໑. ຕຕ຺ຖ ທ຺ວິປໂທ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣໂຓ ກມ຺ມາທີສຸ ຉສຸ ວິຠຕ຺ຍຕ຺ເຖສຸ ຠວຕິ.

(ກ) ຕຕ຺ຖ ທຸຕິຍຕ຺ເຖ ຕາວ-ອາຄຕາ ສມຓາ ອິມໍ ສງ຺ຆາຣາມນ຺ຕິ ອາຄຕສມໂຓ ສງ຺ຆາຣາໂມ. ໂສ ຈ ທຸວິໂຘ ຕຄ຺ຄຸຓາ+ຕຄ຺ຄຸຓວເສນ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ –

ຕຄ຺ຄຸໂຓ+ຕຄ຺ຄຸໂຓ ເຈ+ຕິ,

ໂສ ສມາໂສ ທ຺ວິຘາ ມໂຕ.

ຕໍ ຍຖາ ‘ນີຍຕໍ ລມ຺ພ-

ກຓ຺ໂຓ+’ ‘ຍໍ ທິຏ຺ຐສາຄໂຣ’.

ເຕສຸ ຍຕ຺ຖ ວິເສສນຠູໂຕ ອຕ຺ໂຖ ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖຄ຺ຄຫເຓນ ຄຍ຺ຫຕິ, ໂສ ຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາໂຓ, ຍຖາ ‘ລມ຺ພກຓ຺ຓ+ມານຍາ’ຕິ. ຍຕ຺ຖ ປນ ນ ຄຍ຺ຫຕິ, ໂສ ອຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາໂຓ, ຍຖາ ‘ພຫຸຘນ+ມານຍາ’ຕິ.

ອິຘ ວິເສສນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິປາໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອາຄຕສທ຺ໂທ ຈ ສມຓສທ຺ໂທ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ເຖ ອຏ຺ຐຕ຺ວາ ທຸຕິຍາວິຠຕ຺ຍຕ຺ຖຠູເຕ ສງ຺ຆາຣາມສງ຺ຂາເຕ ອຎ຺ຎປທຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕໂຕ ສມາເສເນວ ກມ຺ມຕ຺ຖສ຺ສ ອຠິຫິຕຕ຺ຕາ ປຸນ ທຸຕິຍາ ນ ໂຫຕິ. ຕຖາ ອາຄຕສມຓາ ສາວຕ຺ຖິ, ອາຄຕສມຓໍ ເຊຕວນໍ. ປຏິປນ຺ນາ ອທ຺ຘິກາ ຍໍ ປຏິປນ຺ນທ຺ຘິໂກ ປໂຖ, ອຠິຣູຬ຺ຫາວ, ຓິຊາຍໍ ນາວໍ ສາ ອຠິຣູຬ຺ຫວາຓິຊາ ນາວາ.

(ຂ) ຕຕິຍຕ຺ເຖ-ຊິຕານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ເຍນ ໂສ ຊິຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ສມໂຓ, ເອວໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມ, ປຕ຺ຕຘມ຺ໂມ, ກຕກິຈ຺ໂຈ. ວິຊິຕາ ມາຣາ ອເນນາຕິ ວິຊິຕມາໂຣ ຠຄວາ, ປຏິວິທ຺ຘສພ຺ພຘມ຺ໂມ. ກຣຓຕ຺ເຖ-ຉິນ຺ໂນ ຣຸກ຺ໂຂ ເຍນ ໂສ ຉິນ຺ນຣຸກ຺ໂຂ ຜຣສຸ.

(ຄ) ຈຕຸຕ຺ຖິຍຕ຺ເຖ-ທິນ຺ໂນ ສຸງ຺ໂກ ຍສ຺ສ ໂສ ທິນ຺ນສຸງ຺ໂກ ຣາຊາ, ທິນ຺ນໍ ໂຠຊນໍ ອສ຺ສາຕິ ທິນ຺ນໂຠຊໂນ.

(ຆ) ປຎ຺ຈມິຍຕ຺ເຖ-ນິຄ຺ຄຕາ ຊນາ ຍສ຺ມາ ໂສ ນິຄ຺ຄຕຊໂນ ຄາໂມ, ນິຄ຺ຄໂຕ ອໂຍ=ສຸຂໍ ຍສ຺ມາຕິ ນິຣໂຍ, ນິກ຺ກິເລ- ໂສ. ອເປຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອສ຺ມາຕິ ອເປຕວິຎ຺ຎາໂຓ ມຕກາໂຍ, ອປຄຕຠຍເຠຣໂວ ອຣຫາ.

(ງ) ຉຏ຺ຐິຍຕ຺ເຖ-ຉິນ຺ນາ ຫຕ຺ຖາ ຍສ຺ສ ໂສ ຉິນ຺ນຫຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ ຂີຓາສໂວ, ວີໂຕ ຣາໂຄ ອສ຺ສາຕິ ວີຕຣາໂຄ. ທ຺ເວ ປທານິ ອສ຺ສາຕິ ທ຺ວິປໂທ, ທ຺ວິຫຕ຺ໂຖ ປໂຏ. ເຕວິຊ຺ໂຊຕິ ເອຕ຺ຖ ຕິວິຊ຺ໂຊ ເອວາຕິ ສກຕ຺ເຖ ໂຓ ວຸທ຺ຘິ ຈ. ຈຕຸປ຺ປໂທ, ປຎ຺ຈ ຈກ຺ຂູນິ ອສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຈຈກ຺ຂຸ ຠຄວາ, ຉຬຠິຎ຺ໂຎ, ‘‘ຆປສ຺ສາ’’ທິນາ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ. ນວງ຺ຄໍ ສຕ຺ຖຸສາສນໍ. ທສພໂລ, ອນນ຺ຕຎາໂຓ. ຕີຓິ ທສ ປຣິມາຓ+ເມສໍຕິ ຕິທສາ ເທວາ, ອິຘ ປຣິມາຓສທ຺ທສນ຺ນິມານໂຕ ທສສທ຺ໂທ ສງ຺ຂ຺ຍາເນ ວຕ຺ຕເຕ. ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ ເອເຕສນ຺ຕິ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍາ, ອຸຕ຺ຕຣປເທ ‘‘ອິມສ຺ສິ+ທໍ ວາ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ອິທໍ. ໂກ ປຠໂວ ອສ຺ສາຕິ ກິໍ ປຠໂວ ກາໂຍ. ວິຄຕໍ ມລໍ ອສ຺ສາຕິ ວິມໂລ, ສຸນ຺ທໂຣ ຄນ຺ໂຘ ອສ຺ສາຕິ ສຸຄນ຺ຘໍ ຈນ຺ທນໍ, ເອວໍ ສຸສີໂລ, ສຸມຸໂຂ, ກຸຈ຺ຉິໂຕ ຄນ຺ໂຘ ອສ຺ສາຕິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ກຸຓປໍ, ທຸມ຺ມຸໂຂ, ທຸຏ຺ຐຸ ມໂນ ອສ຺ສາຕິ ທຸມ຺ມໂນ, ເອວໍ ທຸສ຺ສີໂລ. ຕໂປ ເອວ ຘນໍ ອສ຺ສາຕິ ຕໂປຘໂນ. ຂນ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ພລໍ ອສ຺ສາຕິ ຂນ຺ຕິພໂລ. ອິນ຺ໂທຕິ ນາມໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອິນ຺ທນາໂມ.

ຉນ຺ທຊາຕາທີສຸ ວິເສສນວິເສສິຕພ຺ພານໍ ຍຖິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ອຸຠຍໍ ປຸພ຺ພໍ ນິປຕຕິ, ກມາຕິກ຺ກເມ ປໂຍຊນາຠາວາ. ຊາໂຕ ຉນ຺ໂທ ອສ຺ສາຕິ ຊາຕຉນ຺ໂທ, ເອວໍ ຉນ຺ທຊາໂຕ. ສຎ຺ຊາຕປີຕິໂສມນສ຺ໂສ, ປີຕິໂສມນສ຺ສສຎ຺ຊາໂຕ. ມາສຊາໂຕ, ຊາຕມາໂສ. ຉິນ຺ນຫຕ຺ໂຖ, ຫຕ຺ຖຉິນ຺ໂນ.

ທີຆາຊງ຺ຆາ ອສ຺ສາຕິ ທີຆຊງ຺ໂຆ, ເອຕ຺ຖ ປຸມ຺ຠາໂວ, ‘‘ຆປສ຺ສາ’’ທິນາ ຣສ຺ໂສ ຈ. ຕຖາ ປຫູຕຊິວ຺ໂຫ. ມຫນ຺ຕີ ປຎ຺ຎາ ອສ຺ສາຕິ ມຫາປຎ຺ໂຎ. ‘‘ອິຕ຺ຖິຍໍ ຠາສິຕປຸມິ+ຕ຺ຖີ ປຸເມ+ເວ+ກຕ຺ເຖ’’ຕິ ວີປຈ຺ຈຍາຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ຏາເທໂສ ຣສ຺ສຕ຺ຕຎ຺ຈ. ອິຕ຺ຖິຍນ຺ຕິ ກິໍ, ຂມາຘໂນ. ຠາສິຕປຸມາຕິ ກິໍ, ສທ຺ຘາຘຸໂຣ. ປຎ຺ຎາປກຕິໂກ, ປຎ຺ຎາວິສຸທ຺ຘິໂກ, ເອຕ຺ຖ ‘‘ລ຺ຕ຺ວິຕ຺ຖິຍູຫິ ໂກ’’ຕິ ໂກ. ຄຓ຺ຑີວຘນ຺ວາຕິ ປກຕນ຺ຕເຣນ ສິທ຺ຘໍ.

ນານາ=ປ຺ປກາຣາ ທຸມາ ນານາທຸມາ, ນານາທຸເມຫິ ປຕິຕານິ ນານາທຸມປຕິຕານິ, ນານາທຸມປຕິຕານິ ຈ ຕານິ ປຸປ຺ຜານິ ເຈຕິ ນານາທຸມປຕິຕປຸປ຺ຜານິ, ເຕຫິ ວາສິຕາ ນານາທຸມປຕິຕປຸປ຺ຜວາສິຕາ, ນານາທຸມປຕິຕປຸປ຺ຜວາສິຕາສານຸຍສ຺ສໂສ ນານາທຸມປຕິຕປຸປ຺ຜວາສິຕສານຸ ປພ຺ພໂຕ, ອຍໍ ວິເສສນ+ອມາທິສມາສຄພ຺ໂຠ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓອຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ.

(ຈ) ສຕ຺ຕມ຺ຍຕ຺ເຖ-ສມ຺ປນ຺ນານິ ສສ຺ສານິ ຍສ຺ມິໍ ໂສ ສມ຺ປນ຺ນສສ຺ໂສ ຊນປໂທ. ສຸລໂຠ ປິຓ຺ໂຑ ອິມສ຺ມິນ຺ຕິ ສຸລຠປິຓ຺ໂຑ ເທໂສ. ອາກິຓ຺ຓາ ມນຸສ຺ສາ ຍສ຺ສໍ ສາ ອາກິຓ຺ຓມນຸສ຺ສາ ຣາຊຘານີ. ພຫໂວ ຕາປສາ ເອຕສ຺ມິນ຺ຕິ ພຫຸຕາປໂສ ອສ຺ສໂມ. ອຸປຈິຕໍ ມໍສໂລຫິຕໍ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ອຸປຈິຕມໍສໂລຫິຕໍ ສຣີຣໍ. ພຫໂວ ສາມິໂນ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ພຫຸສາມິກໍ ນຄຣໍ, ພຫູ ນທິໂຍ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ພຫຸນທິໂກ, ອີກາຣນ຺ຕຕ຺ຕາ ກປຈ຺ຈໂຍ. ເອວໍ ພຫຸຊມ຺ພຸກໍ ວນໍ, ພຫໂວ ກຕ຺ຕາໂຣ ອສ຺ມິໍ ອສ຺ສ ວາຕິ ພຫຸກຕ຺ຕຸໂກ ເທໂສ, ເອວໍ ພຫຸຠຕ຺ຕຸໂກ, ‘‘ລ຺ຕ຺ວິຕ຺ຖິຍູຫິ ໂກ’’ຕິ ໂກ.

໒. ຠິນ຺ນາຘິກຣໂຓ ຍຖາ-ເອກຣຕ຺ຕິໍ ວາໂສ ອສ຺ສາຕິ ເອກຣຕ຺ຕິວາໂສ, ສມາເນນ ຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ວາໂສ ອສ຺ສາຕິ ສມານວາໂສ ປຸຣິໂສ. ອຸຠໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນ+ມສ຺ສາຕິ ອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນໂກ, ວິຠຕ຺ຍໂລໂປ ‘‘ວາ+ຎ຺ຎໂຕ’’ຕິ ໂກ ຈ, ຉຕ຺ຕໍ ປາຓິມ຺ຫິ ອສ຺ສາຕິ ຉຕ຺ຕປາຓິ, ເອວໍ ທຓ຺ຑປາຓິ, ສຕ຺ຖປາຓິ, ວຊິຣປາຓິ, ຂຄ຺ຄຫຕ຺ໂຖ, ປຕ຺ຕຫຕ຺ໂຖ, ທາເນ ອຊ຺ຌາສໂຍ ອສ຺ສາຕິ ທານຊ຺ຌາສໂຍ ທານາຘິມຸຕ຺ຕິໂກ, ພຸທ຺ຘຠຕ຺ຕິໂກ, ສທ຺ຘມ຺ມຄາຣໂວ ອິຈ຺ຈາທິ.

໓. ຕິປໂທ ຍຖາ-ປຣກ຺ກເມນາ+ຘິຄຕາ ສມ຺ປທາ ເຍຫິ ເຕ ປຣກ຺ກມາຘິຄຕສມ຺ປທາ ມຫາປຸຣິສາ. ເອວໍ ຘມ຺ມາຘິຄຕໂຠຄາ. ໂອນີໂຕ ປຕ຺ຕໂຕ ປາຓິ ເຍນ ໂສ ໂອນີຕປຕ຺ຕປາຓິ. ສີຫສ຺ສ ປຸພ຺ພທ຺ຘມິວ ກາໂຍ ອສ຺ສາຕິ ສີຫປຸພ຺ພທ຺ຘກາໂຍ. ມຕ຺ຕາ ພຫໂວ ມາຕງ຺ຄາ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ມຕ຺ຕພຫຸມາຕງ຺ຄໍ ວນໍ.

໔. ນ-ນິປາຕປຸພ຺ພປໂທ ຍຖາ-ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ສໂມຕິ ອສ຺ສໂມ, ‘‘ຏ ນຎສ຺ສາ’’ຕິ ນສ຺ສ ໂຏ. ເອວໍ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ, ອປຸຕ຺ຕໂກ, ອເຫຕຸໂກ, ກປຈ຺ຈໂຍ, ເອວ+ມຸປຣິປິ ເຎຍ຺ຍໍ. ນຕ຺ຖິ ສໍວາໂສ ເອເຕນາຕິ ອສໍວາໂສ, ນ ວິຊ຺ຊເຕ ວຸຏ຺ຐິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອວຸຏ຺ຐິໂກ ຊນປໂທ, ອຠິກ຺ຂຸໂກ ວິຫາໂຣ. ເອວໍ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ‘‘ອນ ສເຣ’’ຕິ ອນ, ເອວໍ ອນນ຺ຕໍ, ອນາສໂວ.

໕. ປຐມາຕ຺ເຖ ສຫປຸພ຺ພປໂທ ຍຖາ-ສຫ ເຫຕຸນາ ວຕ຺ຕຕິ ໂສ ສເຫຕຸໂກ ສເຫຕຸ ວາ, ‘‘ສຫສ຺ສ ໂສ+ຎ຺ຎຕ຺ເຖ’’ຕິ ສຫສ຺ສ ໂສ, ເອວໍ ສປ຺ປີຕິກາ, ສປ຺ປຈ຺ຈຍາ, ສກິເລໂສ, ສອຸປາທາໂນ, ສປຣິວາໂຣ ສຫປຣິວາໂຣ ວາ, ສຫ ມູເລນ ອຸທ຺ຘໂຏ ສມູລຸທ຺ຘໂຏ ຣຸກ຺ໂຂ.

໖. ອຸປມາໂນປເມຍ຺ຍໂຊຕກອິວຍຸຕ຺ໂຕ ອຸປມານປຸພ຺ພປໂທ ປຐມາຍ ຍຖາ-ນິຄ຺ໂຣໂຘ ອິວ ປຣິມຓ຺ຑໂລ ໂຍ ໂສ ນິຄ຺ໂຣຘປຣິມຓ຺ຑໂລ. ສງ຺ໂຂ ວິຍ ປຓ຺ຑໂຣ ອຍນ຺ຕິ ສງ຺ຂປຓ຺ຑໂຣ, ກາໂກ ວິຍ ສູໂຣ ອຍນ຺ຕິ ກາກສູໂຣ. ຈກ຺ຂຸ ອິວ ຠູໂຕ ອຍໍ ປຣມຕ຺ຖທສ຺ສນໂຕຕິ ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ ຠຄວາ. ເອວໍ ອຕ຺ຖຠູໂຕ, ຘມ຺ມຠູໂຕ, ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ, ອນ຺ຘຠູໂຕ. ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊມິວ ຠູຕາ ອຍໍ ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊຠູຕາ ກຸທິຏ຺ຐິ. ຕນ຺ຕາກຸລມິວ ຊາຕາ ອຍໍຕິ ຕນ຺ຕາກຸລຊາຕາ.

ຉຏ຺ຐ຺ຍຕ຺ເຖ-ສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ວຓ຺ໂຓ ວິຍ ວຓ຺ໂຓ ຍສ຺ສ ໂສ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ ຠຄວາ, ມຊ຺ຌປທໂລໂປ. ນາຄສ຺ສ ຄຕິ ວິຍ ຄຕິ ອສ຺ສາຕິ ນາຄຄຕິ. ເອວໍ ສີຫຄຕິ, ນາຄວິກ຺ກໂມ, ສີຫວິກ຺ກໂມ, ສີຫຫນຸ. ເອຓິສ຺ສ ວິຍ ຊງ຺ຆາ ອສ຺ສາຕິ ເອຓິຊງ຺ໂຆ. ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ວິຍ ສໂຣ ອສ຺ສາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສໂຣ.

໗. ວາສທ຺ທຕ຺ເຖ ສງ຺ຂ຺ຍາອຸຠຍປໂທ ຍຖາ-ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາ ທ຺ວຕ຺ຕິ, ທ຺ວຕ຺ຕໂຍ ຈ ເຕ ປຕ຺ຕາ ເຈຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິປຕ຺ຕາ, ‘‘ຕິສ຺ວ’’ອິຕິ ຕິສທ຺ເທ ປເຣ ທ຺ວິສ຺ສ ອຕ຺ຕໍ. ທ຺ວີຫໍ ວາ ຕີຫໍ ວາ ທ຺ວີຫຕີຫໍ, ຉ ວາ ປຎ຺ຈ ວາ ວາຈາ ຉປ຺ປຎ຺ຈວາຈາ, ເອວໍ ສຕ຺ຕຏ຺ຐມາສາ, ເອກໂຍຊນທ຺ວິໂຍຊນານິ.

໘. ທິສນ຺ຕຣາລຕ຺ໂຖ ຍຖາ-ປຸພ຺ພສ຺ສາ ຈ ທກ຺ຂິຓສ຺ສາ ຈ ທິສາຍ ຍທນ຺ຕຣາລໍ ສາ ປຸພ຺ພທກ຺ຂິຓາ ວິທິສາ. ເອຕ຺ຖ –