໑໓. ສາສ຺ສ

ເສຕິ ປຐມນ຺ຕາຕິ ສາຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐປຐມນ຺ຕາ, ຍໍ ປຐມນ຺ຕນ຺ຕິ ສາເຈຕິ ທສ຺ສິຕໍ ປຐມນ຺ຕມາຫ. ປຐມນ຺ຕສ຺ສ ເທວຕາປຸຓ຺ຓມາສິຕ຺ຕຠາວໂຕ ຕທຕ຺ຖມເຠເທນາຫ- ‘ສາ’ຕິ. ກາ ສາ ເທວຕາຈ຺ຈາຫ- ‘ໂລກປ຺ປສິທ຺ຘາເຍວ ເທວຕາ’ຕິ. ຍາຄສມ຺ປທານມ຺ປິ ໂລເກ ເທວຕາຕິ ປສິທ຺ຘນ຺ຕິ ຍາຄສ຺ສ ຍຊິຕພ຺ພສ຺ສ ປຸໂຣຑາສາທິໂນ ສມ຺ປທານມ຺ປິ ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ປິນ຺ທາທິ ໂລເກ ເທຍ຺ຍສ຺ສ ປຸໂຣຑາສາທິໂນ ເທວຕາ ສາມີຕິ ປສິທ຺ຘນ຺ຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ອິນ຺ໂທ ເທວຕາ ອສ຺ສ ອິນ຺ທໍ, ອາທິຈ຺ໂຈ ເທວຕາ ອສ຺ສ ອາທິຈ຺ຈໍ, ຫວິ ປຸໂຣຑາສາທິ ຍາຄທພ຺ພໍ.

ມນ຺ຕໂຖມນີຍມ຺ປິ ເທວຕາຕິ ປສິທ຺ຘນ຺ຕິ ເຍນ ມນ຺ເຖນ ໂຍ ຖູຍເຕ ໂສ ຕສ຺ສ ມນ຺ຕສ຺ສ ເທວຕາ ສາມີຕິ ໂລເກ ປສິທ຺ຘນ຺ຕ຺ຍຕ຺ໂຖ ມຫິນ຺ໂທ ຍໂມ ວຣຸໂຓ ເທວຕາ ອສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ວຸຕ຺ຕນຍ ເມວາຕິ ‘‘ນກ຺ຂຕ຺ເຕນິນ຺ທຸຍຸຕ຺ເຕນ ກາເລ’’ຕິ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ຊາຕ຺ເຍກວຈນໍ ມຆາຍາຕິ, ຕາຣກຣູປານມ຺ປນ ພຫຸຕ຺ຕາ ມຆາສທ຺ໂທ ພຫຸວຈນນ຺ໂຕ. ປາຓິນີຍາ ‘‘ສາສ຺ມິໍ ປຸຓ຺ຓມາສີຕິ ສຎ຺ຎາຍ’’ນ຺ຕິ (໔-໒-໒໑) ສຸຕ຺ຕຍິຕ຺ວາ ຜຸສ຺ສີ ປຸຓ຺ຓມາສີ ອສ຺ມິໍ ຜຸສ຺ໂສ ມາໂສ ຜຸສ຺ໂສ ອທ຺ຘມາໂສ ຜຸສ຺ໂສ ສໍວຈ຺ຉໂຣຕິ ສຎ຺ຎາຍໍ ປຏິປາເທນ຺ຕິ, ເຕນ ເຕສໍ ຜຸສ຺ສີ ປຸຓ຺ຓມາສີ ອສ຺ມິໍ ປຎ຺ຈທສຣຕ຺ເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ຠຕກມາເສ ຈ ຕທ຺ຘິໂຕ ນ ຠວຕິ. ອິຘ ປນ ‘ສຎ຺ຎາຍ’ນ຺ຕິ ວຈນາຠາເວ ຠຕກມາເສປິ ຉຏ຺ຐ຺ຍຕ຺ເຖ ຠວຕີຕ຺ຍາສງ຺ກ ວິຣຈຍຕິ ‘ຠຕກມາເສປິ’ຈ຺ຈາທິ. ປຸຓ຺ໂຓ ມາ ອິຈ຺ຈຕ຺ຣ ມາສທ຺ໂທ ຈນ຺ທປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ- ‘ມາສທ຺ເທເນ’ຈ຺ຈາທິ. ປຸຓ຺ໂຓ ມາ ອສ຺ສນ຺ຕິ ນິພ຺ພຈນາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸຓ຺ຓມາສີສທ຺ທສ຺ສ ປຸຓ຺ໂຓ ມາ ອສ຺ສນ຺ຕິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ວຈນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ຜຸຏີກຣຓາຍ ວຸຕ຺ຕໍ- ‘ໂສ ປຸຓ຺ໂຓ ຕິອາທິ. ຕສ຺ສນ຺ຕິ ປຸຓ຺ຓມາສິຍໍ. ສາປຸຓ຺ຓມາສີ, ຠຕກສ຺ສ ຠຕິຍາ ກມ຺ມກາຣກສ຺ສ ໂຍ ຕິໍສຕິ ຣຕ຺ໂຕ ມາໂສ ປຣິພ຺ພຍນິຍມິໂຕ, ຕສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘິນີ ເນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຍສ຺ສຎ຺ຈຕິຖີຍນ຺ຕິ ອນິຍເມນ ປຏິປທາທິມາຫ. ອໂຕເອວ ຈ ນິປາຕນາຕິ ອິມສ຺ມາວ ນິປາຕນາ, ເຕເນວາຫ- ‘ສຸຕ຺ເຕ ວຈນເມວ ນິປາຕນ’ນ຺ຕິ. ມາສສຸຕິຍາຈ຺ຈາໂທ ສາຘິປ຺ປາຍມຕ຺ຖໍ ວິວຣຕິ ‘ຍທິປິ’ຈ຺ຈາທິນາ. ອສ຺ສາຕິ ສາມຎ຺ຎວຈເນປິ ‘ສາສ຺ສ ເທວຕາ ປຸຓ຺ຓມາສີ’ຕິ ສຸຕ຺ເຕ ອສ຺ສາຕິ ອວິເສສວຈເນປິ ໂສເຍວ ປຸຓ຺ຓມາສີສທ຺ເທ ສູຍມາໂນ ມາໂສເຍວ ຉຏ຺ຐ຺ຍຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ປຎ຺ຈທສຣຕ຺ຕາໂທຕິ ປເຣສໍ ສຎ຺ຎາຄຫເຓນ ນິວຕ຺ຕິຕປຎ຺ຈທສຣຕ຺ຕາໂທ. ອຖ ອທ຺ຘມາສສໍວຈ຺ຉຣານມ຺ປິ ອຸທາຫຣຓຕ຺ເຕ ໂນປຎ຺ຎາໂສ ກສ຺ມາ ນ ກໂຕຈ຺ຈາຫ- ‘ອທ຺ຘມາສສໍວຈ຺ຉຣານ’ມິຈ຺ຈາທິ. ເອວມ຺ມຎ຺ຎເຕ ‘‘ອທ຺ຘມາສສໍວຈ຺ຉຣານໍ ນ ປຈ຺ຈເຍໂນຊຸກມຠິຘານມປິ ຕຸ ສໍວຈ຺ຉເຣປິ ຜຸສ຺ສາທິມາສສມ຺ຠວາສ຺ມິໍ ສໍວຈ຺ຉເຣ ຜຸສ຺ເສນ ມາເສນ ສມ຺ພນ຺ຘາ ຜຸສ຺ໂສຕ຺ຍຸປຈາຣີຍເຕ, ຍຖາ ຈ ຜຸສ຺ສາທິມາສສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘີ ອທ຺ຘມາໂສ ຜຸສ຺ໂສ ອທ຺ຘມາໂສຕ຺ຍຸປຈາຣີຍເຕ, ນ ປໂນຊຸກນ຺ຕິ ເຕສມຸທາຫຣຓຕ຺ເຕ ນານຸປາທານ’’ນ຺ຕິ.