ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘກຖາ

໔໕໑. ອິຕເຣສຸ ປນ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເວທຍິຕລກ຺ຂຓໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ; ຍໍກິຎ຺ຈິ ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ; ຍໍກິຎ຺ຈິ ອຠິສງ຺ຂຣຓລກ຺ຂຓໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ; ຍໍກິຎ຺ຈິ ວິຊານນລກ຺ຂຓໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘ ວິຎ຺ຎາເຕ ອິຕເຣ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ວຓ຺ຓນໍ ກຣິສ຺ສາມ.

ຍໍກິຎ຺ຈິ ວິຊານນລກ຺ຂຓໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ຈ ວິຊານນລກ຺ຂຓໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ? ຍຖາຫ ‘‘ວິຊານາຕິ ວິຊານາຕີຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຕສ຺ມາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໔໙). ວິຎ຺ຎາຓໍ ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ຕເທຕໍ ວິຊານນລກ຺ຂເຓນ ສຠາວໂຕ ເອກວິຘມ຺ປິ ຊາຕິວເສນ ຕິວິຘໍ ກຸສລໍ, ອກຸສລໍ, ອພ຺ຍາກຕຎ຺ຈ.

໔໕໒. ຕຕ຺ຖ ກຸສລໍ ຠູມິເຠທໂຕ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ກາມາວຈຣໍ ຣູປາວຈຣໍ ອຣູປາວຈຣໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ກາມາວຈຣໍ ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂາຎາຓສງ຺ຂາຣເຠທໂຕ ອຏ຺ຐວິຘໍ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ໂສມນສ຺ສສຫຄຕໍ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອສງ຺ຂາຣໍ ສສງ຺ຂາຣຎ຺ຈ, ຕຖາ ຎາຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ. ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕໍ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອສງ຺ຂາຣໍ ສສງ຺ຂາຣຎ຺ຈ, ຕຖາ ຎາຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ.

ຍທາ ຫິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄາຫກາທິສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຎ຺ຎໍ ວາ ໂສມນສ຺ສເຫຕຸໍ ອາຄມ຺ມ ຫຏ຺ຐປຫຏ຺ໂຐ ‘‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕໍ (ມ. ນິ. ໑.໔໔໑) ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ອສໍສີທນ຺ໂຕ ອນຸສ຺ສາຫິໂຕ ປເຣຫິ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣຕິ, ຕທາສ຺ສ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕໍ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອສງ຺ຂາຣໍ ໂຫຕິ. ຍທາ ປນ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຕຈາຄຕາທິວເສນ ສໍສີທມາໂນ ວາ ປເຣຫິ ວາ ອຸສ຺ສາຫິໂຕ ກໂຣຕິ, ຕທາສ຺ສ ຕເທວ ຈິຕ຺ຕໍ ສສງ຺ຂາຣໍ ໂຫຕິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ອຕ຺ເຖ ສງ຺ຂາໂຣຕິ ເອຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ປເຣສໍ ວາ ວເສນ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພປໂຍຄສ຺ສາຘິວຈນໍ. ຍທາ ປນ ຎາຕິຊນສ຺ສ ປຏິປຕ຺ຕິທສ຺ສເນນ ຊາຕປຣິຈຍາ ພາລທາຣກາ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາຕາ ສຫສາ ກິຎ຺ຈິເທວ ຫຕ຺ຖຄຕໍ ທທນ຺ຕິ ວາ ວນ຺ທນ຺ຕິ ວາ, ຕທາ ຕຕິຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຍທາ ປນ ‘‘ເທຖ ວນ຺ທຖາຕິ’’ ຎາຕີຫິ ອຸສ຺ສາຫິຕາ ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕທາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຍທາ ປນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄາຫກາທີນໍ ອສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຎ຺ເຎສໍ ວາ ໂສມນສ຺ສເຫຕູນໍ ອຠາວໍ ອາຄມ຺ມ ຈຕູສຸປິ ວິກປ຺ເປສຸ ໂສມນສ຺ສຣຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທາ ເສສານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ເອວໍ ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂາຎາຓສງ຺ຂາຣເຠທໂຕ ອຏ຺ຐວິຘໍ ກາມາວຈຣກຸສລໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຣູປາວຈຣໍ ປນ ຌານງ຺ຄໂຍຄເຠທໂຕ ປຎ຺ຈວິຘໍ ໂຫຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ, ວິຕກ຺ກວິຈາຣປີຕິສຸຂສມາຘິຍຸຕ຺ຕໍ ປຐມໍ, ອຕິກ຺ກນ຺ຕວິຕກ຺ກໍ ທຸຕິຍໍ, ຕໂຕ ອຕິກ຺ກນ຺ຕວິຈາຣໍ ຕຕິຍໍ, ຕໂຕ ວິຣຕ຺ຕປີຕິກໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສມາຘິຍຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈມນ຺ຕິ.

ອຣູປາວຈຣໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາຣຸປ຺ປານໍ ໂຍຄວເສນ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ. ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ຫິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນຊ຺ຌາເນນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປຐມໍ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນາທີຫິ ທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖານິ. ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຈຕຸມຄ຺ຄສມ຺ປໂຍຄໂຕ ຈຕຸພ຺ພິຘນ຺ຕິ ເອວໍ ຕາວ ກຸສລວິຎ຺ຎາຓເມວ ເອກວີສຕິວິຘໍ ໂຫຕິ.

໔໕໓. ອກຸສລໍ ປນ ຠູມິໂຕ ເອກວິຘໍ ກາມາວຈຣເມວ, ມູລໂຕ ຕິວິຘໍ ໂລຠມູລໍ ໂທສມູລໍ ໂມຫມູລຎ຺ຈ.

ຕຕ຺ຖ ໂລຠມູລໍ ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂາທິຏ຺ຐິຄຕສງ຺ຂາຣເຠທໂຕ ອຏ຺ຐວິຘໍ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ, ໂສມນສ຺ສສຫຄຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອສງ຺ຂາຣໍ ສສງ຺ຂາຣຎ຺ຈ, ຕຖາ ທິຏ຺ຐິຄຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ. ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອສງ຺ຂາຣໍ ສສງ຺ຂາຣຎ຺ຈ, ຕຖາ ທິຏ຺ຐິຄຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ.

ຍທາ ຫິ ‘‘ນຕ຺ຖິ ກາເມສຸ ອາທີນໂວ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໙) ອາທິນາ ນເຍນ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ກາເມ ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ທິຏ຺ຐມງ຺ຄລາທີນິ ວາ ສາຣໂຕ ປຈ຺ເຈຕິ ສຠາວຕິກ຺ເຂເນວ ອນຸສ຺ສາຫິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ, ຕທາ ປຐມໍ ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຍທາ ມນ຺ເທນ ສມຸສ຺ສາຫິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ, ຕທາ ທຸຕິຍໍ. ຍທາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໍ ອປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ເກວລໍ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ເມຖຸນໍ ວາ ເສວຕິ, ປຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວາ ອຠິຊ຺ຌາຍຕິ, ປຣຠຓ຺ຑໍ ວາ ຫຣຕິ ສຠາວຕິກ຺ເຂເນວ ອນຸສ຺ສາຫິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ, ຕທາ ຕຕິຍໍ. ຍທາ ມນ຺ເທນ ສມຸສ຺ສາຫິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ, ຕທາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ. ຍທາ ປນ ກາມານໍ ວາ ອສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອາຄມ຺ມ ອຎ຺ເຎສໍ ວາ ໂສມນສ຺ສເຫຕູນໍ ອຠາເວນ ຈຕູສຸປິ ວິກປ຺ເປສຸ ໂສມນສ຺ສຣຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທາ ເສສານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂາທິຏ຺ຐິຄຕສງ຺ຂາຣເຠທໂຕ ອຏ຺ຐວິຘໍ ໂລຠມູລໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ໂທສມູລໍ ປນ ໂທມນສ຺ສສຫຄຕໍ ປຏິຆສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອສງ຺ຂາຣໍ ສສງ຺ຂາຣນ຺ຕິ ທຸວິຘເມວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ປາຓາຕິປາຕາທີສຸ ຕິກ຺ຂມນ຺ທປ຺ປວຕ຺ຕິກາເລ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ໂມຫມູລໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕໍ ວິຈິກິຈ຺ຉາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຎ຺ຈາຕິ ທຸວິຘໍ. ຕສ຺ສ ສນ຺ນິຏ຺ຐານວິກ຺ເຂປກາເລ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ເອວໍ ອກຸສລວິຎ຺ຎາຓໍ ທ຺ວາທສວິຘໍ ໂຫຕິ.

໔໕໔. ອພ຺ຍາກຕໍ ຊາຕິເຠທໂຕ ທຸວິຘໍ ວິປາກໍ ກິຣິຍຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ວິປາກໍ ຠູມິໂຕ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ກາມາວຈຣໍ ຣູປາວຈຣໍ ອຣູປາວຈຣໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ກາມາວຈຣໍ ທຸວິຘໍ ກຸສລວິປາກໍ ອກຸສລວິປາກຎ຺ຈ. ກຸສລວິປາກມ຺ປິ ທຸວິຘໍ ອເຫຕຸກໍ ສເຫຕຸກຎ຺ຈ.

ຕຕ຺ຖ ອໂລຠາທິວິປາກເຫຕຸວິຣຫິຕໍ ອເຫຕຸກໍ, ຕໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ, ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນກິຈ຺ຈາ ມໂນຘາຕຸ, ສນ຺ຕີຣຓາທິກິຈ຺ຈາ ທ຺ເວ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ຈາຕິ ອຏ຺ຐວິຘໍ.

ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸສນ຺ນິສ຺ສິຕຣູປວິຊານນລກ຺ຂຓໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ຣູປມຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຣສໍ, ຣູປາຠິມຸຂຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ, ຣູປາຣມ຺ມຓາຍ ກິຣິຍມໂນຘາຕຸຍາ ອປຄມປທຏ຺ຐານໍ. ໂສຕາທິສນ຺ນິສ຺ສິຕສທ຺ທາທິວິຊານນລກ຺ຂຓານິ ໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍວິຎ຺ຎາຓານິ, ສທ຺ທາທິມຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຣສານິ, ສທ຺ທາທິອຠິມຸຂຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານານິ, ສທ຺ທາຣມ຺ມຓາທີນໍ ກິຣິຍມໂນຘາຕູນໍ ອປຄມປທຏ຺ຐານານິ.

ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອນນ຺ຕຣໍ ຣູປາທິວິຊານນລກ຺ຂຓາ ມໂນຘາຕຸ, ຣູປາທິສມ຺ປຏິຈ຺ຉນຣສາ, ຕຖາຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິອປຄມປທຏ຺ຐານາ.

ອເຫຕຸກວິປາກາ ສຬາຣມ຺ມຓວິຊານນລກ຺ຂຓາ ທຸວິຘາປິ ສນ຺ຕີຣຓາທິກິຈ຺ຈາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ, ສນ຺ຕີຣຓາທິຣສາ, ຕຖາຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ຫທຍວຕ຺ຖຸປທຏ຺ຐານາ. ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂາໂຍຄໂຕ ປນ ທ຺ວິປຎ຺ຈຏ຺ຐານເຠທໂຕ ຈ ຕສ຺ສາ ເຠໂທ. ເອຕາສຸ ຫິ ເອກາ ເອກນ຺ຕມິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ ໂສມນສ຺ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສນ຺ຕີຣຓຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ເຈວ ຊວນາວສາເນ ຈ ປວຕ຺ຕນໂຕ ທ຺ວິຏ຺ຐານາ ໂຫຕິ. ເອກາ ອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສນ຺ຕີຣຓຕທາຣມ຺ມຓປຏິສນ຺ຘິຠວງ຺ຄຈຸຕິວເສນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ປຎ຺ຈຏ຺ຐານາ ໂຫຕິ.

ອຏ຺ຐວິຘມ຺ປິ ເຈຕໍ ອເຫຕຸກວິປາກວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຍຕານິຍຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ທຸວິຘໍ. ອຸເປກ຺ຂາສຸຂໂສມນສ຺ສເຠທໂຕ ຕິວິຘໍ. ວິຎ຺ຎາຓປຎ຺ຈກໍ ເຫຕ຺ຖ ນິຍຕາຣມ຺ມຓໍ ຍຖາກ຺ກມໍ ຣູປາທີສຸເຍວ ປວຕ຺ຕິໂຕ, ເສສໍ ອນິຍຕາຣມ຺ມຓໍ. ຕຕ຺ຣ ຫິ ມໂນຘາຕຸ ປຎ຺ຈສຸປິ ຣູປາທີສຸ ປວຕ຺ຕຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸທ຺ວຍໍ ຉສູຕິ. ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ ປເນຕ຺ຖ ສຸຂຍຸຕ຺ຕໍ, ທ຺ວິຏ຺ຐານາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ໂສມນສ຺ສຍຸຕ຺ຕາ, ເສສໍ ອຸເປກ຺ຂາຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເອວໍ ຕາວ ກຸສລວິປາກາເຫຕຸກໍ ອຏ຺ຐວິຘໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອໂລຠາທິວິປາກເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປນ ສເຫຕຸກໍ, ຕໍ ກາມາວຈຣກຸສລໍ ວິຍ ໂສມນສ຺ສາທິ ເຠທໂຕ ອຏ຺ຐວິຘໍ. ຍຖາ ປນ ກຸສລໍ ທານາທິວເສນ ຉສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕຕິ, ນ ອິທໍ ຕຖາ. ອິທຎ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິຠວງ຺ຄຈຸຕິຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ປຣິຕ຺ຕຘມ຺ມປຣິຍາປນ຺ເນສຸເຍວ ຉສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕຕິ. ສງ຺ຂາຣາສງ຺ຂາຣຠາໂວ ປເນຕ຺ຖ ອາຄມນາທິວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານຎ຺ຈ ວິເສເສ ອສຕິປິ ອາທາສຕລາທີສຸ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ວິຍ ນິຣຸສ຺ສາຫໍ ວິປາກໍ, ມຸຂໍ ວິຍ ສອຸສ຺ສາຫໍ ກຸສລນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ເກວລໍ ຫິ ອກຸສລວິປາກໍ ອເຫຕຸກເມວ, ຕໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ, ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນກິຈ຺ຈາ ມໂນຘາຕຸ, ສນ຺ຕີຣຓາທິກິຈ຺ຈາ ປຎ຺ຈຏ຺ຐານາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຕິ ສຕ຺ຕວິຘໍ. ຕໍ ລກ຺ຂຓາທິໂຕ ກຸສລາເຫຕຸກວິປາເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ເກວລຎ຺ຫິ ກຸສລວິປາການິ ອິຏ຺ຐອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານິ, ອິມານິ ອນິຏ຺ຐອນິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານິ. ຕານິ ຈ ອຸເປກ຺ຂາສຸຂໂສມນສ຺ສເຠທໂຕ ຕິວິຘານິ, ອິມານິ ທຸກ຺ຂອຸເປກ຺ຂາວເສນ ທຸວິຘານິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ ທຸກ຺ຂສຫຄຕເມວ, ເສສານິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານິ. ສາ ຈ ເຕສຸ ອຸເປກ຺ຂາ ຫີນາ ທຸກ຺ຂໍ ວິຍ ນາຕິຕິຂິຓາ, ອິຕເຣສຸ ອຸເປກ຺ຂາ ປຓີຕາ ສຸຂໍ ວິຍ ນາຕິຕິຂິຓາ. ອິຕິ ອິເມສໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອກຸສລວິປາການໍ ປຸຣິມານຎ຺ຈ ໂສຬສນ຺ນໍ ກຸສລວິປາການໍ ວເສນ ກາມາວຈຣໍ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓໍ ເຕວີສຕິວິຘໍ.

ຣູປາວຈຣໍ ປນ ກຸສລໍ ວິຍ ປຎ຺ຈວິຘໍ. ກຸສລໍ ປນ ສມາປຕ຺ຕິວເສນ ຊວນວີຖິຍໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ອິທໍ ອຸປປຕ຺ຕິຍໍ ປຏິສນ຺ຘິຠວງ຺ຄຈຸຕິວເສນ. ຍຖາ ຈ ຣູປາວຈຣໍ, ເອວໍ ອຣູປາວຈຣມ຺ປິ ກຸສລໍ ວິຍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ. ປວຕ຺ຕິເຠໂທປິສ຺ສ ຣູປາວຈເຣ ວຸຕ຺ຕນໂຍ ເອວ. ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາກໍ ຈຕຸມຄ຺ຄຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຜລຕ຺ຕາ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ, ຕໍ ມຄ຺ຄວີຖິວເສນ ເຈວ ສມາປຕ຺ຕິວເສນ ຈ ທ຺ວິຘາ ປວຕ຺ຕຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຈຕູສຸ ຠູມີສຸ ຉຕ຺ຕິໍສວິຘໍ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ.

ກິຣິຍໍ ປນ ຠູມິເຠທໂຕ ຕິວິຘໍ ກາມາວຈຣໍ ຣູປາວຈຣໍ ອຣູປາວຈຣຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ກາມາວຈຣໍ ທຸວິຘໍ ອເຫຕຸກໍ ສເຫຕຸກຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ອໂລຠາທິກິຣິຍເຫຕຸວິຣຫິຕໍ ອເຫຕຸກໍ, ຕໍ ມໂນຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸເຠທໂຕ ທຸວິຘໍ.

ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິປຸເຣຈຣຣູປາທິວິຊານນລກ຺ຂຓາ ມໂນຘາຕຸ, ອາວຊ຺ຊນຣສາ, ຣູປາທິອຠິມຸຂຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ຠວງ຺ຄວິຈ຺ເຉທປທຏ຺ຐານາ, ສາ ອຸເປກ຺ຂາຍຸຕ຺ຕາວ ໂຫຕິ.

ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ປນ ທຸວິຘາ ສາຘາຣຓາ ອສາຘາຣຓາ ຈ. ຕຕ຺ຖ ສາຘາຣຓາ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕາເຫຕຸກກິຣິຍາ ສຬາຣມ຺ມຓວິຊານນລກ຺ຂຓາ, ກິຈ຺ຈວເສນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣມໂນທ຺ວາເຣສຸ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນາວຊ຺ຊນຣສາ, ຕຖາຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ອເຫຕຸກວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ຠວງ຺ຄານໍ ອຎ຺ຎຕຣາປຄມປທຏ຺ຐານາ.

ອສາຘາຣຓາ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕາເຫຕຸກກິຣິຍາ ສຬາຣມ຺ມຓວິຊານນລກ຺ຂຓາ, ກິຈ຺ຈວເສນ ອຣຫຕໍ ອນຸຬາເຣສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ຫສິຕຸປ຺ປາທນຣສາ, ຕຖາຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ເອກນ຺ຕໂຕ ຫທຍວຕ຺ຖຸປທຏ຺ຐານາຕິ. ອິຕິ ກາມາວຈຣກິຣິຍໍ ອເຫຕຸກໍ ຕິວິຘໍ.

ສເຫຕຸກໍ ປນ ໂສມນສ຺ສາທິເຠທໂຕ ກຸສລໍ ວິຍ ອຏ຺ຐວິຘໍ. ເກວລຎ຺ຫິ ກຸສລໍ ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອິທໍ ອຣຫຕໍເຍວາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ວິເສໂສ. ເອວໍ ຕາວ ກາມາວຈຣໍ ເອກາທສວິຘໍ.

ຣູປາວຈຣໍ ປນ ອຣູປາວຈຣຎ຺ຈ ກຸສລໍ ວິຍ ປຎ຺ຈວິຘໍ ຈຕຸພ຺ພິຘຎ຺ຈ ໂຫຕິ. ອຣຫຕໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສເນວ ຈສ຺ສ ກຸສລໂຕ ວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຕີສຸ ຠູມີສຸ ວີສຕິວິຘໍ ກິຣິຍວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ.

໔໕໕. ອິຕິ ເອກວີສຕິ ກຸສລານິ ທ຺ວາທສາກຸສລານິ ຉຕ຺ຕິໍສ ວິປາການິ ວີສຕິ ກິຣິຍານີຕິ ສພ຺ພານິປິ ເອກູນນວຸຕິ ວິຎ຺ຎາຓານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຍານິ ປຏິສນ຺ຘິຠວງ຺ຄາວຊ຺ຊນທສ຺ສນສວນຆາຍນສາຍນຜຸສນສມ຺ປຏິຈ຺ຉນສນ຺ຕີຣຓໂວຏ຺ຐພ຺ພນຊວນຕທາຣມ຺ມຓຈຸຕິວເສນ ຈຸທ຺ທສຫິ ອາກາເຣຫິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ກຖໍ? ຍທາ ຫິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ກາມາວຈຣກຸສລານໍ ອານຸຠາເວນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສຕ຺ຕາ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕທາ ເນສໍ ມຣຓກາເລ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ກມ຺ມກມ຺ມນິມິຕ຺ຕຄຕິນິມິຕ຺ຕານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ສເຫຕຸກກາມາວຈຣວິປາການິ, ມນຸສ຺ເສສຸ ປຓ຺ຑກາທິຠາວໍ ອາປຊ຺ຊມານານໍ ທຸພ຺ພລທ຺ວິເຫຕຸກກຸສລວິປາກອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕາເຫຕຸກວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ຈາຕິ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ນວ ວິປາກຈິຕ຺ຕານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍທາ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣກຸສລານຸຠາເວນ ຣູປາຣູປຠເວສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕທາ ເນສໍ ມຣຓກາເລ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ນວ ຣູປາຣູປາວຈຣວິປາການິ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ຍທາ ປນ ອກຸສລານຸຠາເວນ ອປາເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕທາ ເນສໍ ມຣຓກາເລ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ກມ຺ມກມ຺ມນິມິຕ຺ຕຄຕິນິມິຕ຺ຕານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ເອກາ ອກຸສລວິປາກາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ເອວໍ ຕາເວຕ຺ຖ ເອກູນວີສຕິຍາ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓານໍ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາເຓ ປນ ນິຣຸທ຺ເຘ ຕໍ ຕໍ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓມນຸພນ຺ຘມານໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກຠູຕໍ ຕສ຺ມິຎ຺ເຎວ ອາຣມ຺ມເຓ ຕາທິສເມວ ຠວງ຺ຄວິຎ຺ຎາຓໍ ນາມ ປວຕ຺ຕຕິ, ປຸນປິ ຕາທິສນ຺ຕິ ເອວໍ ອສຕິ ສນ຺ຕານວິນິວຕ຺ຕເກ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທ ນທີໂສຕໍ ວິຍ ສຸປິນໍ ອປສ຺ສໂຕ ນິທ຺ໂທກ຺ກມນກາລາທີສຸ ອປຣິມາຓສງ຺ຂ຺ຍມ຺ປິ ປວຕ຺ຕຕິເຍວາຕິ ເອວໍ ເຕສຎ຺ເຎວ ວິຎ຺ຎາຓານໍ ຠວງ຺ຄວເສນາປິ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເອວໍ ປວຕ຺ເຕ ປນ ຠວງ຺ຄສນ຺ຕາເນ ຍທາ ສຕ຺ຕານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ອາຣມ຺ມຓຄຫຓກ຺ຂມານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທາ ຈກ຺ຂຸສ຺ສາປາຖຄເຕ ຣູເປ ຣູປໍ ປຏິຈ຺ຈ ຈກ຺ຂຸປສາທສ຺ສ ຆຏ຺ຏນາ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ຆຏ຺ຏນານຸຠາເວນ ຠວງ຺ຄຈລນໍ ໂຫຕິ, ອຖ ນິຣຸທ຺ເຘ ຠວງ຺ເຄ ຕເທວ ຣູປໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄໍ ວິຈ຺ຉິນ຺ທມານາ ວິຍ ອາວຊ຺ຊນກິຈ຺ຈໍ ສາຘຍມານາ ກິຣິຍມໂນຘາຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສຕທ຺ວາຣາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ຉພ຺ພິເຘປິ ອາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ຠວງ຺ຄຈລນານນ຺ຕຣໍ ຠວງ຺ຄໍ ວິຈ຺ຉິນ຺ທມານາ ວິຍ ອາວຊ຺ຊນກິຈ຺ຈໍ ສາຘຍມານາ ອເຫຕຸກກິຣິຍມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕາຕິ ເອວໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ກິຣິຍວິຎ຺ຎາຓານໍ ອາວຊ຺ຊນວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອາວຊ຺ຊນານນ຺ຕຣໍ ປນ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ຕາວ ທສ຺ສນກິຈ຺ຈໍ ສາຘຍມານໍ ຈກ຺ຂຸປສາທວຕ຺ຖຸກໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂສຕທ຺ວາຣາທີສຸ ສວນາທິກິຈ຺ຈໍ ສາຘຍມານານິ ໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍວິຎ຺ຎາຓານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕານິ ອິຏ຺ຐອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ເຕສຸ ວິສເຍສຸ ກຸສລວິປາການິ, ອນິຏ຺ຐອນິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ເຕສຸ ວິສເຍສຸ ອກຸສລວິປາການີຕິ ເອວໍ ທສນ຺ນໍ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓານໍ ທສ຺ສນສວນຆາຍນສາຍນຜຸສນວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘສມນນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນ ມານສໍ ຕຊ຺ຊາ ມໂນຘາຕູ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ (ວິຠ. ໑໘໔) ປນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອນນ຺ຕຣາ ເຕສຎ຺ເຎວ ວິສຍໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉມານາ ກຸສລວິປາການນ຺ຕຣໍ ກຸສລວິປາກາ, ອກຸສລວິປາການນ຺ຕຣໍ ອກຸສລວິປາກາ ມໂນຘາຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓານໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

‘‘ມໂນຘາຕຸຍາປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘສມນນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນ ມານສໍ ຕຊ຺ຊາມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໔) ວຈນໂຕ ປນ ມໂນຘາຕຸຍາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕເມວ ວິສຍໍ ສນ຺ຕີຣຍມານາ ອກຸສລວິປາກມໂນຘາຕຸຍາ ອນນ຺ຕຣາ ອກຸສລວິປາກາ, ກຸສລວິປາກາຍ ອນນ຺ຕຣາ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕາ, ອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ເຕ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິປາກາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຕິ ເອວໍ ຕິຓ຺ຓໍ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓານໍ ສນ຺ຕີຣຓວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ສນ຺ຕີຣຓານນ຺ຕຣໍ ປນ ຕເມວ ວິສຍໍ ວວຕ຺ຖາປຍມານາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ກິຣິຍາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕາຕິ ເອວໍ ເອກສ຺ເສວ ກິຣິຍວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ໂວຏ຺ຐພ຺ພນານນ຺ຕຣໍ ປນ ສເຈ ມຫນ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຣູປາທິອາຣມ຺ມຓໍ, ອຖ ຍຖາວວຕ຺ຖາປິເຕ ວິສເຍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ວາ ກາມາວຈຣກຸສລານໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ວາ ອກຸສລານໍ ນວນ຺ນໍ ວາ ອວເສສກາມາວຈຣກິຣິຍານໍ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ຉ ສຕ຺ຕ ວາ ຊວນານິ ຊວນ຺ຕິ, ເອໂສ ຕາວ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ນໂຍ.

ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນານນ຺ຕຣໍ ຕານິເຍວ. ໂຄຕ຺ຣຠຸໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ຣູປາວຈຣໂຕ ປຎ຺ຈ ກຸສລານິ ປຎ຺ຈ ກິຣິຍານິ, ອຣູປາວຈຣໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຸສລານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຣິຍານິ, ໂລກຸຕ຺ຕຣໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລຈິຕ຺ຕານີຕິ ອິເມສຸ ຍໍ ຍໍ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕໍ ຊວຕີຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈປຎ຺ຎາສາຍ ກຸສລາກຸສລກິຣິຍວິປາກວິຎ຺ຎາຓານໍ ຊວນວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຊວນາວສາເນ ປນ ສເຈ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ອຕິມຫນ຺ຕໍ, ມໂນທ຺ວາເຣ ຈ ວິຠູຕມາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ອຖ ກາມາວຈຣສຕ຺ຕານໍ ກາມາວຈຣຊວນາວສາເນ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓາທີນໍ ປຸຣິມກມ຺ມຊວນຈິຕ຺ຕາທີນຎ຺ຈ ວເສນ ໂຍ ໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ ລທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ວເສນ ອຏ຺ຐສຸ ສເຫຕຸກກາມາວຈຣວິປາເກສຸ ຕີສຸ ວິປາກາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູສຸ ຈ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຏິໂສຕຄຕໍ ນາວໍ ອນຸພນ຺ຘມານໍ ກິຎ຺ຈິ ອນ຺ຕຣໍ ອຸທກມິວ ຠວງ຺ຄສ຺ສາຣມ຺ມຓໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ຊວິຕໍ ຊວນມນຸພນ຺ຘໍ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສກິໍ ວາ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕເທຕໍ ຊວນາວສາເນ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕນາຣຫໍ ສມານໍ ຕສ຺ສ ຊວນສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕທາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ເອກາທສນ຺ນໍ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓານໍ ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕທາຣມ຺ມຓາວສາເນ ປນ ປຸນ ຠວງ຺ຄເມວ ປວຕ຺ຕຕິ, ຠວງ຺ເຄ ວິຈ຺ຉິນ຺ເນ ປຸນ ອາວຊ຺ຊນາທີນີຕິ ເອວໍ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ຠວງ຺ຄານນ຺ຕຣໍ ອາວຊ຺ຊນໍ ອາວຊ຺ຊນານນ຺ຕຣໍ ທສ຺ສນາທີນີຕິ ຈິຕ຺ຕນິຍມວເສເນວ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຕາວ ປວຕ຺ຕຕິ, ຍາວ ເອກສ຺ມິໍ ຠເວ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ປຣິກ຺ຂໂຍ. ເອກສ຺ມິໍ ຫິ ຠເວ ຍໍ ສພ຺ພປຈ຺ຉິມໍ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕໂຕ ຈວນຕ຺ຕາ ຈຸຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ມາ ຕມ຺ປິ ເອກູນວີສຕິວິຘເມວ ໂຫຕິ. ເອວໍ ເອກູນວີສຕິຍາ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓານໍ ຈຸຕິວເສນ ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຈຸຕິໂຕ ປນ ປຸນ ປຏິສນ຺ຘິ, ປຏິສນ຺ຘິໂຕ ປຸນ ຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ເອວໍ ຠວຄຕິຐິຕິນິວາເສສຸ ສໍສຣມານານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອວິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕຕິເຍວ. ໂຍ ປເນຕ຺ຖ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕສ຺ສ ຈຸຕິຈິຕ຺ເຕ ນິຣຸທ຺ເຘ ນິຣຸທ຺ຘເມວ ໂຫຕີຕິ.

ອິທໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘ ວິຕ຺ຖາຣກຖາມຸຂໍ.