ຐາຍີຠາວນິທ຺ເທສ

ຣຕິຐາຍີຠາວ

໓໕໖. ຣມ຺ມເທສກລາກາລ-ເວສາທິປຏິເສວນາ;

ຍຸວານ’ຎ຺ໂຎຎ຺ຎຣຕ຺ຕານໍ, ປໂມໂທຣຕິ ຣຸຈ຺ຈເຕ.

໓໕໖. ສິງ຺ຄາຣາທໂຍ ວິຠາຄໂຕ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ຣມ຺ເມ’’ຈ຺ຈາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຣມ຺ມເທສ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ ອຸທ຺ທີປນວິຠາວາ ທສ຺ສິຕາ. ‘‘ຍຸວານ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອາລມ຺ພຓວິຠາໂວ. ອິຕ຺ຖີ ຫິ ປຸຣິສສ຺ສ, ປຸຣິໂສ ອິຕ຺ຖິຍາ ອາລມ຺ພຓວິຠາໂວ. ປໂມໂທຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາຠິຣມຓວເສນ ອາໂມທຣູໂປ.

໓໕໖. ອິທານິ ສິງ຺ຄາຣາທິນາມເກ ເຕຣຕ຺ຍາທິເກ ກເມນ ນິທ຺ທິສຕິ ‘‘ຣມ຺ມ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ. ຣມ຺ມເທສກລາກາລເວສາທິປຏິເສວນາ ຣມຓີຍນິຣາວຣຓສຸຈິປວິຕ຺ຕວາສາຣຫເທໂສ ຣມ຺ມຄີຕິກາທິກລາ ຣຕິຊນກວສນ຺ຕາທິອນຸຣູປກາໂລ ມາລາຄນ຺ຘາທິ ອຸປໂສຠິຕກິຣິຍາທິ ມນຸຎ຺ຎເວໂສ, ອາທິສທ຺ເທນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐຠາສິຕມິຫິຕາທິເຈຕິ ອິເມສໍ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕາທີສຸ ທິຏ຺ຐາທິມຕ຺ຕມກຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາຍ ເຕນ ເຕນາກາເຣນ ປຸນປ຺ປຸນານຸຠວເນນ ອຎ຺ໂຎຎ຺ຎຣຕ຺ຕານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕານຸພ຺ຍຎ຺ຊນສງ຺ກປ຺ປວເສນາຕິຣຕ຺ຕານໍ ຍຸວານໍ ຕຣຸຓິຕ຺ຖິ ປຸຣິສານໍ ປໂມໂທ ອຠິຣມຓວເສນ ສນ຺ໂຕໂສ ປີຕິ ຣຕິ ຣຸຈ຺ຈເຕ ຣຸຈ຺ຈນໂຕ ‘‘ຣຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ຣກາໂຣ ສນ຺ຘິໂຊ. ເທໂສ ຈ ກລາ ຈ ກາໂລ ຈ ເວໂສ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທໂຍ ເຍສມິຕິ ຈ, ຣມ຺ມາ ຈ ເຕ ເທສ…ເປ… ເວສາທໂຍ ເຈຕິ ຈ, ເຕສໍ ປຏິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ເສວນມິຕິ ຈ, ອຎ຺ໂຎ ຈ ອຎ຺ໂຎ ເຈຕິ ຈ, ເຕສຸ ຣຕ຺ຕາຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

໓໕໗. ຍຸຕ຺ຍາ ຠາວານຸຠາວາ ເຕ,

ນິພນ຺ຘາ ໂປສຍນ຺ຕິ ນໍ;

ໂສປ຺ຍາ’ໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄ-

ສມ຺ໂຠຄານໍ ວສາ ຕິຘາ.

໓໕໗. ‘‘ຍຸຕ຺ຍາ’’ອິຈ຺ຈາທິ. ເຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ຠາວານຸຠາວາ ຍຸຕ຺ຍາ ອາລສິຍອຸຄ຺ຄຕາຊິຄຸຈ຺ຉາວຊ຺ຊິຕາ ເຍ ສງ຺ກາອຸສ຺ສຸກ຺ກາທໂຍ ຠາວາ ຕໍພ຺ຍຎ຺ຊກາ ຕທນຸຣູປາ ອນຸຠາວາ ຈ ອໂຍຄາທິເກ ສິງ຺ຄາເຣ ຍຖາ ຍຖາ ຍຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ຕາທິສິຍາວ ຍຸຕ຺ຕິຍາ ນິພນ຺ຘາ ນໍ ຣຕິໍ ສມ຺ໂປສຍນ຺ຕິ, ໂສເຍວເມວໍ ໂປສິໂຕ ສິງ຺ຄາໂຣ ນາມ ຣໂສ ສມ຺ປຊ຺ຊເຕ. ໂສປິ ຕິຘາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອໂຍໂຄ ນາມ ປຸພ຺ເພ ອສງ຺ຄຕານໍ ອນຸຣາເຄນ ສງ຺ຄມມິຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສານມສງ຺ຄໂມ. ອຕິສຍວິຣຸຬ຺ຫເປມານມຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ສິເລໂສ ວິປ຺ປໂຍໂຄ. ພລວກາມາເວສວິເສສານໍ ກາມີນໍ ທສ຺ສນາທິສມຎ຺ຊນໍ ສມ຺ໂຠໂຄ.

໓໕໗. ອິທານິ ຣຕິຍາ ປຸຏ຺ຐກາຣຓໍ ປຸຏ຺ຐປໂຍຄຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຍຸຕ຺ຍາ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ. ເຕ ຠາວານຸຠາວາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐພ຺ຍຠິຈາຣີຠາເວສຸ ຣຕ຺ຍານຸຣູປພ຺ຍຠິຈາຣີຠາໂວ ຕປ຺ປກາສໂກ ອນຸຠາໂວ ເຈຕິ ອິເມ ທ຺ເວ ຍຸຕ຺ຍາ ເຫຕຸຠູຕາຍ ອໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄສມ຺ໂຠຄສງ຺ຂຕານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສິງ຺ຄາຣານໍ ອນຸກູລຕ຺ເຖນ ຣຕິຍາ ວິຣຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອາລສິຍອຸຄ຺ຄຊິຄຸຈ຺ຉາທິເກ ປຣິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສງ຺ກາອຸສ຺ສຸກ຺ກາທີນໍ ຣຕ຺ຍານຸກູລຠາວານໍ ວເສນ ຍຖາໂຍຄໍ ນິພນ຺ຘາ ກວີຫິ ພນ຺ຘາ ນໍ ຣຕິໍ ໂປສຍນ຺ຕິ ຍຖາ ຕປ຺ປກາສເນນ ປູເຣນ຺ຕິ ສຊ຺ເຊນ຺ຕິ, ເອວໍ ສຊ຺ຊິໂຕ ຣຕິສິງ຺ຄາໂຣ ນາມ ຣໂສ ໂຫຕິ. ໂສປິ ສາມຎ຺ເຎນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐສິງ຺ຄາຣຣໂສປິ ອໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄສມ຺ໂຠຄານໍ ສິງ຺ຄາຣານໍ ວສາ ເຠເທນ ຕິຘາ ຠວຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ອໂຍໂຄ ນາມ ປຸພ຺ເພ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສງ຺ຄມຣຫິຕານໍ ອຠິນວານຸຣາຄພເລນ ສງ຺ຄມໍ ປຕ຺ເຖນ຺ຕານໍ ຖີປຸມານໍ ອສງ຺ຄໂມ. ວິປ຺ປໂຍໂຄ ນາມ ສງ຺ຄມາຕິສເຍນ ວິຣຸຬ຺ຫເປມານໍ ຖີປຸມານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິສິເລໂສ. ສມ຺ໂຠໂຄ ນາມ ພລວກາມຕຓ຺ຫາວິເສສວເສນ ຍຸຕ຺ຕານໍ ກາມິນິກາມຸການໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ທສ຺ສນາທິອສ຺ສາໂທ. ຠາໂວ ຈ ອນຸຠາໂວ ເຈຕິ ຈ, ອໂຍໂຄ ຈ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ຈ ສມ຺ໂຠໂຄ ເຈຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

ອິມມລງ຺ກາຣໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ອາຈຣິຍສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕມຫາສາມິປາເທນ ປນ ປຣມມຘຸຣສທ຺ຘມ຺ມາມຕລຸທ຺ຘສຸທ຺ຘສນ຺ຕານານໍ ຕໂປຘນານໍ ອຎ຺ຎຣສາວໂພຘເນ ປໂຍຊນາຠາເວປິ ໂລກິເຍສຸ ເຕສຸ ເຕສຸ ໂວຫາເຣສຸ ອສມ຺ໂມຫຕ຺ຖໍ ສິງ຺ຄາຣາທິນວວິຘຣສານໍ ລກ຺ຂຓມຕ຺ຕສ຺ເສວ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ຕທນຸຣູປລກ຺ຂິຍປຣິຄ຺ຄເຫ ອສຕິ ລກ຺ຂຓາວໂພຘສ຺ສ ສຸພ຺ຍຕ຺ຕາຠາວໂຕ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓາວໂພຘຕ຺ຖໍ ຕໍຕໍລກ຺ຂຓກຖນານນ຺ຕຣໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ລກ຺ຂິຍສ຺ສ ມຸຂມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ຣາຄານຕພ຺ຠຸຕສໂຣຊມຸຂໍ ຘຣາຍາ’’ຕິອາທິນາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐສມ຺ໂຠຄສິງ຺ຄາຣຣສາຠາເສເນວ ຫສາຠາສາທີນໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຣສາຠາສຣູປສ຺ສ ຠາວາຠາສສ຺ສ, ວິຠາວາຠາສສ຺ສ, ອນຸຠາວາຠາສສ຺ສ ຈ ຎາຕພ຺ພຕ຺ຕາ ສິງ຺ຄາຣຣສສ຺ສ ລກ຺ຂິຍເມວໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຄີຕສ຺ສເຣນ ອຸປກຑ຺ຒິຍ ເນຕ຺ຕຣສ຺ມິ-

ພນ຺ຘໍ ກຣໍວ ວິວສຎ຺ຈ ກຣຄ຺ຄເຫນ;

ຍາ ຕາທິເສປິ ວິນິໂຍຊຍິ ທຸກ຺ກເຣ ມໍ,

ເສຣນ຺ທຕີ ອຘິຄຕາ ວິຘິນາ ມຍຊ຺ຊາຕິ.

ຄີຕສ຺ສເຣນ ຫຕ຺ຖີນໍ ຄີຕິກາຍ ປິຍຕ຺ຕາ ຄີຕິກາຘນິນາ ອຸປກຑ຺ຒິຍ ອຕ຺ຕໂນ ສມີປໍ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ເນຕ຺ຕຣສ຺ມິພນ຺ຘໍ ເນຕ຺ຕສງ຺ຂາຕຫຕ຺ຖາຈຣິຍສ຺ສ ຣຊ຺ຊຸນາ ພນ຺ຘໍ ກຣຄ຺ຄເຫນ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາເຫນ ໂສຓ຺ຑຄ຺ຄຫເຓນ ວິວສຎ຺ຈ ອປຄຕອິຈ຺ຉາຈາຣໍ ປຣວສໍ ກຣໍ ອິວ ຫຕ຺ຖໍ ອິວ ຄີຕສ຺ສເຣນ ອຕ຺ຕໂນ ລີໂລເປຕຄີຕິກາຘນິນາ ອຸປກຑ຺ຒິຍ ອຕ຺ຕໂນ ສມີປໍ ເນຕ຺ວາ ເນຕ຺ຕຣສ຺ມິພນ຺ຘໍ ອຕ຺ຕໂນ ນຍນກນ຺ຕິຍາ ປຏິພນ຺ຘໍ ກຣຄ຺ຄເຫນ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາເຫນ ວິວສຎ຺ຈ ອປຄຕຘິຕິໍ ມູຬ຺ຫໍ ມໍ ຍາ ກນ຺ຕາ ຕາທິເສປິ ທຸກ຺ກເຣ ວິນິໂຍຊຍິ, ສາ ອິຣນ຺ທຕີ ອິຣນ຺ທຕີ ນາມ ນາຄມານວິກາ ມຍາ ອຊ຺ຊ ວິຘິນາ ຠາຄ຺ເຍນ ອຘິຄຕາ ລທ຺ຘາຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຄີຕສ຺ສຣເນຕ຺ຕຣສ຺ມິກຣຄ຺ຄຫສງ຺ຂຕາຫິ ອິມາຫິ ປທາວລີຫິ ອຸທ຺ທີປນວິຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ. ຖິຍາ ປຸຣິໂສ ຈ, ປຸຣິສສ຺ສ ຖີ ຈ ອາລມ຺ພຓໍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ສາ ອິຣນ຺ທຕີ ມຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ອາຣມ຺ມຓວິຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ. ‘‘ອຸປກຑ຺ຒິຍ ພນ຺ຘໍ ວິວສ’’ນ຺ຕິ ອິເມຫິ ກາເມນ ອຸທ຺ທີປິຕຐາຍີຠາວສງ຺ຂຕາ ຣຕິ ທສ຺ສິຕາ. ‘‘ຕາທິເສປິ ທຸກ຺ກເຣ ວິນິໂຍຊຍີ’’ຕິ ອິເມຫິ ອຸສ຺ສາຫາທິກາ ຈ ‘‘ວິຘິນາ ອຘິຄຕາ ມຍຊ຺ຊາ’’ຕິ ອິເມຫິ ຫຣິສາທິກາ ຈ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວາ ທສ຺ສິຕາ. ຣຕິຍາ ວິຣຸທ຺ເຘ ນິພ຺ເພທອາລສິຍອຸຄ຺ຄຕຊິຄຸຈ຺ຉາທິເກ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາເວ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣວິຠາວາທິເກ ປກາສນ຺ໂຕ ‘‘ຄີຕສ຺ສເຣເນ’’ຈ຺ຈາທິກາ ຣຕິປ຺ປຕີຕິຍາ ອນຸຣູປໍ ປຍຸຕ຺ຕາ ກວິປ຺ປໂຍຄາ ອິຘ ອນຸຠາວາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ນາຏກາທິທສ຺ສນີຍສຕ຺ເຖ ອຠິນໂຍ ອນຸຠາໂວ. ຣມ຺ມເທສຣມ຺ມກາລຣມ຺ມເວສາທໂຍ ຕທຠາເວ ຣຕິຍາ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ສາມຕ຺ຖິຍາ ຄມ຺ຍາ ຠວນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ລກ຺ຂຓານຸຄຕລກ຺ຂິຍປຣິຄ຺ຄາໂຫ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກາຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ສຕິພນ຺ຘຕ຺ຖາວໂພຘການໍ ສພ຺ຠານໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາຍປີຕິຍາ ກາຣຓຕ຺ຕາ ກາຣິໂຍປຈາເຣນ ເອໂສ ພນ຺ໂຘ ຣໂສ ນາມ ໂຫຕີຕິ. ອຸປຣິປິ ເອວເມວ.

ຫສ຺ສຐາຍີຠາວ

໓໕໘. ວິກາຣາກຕິອາທີຫິ,

ອຕ຺ຕໂນ’ຖ ປຣສ຺ສ ວາ;

ຫາໂສ ນິທ຺ທາ ສມາລສ຺ຍ-

ມຸຈ຺ຉາທິພ຺ຍຠິຈາຣິຠິ;

ປຣິໂປເສ ສິຍາ ຫສ຺ໂສ,

ຠິຍ຺ໂຍ’ຕ຺ຖິປຠຸຕີນ ໂສ.

໓໕໘. ‘‘ວິກາເຣ’’ຈ຺ຈາທິ. ວິກາຣາກຕິ ເທສວຍາທີນໍ ວິປຣີໂຕ ເກສພນ຺ຘນາທິ, ໂສ ອາທິ ເຍສໍ ອຎ຺ຎາກຕ຺ຍາທິນຈ຺ຈນາທີນໍ, ເຕຫິ ວິຠາເວຫິ ຫາໂສ ເຈໂຕວິກາໂສ, ໂສປິ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ພນ຺ຘີ ວາ ອຖ ປຣສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘີ ວາ, ຕຕ຺ຖ ໂຍ ວິຠາວສາມຕ຺ຖິຍາເຍວາຠິພ຺ຍຕ຺ຕິໍ ຍາຕິ, ໂສ ອຕ຺ຕຏ຺ໂຐ. ໂຍ ປນ ວິຠາວທສ຺ສນາ ອຸປ຺ປນ຺ນາປິ ປຸຣິສສ຺ສ ຄມ຺ຠີຣຕ຺ຕາທິນາ ຉາທິໂຕ ສມາໂນ ປຸຣິສນ຺ຕເຣ ຫສຕ຺ຍາຠິພ຺ຍຕ຺ໂຕ, ໂສ ປຣຏ຺ໂຐ. ໂສ ຫາໂສ ນິທ຺ທາທີຫິ ພ຺ຍຠິຈາຣີຫິເຍວ, ອນຸຠາວປກ຺ເຂ ອາທິສທ຺ເທນ ອກ຺ຂິຜນ຺ທນາທໂຍ ຄຫິຕາ. ປຣິໂປເສ ສຕິ ຫສ຺ໂສ ນາມ ຣໂສ ສິຍາ. ໂສ ຫສ຺ໂສ ຠິຍ຺ໂຍ ອິຕ຺ຖິປຠຸຕີນໍ ສິຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖ ປຠຸຕິສທ຺ເທນ ນີຈປກຕໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ.

໓໕໘. ອິທານິ ຫສ຺ສຣສສ຺ສ ໂປສນາກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ວິກາຣ’’ອິຈ຺ຈາທິ. ວິກາຣາກຕິອາທີຫິ ເທສວໂຍລິງ຺ຄານໍ ວິປຣີເຕຫິ ເກສພນ຺ຘຄຕິຏ຺ຐິຕິອາທິເກຫິ, ນຈ຺ຈຄີຕອາທິເກຫິ ຈ ທຸວິເຘຫິ ອາກຕິສງ຺ຂເຕຫິ ເຫຕຸຠູເຕຫິ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ອຖ ປຣສ຺ສ ວາ ສມ຺ພນ຺ຘີ ໂສ ຫາໂສ ເຈໂຕ ວິກາສລກ຺ຂໂຓ ນິທ຺ທາສມາລສ຺ຍມຸຈ຺ຉາທິພ຺ຍຠິຈາຣິຠິ ນິທ຺ທາສມອາລສ຺ຍມຸຈ຺ຉາອກ຺ຂິຜນ຺ທນາທີຫິ ອນຸຠາເວຫິ ສຸຕສມ຺ພນ຺ເຘນ ເຕເຫວ ນິທ຺ທາສມາລສ຺ຍມຸຈ຺ຉາສງ຺ຂຕພ຺ຍຠິຈາຣີຫິ ກຣຓຠູເຕຫິ ປຣິໂປເສ ສຕິ ຫສ຺ໂສ ຫສ຺ໂສ ນາມ ຣໂສ ສິຍາ, ໂສ ຫສ຺ໂສ ຠິຍ຺ໂຍ ອິຕ຺ຖິປຠຸຕີນໍ, ນີຈປກຕີນຎ຺ຈ ສິຍາຕິ. ວິກາຣາ ຈ ສາ ອາກຕິ ເຈຕິ ຈ, ໂສ ອາທິ ເຍສນ຺ຕິ ຈ, ນິທ຺ທາ ຈ ສໂມ ຈ ອາລສ຺ຍຎ຺ຈ ມຸຈ຺ຉາ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທິ ເຍສໍ ອກ຺ຂິຜນ຺ທນາທີນໍ ອນຸຠາວານນ຺ຕິ ຈ, ເຕ ຈ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ເຈຕິ ຈ, ອິຕ຺ຖີ ປຠຸຕິ ເຍສໍ ນີຈປກຕີນນ຺ຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

ຫສ຺ສປ຺ປເຠທ

໓໕໙. ສິຕມິຫ ວິກາສິນຍນໍ,

ກິຎ຺ຈາ’ລກ຺ຂິຍທິຊນ຺ຕຸ ຕໍ ຫສິຕໍ;

ມຘຸຣສ຺ສຣໍ ວິຫສິຕໍ,

ສໍສສິໂຣກມ຺ປມຸປຫສິຕໍ.

໓໖໐. ອປຫສິຕໍ ສຎ຺ຊລ’ກ຺ຂິ,

ວິກ຺ຂິຕ຺ຕງ຺ຄໍ ຠວຕ຺ຍ’ຕິຫສິຕໍ;

ທ຺ເວ ທ຺ເວ ຫສ຺ສາ ກຖິຕາ ເຈ’ສໍ,

ເຊຏ຺ເຐ ມຊ຺ເຌ’ຘເມປິ ຈ ກມໂສ.

໓໕໙-໓໖໐. ຫສ຺ເສ ເຠທມາຫ ‘‘ສິຕ’’ມິຈ຺ຈາທິນາ. ອິຫ ຫສ຺ເສ ວິກາສີນິ ນຍນານິ ຍສ຺ສ ຕໍ ສິຕໍ, ກິຎ຺ຈິ ອາລກ຺ຂິຍາ ທິຊາ ທນ຺ຕາ ຍສ຺ສ ຕໍ ຫສິຕໍ. ເອວໍ ມຘຸໂຣ ສໂຣ ສທ຺ໂທ ຍສ຺ສ ຕໍ ວິຫສິຕໍ. ອໍສສິໂຣກມ຺ເປນ ສຫ ວຕ຺ຕມານໍ ອຸປຫສິຕໍ, ສຫ ຊເລນ ອສ຺ສຸນາ ວຕ຺ຕມານານິ ອກ຺ຂີນິ ຍສ຺ສ ຕໍ ອປຫສິຕໍ. ວິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ ອິໂຕ ຕໂຕ ປສາຣິຕານິ ອງ຺ຄານິ ຍສ຺ສ ຕໍ ອຕິຫສິຕໍ ນາມ. ເອສຎ຺ຈ ສິຕາທີນໍ ມຊ຺ເຌ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ຫສ຺ສາ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ກມໂສ ຍຖາກ຺ກເມນ ເຊຏ຺ເຐ ມຊ຺ເຌ ອຘເມປິ ຈ ກຖິຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຸຣາຕເນຫີຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ.

໓໕໙-໓໖໐. ອິທານິ ຫສ຺ສເຠທໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ສິຕ’’ມິຈ຺ຈາທິນາ. ອິຫ ອິມສ຺ມິໍ ຫສ຺ສວິສເຍ ວິກາສິນຍນໍ ວິວຏນຍນໍ ສິຕໍ ນາມ. ກິຎ຺ຈິ ອາລກ຺ຂິຍທິຊໍ ຕຸ ກິຎ຺ຈິ ທິສ຺ສມານທນ຺ຕໍ, ຕໍ ຫສິຕໍ ນາມ. ມຘຸຣສ຺ສຣໍ ມຘຸຣນາທໍ ວິຫສິຕໍ ນາມ. ສໍສສິໂຣກມ຺ປໍ ອໍສສິໂຣກມ຺ປສຫິຕໍ ອຸປຫສິຕໍ ນາມ. ສຊລກ຺ຂິ ອສ຺ສຸວິໂລຈນສຫິຕໍ ອປຫສິຕໍ ນາມ. ວິກ຺ຂິຕ຺ຕງ຺ຄໍ ອຏ຺ຐາເນ ປສາຣຓວເສນ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕຫຕ຺ຖປາທາທິອວຍວວນ຺ຕໍ ອຕິຫສິຕໍ ນາມ ຠວຕິ. ເອສໍ ຉນ຺ນໍ ກມໂສ ກເມນ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ເຊຏ຺ເຐ ມຊ຺ເຌ ອຘເມປິ ວິສເຍ ກຖິຕາ ປຸຣາຕເນຫິ ຠາສິຕາຕິ. ວິກາສີນິ ນຍນານິ ອສ຺ເສຕິ ຈ, ກິຎ຺ຈິ ອີສກໍ ອາລກ຺ຂິຍາ ທິຊາ ຍສ຺ເສຕິ ຈ, ມຘຸໂຣ ສໂຣ ອສ຺ເສຕິ ຈ, ອໍໂສ ຈ ສິໂຣ ເຈຕິ ຈ, ອໍສສິຣໂສ ກມ຺ໂປຕິ ຈ, ເຕນ ສຫ ວຕ຺ຕຕີຕິ ຈ, ສຫ ຊເລນ ວຕ຺ຕມານານິ ອກ຺ຂີນິ ຍສ຺ເສຕິ ຈ, ອນຸສ຺ວຣາຄໂມ. ວິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ ອງ຺ຄານິ ຍສ຺ເສຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ. ສິຕຫສິຕທ຺ວຍໍ ອຸຕ຺ຕເມ, ວິຫສິຕອຸປຫສິຕທ຺ວຍໍ ມຊ຺ຌິເມ, ອປຫສິຕອຕິຫສິຕທ຺ວຍໍ ອຘເມ ວຕ຺ຕເຕ. ເອວໍ ສິຕາທໂຍ ອນຸຣູປວິຠາວາທິນາ ປຍຸຕ຺ຕາ ອິເມ ຣສາ’ວຕ຺ຖໍ ປາປຸຓນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຫສ຺ສຣສສ຺ສ ເອວມຸທາຫຣຓໍ ຎາຕພ຺ພໍ –

ປູເຊສິ ກຓ຺ຐມຓິນາ ອປິ ໂຍ ປສນ຺ໂນ,

ຘມ຺ເມ ປຸຣາ’ສມຘຸຣໍ ວິຘຸຣໍ ສ ຫນ຺ຕຸໍ;

ໂຄເປນ຺ຕິຍາປິ ວຈເນນ ຖິຍາ ສຠາວໍ;

ຠຕ຺ຕິໍ ອກາສິ ຜຣຸເສ ມຍິ ນາຄຣາຊາຕິ.

ໂຍ ປຸຣາ ປຸພ຺ເພ ຘມ຺ເມ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມກຖເນ ປສນ຺ໂນ ກຓ຺ຐມຓິນາ ອປິ ອຕ຺ຕໂນ ອນຄ຺ຆກຓ຺ຐມຓິນາປິ ຕໍ ປູເຊສິ, ໂສ ນາຄຣາຊາ ສຠາວໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຘິປ຺ປາຍໍ ໂຄເປນ຺ຕິຍາ ອປິ ຖິຍາ ວຈເນນ ອິຕ຺ຖິຍາ ວຈເນນ ອສມຘຸຣໍ ຕຸລ຺ຍຣຫິຕໍ ວິຘຸຣໍ ວິຘຸຣປຓ຺ຑິຕໍ ຫນ຺ຕຸໍ ວິນາສນຕ຺ຖໍ ຜຣຸເສ ຈຓ຺ເຑ ມຍິ ຠຕ຺ຕິໍ ອກາສີຕິ. ອິຫ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ວຕ຺ຖຸນິ ນາຄຣາຊສ຺ສ ປສາທວຘວິຘານາທິວິປຣີຕປ຺ປວຕ຺ຕິ ອາລມ຺ພຓວິຠາໂວ, ປຐມໍ ອນຄ຺ຆປິຍວຕ຺ຖູຫິ ປູຊິຕຠາໂວ ຈ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ອຕຸລ຺ຍຠາໂວ ຈ ອິຕ຺ຖິວຈນສ຺ສ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນຠາໂວ ຈ ຕສ຺ສາຘິປ຺ປາຍສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕຠາໂວ ຈ ປຸຓ຺ຓກສ຺ສ ຈຓ຺ຑຠາໂວ ເຈຕິ ອິເມຫິ ສພ຺ພວຈເນຫິ ອຸທ຺ທີປນວິຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ. ອິເມຫິ ອຸທ຺ທີປິຕຐາຍີຠາວສງ຺ຂໂຕ ຫາໂສ ວາກ຺ຍສາມຕ຺ຖິຍາ ປກາສິໂຕ ຫາສວິໂຣຘິນິພ຺ເພທາທິວຊ຺ຊິຕາ ສມາລສິຍສນ຺ໂຕສອສ຺ສຸເວປຖາທິກາ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວາ ສາຕ຺ຕິກາຠາວາ ຈ ເອວໍ ສາມຕ຺ຖິເຍນ ທີປິຕາ. ຕທນຸຣູປວິຠາວາທິປກາສກາ ຍຖາວຸຕ຺ຕກວິປ຺ປໂຍຄາ ອນຸຠາວາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ຫສ຺ສເຠເທນ ມຊ຺ຌິເມ ປຸຣິເສ ວຕ຺ຕພ຺ພາປິ ຫສິຕອຸປຫສິຕາ ທ຺ເວ ອິມາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກຣຸຓາຐາຍີຠາວ

໓໖໑. ໂສກຣູໂປ ຕຸ ກຣຸໂຓ-

ນິຏ຺ຐປຕ຺ຕິຏ຺ຐນາສໂຕ;

ຕຕ຺ຖາ’ນຸຠາວາ ຣຸທິຕ-

ປລຍຕ຺ຖມ຺ຠກາທໂຍ;

ວິສາທາລສ຺ຍມຣຓ-

ຈິນ຺ຕາທີ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ.

໓໖໑. ‘‘ໂສເກ’’ຈ຺ຈາທິ. ອນິຏ຺ຐສ຺ສ ປຸຕ຺ຕວິໂຍຄາທິໂນ ເທສນິກ຺ກຑ຺ຒນາທິໂນ ປຕ຺ຕິ ຈ ອິຏ຺ຐສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ, ຘນາທິໂນ ວາ ນາໂສ ຈ ຕໂຕ ວິຠາວຠູເຕຫິ ສມ຺ປນ຺ໂນ ໂສກຣູໂປ ໂສກສຠາໂວ ຕຸ ກຣຸໂຓ ຣໂສ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕມານໍ ໂສໂກ ປຸຕ຺ຕວິໂຍຄາທິອນິຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ, ຘມ຺ມາທິອິຏ຺ຐນາສໂຕ ຈ ຊາຍເຕ. ນີຈານໍ ຕຸ ເທສນິກ຺ກຑ຺ຒນາທິອນິຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ, ຘນາທິອິຏ຺ຐນາສໂຕ ຈ, ປເຣສໍ ຘນາທິນາສໂຕ ຕຸ ອຸຕ຺ຕມສ຺ເສວ ມຫາກາຣຸຓິກຕ຺ຕາ, ເສສໍ ສຸໂພຘໍ. ອນຸຠາໂວ ປເນຕ຺ຖ ຍໂຖຈິຕ຺ຍໍ ນິຣູປຍິຕພ຺ໂພ.

໓໖໑. ອິທານິ ກຣຸຓາຣສໂປສນກ຺ກມໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ໂສກ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ. ອນິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐນາສໂຕ ປຸຕ຺ຕວິໂຍຄາທິໂນ, ເທສຈາຄາທິໂນ ວາ ອນິຏ຺ຐສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ສີລາທິໂນ, ຘນາທິໂນ ວາ ອິຏ຺ຐສ຺ສ ກນ຺ຕິວຕ຺ຖຸໂນ ວິນາໂສ ຈາຕິ ອິເມຫິ ອາລມ຺ພຓວິຠາເວຫິ ກຣຓຠູເຕຫິ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂສກຣູໂປ ຕຸ ໂສກສຠາໂວ ປນ ກຣຸໂຓ ກຣຸຓາຣໂສ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຣຸຓາຣເສ ຣຸທິຕປລຍຕ຺ຖມ຺ຠກາທໂຍ ຣຸທິໂຕ ປລໂຍ ຖມ຺ໂຠຕິອາທໂຍ ອນຸຠາວາ ນາມ ຠວນ຺ຕີຕິ. ຖມ຺ຠາທີນໍ ສຣູໂປ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕວ. ວິສາທອາລສ຺ຍມຣຓຈິນ຺ຕາທໂຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຕສ຺ມິໍເຍວ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຠວນ຺ຕິ. ອິຫ ປຸຕ຺ຕວິໂຍຄາທິອນິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ສີລຘມ຺ມາທິອິຏ຺ຐນາສເນນ ຈ ອຸຕ຺ຕມານໍ ໂສໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເທສຈາຄາທິອນິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ຘນາທິອິຏ຺ຐນາສເນນ ຈ ນີຈານໍ. ອຎ຺ເຎສໍ ຘນາທິວິນາສເນນ ປນ ມຫາກຣຸຓິກຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕມສ຺ເສວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ມິໍ ວິສເຍ ໂສ ໂສໂກ ເສສານໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາຣຫໍ ປໂຍໂຄ ກາຕພ຺ໂພ. ໂສກສ຺ສ ຣູໂປ ສຠາໂວຕິ ຈ, ອນິຏ຺ຐສ຺ສ ປຕ຺ຕີຕິ ຈ, ອິຏ຺ຐສ຺ສ ນາໂສຕິ ຈ, ອນິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ອິຏ຺ຐນາໂສ ເຈຕິ ຈ, ຣຸທິຕຎ຺ຈ ປລໂຍ ຈ ຖມ຺ຠໂກ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທິ ເຍສມິຕິ ຈ, ວິສາໂທ ຈ ອາລສ຺ຍຎ຺ຈ ມຣຓຎ຺ຈ ຈິນ຺ຕາ ເຈຕິ ຈ, ຕາ ອາທິ ເຍສມິຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ. ອິມສ຺ສ ກຣຸຓາຣສສ຺ສ ລກ຺ຂິຍເມວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ –

ອາກຑ຺ຒິເຕ’ກສຕຣາຊປຸຣກ຺ຂໂຕ ໂຍ,

ຘມ຺ເມນ ອາສນມລໍກຸຣຸເຕ ຊິໂນວ;

ໂສ ອສ຺ສວາລມວລມ຺ພິຍ ທານິ ນີໂຕ,

ຍກ຺ເຂນ ໂລກຕິລໂກ ກຸຣຸເຕ ກິເມໂກຕິ.

ໂຍ ເອກສຕຣາຊປຸຣກ຺ຂໂຕ ຣາຊູນໍ ເອກສເຕນ ປຣິວາຣິໂຕ ຊິໂນ ອິວ ພຸທ຺ໂຘ ອິວ ຘມ຺ເມນ ມຘຸຣຘມ຺ມກຖເນນ ອາສນໍ ຘມ຺ມາສນໍ ອລໍກຸຣຸເຕ ສຊ຺ເຊຕິ, ໂລກຕິລໂກ ໂລກສ຺ສ ປິຍຕາຍ ຕິລກາລງ຺ກາຣຠູໂຕ ໂສ ວິຘຸຣປຓ຺ຑິໂຕ ຍກ຺ເຂນ ປຸຓ຺ຓເກນ ອາກຑ຺ຒິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນີໂຕ ອສ຺ສວາລໍ ອວລມ຺ພິຍ ອິທານິ ເອໂກ ກິໍ ກຸຣຸເຕຕິ. ອິຫານີໂຕຕິ ທສ຺ສິຕປິຍວຕ຺ຖຸວິໂຍໂຄ ໂສກສ຺ສ ອາລມ຺ພຓວິຠາໂວ ໂຫຕິ. ‘‘ອາກຑ຺ຒິເຕກສຕຣາເຊ’’ຈ຺ຈາທິນາ ສກເລນ ວາກ຺ເຍນ ອຸທ຺ທີປນວິຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ, ອຸທ຺ທີປິຕໂສກສງ຺ຂາຕຐາຍີຠາໂວ ຈ ວິສາທາລສ຺ຍຈິນ຺ຕາທິໂກ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາໂວ ຈ ຣຸທິຕປລຍຖມ຺ຠກາທິກາ ວິຠາວາທິໂພຘກອນຸຠາວາ ຈ ວາກ຺ຍສາມຕ຺ຖິເຍນ ທີປິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ຣຸທ຺ທຐາຍີຠາວ

໓໖໒. ໂກໂຘ ມຈ຺ຉຣິຍາທີຫິ, ໂປເສ ຕາສມທາທິຠິ;

ນຍນາຣຸຓຕາທີຫິ, ຣຸທ຺ໂທ ນາມ ຣໂສ ຠເວ.

໓໖໒. ‘‘ໂກໂຘ’’ອິຈ຺ຈາທິ, ສຸໂພຘໍ. ເອຕ຺ຖ ປຐເມນ ອາທິສທ຺ເທນ ອວິກ຺ເຂປອຸປຫາສາທໂຍ ວິຠາວາ ຄຫິຕາ, ທຸຕິເຍນ ອຸຄ຺ຄສມ຺ຠມາທໂຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ, ຕຕິເຍນ ຠູກຸຏິປຸຣຓໂອຏ຺ຐນິປ຺ປີຬນາທໂຍ ອນຸຠາວາ.

໓໖໒. ອິທານິ ຣຸທ຺ທຣສສ຺ສ ໂປສນກ຺ກມໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ໂກໂຘ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ. ໂກໂຘ ມຈ຺ຉຣິຍາທີຫິ ມຈ຺ຉຣິຍອວິກ຺ເຂປອຸປຫາສາທີຫິ ອາລມ຺ພຓາທີຫິ ວິຠາເວຫິ ຈ ເຫຕຸຠູເຕຫິ ຕາສມທາທີຫິ ຕາສມທອຸຄ຺ຄຕສມ຺ຠມາທີຫິ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາເວຫິ ຈ ນຍນາຣຸຓຕາທີຫິ ເນຕ຺ຕຣຕ຺ຕສຸຠງ຺ຄໂອຏ຺ຐປີຬນາທີຫິ ອນຸຠາເວຫິ ຈ ກຣຓຠູເຕຫິ ໂປເສ ສຕິ ຣຸທ຺ໂທ ນາມ ຣໂສ ຠເວຕິ. ມຈ຺ຉຣິຍໍ ອາທິ ເຍສນ຺ຕິ ຈ, ຕາໂສ ຈ ມໂທ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທິ ເຍສມິຕິ ຈ, ນຍນານິ ຈ ຕານິ ອຣຸຓານິ ຈາຕິ ຈ, ເຕສໍ ຠາໂວຕິ ຈ, ສາ ອາທິ ເຍສມິຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

ຣຸທ຺ທຣສສ຺ສ ອຸທາຫຣຓເມວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ –

ຍກ຺ເຂນ ໂຠ ອຘິຄໂຕສິ ມນຸສ຺ສຠກ຺ເຂ,

ນາ’ສ຺ສສ຺ສ ວາລ’ມວລມ຺ພ ປຸຣໍ ອເວກ຺ຂ;

ເວຣມ຺ຠວາຕມຸຂຈຸຓ຺ຓິຕສພ຺ພຄຕ຺ໂຕ,

ມຈ຺ໂຈ ກຖໍ ປຸນປິ ປສ຺ສຕິ ຊີວໂລກນ຺ຕິ.

ໂຠ ມນຸສ຺ສຠກ຺ເຂນ ຍກ຺ເຂນ ອຘິຄໂຕສິ ຄຫິໂຕ ອສິ, ອສ຺ສສ຺ສ ວາລມວລມ຺ພ ວາລຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອິທາເນວ ປຸຣໍ ອເວກ຺ຂ ຕຸຍ຺ຫໍ ນຄຣໍ ໂອໂລເກຫິ, ຕເຖວ ຫິ ເວຣມ຺ຠວາຕມຸຂຈຸຓ຺ຓິຕສພ຺ພຄຕ຺ໂຕ ເວຣມ຺ຠວາຕສ຺ສ ອຠິມຸຂິຈຸຓ຺ຓິຕສກລສຣີໂຣ ມຈ຺ໂຈ ມນຸສ຺ໂສ ຊີວໂລກໍ ສຕ຺ຕໂລກໍ ປຸນປິ ກຖໍ ປສ຺ສຕີຕິ. ອິຫ ມຈ຺ຉຣິຍາທິວິຠາວາ ຈ ໂກຘາທິສງ຺ຂາໂຕ ຐາຍີຠາໂວ ຈ ວາກ຺ຍສາມຕ຺ຖິຍາ ທີປິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ອປຣທ຺ເຘນ ຕາສມທອຸຄ຺ຄຕາທິພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວາ ວິຠາວິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ສມຸທາເຍນ ນຍນາຣຸຓຕາທໂຍ ອນຸຠາວາ ສູຈິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ວີຣຐາຍີຠາວ

໓໖໓. ປຕາປວິກ຺ກມາທີຫຸ-ສ຺ສາໂຫ ວິໂຣຕິ ສຎ຺ຎິໂຕ;

ຣຓທານທຍາໂຍຄາ, ວີໂຣ’ຍໍ ຕິວິໂຘ ຠເວ;

ເຕວາ’ນຸຠາວາ ຘິຕິມ-ຕ຺ຍາທໂຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ.

໓໖໓. ‘‘ປຕາປິ’’ຈ຺ຈາທິ. ປຕາໂປ ສຕ຺ຕຸສນ຺ຕາປກາຣີ ເຕໂຊ, ວິກ຺ກໂມ ປຣມຓ຺ຑລກ຺ກມນ຺ຕໍ, ເຕ ອາທໂຍ ເຍສໍ ພລາວິກ຺ເຂປາທີນໍ ປຏິປຸຄ຺ຄລຄຕານໍ ວິຠາວານໍ, ເຕຫິ ຊາໂຕ ອຸສ຺ສາໂຫ ຣສຕ຺ຕມາປນ຺ໂນ ວີໂຣ ຣໂສຕິ ສຎ຺ຎິໂຕ, ອຍໍ ວີໂຣ ຣຓທານທຍາໂຍຄາ ຕິວິໂຘ ຠເວ ຍຸທ຺ຘວີໂຣ ທານວີໂຣ ທຍາວີໂຣຕິ, ເຕ ຍຸທ຺ຘກຣຓາທໂຍ ເອວ ຕຕ຺ຖ ອນຸຠາວາ ຠວນ຺ຕິ. ຘິຕິມຕິອຸຄ຺ຄຕາທໂຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຠວນ຺ຕີຕິ.

໓໖໓. ອິທານິ ວີຣຣສເຠທໍ, ໂປສນກ຺ກມຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ປຕາປ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ. ປຕາປວິກ຺ກມາທີຫິ ອຎ຺ຎຣາຊູນໍ ທຓ຺ຑຊເຕຊສງ຺ຂຕປຕາໂປ, ເຕສເມວ ປຣມຓ຺ຑລກ຺ກມນສງ຺ຂາຕວິກ຺ກໂມ ຜລເຠໂທ ເຈຕິອາທີຫິ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຸສ຺ສາໂຫ ວີໂຣຕິ ວີຣຣໂສຕິ ສຎ຺ຎິໂຕ ກວີຫິ ຎາໂຕ, ອຍໍ ວີຣຣໂສ ຣຓທານທຍາໂຍຄາ ຍຸທ຺ຘຈາຄກຣຸຓາໂຍເຄນ ເຫຕຸຠູເຕນ ຕິວິໂຘ ຠເວ. ເຕ ເອວ ຣຓທານທຍາ ເອວ ອິມາ ອນຸຠາວາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ຘິຕິມຕ຺ຍາທໂຍ ຘິຕິມຕິອຸຄ຺ຄຕຄພ຺ພາທໂຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຠາວາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຍຸທ຺ຘວີຣທານວີຣທຍາວີຣວເສນ ວີຣຣໂສ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ປຕາໂປ ຈ ວິກ຺ກໂມ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທິ ເຍສມິຕິ ຈ, ຣໂຓ ຈ ທານຎ຺ຈ ທຍາ ເຈຕິ ຈ, ຕາຫິ ໂຍໂຄຕິ ຈ, ຕໂຍ ວິຘາ ປກາຣາ ອສ຺ສາຕິ ຈ, ຘິຕິ ຈ ມຕິ ເຈຕິ ຈ, ຕາ ອາທິ ເຍສມິຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

ວີຣຣສສ຺ສ ອຸທາຫຣຓເມວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ –

ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ກຸເວຣໍ ສຸມຫຕິ-

ມປິ ເຈ’ໂກວກຸມ຺ຠຓ຺ຑເສນໍ,

ອຸຕ຺ຕາເສຕ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ມຓິຣຕນວຣໍ

ລກ຺ຂມາຘາຍ ຊູເຕ;

ເຊຕ຺ວາ ໂກຣພ຺ຍຣາຊໍ ສຈິວຣຕນ-

ມຸທ຺ຘຈ຺ຈ ຣຎ຺ຎໍ ສຕມ຺ຫາ,

ເອຕ຺ຖາເນຕ຺ວາ’ທິຍິສ຺ສໍ ສຸຍຸວຕິຣຕນໍ

ໂກ ມເມ’ຕ຺ຖ’ຕ຺ຖິ ຠາໂຣຕິ.

ກຸເວຣໍ ເວສ຺ສວຓມຫາຣາຊໍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ໂພເຘຕ຺ວາ ສຸມຫຕິມປິ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑເສນໍ ອຕິມຫນ຺ຕິໍ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑເສນໍ ເອໂກວ ອຸຕ຺ຕາເສຕ຺ວາ ຠຍໍ ຊເນຕ຺ວາ ມຓິຣຕນວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຊູເຕ ອກ຺ຂກີຬາຍໍ ລກ຺ຂໍ ອາຘາຍ ຐເປຕ຺ວາ ໂກຣພ຺ຍຣາຊໍ ເຊຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎໍ ສຕມ຺ຫາ ຣາຊສມ຺ພນ຺ຘິນາ ສເຕນ ສຈິວຣຕນໍ ອມຈ຺ຈຣຕນໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖາເນຕ຺ວາ ສຸຍຸວຕິຣຕນໍ ໂສຠນອິຕ຺ຖິຣຕນໍ ອາທິຍິສ຺ສໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມິ, ເອຕ຺ຖ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ມມ ໂກ ຠາໂຣ ອຕ຺ຖີຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ໂກ ມເມຕ຺ຖຕ຺ຖິ ຠາໂຣ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸສ຺ສາຫສງ຺ຂາໂຕ ຐາຍີຠາໂວ ປກາສິໂຕ. ເອຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິອຸທ຺ທີປເນສຸ ກາຣຓຠູຕສ຺ສ ອິຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ອາທານຂ຺ຍາຕນາຄຣາຊຄຕປຕາປວິກ຺ກມາທິວິຠາໂວ ຈ, ຕໍຕໍຣູປປ຺ປກາສກກວິວຈນສງ຺ຂາຕານຸຠາໂວ ຈ ‘‘ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ ວາກ຺ຍສາມຕ຺ຖິເຍນ ປຏິປາທນີຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ສຸມຫຕິມປິ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑເສນໍ ເອໂກ’’ຕິ ຈ, ‘‘ຣຎ຺ຎໍ ສຕມ຺ຫາ ສຈິວຣຕນມຸທ຺ຘຈ຺ຈາ’’ຕິ ຈ ອິເມຫິ ຘິຕິອຸຄ຺ຄຕຄພ຺ພາທໂຍ ຈ, ‘‘ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ກຸເວຣ’’ນ຺ຕິ ຈ, ‘‘ອຸຕ຺ຕາເສຕ຺ວາ ໂກຣພ຺ຍຣາຊ’’ນ຺ຕິ ຈ, ‘‘ເອຕ຺ຖາເນຕ຺ວາ ອິຈ຺ຈາທໂຍ’’ຕິ ຈ ອິເມຫິ ມຕ຺ຍາທໂຍ ຈ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຠາວາ ວິຠາວິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອິເມຫິ ວິຠາວານຸຠາວພ຺ຍຠິຈາຣີຠາເວຫິ ຍຸທ຺ຘວີຣຣໂສ ໂປສິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອິມິນາເຍວ ນເຍນ ທານວີຣາທໂຍ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ.

ຠຍຐາຍີຠາວ

໓໖໔. ວິກາຣິສນສຕ຺ຕາທິ-

ຠຍຸກ຺ກໍໂສ ຠຍານໂກ;

ເສທາທໂຍ’ນຸຠາເວ’ຕ຺ຖ,

ຕາສາທີ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ.

໓໖໔. ‘‘ວິກາຣິ’’ຈ຺ຈາທິ. ວິກາຣິ ອສຠາວປ຺ປວຕ຺ໂຕ ວິຣຸທ຺ໂຘ ສໂນ ສທ຺ໂທ ສຕ຺ໂຕ ຈ, ເຕ ອາທໂຍ ເຍສໍ ສຸຎ຺ຎາຣຎ຺ຎາທີນໍ ອິຕ຺ຖິນີຈປ຺ປກຕິສມ຺ຠວນ຺ຕານໍ, ວິຠາວານໍ, ຄຸຣຸອາທີນໍ ວາ ອຸຕ຺ຕມານໍ, ເຕຫິ ຊາຕສ຺ສ ຠຍສ຺ສ, ກິຕ຺ຕິມສ຺ສ ວາ ອຸກ຺ກໍໂສ ຠຍານໂກ ນາມ ຣໂສ. ເອຕ຺ຖ ເສທກມ຺ປນປາທຈລນາທໂຍ ອນຸຠາວາ, ຕາສາທໂຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ.

໓໖໔. ອິທານິ ຠຍານກຣສສ຺ສ ໂປສນກ຺ກມໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ວິກາຣິ’’ຈ຺ຈາທິນາ. ວິກາຣິສນສຕ຺ຕາທິຠຍຸກ຺ກໍໂສ ປກຕິວິຣເຫນ ວິກາຣວນ຺ເຕຫິ ວິຣຸທ຺ເຘຫິ ອສນິສທ຺ທາທິສທ຺ເທຫິ, ຣກ຺ຂສາທິສຕ຺ເຕຫິ ວາ ວິຠາເວຫິ ເຫຕຸຠູເຕຫິ ສຎ຺ຊາໂຕ ສາຠາວິໂກ, ກິຕ຺ຕິໂມ ວາ ຠຍປຏິພນ຺ໂຘ ອຸກ຺ກໍໂສ ຠຍານກຣໂສ ນາມ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຖ ຠຍານກຣສວິສເຍ ເສທາທໂຍ ທາຫສຣີຣກມ຺ປນາທໂຍ ອນຸຠາວາ ກາຍິກວາຈສິກປ຺ປໂຍຄສງ຺ຂຕາ ອນຸຠາວາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາສາທີ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຕາສສງ຺ກາທໂຍ ອິຫ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ສໂນ ຈ ສຕ຺ໂຕ ເຈຕິ ຈ, ວິກາໂຣ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ຈ, ວິກາຣິໂນ ຈ ເຕ ສນສຕ຺ຕາ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທໂຍ ເຍສໍ ສຸຎ຺ຎາຣຎ຺ຎາທີນມິຕິ ຈ, ເຕຫິ ຊາຕໍ ຠຍມິຕິ ຈ, ມຊ຺ເຌ ປທໂລໂປ, ຕສ຺ສ ອຸກ຺ກໍໂສຕິ ຈ, ເສໂທ ອາທິ ເຍສໍ ກມ຺ປນາທີນມິຕິ ຈ, ຕາໂສ ອາທິ ເຍສໍ ສງ຺ກາທີນມິຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ. ອິຕ຺ຖິນີຈປ຺ປກຕິການໍ ຠຍເຫຕຸ ວິກາຣິສນສຕ຺ຕາທິ, ອຸຕ຺ຕມານໍ ຄຸຣຸອາທິ.

ເອຕ຺ຖ ລກ຺ຂິຍເມວໍ ເວທິຕພ຺ພໍ –

ຍໍ ທິຏ຺ຐິສຕ຺ຖປຕເນນ ປຣິປ຺ຜຸຣນ຺ຕີ,

ກຸມ຺ຠຓ຺ຑຣກ຺ຂສຈມູ ຄມິຕາ ສມນ຺ຕາ;

ອາຈກ຺ກວາຬນຄ’ມສ຺ສຄຕໍ ປຸຣີວ,

ໂຠໂຕ ມຸຫຸໍ ມຸຫຸ’ມປສ຺ສິ ສ ປຸຓ຺ຓໂກ’ຫນ຺ຕິ.

ທິຏ຺ຐິສຕ຺ຖປຕເນນ ທິຏ຺ຐິສລ຺ລສມ຺ປາຕເນນ ປຣິປ຺ຜຸຣນ຺ຕີ ກມ຺ປມານາ ສມນ຺ຕາ ປຣິສມນ຺ຕໂຕ ອາຈກ຺ກວາຬນຄໍ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕາວຘິ ຄມິຕາ ປລາປິຕາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑຣກ຺ຂສຈມູ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑຣກ຺ຂສານໍ ເສນາ ຍໍ ອສ຺ສຄຕໍ ອສ຺ສປິຏ຺ເຐ ນິສິນ຺ນກໍ ໂຠໂຕ ຠວຕໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຸຣີ ອິວ ປຸຣິຍາ ທສ຺ສນມິວ ມຸຫຸໍ ມຸຫຸໍ ອປສ຺ສິ ຂເຓ ຂເຓ ອປສ຺ສິຕ຺ຖ, ໂສ ອຫໍ ປຸຓ຺ຓໂກ ນາມ ຍກ຺ໂຂຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ທິຏ຺ຐິສຕ຺ຖປຕເນນາ’’ຕິ ທິຏ຺ຐິສຕ຺ຖາໂຣປເນນ ຈ ‘‘ສ ປຸຓ຺ຓໂກ ອຫ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຈ ຠຍຊນນສ຺ສ ເຫຕຸຠູຕວິຣຸທ຺ຘສຕ຺ຕສງ຺ຂາຕາ ວິຠາວາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ, ‘‘ມຸຫຸໍ ມຸຫຸ’ມປສ຺ສີ’’ຕິ ຣສາວຕ຺ຖສມ຺ປຕ຺ຕຠຍຸກ຺ກໍສສງ຺ຂໂຕ ຐາຍີຠາໂວ ວິຠາວິໂຕ, ‘‘ກຸມ຺ຠຓ຺ຑຣກ຺ຂສຈມູ ຄມິຕາ ສມນ຺ຕາ ອາຈກ຺ກວາຬນຄ’’ນ຺ຕິ ຕາສສງ຺ກາທິກາ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຠາວາ ໂຊຕິຕາ. ‘‘ປຣິປ຺ຜຸຣນ຺ຕີ’’ຕິ ເສທກມ຺ປາທໂຍ ອນຸຠາວາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ຊິຄຸຈ຺ຉາຐາຍີຠາວ

໓໖໕. ຊິຄຸຈ຺ຉາ ຣຸຘິຣາທີຫິ,

ປູຕ຺ຍາທີຫິ ວິຣາຄໂຕ;

ພີຠຈ຺ໂຉ ໂຂຠນຸ’ພ຺ເພຄີ,

ກເມນ ກຣຸຓາຍຸໂຕ;

ນາສາວິກຸນນາທີຫິ,

ສງ຺ກາທີຫິ’ສ຺ສ ໂປສນໍ.

໓໖໕. ‘‘ຊິຄຸຈ຺ຉາ’’ອິຈ຺ຈາທິ. ຣຸຘິຣນ຺ຕາທີຫິ ປູຕິກິມິອາທີຫິ ວິຣາຄໂຕ ຈ ຊາຕາ ຊິຄຸຈ຺ຉາ ຄຣຫາ ກເມນ ໂຂຠໂນ ອຸພ຺ເພຄີ ກຣຸຓາຍຸໂຕ ຈ ພີຠຈ຺ໂຉ ຠວຕິ, ນາສາວິກຸນນມຸຂຈ຺ຉທນາທີຫິ ອນຸຠາເວຫິ, ສງ຺ກາເວຄາທີຫິ ພ຺ຍຠິຈາຣີຫິ ຈ ອສ຺ສ ໂປສນໍ ຠວຕີຕິ.

໓໖໕. ອິທານິ ພີຠຈ຺ຉຣສສ຺ສ ໂປສນກ຺ກມໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຊິຄຸຈ຺ຉາ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ. ຣຸຘິຣາທີຫິ ຣຕ຺ຕນ຺ຕຄຸຓາທີຫິ ຈ, ປູຕ຺ຍາທີຫິ ປູຕິກິມິອາທີຫິ ຈ, ວິຣາຄໂຕ ວິຣຕ຺ຕຠາເວນ ຈາຕິ ອິເມຫິ ຕີຫິ ວິຠາເວຫິ ເຫຕຸຠູເຕຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ຊິຄຸຈ຺ຉາ ກເມນ ຣຸຘິຣາທີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ວິຠາວານໍ ປຏິປາຏິຍາ ໂຂຠໂນ ອນວຏ຺ຐາໂນ ອສມາຫິໂຕ ອຸພ຺ເພຄີ ອຸພ຺ເພຄວາ ກຣຸຓາຍຸໂຕ ໂສກຣູເປນ ສຫິໂຕ ຈາຕິ ເອວໍ ພີຠຈ຺ໂຉ ຣໂສ ນາມ ໂຫຕິ. ນາສາວິກຸນນາທີຫິ ນາສສງ຺ໂກຈນມຸຂປິທຫນາທີຫິ ອນຸຠາເວຫິ ຈ ສງ຺ກາທີຫິ ຈ ສງ຺ກາອາເວຄາທີຫິ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາເວຫິ ຈ ກຣຓຠູເຕຫິ ອສ຺ສ ພີຠຈ຺ຉຣສສ຺ສ ໂປສນໍ ໂຫຕີຕິ. ຣຸຘິຣາທີສຸ ຕີສຸ ປເທສຸ, ໂຂຠນາທີສຸ ຕີສຸ ຈ ຄມ຺ຍມານຕ຺ຕາ ອວຸຕ຺ໂຕປິ ຈສທ຺ໂທ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ, ຕສ຺ມາ ໂຂຠນາທີຫິ ຕີຫິ ຍຸຕ຺ໂຕວ ພີຠຈ຺ຉຣໂສ ນາມາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຣຸຘິຣໍ ອາທິ ເຍສໍ ອນ຺ຕາທີນມິຕິ ຈ, ປູຕິອາທິ ເຍສໍ ກິມິອາທີນມິຕິ ຈ, ອຸພ຺ເພໂຄ ອສ຺ສ ພີຠຈ຺ຉສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຈ, ກຣຸເຓນ ອາຍຸໂຕຕິ ຈ, ນາສາຍ ວິກຸນນໍ ສງ຺ໂກຈນມິຕິ ຈ, ຕໍ ອາທິ ເຍສໍ ມຸຂຈ຺ຉາທນາທີນມິຕິ ຈ, ສງ຺ກາ ອາທິ ເຍສໍ ອາເວຄາທີນມິຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

ອິມສ຺ສ ພີຠຈ຺ຉສ຺ໂສທາຫຣຓເມວໍ ເວທິຕພ຺ພໍ –

ຍກ຺ຂາ ມຈ຺ຈກຣງ຺ກກງ຺ກນຘຣາ ເຍ ນິມ຺ມິຕາ ປຸຓ຺ຓເກ-

ນຸ’ຕ຺ຕໍສີກຕປາຓິປລ຺ລວຘຣາ ຫາຣີກຕນ຺ໂຕຣຄາ;

ລິຕ຺ຕາ ໂລຫິຕກຸງ຺ກຸເມຫິ ວິຘຸເຣເນ’ເຕ ປິວນ຺ຕາ ວສາ-

ມຊ຺ຊໍ ສີສກປາລປາຕິຫິ ປຸເຣ ຘຸຕ຺ຕາ ວິໂຍ’ເປກ຺ຂິຕາຕິ.

ປຸຓ຺ຓເກນ ຍກ຺ເຂນ ນິມ຺ມິຕາ ມຈ຺ຈກຣງ຺ກກງ຺ກນຘຣາ ມນຸສ຺ສຏ຺ຐິສງ຺ຂາຕກຣຠູສນຘາຣິໂນ ອຸຕ຺ຕໍສີກຕປາຓິປລ຺ລວຘຣາ ມຕ຺ຖກມາລິກຕຫຕ຺ຖຕລສງ຺ຂຕປລ຺ລວຘາຣິໂນ ຫາຣີກຕນ຺ໂຕຣຄາ ມຸຕ຺ຕາຫາຣີກຕມນຸສ຺ສນ຺ຕສງ຺ຂາຕອຸຣຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ໂລຫິຕກຸງ຺ກຸເມຫິ ຣຸຘິຣສງ຺ຂາຕກຸງ຺ກຸມກກ຺ເກຫິ ລິຕ຺ຕາ ສີສກປາລປາຕິຫິ ສີສກປາລສງ຺ຂາເຕຫິ ສຣາເວຫິ ວສາມຊ຺ຊໍ ວສາສງ຺ຂາຕສຸຣໍ ປຸເຣ ອຠິມຸເຂ ປິວນ຺ຕາ ເຍ ຍກ຺ຂາ ສິຍຸໍ, ເອເຕ ຍກ຺ຂາ ວິຘຸເຣນ ປຓ຺ຑິເຕນ ຘຸຕ຺ຕາ ວິຍ ນຄເຣ ສຸຣາຘຸຕ຺ຕາ ວິຍ ອຸເປກ຺ຂິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ອິຫ ‘‘ລິຕ຺ຕາ ໂລຫິຕກຸງ຺ກຸເມຫີ’’ຕິ ຈ ‘‘ອຸຕ຺ຕໍສີກຕປາຓິປລ຺ລວຘຣາ’’ຕິ ຈ ‘‘ຫາຣີກຕນ຺ໂຕຣຄາ’’ຕິ ຈ ອິເມຫິ ຈິຕ຺ຕກ຺ໂຂຠກາຣຓຠູໂຕ ຣຸຘິຣາທິວິຠາໂວ ຈ, ‘‘ມຈ຺ຈກຣງ຺ກກງ຺ກນໂຣ’’ຕິ ຈ ‘‘ສີສກປາລປາຕິຫິ ວສາມຊ຺ຊໍ ປິວນ຺ຕາ’’ຕິ ຈ ອິເມຫິ ອຸພ຺ເພຄວນ຺ຕສຠາວສ຺ສ ເຫຕຸຠູໂຕ ປູຕ຺ຍາທິວິຠາໂວ ຈ ປກາສິໂຕ. ກຣຸຓາຍຸຕສຠາວສ຺ສ ກາຣຓຠູຕວິຣຊ຺ຊນວິຠາໂວ ຈ ນາສາວິກຸນນາທິອນຸຠາໂວ ຈ ສງ຺ກາເວຄາທິພ຺ຍຠິຈາຣີຠາໂວ ຈ ພີຠຈ຺ຉສງ຺ຂາຕຐາຍີຠາໂວ ຈາຕິ ອິເມ ສພ຺ເພ ວາກ຺ຍສາມຕ຺ຖິເຍນ ຄມ຺ມາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ວິມ຺ຫຍຐາຍີຠາວ

໓໖໖. ອຕິໂລກປທຕ຺ເຖຫິ,

ວິມ຺ຫໂຍ’ຍໍ ຣໂສ’ພ຺ຠຸໂຕ;

ຕສ຺ສາ’ນຸຠາວາ ເສທສ຺ສຸ-

ສາຘຸວາທາທໂຍ ສິຍຸໍ;

ຕາສາເວຄຘິຕິປ຺ປຎ຺ຎາ,

ໂຫນ຺ເຕ’ຕ຺ຖ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ.

໓໖໖. ‘‘ອຕິ’’ຈ຺ຈາທິ. ອຕິໂລເກຫິ ໂລກາຕິວຸຕ຺ຕີຫິ ມາຍາທິພ຺ພເຄຫາຣາມາທີຫິ ປທຕ຺ເຖຫິ ຊາໂຕ ອຍໍ ວິມ຺ຫໂຍ ຈິຕ຺ຕວິກາຣສງ຺ຂາໂຕ ຐາຍີຠາໂວ ອພ຺ຠຸໂຕ ຣໂສ ນາມ. ເສທອສ຺ສຸສາຘຸວາທໂຣມຎ຺ຈາທໂຍ ຕສ຺ສ ອນຸຠາວາ ສິຍຸໍ, ຕາສາທໂຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ໂຫນ຺ຕີຕິ.

໓໖໖. ອິທານິ ວິມ຺ຫຍຣສສ຺ສ ໂປສນກ຺ກມໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ອຕິ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ. ອຕິໂລກປທຕ຺ເຖຫິ ໂລກຏ຺ຐິຕິມຕິກ຺ກມ຺ມ ປວຕ຺ເຕຫິ ມາຍາທິພ຺ພຠວນອາຣາມວິມານາທິປທຕ຺ເຖຫິ ເຫຕຸຠູເຕຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ອຍໍ ວິມ຺ຫໂຍ ຈິຕ຺ຕພ຺ຍາປນສງ຺ຂາໂຕ ຐາຍີຠາໂວ ອພ຺ຠຸໂຕ ຣໂສ ອພ຺ຠຸຕຣໂສ ນາມ ຠເວ, ເສທສ຺ສຸສາຘຸວາທາທໂຍ ຕສ຺ສ ອພ຺ຠຸຕຣສສ຺ສ ອນຸຠາວາ ສິຍຸໍ, ຕາສາເວຄຘິຕິປ຺ປຎ຺ຎາ ເອຕ຺ຖ ອພ຺ຠຸຕຣສວິສເຍ ພ຺ຍຠິຈາຣິໂນ ຠາວາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ໂລກມິຕິ ຈ, ເຕ ຈ ເຕ ປທຕ຺ຖາ ເຈຕິ ຈ, ສາຘຸອິຕິ ວາໂທຕິ ຈ, ເສໂທ ຈ ອສ຺ສຸ ຈ ສາຘຸວາໂທ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທິ ເຍສໍ ໂຣມຎ຺ຈາທີນມິຕິ ຈ, ຕາໂສ ຈ ອາເວໂຄ ຈ ຘິຕິ ຈ ປຎ຺ຎາ ເຈຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

ອິມສ຺ສ ອພ຺ຠຸຕຣສສ຺ໂສທາຫຣຓເມວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ –

ສ ປຸຓ຺ຓເກນາ’ຫຏເນກຠິໍສເນ-

ສ຺ວ’ໂຫ ນເຏເນວ ສຸນິຈ຺ຈໂລ’ຈລາ;

ນິປາຕິໂຕ ເຕນ ອວໍສິໂຣປຕໍ,

ອສນ຺ຕສໍ ຕໍ ມິນິ ທິຏ຺ຐິຍຏ຺ຐິຍາຕິ.

ໂສ ວິຘຸຣປຓ຺ຑິໂຕ ປຸຓ຺ຓເກນ ຍກ຺ເຂນ ນເຏນ ອິວ ອເນກວິກາຣທສ຺ສນເກນ ນາຏເກນ ວິຍ ອາຫຏເນກຠິໍສເນສຸ ຠຍຕ຺ຕມານີຕາເນກວິຘຠິໍສເນສຸ ວຕ຺ຕມາເນສຸ ສຸນິຈ຺ຈໂລ ເຕນ ປຸຓ຺ຓເກນ ອຈລາ ສຏ຺ຐິໂຍຊນຸພ຺ເພຘກາຬາຄິຣິປພ຺ພຕມຕ຺ຖກໂຕ ນິປາຕິໂຕ ອວໍສິໂຣປຕໍ ອໂຘສີສໍ ປຕນ຺ໂຕ ອສນ຺ຕສໍ ເອວໍ ອປ຺ປຕິຏ຺ເຐປິ ອນຸຕ຺ຕສນ຺ໂຕ ຕໍ ປພ຺ພຕໍ ທິຏ຺ຐິຍຏ຺ຐິຍາ ມິນິ ປມາຓມກາສິ, ອໂຫ ອຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຠຍເຫຕຸມ຺ຫິ ສຕິ ຠີຕິຍາ ຈ ຕຕ຺ຖ ປຣິຊານນາຠາວສ຺ສ ຈ ໂລກສຠາວຕ຺ຕາ ຕມຕິກ຺ກມ຺ມ ຠຍກຣເຓ ອສນ຺ຕາສສ຺ສ ຈ ທິຏ຺ຐິຍາ ປພ຺ພຕມິນນສ຺ສ ຈ ປວຕ຺ຕຠາວກຖເນນ ໂລກາຕິກ຺ກນ຺ຕປທຕ຺ຖສງ຺ຂາໂຕ ວິຠາໂວ ‘‘ອສນ຺ຕສໍ ຕໍ ມິນິ ທິຏ຺ຐິຍຏ຺ຐິຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ປກາສິໂຕ. ‘‘ອໂຫ’’ຕິ ວຈເນນ, ຕສ຺ສ ສາມຕ຺ຖິເຍນ ຈ ສາຘຸວາທເສທອສ຺ສຸອາທໂຍ ອນຸຠາວາ ວິຠາວິຕາ. ຕາສອາເວຄຘິຕິຈ຺ຈາທິພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວາ, ວິມ຺ຫຍສງ຺ຂາຕຐາຍີຠາໂວ ຈ ສມຸທິຕວາກ຺ຍສາມຕ຺ຖິເຍນ ໂຊຕິໂຕ.

ສມຐາຍີຠາວ

໓໖໗. ຐາຍີຠາໂວ ສໂມ ເມຕ຺ຕາ-

ທຍາໂມທາທິສມ຺ຠໂວ;

ຠາວາທີຫິ ຕທຸ’ກ຺ກໍໂສ,

ສນ຺ໂຕ ສນ຺ຕນິເສວິໂຕ.

ອິຕິ ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕມຫາສາມິປາທວິຣຈິເຕ

ສຸໂພຘາລງ຺ກາເຣ

ຣສຠາວາວໂພໂຘ ນາມ ປຎ຺ຈໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ.

ສຸໂພຘາລງ຺ກາໂຣ ສມຕ຺ໂຕ.

໓໖໗. ‘‘ຐາຍິ’’ຈ຺ຈາທິ. ເມຕ຺ຕາທິສມ຺ຠໂວ ສໂມ ອຸປສມສງ຺ຂາໂຕ ຐາຍີຠາໂວ ຠວຕິ, ຕທນຸຣູເປຫິ ຠາວານຸຠາເວຫິ ຕສ຺ສ ອຸກ຺ກໍໂສ ຍສ຺ສ, ໂສ ສນ຺ໂຕ ນາມ ຣໂສ ຠວຕິ, ໂສ ຈ ສນ຺ຕນິເສວິໂຕຕິ.

ອິຕິ ສຸໂພຘາລງ຺ກາເຣ ມຫາສາມິນາມິກາຍໍ ຏີກາຍໍ

ຣສຠາວາວໂພໂຘ ປຎ຺ຈໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ.

໓໖໗. ອິທານິ ສນ຺ຕຣສສ຺ສ ໂປສນກ຺ກມໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຐາຍິ’’ຈ຺ຈາທິນາ. ເມຕ຺ຕາທຍາໂມທາທິສມ຺ຠໂວ ເມຕ຺ຕາກຣຸຓາປີຕິອາທິວິຠາເວຫິ ສມ຺ຠູໂຕ ສໂມ ກາຍຈິຕ຺ໂຕປສໂມ ຐາຍີຠາໂວ ນາມ ໂຫຕິ, ຠາວາທີຫິ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວາທີຫິ ກຣຓຠູເຕຫິ, ອປິຈ ຕສ຺ສ ສມສ຺ສ ອນຸຣູເປຫິ ພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວານຸຠາເວຫິ ຕທຸກ຺ກໍໂສ ຕສ຺ສ ຐາຍີຠາວສ຺ສ ອຸກ຺ກໍສຍຸຕ຺ໂຕ ສນ຺ຕນິເສວິໂຕ ສາຘູຫິ ເສວິໂຕ ສນ຺ໂຕ ສນ຺ຕຣໂສ ນາມ ໂຫຕີຕິ. ເມຕ຺ຕາ ຈ ທຍາ ຈ ໂມໂທ ເຈຕິ ຈ, ເຕ ອາທໂຍ ເຍສມິຕິ ຈ, ເຕຫິ ສມ຺ຠໂວ ຍສ຺ເສຕິ ຈ, ຕສ຺ສ ອຸກ຺ກໍໂສ ອສ຺ສ ສນ຺ຕສ຺ເສຕິ ຈ, ສຕໍ ນິເສວິໂຕຕິ ຈ ວາກ຺ຍໍ.

ອສ຺ສ ສນ຺ຕຣສສ຺ໂສທາຫຣຓເມວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ –

ເອນ຺ເຕສຸ ເກສຣິກຣີສ຺ວ’ປິ ເວຐຍນ຺ເຕ,

ນາເຄ ນຄໍ ມທຄເຊ ວິຍ ເວຬຸຄຸມ຺ພໍ;

ຍກ຺ເຂ ວິຈາລຍຕິ ໂນຈລິ ອີສກມ຺ປິ,

ສນ຺ຕິໍ ຄໂຕວ ວິຘຸໂຣ ມຘຸຣາປິ ຠາໂວຕິ.

ເກສຣິກຣີສຸ ສີຫຫຕ຺ຖີສຸ ເອນ຺ເຕສຸ ອປິ ຠິໍສນາກາເຣນ ສມີປມາຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸປິ ນາເຄ ເວຐຍນ຺ເຕປິ ນາເຄສຸ ສຣີຣໍ ເວຐຍນ຺ເຕສຸປິ. ຊາຕ຺ຍາເປກ຺ຂາເຍກວຈນໍ, ເວຬຸຄຸມ຺ພໍ ມທຄເຊ ວິຍ ວິຈາລຍຕິ ມທຄຬິຕຫຕ຺ຖິມ຺ຫິ ຈາເລນ຺ເຕ ອິວ ຍກ຺ເຂ ປຸຓ຺ຓເກ ນຄໍ ກາຬາຄິຣິປພ຺ພຕໍ ວິຈາລຍຕິປິ ອເນກປ຺ປກາເຣ ຈາເລນ຺ເຕປິ ວິຘຸໂຣ ປຓ຺ຑິໂຕ ສນ຺ຕິໍ ຄໂຕວ ນິພ຺ພານໍ ອາລມ຺ພຓກຣຓວເສນ ສມ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຍ ຜລສມາປຕ຺ຕິສມາປນ຺ໂນ ອິວ ອຖ ວາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານສງ຺ຂຕນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິສມາປນ຺ໂນ ວິຍ ອີສກມ຺ປິ ອປ຺ປກມ຺ປິ ມຘຸຣາ ຠາວາ ອປິ ມຘຸຣສຠາວໂຕປິ ໂນ ຈລິ, ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໂຕ ປເຄວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອຕ຺ຖ ຘາວນໂຣທນກມ຺ປນາທີນໍ ກຣຓຠູຕໍ ສີຫາທີນມາຄມນໍ ນາຄເວຐນໍ ປພ຺ພຕກມ຺ປນນ຺ຕິອາທີສຸ ວຕ຺ຕມາເນສຸປິ ນິພ຺ພິກາຣຕ຺ເຕນ ສນ຺ຕິໍ ຄໂຕຕິ ອິມິນາ ສນ຺ຕຣສສ຺ສ ປກຕິຠູເຕ ອຸທ຺ເທເສ ທສ຺ສິໂຕ ນວໂມ ຐາຍີຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ, ເອຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິອຸທ຺ທີປນານໍ ກາຣຓຠູຕາ ເມຕ຺ຕາທຍາໂມທາທິວິຠາວາ ສາມຕ຺ຖິຍາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຘິຕິມຕິສຕິອາທໂຍ ຕທນຸຣູປພ຺ຍຠິຈາຣີຠາວາ ຈ ຕາທິສານຸຠາວາ ຈ ‘‘ເອນ຺ເຕສຸ ເວຐຍນ຺ເຕ ວິຈາລຍຕີ’’ຕິ ອິມິນາ, ສກລວາກ຺ຍສາມຕ຺ຖິເຍນ ຈ ປກາສິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ອິຕິ ສຸໂພຘາລງ຺ກາຣນິສ຺ສເຍ

ຣສຠາວາວໂພໂຘ ນາມ ປຎ຺ຈໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ.