໒໔. ວຓ຺ຓ

‘ອເຕນາ’ຕິ (໒-໑໐໘) ເອຕ຺ຖ ອໂຕຕິ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິນິທ຺ເທໂສ ວາ ສິຍາ ຣສ຺ສຊາຕິນິທ຺ເທໂສ ວາ ສກລນິສ຺ສຍພ຺ຍາປີ ອຕ຺ຖຊາຕິ ນິທ຺ເທໂສວາ, ຕຕ຺ຖ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິນິທ຺ເທເສ ສຕິ ພຸທ຺ຘສິທ຺ຘາທີສຸ ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ອກາໂຣ ຄຍ຺ຫເຕຕິ ເນຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິ… ເກສຎ຺ຈິ ອສິຊ຺ຌນໂຕ, ຣສ຺ສ ຊາຕິນິທ຺ເທເສ ປນ ພຸທ຺ຘສິທ຺ຘາທິສພ຺ພາກາຣນ຺ຕານໍ ລກ຺ຂຓິກຄວາທ຺ຍກາ ຣນ຺ຕານຎ຺ຈາກາໂຣ ຄຍ຺ຫຕີຕິ ສພ຺ພຖາ ອິຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິ, ນາຎ຺ໂຎ ທີໂຆ ພ຺ຍຕ຺ຕນ຺ຕຣຕ຺ຕາຕິ ນານິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິ ອາກາຣໂຕ ນາສ຺ເສນາຠາວາ, ຕສ຺ມາ ອໂຕຕິ ຣສ຺ສຊາຕິນິທ຺ເທເສ ນິສ຺ສິເຕ ສພ຺ພມິທມິຏ຺ຐໍ ນິປ຺ຜຊ຺ຊຕີຕິ ນາຕ຺ຖຊາຕິ ນິສ຺ສີຍເຕ, ນ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິຈ, ‘‘ຍຸວຓ຺ຓານເມ ໂອລຸຕ຺ຕາ’’ຕິ (໑-໒໙) ອາທີສຸ ປນ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິຍາ ຣສ຺ສຊາຕິຍາ ວາ ນິທ຺ເທເສ ‘ຕສ຺ເສທໍ ໂນເປຕິ’ຈ຺ຈາທີສຸ ເອໂອອາທິກມິຏ຺ຐໍ ກຕ຺ຖຈິ ຠເວຍ຺ຍ, ນ ສພ຺ພຕ຺ຖ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ວາ ຠເວຍ຺ຍ ‘ວາເຕຣິຕໍ ສໂມນາ’ຕິອາທີສຸ ພ຺ຍຕ຺ຕນ຺ຕ ຣຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພຖາ ອິຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິຍາ ອິຕ຺ຕຊາຕ຺ຍາທິ ນິສ຺ສີຍເຕ, ອຖວາ ວຓ຺ຓຸຈ຺ຈາຣຓມ຺ປຕິ ເກສຎ຺ຈິ ວຓ຺ຓຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານານໍ ອຸຈ຺ຈນີຈຕທຸຠຍ ສໍຫາຣວເສນ ວຓ຺ຓວິເສສຸປ຺ປຕ຺ຕິ ທສ຺ສນໂຕ ເຕສໍ ວເສນ ຣສ຺ສ ພ຺ຍຕ຺ຕິນິທ຺ເທເສ ຣສ຺ສຊາຕິນິທ຺ເທເສ ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ສພ຺ພຖາ ສພ຺ພຖາ ອິຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິຍາ ອິຕ຺ຕຊາຕ຺ຍາທິ ນິສ຺ສີຍເຕ, ຕຕ຺ຖ ວຓ຺ຓ ປເຣນ ສວຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓໍ ນິຍມິຕຸໍ ວຈນມິທມາຣທ຺ຘນ຺ຕິ ‘ສພ຺ພຕ຺ເຖວາ’ຕິອາທິນາ ວຈນາຣມ຺ຠຜລມາຫ, ສພ຺ພຕ຺ເຖວາຕິ ສພ຺ພສ຺ມິໍເຍວ ສຸຕ຺ຕປ຺ປເທເສ. ນນຸ ສຍຎ຺ຈາຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ປຣິຍຕ຺ຕໍ, ນ ຫ຺ຍຎ຺ຎໍ ຣູປາ ສຍມຕ຺ຖິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ (ສຍ)ໂຕ ຣູປນ຺ຕິ ສິທ຺ເຘປ຺ເຍວໍ ສຕິ ອຕ຺ເຖຕ຺ຖ ປໂຣ ໂກຈິ ວິເສໂສຕິ ຎາເປຕຸໍ ສຎ຺ຈ ຣູປ’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕິກາໂຣ ອາຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຣູປສ຺ສ ວິເສສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘ສຎ຺ຈ ຣູປ’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕິຍໍ ນິທ຺ທິສີຍມານຕ຺ຕາ ຈ ຣູປນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ‘ສຎ຺ຈ ຄຍ຺ຫຕີ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ສໍຣູປຄ຺ຄຫຓາຍາປິສທ຺ທໍ ກໂຣໂຕ-ຘິປ຺ປາໂຍ-ຍນ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸມາຫ-‘ອຎ຺ຎເຖ’ຈ຺ຈາທິ, ອຎ຺ຎຖາຕິ ອຎ຺ເຎນປ຺ປກາເຣນ ສໍຣູປຄ຺ຄຫຓາຍ ອປິສທ຺ທາຠາເວຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ອຎ຺ຎປທຕ຺ເຖຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖ ສມາສວິສເຍ, ຄຸຓີຠູຕສ຺ສາຕິ ອປ຺ປຘານຠູຕສ຺ສາກາເຣ ກາຣາທິໂນ, ສມາເສນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຘານຕູ ຕຕ຺ເຕປິ ຄຸໂຓ ຠວຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ-ກາເຣກາຣາທິ ວິຘາຍ ກຕ຺ຕາ, ວິຘີຍມາໂນ ສວຓ຺ໂຓວ ປຘານໍ… ອິທມຕ຺ຖິຕາຍ ຕປ຺ປວຕ຺ຕິຍາຕິ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕິຍມປິສທ຺ທສ຺ສາຕ຺ຖໍ ວທຕາ ສຍຎ຺ເຈຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ‘‘ຕຖາ ສຍມຕ຺ຕນີ’’ຕິ ນິຆຓ຺ຑຸໂຕ ສຍຎ຺ຈ-ຕ຺ຕາກາເຣກາຣາທິຎ຺ຈ ຄຍ຺ຫຕີຕ຺ຍມຕ຺ໂຖ ສມ຺ຠາວີຍຕີຕິ ໂຈທນມ຺ປນສິ ນິຘາຍ ‘ສຎ຺ຈ ຣູປ’ນ຺ຕິ ວທນ຺ໂຕ ສາຘິປ຺ປາຍາຣຸຬ຺ຫໍ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖວິເສສໍ ປກາເສຕຸໍ ຕເຖວາຫາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ-‘ສຍຎ຺ເຈ’ຕ຺ຍາທິ, ‘‘ຘນຎ຺ຎາຕີສຸ ສໍສທ຺ໂທ, ຕຖາຕ຺ຕຕ຺ຕນິເຍສຸປີ’’ຕິ ນິຆຓ຺ຑຸວຈນໂຕ ‘ສ’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕາປິ ຄຍ຺ຫຕິ, ໂກ ໂສ ສທ຺ທຣູປໍ ສາຘາຣຓໍ, ‘ສ’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນິຍມ຺ປິ, ກິນ຺ຕໍ ສທ຺ທານ ມສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປໍ, ຕຖາ ສຕິ ອຕ຺ຕນິຍໍ ຣູປໍ ນາມາຕ຺ຕສງ຺ຂາຕສທ຺ທສມ຺ພນ຺ຘີຕິ ອາຫ-‘ສໍຣູປໍ ສທ຺ທານມສາຘາຣຓໍ ຣູປ’ນ຺ຕິ, ເອຕຎ຺ຈ ອິທນ຺ຕີມິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ, ອສາຘາຣຓນ຺ຕິ ອສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປໍ, ສຕິ ສມ຺ຠເວ ພ຺ຍຠິຈາເຣ ຈ ວິເສສນສ຺ສ ສາຕ຺ຖກຕາຍ ອສາຘາຣຓນ຺ຕິ ຣູປໍ ວິເສສຕາ ສາຘາຣຓສ຺ສາປິ ສມ຺ຠໂວ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ ນາມາຕິ ອາຫ-‘ທຸວິຘໍ ຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ກິນ຺ຕໍ ສາຘາຣຓມສາຘາຣຓຎ຺ຈຣູປນ຺ຕິ ສາມຎ຺ເຎນ ຣູປໍ ນິທ຺ທິສິຕຸມາຫ-‘ຕຕ຺ຖາ’ຕິອາທິ, ຕຕ຺ຖາຕິ ນິທ຺ຘາຣເຓ ສຕ຺ຕມີ, ສທ຺ທານນ຺ຕິ ສາຕ຺ຖກນິຣຕ຺ຖການໍ ເຍສໍເກສຎ຺ຈິ ສທ຺ທານໍ, ຕໍຕໍ ສທ຺ທຕ຺ຕາທີຫິ ເຕສໍເຕສໍ ພຸທ຺ຘ ອອິອາທີນໍ ສທ຺ທານໍ ສທ຺ທຕ຺ຕາທິ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ອຕ຺ໂຖ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ເຕນ ສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປມຕ຺ຖຣູປໍ ຕຖາ-ສາຘາຣຓນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ສໍຣູປນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ, ຈຕູສຸປິ ເຈເຕສ຺ວສາຘາຣຓສ຺ສ ສທ຺ທຣູປສ຺ເສໂວປານໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ຕຕ຺ຖາ’ຕິອາທິ, ສາຘາຣຓຣູປພ຺ຍຸທາເສນາຕິ ສາຘາຣຓຣູປສ຺ສ ປຣິຈ຺ຈາເຄນ, ອຸປາທິຍນ຺ໂຕ ຣູປເມວ ສທ຺ທສ຺ສສໍ, ນາຕ຺ໂຖຕິ ຈ ທສ຺ເສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຈ ສທ຺ໂທ ປເນຕ຺ຖ ‘ອິທໍ ທສ຺ເສຕີ’ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ, ອສາຘາຣຓສ຺ເສໂວປາທິຍເນ ກາຣຓມາຫ-‘ຕນ຺ຕ’ມິຈ຺ຈາທິ, ອິຕຣນ຺ຕິ ເຍ ສໍເກສຎ຺ຈິ ສທ຺ທານໍ ສທ຺ທຕ຺ຕາທິ, ປຣສ຺ສາປີຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຍສ຺ສກສ຺ສຈິ ສທ຺ທສ຺ສາປິ, ອິຕິ ອິທໍ, ປຕິຕໍ ປສິທ຺ຘໍ, ເອຕ຺ຖ ປນ ອິຕິສທ຺ໂທ ເຫຕຸມ຺ຫິ, ຍສ຺ມາ ອິທໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ປສິທ຺ຘໍ ຕສ຺ມາ ປຸພ຺ພາຈຣິຍປຣມ຺ປຣາຍາຄໂຕ ປເທສໂຕ ອຸປາທິຍນ຺ໂຕຕິ ປກຕໍ, ສໍສທ຺ທວິເສສນສາມຕ຺ຖິເຍນ ອສາຘາຣຓຣູໂປປາທິຍເນປິ ອສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປເມໂວປາທີຍຕິ ນາສາຘາຣຓມຕ຺ຖຣູປໍ… ອິມິນາ ວກ຺ຂມານກາຣຓຕາ [ຕາຍ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ວເສນາຕິ ອາຫ-‘ສທ຺ທສ຺ເສ’ຈ຺ຈາທິ, ອາສນ຺ນໍ…ສທ຺ທໂຕ ສທ຺ທຠາວສາ ນຎ຺ຎຕ຺ຕາ, ວິປຣິຍຍໂຕຕິ ວິປຣິຍາເສນ ອນາສນ຺ນ ຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຈກ຺ຂຸວິສໂຍປິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ ກຖໍ ໂສຕວິສຍສທ຺ທສ຺ສ ນ ອາສນ຺ໂນ ສໍຣູປມ຺ຠວິຕຸມຣຫຕີຕິ, ກາຣຓນ຺ຕຣມາຫ-‘ອເຫຍ຺ຍຕ຺ຕາຈາ’ຕິອາທິ, ອເຫຍ຺ຍຕ຺ຕາຕິ ອປຣິຈ຺ຈຊນີຍຕ຺ຕາ, ອິທມ຺ປິ ນິຈ຺ຈສມ຺ພນ຺ຘິຕ຺ເຕ ກາຣຓວຈນໍ, ຕໍ ສທ຺ທຣູປໍ, ນິຈ຺ຈສມ຺ພນ຺ຘີຕິ ນິຣນ຺ຕຣສໍໂຍຄີ, ວິປຣິຍຍໂຕຕິ ເຫຍ຺ຍຕ຺ຕາ, ຕຖາຫິຈ຺ຈາທິນາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ເຫຍ຺ຍຕ຺ຕໍ ໂພເຘຕິ, ອປຣໍ ກາຣຓມາຫ-‘ອສາຘາຣຓຎ຺ຈ ຣູປໍ’ຕ຺ຍາທິນາ, ສາຘາຣໂຓ ປຣິຍາຍ ສທ຺ທານໍ, ປຈ຺ເຈຕພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພຕ຺ຕາ, ອິທານິ ກາຣຓຕ຺ຕຍໍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ຣູປເມວ ສທ຺ທສ຺ສ ສໍນາມ, ນາຕ຺ໂຖຕິ ນິຍເມຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ຕເທວ’ນ຺ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ, ຕເທວນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ເອວໍ, ຕໍ ຕສ຺ມາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ສຣູປປ຺ປຘາເນຕິ ‘‘ໂຄສ຺ສາ ວງ’’ (໑-໓໒) ຕ຺ຍາໂທ ໂຄສ຺ສາຕ຺ຍາທິເກ ສຣູປປ຺ປຘາເນ.