລຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສງ຺ຂາຣສທິສາເຍວ. ຍາ ປນ ຕາ ອນິຍເຕສຸ ກຣຸຓາມຸທິຕາ, ຕາ ສຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ວິປາເກສຸ ນ ສນ຺ຕິ. ເອກນ຺ຕປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາ ຫິ ກາມາວຈຣວິປາກາ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ກຣຸຓາມຸທິຕາ, ວິຣຕິໂຍປິ ວິປາເກສຸ ນ ສນ຺ຕິ. ‘‘ປຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທາ ກຸສລາເຍວາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາກວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປນ ເຕສໍ ກຸສລວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສງ຺ຂາເຣຫິ ສທິສາ ເອວ.

໔໙໒. ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕາປິ ອເຫຕຸກສເຫຕຸກເຠທໂຕ ທຸວິຘາ. ເຕສຸ ອເຫຕຸກກິຣິຍວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອເຫຕຸກາ. ເຕ ຈ ກຸສລວິປາກມໂນຘາຕຸອເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸທ຺ວຍຍຸຕ຺ເຕຫິ ສມານາ. ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸທ຺ວເຍ ປນ ວີຣິຍໍ ອຘິກໍ. ວີຣິຍສພ຺ຠາວໂຕ ພລປ຺ປຕ຺ໂຕ ສມາຘິ ໂຫຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ວິເສໂສ.

ສເຫຕຸກກິຣິຍວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປນ ສເຫຕຸກາ. ເຕສຸ ອຏ຺ຐກາມາວຈຣກິຣິຍວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຕາວ ຐເປຕ຺ວາ ວິຣຕິໂຍ ອຏ຺ຐຫິ ກາມາວຈຣກຸສເລຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສງ຺ຂາຣສທິສາ. ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣກິຣິຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປນ ສພ຺ພາກາເຣນປິ ເຕສໍ ກຸສລວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສທິສາເຍວາຕິ ເອວໍ ອພ຺ຍາກຕາປິ ສງ຺ຂາຣາ ເວທິຕພ຺ພາຕິ.

ອິທໍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘ ວິຕ຺ຖາຣກຖາມຸຂໍ.

ອິທໍ ຕາວ ອຠິຘມ຺ເມ ປທຠາຊນີຍນເຍນ ຂນ຺ເຘສຸ ວິຕ຺ຖາຣກຖາມຸຂໍ.