໑໗. ວາເນ

ອເນກຄ຺ຄຫຓສ຺ສ ປໂຍຊນໍ ວຕ຺ຕຸມຸປສກ຺ກຕິ ‘ອິເຘ’ຈ຺ຈາທິ, ວິວຈ຺ຉິເຕກສງ຺ຂ຺ຍາສາມຎ຺ຎນ຺ຕິ ວິວຈ຺ຉິຕໍ ເອກສງ຺ຂ຺ຍາຍ ສາມຎ຺ຎໍ, ເອວໍ ມຎ຺ຎເຕ ‘‘ຍທິ‘ສ຺ຍາທິ ສ຺ຍາທິເນ’ຕິ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິເຕກສງ຺ຂ຺ຍາສາມຎ຺ຎສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄໂຫ ນ ສິຍາ ຕທາ ອິຫານຕ຺ຖກ (ມເນກ)ຄ຺ຄຫຓໍ ສິຍາ ເຕເນຫາເນ ກຄ຺ຄຫຓສາມຕ຺ຖິຍາເຍວ ‘ສ຺ຍາທິສ຺ຍາທິເນ’ຕິ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິເຕກສງ຺ຂ຺ຍາ ສາມຎ຺ຎມ຺ປຣິຄ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຍເຕ’’ຕິ ເຕເນຈ຺ຈາທິນາ ອິທໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ເຕນ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ໂຕ ສພ຺ໂພປິ ສມາໂສ ປຸພ຺ພປຣານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍເຍວ ສ຺ຍາທ຺ຍນ຺ຕານໍ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ຍຊ຺ເຊວໍ ກຖໍ ‘ຕທຫຸຊາໂຕ’ຕິ ພຫຸລາຘິກາເຣນ ວິເສສນ ສມາສຄພ຺ຠກາຣກສມາເສນ ວາ ສິຊ຺ຌຕິ, ອຍໍ ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖສມາໂສ. ຈຕ຺ເຖ ພຫຸນ຺ນມິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຕທຕ຺ຖຎ຺ຈາເນກຄ຺ຄຫຓໍ, ເຕນ ‘ໂຫຕຸ ໂປຕຸ ປິຕາ ປຸຕ຺ຕາ’ຕິ ໂຫຕິ ອຸຕ຺ຕຣປເທ (ໂຍນິ) ສມ຺ພນ຺ເຘ ປຣໂຕ ປຸພ຺ພປທສ຺ສ ‘‘ປຸຕ຺ເຕ’’ຕິ (໓-໖໕) ສຸຕ຺ເຕນາຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍທ຺ວິນ຺ນໍ ສມາເສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕຣປທສມ຺ຠເວນ ‘‘ວິຊ຺ຊາໂຍນິສມ຺ພນ຺ຘານມາ ຕຕ຺ຣ ຈຕ຺ເຖ’’ຕິ (໓-໖໔) ‘‘ປຸຕ຺ເຕ’’ຕິ ຈ ສຸຕ຺ຕທ຺ວເຍນາຕ຺ເຕນ‘ໂຫຕາ ໂປຕາ ປິຕາ ປຸຕ຺ຕາ’ຕິ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ອເນກນ຺ຕິ ປຐມນ຺ຕຕ຺ຕາ ສ຺ຍາທີຕີທເມວານຸວຕ຺ຕເຕ, ເຕເນວາເນກໍ ສ຺ຍາທ຺ຍນ຺ຕມິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຖາຎ຺ຎຕ຺ເຖຕິ ວຸຕ຺ເຕ-ຎ຺ຎສ຺ສ ວາກ຺ຍສ຺ສຕ຺ເຖຕິ ອວຕ຺ວາ ປທສ຺ເສຈ຺ເຈວ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕ຺ຍາສງ຺ກິຍາ ຫ- ‘ສ຺ຍາທ຺ຍນ຺ຕສ຺ເສ’ຈ຺ຈາທິ, ຕສ຺ເສວາຕິ ສາມຕ຺ຖິຍລທ຺ຘສ຺ສ ສ຺ຍາທ຺ຍນ຺ຕ ປທສ຺ເສວ ສມາໂສ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕສ຺ສ ຄຸຓາ ຕຄ຺ຄຸຓາ ຕສ຺ເສຈ຺ຈເນນາຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ ນິທ຺ທິສີຍເຕ, ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖສ຺ສ ເຍ ຄຸຓາ ຍານິ ວິເສສນານິ, ເຕສໍ ສໍວິຎ຺ຎາຓໍ ຄຫຓໍ ຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຖວາ ໂສ ຄຸໂຓ ຍສ຺ສ ໂສ ຕຄ຺ຄຸໂຓ, ຕຄ຺ຄຸຓສ຺ສ ຕຄ຺ຄຸຓຍຸຕ຺ຕສ຺ສາຎ຺ຎປທຕ຺ຖສ຺ສສໍວິຎ຺ຎາຓໍ, ນ ຄຸຓວິຣຫິຕສ຺ສາ(ຕິ) ຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓໍ, ເອຕ຺ຖ ປນ ‘ອຎ຺ຎປທຕ຺ເຖ ຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓໍ ປ຺ຍຕ຺ຖີ’ຕິ ປຣິຠາສີຍຕິ, ຕຕ຺ຖາຍມຕ຺ໂຖ ‘‘ອຎ຺ຎປທຕ຺ເຖ ສມາເສ-ຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ ວິເສສເນນ ສຫ ວິຎ຺ຎາຍຕິ ນວິເສສນຣຫິໂຕ’’ຕິ, ກ຺ວຈິ ອຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓສ຺ສາປິ ທສ຺ສເນ ນາປິສທ຺ໂທ, ຍຕ຺ຣາວຍເວນ ວິຄ຺ຄໂຫ ສມຸທາໂຍ ສມາສຕ຺ໂຖ ຕຕ຺ເຖວ ຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓໍ ຠວຕິ, ຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕສ຺ມິໍ, ຍຕ຺ຣາວຍໂວເຍວ ສມາສຕ຺ໂຖ ຕຕ຺ຣາຕຄ຺ຄຸຓສໍວິຎ຺ຎາຓໍ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ພຫຸຘນສທ຺ໂທ ປຸຣິສສ຺ສ ອຸປລກ຺ຂຓຠາເວນ ກຕຕ຺ຕາ. ອຠິມໂຕຕິ ປາຓິນີຍານໍ ອຠິມໂຕ ທສນ຺ນໍ ສມີເປ ອາສນ຺ນາ ທສນ຺ນມິຈ຺ຈາທິວາກ຺ເຍ.

ປຣິມາຓເມວສງ຺ຂ຺ເຍຍນ຺ຕິ ປຣິມາຓລກ຺ຂຓເມວ ສງ຺ຂ຺ເຍຍໍ, ຕຎ຺ຈ ປຣິມາຓລກ຺ຂຓໍ ສງ຺ຂ຺ເຍຍຎ຺ຈ.

ສງ຺ຂ຺ຍານຣູປນ຺ຕິ ສງ຺ຂ຺ຍານສຠາວໍ.

ປຣິມາເຓນາຕິ ປຎ຺ຈສງ຺ຂ຺ຍາຍ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊມາເນນ ສງ຺ຂ຺ເຍຍສງ຺ຂາເຕນ ປຣິມາເຓນ.

ສງ຺ຂ຺ຍານວຸຕ຺ຕີຕິ ເຕນ ອນຕິວຕ຺ຕິຍມານຕປ຺ປຣິຈ຺ເຉທກ ສງ຺ຂ຺ຍານຣູປ ສງ຺ຂາເຕ ສງ຺ຂ຺ຍາເນ ວຸຕ຺ຕິ ຍສ຺ສາ ສາ ສງ຺ຂ຺ຍານວຸຕ຺ຕິ-ປຎ຺ຈສງ຺ຂ຺ຍາ.

ທິຏ຺ຐນ຺ເຕນິມິນາ ອິມໍ ທີເປຕິ ‘‘ຍຖາ ປຎ຺ຈ ປຣິມາຓເມສນ຺ຕິ ປຎ຺ຈກາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣິມາຓຣູໂປ-ວຍວເຠທສມຸທາຍສຠາໂວ ປກຕິຍຕ຺ໂຖ ສມຸທາຍິໂນ ສກຸນາ ປຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ, ຕຖາ ຕິທສາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ’’ຕິ, ກປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ປກຕິປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຖເຠທສມ຺ຠເວນ.

ເກຈິ ປນາຕິ ອິມິນາ ປາຓິນີເຍ ທສ຺ເສຕິ.

ປກຕິປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຖເຠທສມ຺ຠວາຕິ ອິມິນາ ປເຣສໍ ປກຕິປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຖານໍ ເຠທາຠາວສ຺ສ ອິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ສຎ຺ຎາຍໍ ສກຕ຺ເຖ ກປ຺ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ວິຘານໍ ທສ຺ເສຕິ.

ສ຺ຍາທ຺ຍນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອິມິນາ ວາສທ຺ທສ຺ສ ປທຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕິ.

ຕທຕ຺ເຖປີຕິ ຕສ຺ສ ວາອິຕິ ອຎ຺ຎປທສ຺ສ ອຕ຺ເຖປິ, ຕທຕ຺ໂຖ ເຈຕ຺ຖ ວິກປ຺ປຕ຺ໂຖ ວາ ສິຍາ ຕທາ ປນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຫເຓ ນ ຕິຓ຺ຓໍ, ເຕສນ຺ຕຸ ຄຫເຓ ນ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ສໍສໂຍ ວາ, ຕທາ ຕຸ ສໍສຍສ຺ໂສຠຍາ ລມ຺ພນຣູປຕ຺ຕາ ທ຺ເວວາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕໂຍ, ຕໂຍວາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ທ຺ເວ ອເປກ຺ຂີຍນ຺ຕີຕິ ພຸທ຺ຘິວິສຍາ ປຎ຺ຈ ອຕ຺ຖາ ສມາສາຠິເຘຍ຺ໂຍ ໂຫນ຺ຕິ.

ນາມຕ຺ເຕນາຕິ ຣຸຬ຺ຫິນາມຕ຺ເຕນ, ອຠິມໂຕ ປາຓິນິຍານໍ, ວິກປ຺ປິຕໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເຣນ ວິຠາສາ ສພ຺ພນາມສຎ຺ຎາວິຘາເນນ.

ອວຍວຘມ຺ເມນາຕິ ອວຍວສງ຺ຂາເຕນ ສຠາເວນ.

ນນຸ ຈ ສມານາຘິກຣຓານໍ ພຫຸພ຺ພີຫິ ວຸຕ຺ໂຕ ປາຓິນິເຍຫິ ‘ປຎ຺ຈຫິ ຠຸຕ຺ຕມສ຺ເສຕິ ພ຺ຍຘິກຣຓານໍ ນ ສິຍາ’ຕິ, ຕຖາ ປຐມຕ຺ຖໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສພ຺ພວິຠຕ຺ຍຕ຺ເຖສຸ ອິຏ຺ໂຐ ‘ວຸຏ຺ເຐ ເທເວຄໂຕຈ຺ຈຕ຺ຣ ວຸຏ຺ຐເທໂວຕິ ນ ສິຍາ’ຕິ ຕສ຺ມາ ກຖມຕ຺ຣ ພ຺ຍຘິກຣຓານໍ ປຐມຕ຺ເຖ ສມາໂສ ວຓ຺ຓີຍເຕຈ຺ຈາສງ຺ກິຍາຫ-‘ພ຺ຍຘິກຣຓານມ຺ປິ’ຈ຺ຈາທິ, ພ຺ຍຘິກຣຓານມ຺ປິ ຍຖາຠິຘານໍສມາສສພ຺ຠາວໂຕ ປຎ຺ຈຫິ ຠຸຕ຺ຕມສ຺ເສຕ຺ຍາໂທ ພຫຸລາຘິກາຣາ ອນຠິຘານໂຕ ວາ ນ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕໂຕເຍວ ຈ ປຎ຺ຈ ຠຸຕ຺ຕ ວນ຺ໂຕ-ສ຺ເສຕິ ສມານາຘິກຣຓານມ຺ປິ ກ຺ວຈິ ນ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ປຐມຕ຺ເຖປິ ກ຺ວຈິ ນ ຠວິສ຺ສຕິ ວຸຏ຺ເຐ ເທເວ ຄໂຕ’ຕິ. ຕຸລ຺ຍໂຍເຄ ຄມ຺ຍມາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣຈາຕິ ຕຸລ຺ຍໂຍຄໂຕ-ຎ຺ຎຕ຺ຣ ສໂລມໂກຕ຺ຍາທີສຸ ຈ, ວິຊ຺ຊມານານິ ໂລມານ຺ຍສ຺ສ, ວິຊ຺ຊມານາ ປກ຺ຂາ ອສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ອຸປສງ຺ຂ຺ຍາໂຕ ‘‘ສ຺ຍາທ຺ຍຘິກາເຣ-ຕ຺ຖິຂີຣາທີນມຸປສງ຺ຂ຺ຍານ’’ນ຺ຕິ (໒-໒-໒໔-ວາ) ສຠາວໂຕ ເອວ ນິວຕ຺ໂຕ ນ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຣໂຕ, ຄຕຕ຺ຖສ຺ສາປິ ຫິ ປໂຍເຄ ອນວຏ຺ຐານໍ ສິຍາ ປິຏ຺ຐເປສເນ ວິຍ, ກຖຎ຺ຈຣຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ພຫູ ອານຍ, ອຫໍ ປຈາມີຕິ ນາວສ຺ສເມວໍ ປໂຍໂຄ, ກຕ຺ຖຈິ ປນ ວຈນສິລິຏ຺ຐຕາທິປ຺ປໂຍຊເນ ສຕິ ໂຫເຕວ.

ກຓ຺ເຐ ສມ຺ຠໂວຕິ ກາຬສ຺ສ ກຓ຺ເຐ ສມ຺ຠໂວ. ຏ຺ຐສທ຺ທຕ຺ໂຖຕິ ກຓ຺ຐຏ຺ຐສທ຺ເທ ຏ຺ຐສທ຺ທຕ຺ໂຖ. ໂອຏ຺ຐສທ຺ໂທວ ມຸຂວຸຕ຺ຕີຕ຺ຍເນນ ຄມ຺ມມານຕ຺ຖຕ຺ຕາ ທຸຕິຍສ຺ສ ມຸຂສທ຺ທສ຺ສາປ຺ປໂຍຄມາຫ, ຕສ຺ມາ ໂອຏ຺ໂຐວ ມຸຂມສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ໂອຏ຺ຐມຸໂຂຕິ ສມາໂສ, ນ ຈ ປາຓິ ປາຓ຺ຍນ຺ຕຣສ຺ສ ມຸຂໍ, ມຸເຂເນວ ຈ ປາຓິມຸຂສ຺ສ ສທິສຕ຺ຕໍ ປສິທ຺ຘນ຺ຕິ ສາມຕ຺ຖິຍາ ໂອຏ຺ຐມຸຂມິວ ມຸຂມສ຺ເສຕ຺ຍຕ຺ເຖວ ຕິຏ຺ຐເຕ, ອຸປນ຺ຍສ຺ຍນ຺ເຕຕ຺ຍຸປນ຺ຍາສາ, ວິສຍທສ຺ສນຕ຺ຖາຕິ ອິມິນາ’ກຓ຺ເຐ ກາໂຬ ຍສ຺ສາ’ຕ຺ຍາທີກເມວ ວາກ຺ຍນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສມຸທາເຍ ວິກາເຣຈາຕິ ສມຸທາຍສມ຺ພນ຺ເຘ ວິກາຣສມ຺ພນ຺ເຘ ຈ. ຕໍສມາສສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສາ ຉຏ຺ຐິຍາ ສມາສສ຺ສ, ຕທຠິຘາຍິນນ຺ຕິ ສງ຺ຆາຕ ວິກາຣາຠິຘາຍີນໍ, ເກສານໍ ສງ຺ຆາໂຕ ອິຈ຺ຈາທິ ປເຣສໍ ວາກ຺ຍໍ. ຘາຕຸໂຕ ຊາຕໍ ຘາຕຸຊໍ, ອຸຕ຺ຕຣປທໍ ປຕິຕສທ຺ທາທິ, ຕສ຺ສ ປໂຍໂຄຕິ ປຕິຕສທ຺ທສ຺ສ ປໂຍໂຄ.

‘‘ນຎ຺ສ຺ມາຕ຺ຖ຺ຍຕ຺ຖານ’’ນ຺ຕິ (໒-໒-໒໔) ວາຕ຺ຕິກໍ, ເອຕນາຫ-‘ຎ ກາຣານຸ ພນ຺ຘາ’ອິຈ຺ຈາທິ. ປາຓິນິຍາ ຕຸ ອວິຊ຺ຊມານສທ຺ໂທ ນຎ຺ສມາໂສ, ປທນ຺ຕເຣ ນາສ຺ສ ພຫຸພ຺ພີຫິ ໂວຕ຺ຕຣປທໂລໂປ, ອວິຊ຺ຊມານາ ປຸຕ຺ຕາສ຺ສ ອປຸຕ຺ໂຕວິຊ຺ຊມານປຸຕ຺ໂຕຕິ ສາເຘນ຺ຕິ, ອິຈ຺ຉເຕ ປາຓິນີເຍຫິ… ທກ຺ຂິຓປຸພ຺ພາ ສທ຺ທານໍ ນານຕ຺ຖຕ຺ຕາ ພ຺ຍຘິກຣຓຕ຺ຕາ, ວຈເນປີຕິ ສຸຕ຺ເຕ ວິຊ຺ຊມາເນປິ, ອຍ ມຎ຺ຎປທຕ຺ຖສມາໂສ ປເຣຫິ ພຫຸພ຺ພີຫີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຖາຫິ ພຫໂວ ວິຫໂຍ ຍສ຺ສ ໂສ ພຫຸພ຺ພີຫິ, ຍຖາ ພຫຸພ຺ພີຫີຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖປ຺ປຘາໂນ ຕຖາ ອຍມ຺ປິ.