ປຣິຠາສາຘິກາຣ

໑໓. ວິຘິ

ວຈນາຣມ຺ຠໂຍຊນມາຫ–‘ຍໍ ວິເສສນຠາເວເນ’ຈ຺ຈາທິ, ຍນ຺ຕິ ອນິຍເມນ ‘‘ອໂຕ ໂຍນໍ ຏາເຏ’’ຕິ (໒-໔໓) ອາທີສຸ ອໂຕຕິອາທິກໍ ວິເສສນຠາເວນ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິຕໍ ປຣາມສຕິ, ເຕນາຕິ ວິເສ ສນຕ຺ເຕນຸ-ປາທິຍມາເນນ ຍໍ ສທ຺ທນິທ຺ທິຏ຺ເຐນ ອໂຕຕິອາທິເກນ ກຣຓຠູເຕນ, ຍຖາກຖຎ຺ຈິຕພ຺ພໂຕຕິ ອາໂທ ມຊ຺ເຌ-ນ຺ເຕ ວາ ສພ຺ຠາວໂຕ ເຍນເກນຈິ ອາກາເຣນ ອເຠໂທປຈາເຣນ ອກາຣາທິວິເສສນວໂຕ ນາມາທິໂນ, ຕທນ຺ຕຕ຺ຖນ຺ຕິ ຕໍ ອໂຕຕ຺ຍາທິ ວິເສສນມນ຺ເຕ, ນາໂທ ນ ມຊ຺ເຌ ຍສ຺ສ ຕໍ ຕທນ຺ຕໍ, ຕໍ ອຕ຺ໂຖ ປໂຍຊນໍ ຍສ຺ສາຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ, ວຕ຺ຕາຍຕ຺ຕາຕິ ວຕ຺ຕຸໂນ ອາຍຕ຺ຕາ… ອຕ຺ຕາວາຕ຺ຕໂນ ວຈເນ ປຘານນ຺ຕິ, ຕສ຺ສາຕິ ວຕ຺ຕຸໂນ, ສາຕິ ວຈນິຈ຺ຉາ, ປໂຍຄານຸສາ ເຣນາຕິ ຊິນວຈນານຸສາເຣນ, ອິຕີຕິ ກາຣຓຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ອິມິນາ ກາຣເຓນາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ນ ສພ຺ພຕ຺ຖປ຺ປສງ຺ໂຄຕິ ສໍຫິຕາທິວິຘິມ຺ຫິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕທນ຺ຕ ວິຘິປ຺ປສງ຺ໂຄ ນ ໂຫຕິ, ຕຖາຫິ ‘‘ສໂຣ ໂລໂປ ສເຣ’’ຕິ (໑-໒໖) ເອຕ຺ຖ ສໂຣຕິ ວິເສສນຠາເວນ ວຈນິຈ຺ຉາຍ ສພ຺ຠາເວ ສໂຣຕິ ຕຕ຺ຣາ’ທີນໍ ວິເສສນນ຺ຕິ ຍຖາກຖຎ຺ຈິສຣາທິສຣມຊ຺ຌສຣນ຺ຕານໍ ຕຕ຺ຣາທີນໍ ໂລປປ຺ປສງ຺ເຄ ‘‘ວິຘິພ຺ພິເສສນນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ (໑-໑໓) ສຣນ຺ຕສ຺ສປສງ຺ໂຄ ສິຍາ, ນ ‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ (໑-໑໓) ອນ຺ຕສ຺ສ… ຉຏ຺ຐີນິທ຺ເທສາຠາວາ, ຕຖາ ສຕິ ‘ຕຕ຺ຣິເມ’ຕິອາທິມ຺ຫິ ‘ອິເມ’ຕິອາທິນາ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ປໂຍຄໍ ນານຸສຏາ ນາມສິຍຸນ຺ຕິ ນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕທນ຺ຕ ວິຘິປ຺ປສງ຺ໂຄ, ຕຖາ ‘‘ຄຕິໂພຘາ’’ (໒-໔) ທິສຸຕ຺ຕາທິມ຺ຫິປິ ‘ຄມຍຕິ ມາຓວກໍຄາມໍ ຕ຺ຍາທິປ຺ປສງ຺ໂຄຕິອາທິ ຈ ຍຖາໂຍຄມວຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ວຸຕ຺ຕິຍໍ ‘‘ອໂຕ ໂຍນໍ ຏາເຏ’’ຕິ ສຸຕ຺ໂຕທາຫຣຓໍ ທສ຺ສິຕໍ, ‘‘ນຣາ ນເຣ’’ຕິ ລກ຺ຂິໂຍທາຫຣຓໍ.

໑໔. ສຕ຺ຕຘີ

ວຈນຜລມຸປທສ຺ເສຕິ‘ຍຕ຺ເຖ’ຈ຺ຈາທິນາ, ຍຕ຺ຖ ຍສ຺ມິໍ ‘‘ສໂຣ ໂລໂປ ສເຣ’’ຕ຺ຍາທິເກ ສຸຕ຺ເຕ, ສຕ຺ຕມິຍາຕິ ‘ສເຣ’ຕິອາທິນາ ສຕ຺ຕມິຍາ, ຍສ຺ສາຕິ ສໂຣຕິອາທິນາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ, ກາຣິຍໍ ໂລປາທິ, ສມ຺ພນ຺ຘາ ວິເສສາຕິ ສເຣຕ຺ຍາໂທ ໂອປສິເລສິກມຘິກຣຓໍ, ຕຎ຺ໂຈປສິເລເສ ຠວມຘິກຣຓໍ ປຸພ຺ພສ຺ສ ວາ ປຣໍ ສິຍາ ປຣສ຺ສ ວາ ປຸພ຺ພນ຺ຕິ ປຸພ຺ພປໂຣປສິ ເລສສ຺ສາວິສິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ປຸພ຺ພປຣານໍ ສມ຺ພນ຺ຘສ຺ສ ອວິເສສາ, ປຣສ຺ສາປີຕິ ນ ເກວລໍ ປຸພ຺ພສ຺ເສວ, ສຕີຕ຺ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ໂຊຕນີເຍ ສຕ຺ຕມີ ສໍສຕ຺ຕມີ ສນ຺ຕສທ຺ທສ຺ສ ສມາເທເສນ, ສຕ຺ຕຎ຺ເຈຕ຺ຍາທິວຈນເມວໍ ສຕິ ຆຏເຕ, ສນ຺ຕິ ວາ ສນ຺ຕສທ຺ທຕ຺ເຖ ປາທິ, ສຸຕ຺ເຕ ອວຸຕ຺ເຕປິ ວຸຕ຺ຕິຍໍ ‘ນິທ຺ເທເສ’ຕິ ວຈເນ ກາຣຓມາຫ-ສຕ຺ຕຎ຺ຈາ’ຕິອາທິ, ນິທ຺ເທສມນ຺ຕເຣນ ສຕ຺ຕໍ ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ສຕ຺ຕມິຍາ ນິທ຺ເທເສ ສຕິເຍວ ຕໍ ສມ຺ພນ຺ຘາຍ ສຕ຺ຕາຍ ສມ຺ຠໂວ, ອຎ຺ຎຖາ ກິມຎ຺ຎນ຺ຕສ຺ສາ ປຕິຏ຺ຐາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ປຸພ຺ພສທ຺ທສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘິສທ຺ທຕ຺ຕາ ກິນ຺ນິສ຺ສາຍ ປຸພ຺ພຕ຺ຕມິຈ຺ຈາຫ-‘ສຕ຺ຕມິ’ຈ຺ຈາທິ, ຕນ຺ຕິ ‘‘ສໂຣ ໂລໂປ ສເຣ’’ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ, ອຸກາຣສ຺ສາຕິ ‘ເວຬຸ’ອິຈ຺ຈຕ຺ຣ ອຸກາຣສ຺ສ, ປຸພ຺ພສ຺ສ…ເປ… ກຣິຕ຺ວາ ຕໍມນສິກຕຎ຺ໂຈທນໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ຕມຫ’ນ຺ຕິ ຈ຺ຈາທິຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ສາຊ຺ຌາຫາໂຣ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຸພ຺ພສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຕມີ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໂຕ ປຸພ຺ພສ຺ສ, ອນນ຺ຕຣສ຺ສາຕິ ອພ຺ຍວຫິຕສ຺ສ, ວຸຕ຺ຕໍ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອຍມຘິປ຺ປາໂຍ ‘‘ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ປຸພ຺ພສ຺ສາ’’ຕິ (໑-໑-໖໖) ປາຓິນິຍວຈເນ ‘‘ທິສິຣຍມຸຈ຺ຈາຣຓກ຺ຣິໂຍ ນິສທ຺ໂທປ຺ຍຍ ມິຫ ເນຣນ຺ຕຣິຍໍ ໂຊເຕຕິ, ຕຕ຺ຖ‘ນິຣນ຺ຕຣໍ ທິຏ຺ໂຐ’ຕິ ປາທິສມາເສ ກເຕ ຜຸຏເມວານນ຺ຕຣມຸຈ຺ຈາຣິເຕຕ຺ຍມຕ຺ໂຖ-ວຄມ຺ຍເຕຕິ ‘‘ປຸພ຺ພສທ຺ທສ຺ສ ພ຺ຍວຫິເຕປິ ປໂຍຄທສ຺ສເນ ພ຺ຍວຫິເຕປິ ກາຣິຍໍ ປປ຺ໂປຕີ’’ຕິ ຠສ຺ສກາຣາທໂຍ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ, ອິຫ ຕາທິສວຈນາຠາເວນ ວຓ຺ຓາທິ ພ຺ຍວຘາເນປິ ສິຍາ’’ຕິ, ສເຣຈ຺ຈາທິປຣິຫາຣວຈເນ-ຘິປ຺ປາຍ ມຸພ຺ຠາວຍຕິ ‘ຍທິປິ’ຈ຺ຈາທິນາ, ມຖຸຣາຍ ປາຏລິປຸຕ຺ຕກສ຺ສ ຈານ຺ຕຣາເຬ ຄາມາທີນໍ ສພ຺ຠາວາ ພ຺ຍວຘາເນປິ ປຸພ຺ພສທ຺ທສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ ທິຏ຺ຐນ຺ຕມາຫ-‘ມຖຸຣາ’ ອິຈ຺ຈາທິ, ຍສ຺ມາ ສເຣຕິ ໂອປສິເລສິກາຘາເຣ ສຕ຺ຕມ຺ຍນ຺ຕໍ ປທໍ, ຕສ຺ມາ ພ຺ຍວຘາເນ ສຣໂລໂປ ນ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ສງ຺ເຂປພ຺ຍາຂ຺ຍາເນນ ວຸຕ຺ຕິຍ ມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ, ນ ເກວລໍ ສເຣຕິ ເອຕ຺ເຖວາຕິ ອາຫ- ‘ກາຣິເຍ’ຈ຺ຈາທິ, ໂອປສິເລສິເກເຍວາຘາເຣ ຠວຕີຕິ ເສໂສ, ກາຣຓມາຫ-‘ວຕ຺ຕິຈ຺ຉານ຺ຫວິຘານໂຕ ສທ຺ທສ຺ສາ’ຕິ, ວຕ຺ຕຸໂນ ຍາ ອິຈ຺ຉາ ວຈນິຈ຺ຉາ ຕສ຺ສາ ອນຸຕູເລນ ວິຘານໂຕ ອຕ຺ຖສ຺ສ ກຖນໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ,ເຍນ ຫິ ຍມຕ຺ຖໍ ວຕ຺ຕາຕິຘາຕຸມິຈ຺ຉຕິ ສຕີປ຺ຍຠິຘານສາ ມຕ຺ຖິເຍ ນ ຕໂຕ-ຎ຺ຎມຕ຺ຖໍ ສທ຺ໂທຠິທຘາຕີຕ຺ຍຘິປ຺ປາໂຍ, ວຕ຺ຕິຈ຺ຉາ ວສາເຍ ກາຣຓມາຫ’ວຕ຺ຕິຈ຺ຉາປິ’ຈ຺ຈາທິ, ວຕ຺ຕຸໂນ ສຸຕ຺ຕກາຣສ຺ສ ອິຈ຺ຉາ ວຕ຺ຕິຈ຺ຉາ, ກຖມຸປເທສໂຕ ວຕ຺ຕິຈ຺ຉາ-ວສີຍເຕ’ ກຖຎ຺ຈ ສາມຕ຺ຖິຍໂຕຕິ ອາສງ຺ກິຍ ຕມຸປທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ອໂຕເຈຕ຺ຍາທິ, ອໂຕ ວກ຺ຂມານກາຣຓາ ອຸປເທສໂຕ ວສີຍເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ກິນ຺ຕໍ ກາຣຓ ມິຈ຺ຈາຫ-‘ຍສ຺ມາ’ອິຈ຺ຈາທິ, ອນ຺ວຍສທ຺ເທເນຕ຺ຖ ຄຸຣຸປາຣມ຺ປຣິໂຍ-ປເທໂສ ວິວຈ຺ຉິໂຕ, ຍສ຺ມາ ກາຣຓາ ອນ຺ວໂຍ ຄຸຣຸປາຣມ຺ປຣິໂຍ ປເທໂສ ຄຸຣຸກຸລມຸປຄມ຺ມ ປຎ຺ຫກຣຓາທິນາ ອນ຺ວິຈ຺ຉີຍເຕ ຄເວສີຍຕິ, ອໂຕ ກາຣຓາ ຄຸຣຸປຣມ຺ປຣາ ຄຕອຸປເທສໂຕ ວສີຍໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ສາມຕ຺ຖິຍໂຕ-ວສາຍປ຺ປຏິປາທຍິຕຸມາຫ- ‘ສາມຕ຺ຖິຍມ຺ປິ’ຈ຺ຈາທິ, ສາມຕ຺ຖິຍມ຺ປິ ວຸຈ຺ຈເຕຕິເສໂສ, ລຆຸໂນປາເຍນ ສທ຺ທານມຸປລກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕີຕິ ພ຺ຍວຫິຕນິວຕ຺ຕິຍາ ວຈນນ຺ຕຣກ-ຣຓມນຸປນ຺ນໍ, ອຸປປນ຺ນໍ ວຈນນ຺ຕຣກຣຓໍ, ຕສ຺ສ ຈ ໂອປສິເລສິກາຘາຣ ມນ຺ຕເຣນ ອຎ຺ຎຖານຸປປຕ຺ຕິຍາ ອາຘາຣວິເສສປ຺ປຏິປ຺ປຕ຺ຕີຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ສາມຕ຺ຖິຍໍ, ອາຘາຣນ຺ຕເຣຈ຺ຈາທິນາ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ສາມຕ຺ຖິຍໍ ວິຠາເວຕິ, ອາຘາຣນ຺ຕເຣປີຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ, ປສງ຺ຄາຠາວໂຕ ອຕ຺ຖນ຺ຕ-ເຣນາປິ ອາຘາຣນ຺ຕເຣປິ ໂອປສິເລສິກາຘາເຣປິ ວຈນນ຺ຕຣປ຺ປສງ຺ໂຄ ສິຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ຘສມ຺ຠວາ ໂອປສິເລສິກາຘາຣນິສ຺ສຍເນປິ ອານິສໍໂສ ນ ທິສ຺ສຕີຕິ ສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ເຖນາປິ ນຕ຺ຖິ ປໂຍຊນນ຺ຕິ ວຊ຺ເຊຕພ຺ໂພ ຍມ຺ປິ ສທ຺ໂທຕິ, ນນຸ ກິເມວໍ ວຓ຺ຓີຍເຕ ປຸພ຺ພສ຺ເສເວຕິ ວຈນ ເມໂວປສິເລສິກມຘິກຣຓໍ ວິຎ຺ຎາປຍຕິ… ຕຕ຺ເຖວ ປຸພ຺ພປຣຕ຺ຕ ສມ຺ຠວາຕິ ໂຍມຎ຺ຎເຕ, ຕສ຺ເສສາ ກປ຺ປນາ ນ ສງ຺ຄຕາຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ປຸພ຺ພສ຺ສາຕິ’ຈ຺ຈາທິ, ອຍຸຕ຺ຕຕ຺ເຕ ກາຣຓມາຫ-‘ສາມີປິເກປິ ຕສ຺ສ ສມ຺ຠວາ’ຕິ, ‘ຄງ຺ຄາຍໍ ໂຆໂສ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ໂຆໂສ ຄງ຺ຄາຍໍ ປຸພ຺ໂພ ວາ ປໂຣ ເວຕິ ຄມ຺ມມານຕ຺ຕາ ສາມີປິເກປ຺ຍຘິກຣເຓ ປຸພ຺ພປຣຕ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ຠວາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ເອຕາວວຸຈ຺ຈເຕຕິ ປຸພ຺ພສ຺ເສວ ໂຫຕິ ນ ປຣສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຈ຺ຈເຕ, ຕຖາຈ ວກ຺ຂຕິ-‘ກິນ຺ຕ’ນ຺ຕິອາທິ, ອຘິກໍ ພ຺ຍວຫິຕນິວຸຕ຺ຍາທິ ນ ວຸຈ຺ຈເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອາທິສທ຺ເທເນຕ຺ຖ ຉຏ຺ຐີປກປ຺ປນາ ຄຫິຕາ, ຉຏ຺ຐີປກປ຺ປນາປິ ສາມຕ຺ຕິຍາ ກຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ປກປ຺ປນໍ ປກປ຺ປນາວິຘານໍ, ເອວໍ ມຎ຺ຎເຕ ‘ປາຓິນິຍາ ‘‘ຉຏ຺ຐີຏ຺ຐາເນໂຍຄາ’’ຕ຺ຍໂຕ (໑-໑-໔໙) ‘‘ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ປຸພ຺ພສ຺ສ’’ (໑-໑-໖໖) ‘‘ຕສ຺ມາ ຕ຺ຍຸຕ຺ຕຣສ຺ສ’’ ອິຕິ (໑-໑-໖໗) ປຣິຠາສາສຸຕ຺ຕທ຺ວເຍ ຉຏ຺ຐີຄຫຓມນຸວຕ຺ຕິຍ ‘ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ປຸພ຺ພສ຺ສ ຉຏ຺ຐີ’ ‘ຕສ຺ມາຕ຺ຍຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຉຏ຺ຐີ [ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ປຸພ຺ພສ຺ສ ຉຏ຺ຐີຕິ ປຸພ຺ພສ຺ສ ກາຣິຍິຕ຺ຕປຏິປາທນໂຍຄ຺ໂຄ ຉຏ຺ຐີ ຕພ຺ໂພຘກປເທ ຠວຕິຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ເອວ ຘຸຕ຺ຕຣສ຺ເສຕຸ ວິ. ອຸຊ຺ໂຊຕຏີກາ] ຕິ ຉຏ຺ຐີປກປ຺ປນໍ ປຏິປາເທນ຺ຕິ ‘ຍສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຉຏ຺ຐີນິທ຺ເທໂສ ນຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຉຏ຺ຐີປກປ຺ປນາຍຖາ ສິຍາ’ຕິ, ອິຘ ປນ ວຈນນ຺ຕຣາຠາເວປິ ຍຕ຺ຖ ຉຏ຺ຐີນິທ຺ເທໂສ ນຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ສາມຕ຺ຖິເຍເນວ ຉຏ຺ຐີປກປ຺ປນາ ສິທ຺ຘາ’ຕິ, ສາມຕ຺ຖິຍມຸປທສ຺ເສຕິ ‘ສຕ຺ຕມີນິທ຺ເທເສ’ຈ຺ຈາທິນາ, ອຎ຺ຎວິຠຕ຺ຕິນິທ຺ທິຏ຺ໂຐປິ ປຏິປຊ຺ຊເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ກາຣິຍໂຍ ຄນ຺ຕິ ກາຣິຍສມ຺ພນ຺ຘໍ, ຍຖາ ‘‘ວຄ຺ເຄ ວຄ຺ຄນ຺ໂຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຖານຸວຕ຺ຕມານໍ ນິຄ຺ຄຫີຕ’ນ຺ຕິທໍ ຉຏ຺ຐີຍນ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາຍເຕ, ກຖໍ ວຄ຺ເຄເຕສາ ສຕ຺ຕມ຺ຍກຕຕ຺ຖາ ‘‘ນິຄ຺ຄຫີຕ’’ນ຺ຕິ (໑-໓໘) ປຸພ຺ພສຸຕ຺ເຕ ກຕຕ຺ຖຕາຍ ປຐມາ ວິຠຕ຺ຕິຍາ ຉຏ຺ຐີວິຠຕ຺ຕິມ຺ປກປ຺ເປຕິ ສຕ຺ຕມິຍໍ ປຸພ຺ພສ຺ເສ’ຕິ ຕເຖຕ຺ຍວຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ເອຕາວ ວຸຈ຺ຈເຕຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອິທນ຺ຕິ ນ ວິຎ຺ຎາຍເຕຕິ ອາຫ ‘ກິນ຺ຕ’ນ຺ຕິອາທິ, ຍທາຫິຈ຺ຈາທິນາ ປຣິຍາຍປສງ຺ຄກ຺ກມໍ ທສ຺ເສຕິ. ກິມິທມຸຈ຺ຈເຕ ປຣິຍາຍປ຺ປສງ຺ເຄ ນິຍມຕ຺ຖໍ ວຈນນ຺ຕິ ນນຸ ປຸພ຺ພປຣານໍ ຍຸຄປທຸປ຺ປຕ຺ຕິຍ ມາຈຣິຍວຈນປ຺ປມາເຓນາປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ວິຊ຺ຌນຕ຺ຖໍ ວຈນນ຺ຕິ ກສ຺ມາ ໂນຈ຺ຈ ເຕຈ຺ຈາຫ- ‘ຍຸຄປທຸປສິລິຏ຺ຐານ’ນ຺ຕ຺ຍາທິ, ຍຸຄປທຸປສິລິຏ຺ຐານມສມ຺ຠໂວຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ກຸໂຕຈ຺ຈາຫ-‘ອປຣສ຺ສູປສິເລສິກສ຺ສາຠາວໂຕ’ຕິ, ອໂຕຕິ ຍຸຄປທຸຠິນ຺ນມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ, ວຈນໍ ‘‘ສໂຣ ໂລປາສເຣ’’ຈ຺ຈາທິກໍ (໑-໒໖) ສຸຕ຺ຕໍ.

໑໕. ປຎ຺ຈ

ອວຘິຠາເວນາຕິ ‘ອໂຕ’ຈ຺ຈາທິນາ ອວຘິຕ຺ເຕນ, ຍສ຺ສາຕິ ໂຍ ອາທິໂນ, ກາຣິຍນ຺ຕິ ‘ຏາເຏ’ອາທິກໍ, ປຸພ຺ພປຣາເປກ຺ຂຕ຺ເຕນາວິເສສາຕິ ຍຖາ- ‘ຄາມາ ເທວທຕ຺ໂຕ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ໂສ ຕໂຕ ປຸພ຺ໂພ ປໂຣເຄຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕ຺ຍວຘິຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພປຣາເປກ຺ຂຕ຺ເຕນາວິເສໂສ, ຕເຖຫາປິ ‘‘ອໂຕ ໂຍນໍ ຏາເຏ’’ຕິ (໒-໔໑) ວຸຈ຺ຈມາເນ ອໂຕ ປຸພ຺ເພສໍ ໂຍນໍ ອຖວາ ປເຣສນ຺ຕິ ປຸພ຺ພປຣາເປກ຺ຂຕ຺ເຕນາວຘິຠາວສ຺ສາວິເສສາຕິ ມຎ຺ຎເຕ, ປຸເຣ ວິຍາຕ຺ຍເນນ ສຕ຺ຕມິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ ນິທ຺ເທສວຈເນ ກາຣຓມຕິທິສຕິ, ວຸຕ຺ຕິຍໍ ‘ນຣານເມເຣ’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອປວາທວິປ຺ປຏິເສເຘ ສຕິປຣຕ຺ຕາ ຏາເຏອາເທສານໍ ປວຕ຺ຕິໍ ‘‘ອາທິສ຺ສາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ, ອຖ ກິມິມິນາ ວຈເນນ ນນຸ ຍໂຕ ຍຕ຺ຖ ປຎ຺ຈມີ ນິທ຺ເທໂສ ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຕ຺ຖ ‘‘ມານຸພນ຺ໂຘ ສຣານມນ຺ຕາ ປໂຣ’’ (໑-໒໑) ຕ຺ຍໂຕ ‘ປໂຣ’ຕ຺ຍນຸວຕ຺ເຕຕຸໍ ສກ຺ກາຕິ ຕສ຺ສານຸວຕ຺ຕິຕສ຺ສ ໂຍນມິຈ຺ຈເນນ ສາມານາຘິກຣຓ຺ຍາ‘ປເຣສໍ ໂຍນໍ’ຕ຺ຍຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍເຕ, ຕໂຕ ປຸພ຺ເພສໍ ປສງ຺ໂຄເຍວ ນຕ຺ຖີຕິ, ເນຕທຕ຺ຖິ, ປໂຣຕິ ຕ຺ຍນຸວຕ຺ຕມານໍ ‘ອໂຕ’ຕິ ປຎ຺ຈມ຺ຍນ຺ເຕນ ສມ຺ພຊ຺ຌມານໍ ນ ໂກຈິ ວາເຣຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ປຣໂຕ-ກາຣໂຕ ປຸພ຺ເພສມ຺ປິ ໂຍນໍ ຏາເຏອາເທສາ ປປ຺ໂປນ຺ຕີຕິ ວຈເນເນມິນາ ຠວິຕພ຺ພເມວາຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ວຈເນ’ຈ຺ຈາທິ, ເອວຎ຺ຈຣຫິ ຕເທໂວທາຫຣິຕພ຺ພໍ, ກິໍ ‘ນຣານເຣ’ ຕ຺ຍຸທາຫຏນ຺ຕິ ເຈ, ເນສໂທໂສ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖໍ ກາຣີຍມານມິຫາ-ປ຺ຍຕ຺ຖວນ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ, ປຸພ຺ພໂກ ປຣິຫາໂຣຕິ ພ຺ຍວ ຫິຕນິວຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ສເຣໂຕປສິເລສິກາຘາໂຣ’’ຕິ ປຣິຫາໂຣ, ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ອິຫ ສຕ຺ຕມິຍາ ອຠາວາ ນ ສມ຺ຠວຕິ, ວຈນານນ຺ຕຣນ຺ຕິ ປາຓິນິຍານໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐຄ຺ຄຫຓມິວ ພ຺ຍວຫິຕນິວຕ຺ຕິຍາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຣໍ, ເຕ ຫິ ‘‘ຕສ຺ມາຕ຺ຍຸຕ຺ຕຣສ຺ສາ’’ຕ຺ເຍຕ຺ຖ (໑-໑-໖໗) ນິທ຺ທິຏ຺ຐຄ຺ຄຫຓມນຸວຕ຺ຕິຍ ເຕນ ປຸພ຺ເພ ວິຍ ພ຺ຍວຫິຕນິວຕ຺ຕິມ຺ປຏິປາເທນ຺ຕິ. ອນນ຺ຕເຣຕິວຈນາ ປຈ຺ຈາສຕ຺ຕິຍາ ນິສ຺ສຍນໍ ວິຎ຺ຎາຍເຕ, ກຕຕ຺ຖຕາຍາຕິ ວຈນາ ຊາຕິຍາຕ຺ຍາຫ- ‘ປຈ຺ຈາສຕ຺ຍາ ຊາຕິໍ ສນ຺ນິສ຺ສາຍາ’ຕິ ຊາຕິໍ ສນ຺ນິສ຺ສາຍ ປຈ຺ຈາສຕ຺ຍາ ກຣຓຠູຕາຍ ນິວຕ຺ຕິມາເຫຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອິມິນາ ປຈ຺ຈາສຕ຺ຕິ ຎາຍພ຺ຍາປນຎາຍຊາຕິປທຕ຺ຖພ຺ຍຕ຺ຕິປທຕ຺ເຖສຸ ປຈ຺ຈາສຕ຺ຕິຎາໂຍ ຊາຕິປທຕ຺ໂຖເຈຫ ນິສ຺ສີຍເຕຕິ ທສ຺ເສຕິ, ນ ຫິ ເກວລໍ ຊາຕິໍ ນິສ຺ສາຍ ພ຺ຍວຫິຕນິວຕ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ສກ຺ກາ, ຕຖາຫິ ຍເທຕ຺ຖ ປຈ຺ຈາສຕ຺ຕິຎາໂຍ ນ ນິສ຺ສິໂຕ, ຕທາ ພ຺ຍາປນຎາເຍນ ພ຺ຍວຫິເຕ ຈາພ຺ຍວຫິເຕ ຈາສຊ຺ຊຕີຕິ ຊາຕິຍາ ນິສ຺ສຍເນ ສຕ຺ຍປິ ພ຺ຍວຫິເຕປິ ພ຺ຍາປ຺ຍມານາ ຊາຕິ ເກນ ນິວາຣີຍເຕ ນາປິ ເກວລໍ ປຈ຺ຈາສຕ຺ຕິນ຺ນິສ຺ສາຍ ພ຺ຍວຫິຕນິວຕ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ສກ຺ກາ, ຕຖາຫ຺ຍສຕິ ຊາຕິສນ຺ນິສ຺ສເຍນ ພ຺ຍຕ຺ຕິນິສ຺ສີຍເຕ, ພ຺ຍຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ປທຕ຺ເຖ ປຏິລກ຺ຂິຍໍ ລກ຺ຂຓໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປຈ຺ຈາສຕ຺ຕິ ຎາຍນິສ຺ສຍເນປ຺ຍພ຺ຍວຫິຕມ຺ປຕິ ຍໍ ລກ຺ຂຓໍ ຠິນ຺ນໍ ຕທພ຺ຍວຫິເຕ ປວຕ຺ຕໍ, ຍມ຺ປນ ພ຺ຍວຫິຕມ຺ປຕິ ຠິນ຺ນໍ ລກ຺ຂຓໍ, ຕຎ຺ຈ ວຈນປ຺ປມາຓໂຕ ມາຠວຕ຺ວສ຺ສ ພ຺ຍຕ຺ຖຕາຕິ ພ຺ຍວຫິເຕປິ ປວຕ຺ຕເຕ, ຕສ຺ມາ ອຸໂຠປິ ນິສ຺ສາຍ ນີຍາຕິ. ວິສຍທສ຺ສນປ຺ປສງ຺ເຄ ວິສຍິທສ຺ສນມຕ຺ຖພ຺ຍຕ຺ຕິກາຣຓນ຺ຕິ ວາກ຺ຍນ຺ໂຕຄຘປທານມຕ຺ຖມ຺ປຐມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ສມາສາທິກໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ກໂຕ’ຕ຺ຍາທິກມາຣທ຺ຘໍ, ຊາຕິລກ຺ຂໂຓຕິ ອພ຺ຍວຫິຕຕ຺ຕຊາຕິສຠາໂວ, ‘ໂອສຘ຺ໂຍ’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສກາເຣ ອກາຣາ ປຣສ຺ສ ຘກາເຣນ ພ຺ຍວຫິຕສ຺ສ ໂຍສ຺ສ ວິຍາວເສສານມ຺ປິ ສພ຺ຠາວໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ-‘ໂຍປ຺ປຠຸຕີນ’ນ຺ຕິ, ຊາຕິ ສາມຎ຺ຎໍ, ຍາວຕິ ວິສເຍຕິ ຄວາທິເກ ຍຕ຺ຕເກ ວິສເຍ, ກາມຈາຣໂຕ ວິສຍ ປຣິສມຕ຺ຕິຍາ ທິຏ຺ຐນ຺ຕມາຫ-‘ຕໍ ຍເຖ’ຕິ, ໂຠຊເຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຠຊເຍອິຕີຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ, ກໂຕຫິ ຊາຕ຺ຍຕ຺ໂຖ ກສິໂຓຕິ ຍສ຺ມາ ສກໂລ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ຊາຕິສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ໂຖ ປຣິສມຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ- ‘ຍາວ ທິຏ຺ຐມ຺ໂຠຊເຍ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ [ວຸຕ຺ເຕນ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ສນ຺ຕາຍ ສາມຎ຺ຎວຸຕ຺ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສທ຺ທປ຺ປໂຍຄສາມຕ຺ຖິຍາ ປຈ຺ເຈກມ຺ໂຠຊນກິຣິຍາ ກຕາ ນາມ ໂຫຕິ, ຍໂຕ ກສິໂຓປິ ຊາຕ຺ຍຕ຺ໂຖ ປຣິສມຕ຺ໂຕ ນາມາຕິ. ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ທີຆຣສ຺ສາ’’ຕິ (໑-໓໓) ສຸຕ຺ເຕ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຕິ ສຕ຺ຕມີ ປຸພ຺ພສ຺ສ ທີຆາທິວິຘິມ຺ຫິ ຈຣິຕຕ຺ຕາ ‘‘ສຣມ຺ຫາ ທ຺ເວ’’ຕິ (໑-໓໔) ເອຕ຺ຖ ສຣມ຺ຫາຕິ ປຎ຺ຈມ຺ຍກ ຕຕ຺ຖາ, ຕໂຕ ປຎ຺ຈມີນິທ຺ເທສສ຺ສ ພລີຍຕ຺ຕໍ, ຕໂຕ ‘‘ສຕ຺ຕມິຍໍ ປຸພ຺ພສ຺ສ’’ ‘‘ປຎ຺ຈມິຍໍ ປຣສ຺ສາ’’ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຣສ຺ສ ສມຸຏ຺ຐາປເນ ‘ພ຺ຍຎ຺ຊເນ’ຕິ ສຕ຺ຕມີ ປຣສ຺ສ ກາຣິຍ ໂຍຄິຕາຍ ອຕ຺ຖໂຕ ວິຠຕ຺ຕິວິປຣິຓາເມນ ຉຏ຺ຐີຠາເວນ ປຣິຓມຕີ… ທ຺ວິນ຺ນໍ ສຸຕ຺ຕານໍ ວິປ຺ປຏິເສເຘ ປຣສ຺ສ ພລີ ຍຕ຺ຕາວາຕິ ເອຕາທິສສາມຕ຺ຖິຍສພ຺ຠາວໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ-‘ຉຏ຺ຐີປກປ຺ປນາປິ ປຸເຣວິຍ ສາມຕ຺ຖິຍາ’ຕິ.

໑໖. ອາທິສ຺ສ

ກິຎ຺ຈິ ອນ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍໍ ຏານຸພນ຺ຘມເນກວຓ຺ຓໍ ນ ໂຫຕິ, ຕໍ ‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ເສ’’ (໑-໑໗) ຕ຺ຍນ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ, ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພສ຺ເສຕິ ‘‘ຏານຸພນ຺ຘາເນກວຓ຺ຓາ ສພ຺ພສ຺ເສຕິ’’ (໑-໑໙) ຏານຸພນ຺ຘມເນກວຓ຺ຓຎ຺ຈ ກາຣິຍໍ ສພ຺ພສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ. ຍທນ຺ຕຠາວິກາຣິຍໍຕ຺ຍາທິນາ ວຈນຜລມຸປທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘ຉຏ຺ຐີຍນ຺ຕສ຺ເສ’ຕີມສ຺ສາປວາໂທ ຍໍ ໂຍໂຄຕິ ທສ຺ເສຕິ, ຕສ຺ສາຍມ ປວາໂທ ໂຫຕຸ ຏານຸພນ຺ຘາທິກາຣິຍໍ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ-‘ຏານຸພນ຺ເຘ’ຈ຺ຈາທິ, ວິປ຺ປຏິເສຘາຕິ ອປວາທວິປ຺ປຏິເສຘາ, ‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ເສ’ຕິ ຫິ ອຸສ຺ສຄ຺ໂຄ, ຕສ຺ສາປວາທາ ‘‘ອາທິສ຺ສ’’ ‘‘ຏານຸພນ຺ຘາເນກວຓ຺ຓາ ສພ຺ພສ຺ເສ’’ຕ຺ເຍເຕ, ‘‘ອາທິສ຺ສາ’’ຕີມສ຺ສາວກາໂສ ‘ເຕຣສາ’ຕິ, ‘‘ຏານຸພນ຺ຘາເນກວຓ຺ຓາ ສພ຺ພສ຺ສາ’’ຕີມສ຺ສາວກາໂສ ‘ເອສຸ, ອເນນາ’ຕິ, ອິໂຫຠຍມ຺ປປ຺ໂປຕິ ‘‘ອໂຕ ໂຍນໍ ຏາເຏ’’ (໒-໔໑) ‘‘ນຣານເຣ’’ ‘‘ອເຕນ’’ (໒-໑໐໘) ‘‘ຊເນນາ’’ຕິ (ຕຕ຺ຖ) ‘‘ຏານຸພນ຺ຘາເນກວຓ຺ຓາ ສພ຺ພສ຺ເສ’’ຕີທມ຺ປວຕ຺ຕຕີຕິ ເຕສມປວາທານໍ ວິປ຺ປຏິເສຘາ ສພ຺ພາເທໂສ ຠວຕິ. ‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ທສສທ຺ເທ-ນ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ໂຕປິ ຕທປວາທຕ຺ຕາ ‘‘ອາທິສ຺ສາ’’ຕິອາທິຠູຕສ຺ສ ທກາຣສ຺ສ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘ທກາຣສ຺ສໂຣ’ຕິ.

໑໗. ຉຏ຺ຐີ

ໂກຕ຺ໂຖນ຺ຕ ສທ຺ທສ຺ເສຈ຺ຈາຫ-‘ອນ຺ໂຕວສານ’ມິຈ຺ຈາທິ, ‘‘ວຓ຺ຓສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ’’ຕິ (໑-໑-໕໒) ສຸຕ຺ເຕ ວຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓມນ຺ຕວິເສສນາໂຍປທິຏ຺ຐໍ ປາຓິນິນາ-ອນ຺ຕສ຺ສ ປທສ຺ສ ວາກ຺ຍສ຺ສ ວາ ມາຠວີ’ຕິ, ອິຫ ຕ຺ວນຕ຺ຖກໍ ວຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓໍ ພ຺ຍວຈ຺ເຉຊ຺ຊາຠາວາຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ໂສ ເຈ’ ຕ຺ຍາທິ, ນນຸ ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສາຕິ ວິເສສນຕ຺ເຖນ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິໂຕ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ໂທ ຉຏ຺ຐີນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ນາມາຕິ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສຸ ວາ’’ຕິ (໒-໑໙໔) ອຸອາເທໂສ ‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ອນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ທສ຺ສ ປປ຺ໂປຕິ, ຕຖາ ສຕິ ‘ນ ຫິ ຉຏ຺ຐີ ນິທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ປທໍ ວາກ຺ຍໍ ວາ ສມ຺ຠວຕີ’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ, ວຸຈ຺ຈເຕ- ນ ວິເສສນຕ຺ເຖນາກ຺ເຂປມຕ຺ເຕນ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ໂທ ຉຏ຺ຐີ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ນາມ ຠວຕີຕິ ນ ພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ທສ຺ສ ສພ຺ພສ຺ສາເທສປ຺ປສງ຺ໂຄ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ເທ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ໂທ ອຕ຺ຖີຕິ ຕສ຺ສານ຺ຕສ຺ສ ອຸຕ຺ຕໍ ວິຘີຍເຕ.

໑໘. ວານຸ

‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ເສ’’ຕ຺ຍເນເນວາວິເສເສນ ວານຸພນ຺ຘກາຣິເຍປ຺ຍນ຺ຕສ຺ສ ສິທ຺ເຘ ກິມຕ຺ໂຖຍມາຣມ຺ໂຠຕ຺ຍາສງ຺ກິຍ ຏານຸພນ຺ຘາຕ຺ຍາທິນາ ວຈນຜລມຸປທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘ພາຘກພາຘນຕ຺ໂຖ-ຍມາຣມ຺ໂຠ’ຕິ-ວທຕິ, ຕຖາຫິ ‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ເສ’’ຕ຺ຍສ຺ສ ພາຘໂກ ‘‘ຏານຸພນ຺ຘາເນກວຓ຺ຓາ ສພ຺ພສ຺ເສ’’ຕິ, ຕສ຺ສ ຈ ‘‘ວານຸພນ຺ໂຘ’’ຕ຺ຍຍໍ ໂຍໂຄ ພາຘໂກຕິ ພາຘກພາຘນຕ຺ໂຖ ສມ຺ປຊ຺ຊເຕ, ອປອິຈ຺ຈຍມຸປສຄ຺ໂຄ ວຊ຺ຊເນ ນີວາຣເຓ, ປນຍເນ ວາ ວຕ຺ຕເຕຕິ ອໂປທ຺ຍນ຺ເຕ ອຸສ຺ສຄ຺ຄລກ຺ຂຓານິ ວຊ຺ຊີຍນ຺ເຕ ນີວາຣີຍນ຺ເຕ ອປນີຍນ຺ເຕ ເນເນຕ຺ຍປວາໂທ, ສຸຕ຺ເຕກເທເສນ ສຸຕ຺ຕເມໂວປລກ຺ຂິຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕສ຺ສ‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ສາ’ຕິ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອປວາໂທ ອນ຺ຕາປວາໂທ, ອຸສ຺ສຊ຺ຊເຕ ນິວຕ຺ຕີຍຕ຺ຍປວາເທເນຕ຺ຍຸສ຺ສຄ຺ໂຄ, ອຸສ຺ສຄ຺ຄາປວາທກ຺ກໂມ ປເນຕ຺ຖ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ‘‘ຉຏ຺ຐິຍນ຺ຕສ຺ເສ’’ຕ຺ຍຸສ຺ສຄ຺ໂຄ, ຕທປວາທາ ‘‘ຏານຸພນ຺ຘາເນກວຓ຺ຓາ ສພ຺ພສ຺ສ’’ ‘‘ອຸການຸພນ຺ຘາທ຺ຍນ຺ຕາ’’ ‘‘ມານຸພນ຺ໂຘ ສຣາ ນມນ຺ຕາ ປໂຣ’’ຕິ, ‘‘ຏານຸພນ຺ຘາເນກວຓ຺ຓາ ສພ຺ພສ຺ເສ’’ຕ຺ຍຸສ຺ສຄ຺ໂຄ, ຕທ ປວາທາ ‘‘ວານຸພນ຺ໂຘ’’ ‘‘ມານຸພນ຺ໂຘ ສຣານມນ຺ຕາ ປໂຣ’’ຕິ.

໑໙. ຏານຸ

ຉຏ຺ຐີນິທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ເສຈ຺ຈາທິນາ ວຈນາຣມ຺ຠປ຺ປໂຍຊນາຂ຺ຍາເນນານ຺ຕາເທສາປວາໂທ ຍໍ ໂຍໂຄຕິ ພ຺ຣວີຕິ, ປຈ຺ເຈກມຠິສມ຺ພນ຺ໂຘຕິ ໂສ ຏກາຣານຸພນ຺ໂຘ ຈາເທໂສຕິອາທິນາ, ກສ຺ສ ສພ຺ພສ຺ສ ຠວຕິຈ຺ຈາຫ-‘ຉຏ຺ຐີ ນິທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ເສ’ຈ຺ຈາທິ, ນນຸ ຈ ເຏອາເທໂສປ຺ຍເນກວຓ຺ໂຓເອວ ທ຺ວິວຓ຺ຓສມຸທາຍຕ຺ຕາຕ຺ຍາສງ຺ກິຍາຫ-‘ອຸປລກ຺ຂິເຍ’ຈ຺ຈາທິ, ອນຸພຘ຺ຍເຕ ປໂຍເຄ ອສຸຍ຺ຍມາເນປິ ປໂຍຊນວເສນານຸສຣີຍຕີຕ຺ຍນຸພນ຺ໂຘ, ອຸປເທເສ ເຍໂວປລກ຺ຂິຍ ນິວຕ຺ຕເຕຕ຺ຍເນເນຕໍ ທສ຺ເສຕິ ‘ອຸຈ຺ຈາຣິຕວິນາສິໂນນຸພນ຺ຘາ’ຕິ, ອຸປເທເສ ປຐມຸຈ຺ຈາຣເຓ.

໒໐. ຎກາ

ອາທ຺ຍນ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ກຖມວຍວາຕ຺ຍຍມຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕີ ຕ຺ຍາຫ-‘ອາທ຺ຍນ຺ຕສທ຺ທານມິ’ຈ຺ຈາທິ, ອາທ຺ຍນ຺ຕສທ຺ທານໍ ນິຍຕວຍວວາຈິຕ຺ຕາ ອວຍວສ຺ສ ຈາວຍວິນາມນ຺ຕເຣນາ ສມ຺ຠວໂຕ ສາມຕ຺ຖິຍາວຍວີ ລກ຺ຂີຍຕິ, ຉຏ຺ຐິຍາຕ຺ຍນຸວຸຕ຺ຕິໂຕ ວາວຍວາວຍວິສມ຺ພນ຺ເຘສາ ຉຏ຺ຐີ, ຕາຍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສາຕ຺ຍຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍເຕຕິ ວຸຕ຺ຕິຍໍ-‘ຉຏ຺ຐີນິທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສາ’ຕິ (ວຸຕ຺ຕໍ), ເຕເນວ ປຈ຺ຈຍວິຘິມ຺ຫິ ກູປ຺ປຈ຺ຈຍາທໂຍ ນ ໂທສາ ຠວນ຺ຕີຕິ, ອໂຕເຍວາຕິ ຕທວຍວາຈິຕ຺ຕໂຕເຍວ, ຕຄ຺ຄຫເຓເນຕິ ອວຍວຄ຺ຄຫເຓນ, ກຕາກຕປ຺ປສງ຺ຄິຕ຺ຕາຕິ ໂອຕ຺ເຕ ກເຕປິ ອກເຕປິ ວຸກາຄມສ຺ສ ປສງ຺ຄໂຕ, ຠູຍຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຫິ ໂອຕ຺ຕສ຺ສ ຠູຄ຺ຄຫເຓ ສຕິ ກເຕປິ ໂອຕ຺ເຕ ວຸກາຄເມນ ຠວິຕພ຺ພມກເຕປິ ຕໂຕວ ‘‘ກຕາກຕປ຺ປ ສງ຺ຄີ ໂຍ ວິຘິ ສນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ ນິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ໂອຕ຺ຕໍ ພາຘິຕ຺ວາ ວຸກາຄໂມ ໂຫຕິ, ອຖ ວຸກາຄເມ ປຈ຺ຉາ ເຕນ ນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ-‘ອນ຺ຕາວຍເວ’ຈ຺ຈາທິ.

໒໑. ມານຸພນ຺ໂຘ

ຍທິນິທ຺ຘາຣເຓ ຉຏ຺ຐີ ອນ຺ຕສ຺ສາວິເສສິຕຕ຺ຕາ ອວິເສເສນ ຍໂຕ ກຸໂຕຈິ ອນ຺ຕໂຕ ພານຸພນ຺ໂຘ ປໂຣ ສິຍາ, ນ ຫິ ທຸຕິຍໍ ສຣຄ຺ຄຫຓມຕ຺ຖິ, ເຍນານ຺ໂຕ ວິເສສີຍເຕຈ຺ຈາຫ-‘ນິທ຺ຘາຣຓ’ມິຈ຺ຈາທິ, ກາຣຓມາຫ-‘ສຸຕຕ຺ຕາ’ຕິ, ‘ສຣານ’ນ຺ຕິ ສຸຕຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ເຕນ ‘‘ສຸຕານຸມິເຕສຸສຸຕສມ຺ພນ຺ໂຘພລວາ’’ຕິ ຣຸນ຺ຘຕີເຕຕ຺ຖຘກາຣສ຺ສາ ນຸມິຕສ຺ສ ມໍ ນ ໂຫຕີຕິ ທີເປຕິ, ສມານ ຊາຕິຍສ຺ເສວ ໂລເກ ນິທ຺ຘາຣຓປ຺ປຕີຕິ ໂຫຕິຈ຺ຈາຫ-‘ຕຖາ ຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ຍຖາ’ກຓ຺ຫາ ຄາວີນໍ ສມ຺ປນ຺ນຂີຣຕມາ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອວິເສສິຕຕ຺ເຕປິ ກຓ຺ຫາຍ ກຓ຺ຫາຄາວີເຍວ ປຕີຍເຕ, ຕເຖຫາປິ ສຣານໍ ມຊ຺ເຌ ອນ຺ຕາຕ຺ຍນ຺ຕຕ຺ເຕນ ນິທ຺ຘາຣິຍມາໂນ ສມານຊາຕິໂຍ ສໂຣເຍວ ປຕີຍເຕ, ເຕນ ສຣານໍ ເຍວານ຺ຕາປໂຣ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ຠາໂວ, ວິເສສນຕ຺ໂຕຕິ ‘‘ຎິລຕສ຺ເສ’’ຕິ (໕-໑໖໓) ສຸຕ຺ເຕ ອສ຺ສາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຍເມເວຕິ ນິຍມາຠາວາ ຍສ຺ສກສ຺ສຈິ ອກາຣສ຺ສ ຎິປ຺ປຕ຺ຕິ, ເຕນານິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕີຕິ ລານຸສງ຺ຄິສ຺ເສວ ອສ຺ສາຕິ ລສ຺ສ ຍໍ ວິເສສນຕ຺ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ໂຖ ປໂຍຊນມສ຺ສ ‘‘ກຕ຺ຕຣິໂລ’’ຕິ (໕-໑໘) ລກາຣສ຺ສາຕິ ວິເສສນຕ຺ໂຖ ລກາໂຣ, ອິເຘວາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ‘‘ມານຸພນ຺ໂຘ’’ຕິອາທິສຸຕ຺ເຕເຍວ.

໒໒. ວິປ຺ປຏິ

ປໂຣຕິ ວຕ຺ຕເຕ, ໂສ ຈາຎ຺ຎາຘິກ຺ຍອິຏ຺ຐາທ຺ຍເນກຕ຺ໂຖປິ ອິຘ ອິຏ຺ຐ ວາຈີ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ກມ຺ມພ຺ຍຕິຫາເຣຆຓິຕິ ກມ຺ມພ຺ຍຕິຫາໂຣ ກິຣິຍາປຣິວຕ຺ຕນໍ ຠາວວິເສໂສ ຕສ຺ມິໍ ‘ຠາວກາຣເກສ຺ວຆຓ຺ຆກາ’’ຕິ (໕-໔໔) ສາມຎ຺ເຎນ ວິຫິຕຕ຺ຕາ ວິປ຺ປຏິເສຘນນ຺ຕິ ອຕ຺ເຖ ຆຓິ ວິປ຺ປຏີ ເສໂຘ, ເຕນາຫ-‘ສາມຎ຺ເຎ’ຈ຺ຈາທິ, ວິປ຺ປຏິເສຘສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖມາຫ-‘ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຏິເສໂຘ’ຕິ, ສໍສິທ຺ຘິຍໍ ວຕ຺ຕມາໂນປິ ສິຘິ ອຸປສຄ຺ຄສມ຺ພນ຺ເຘ ນາຕ຺ຖນ຺ຕເຣປິ ໂຫຕີຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິໂຣໂຘຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ວິປ຺ປຏິເສຘສທ຺ທສ຺ສ ໂລເກ ວິໂຣຘວາຈິຕ຺ເຕນ ປສິທ຺ຘຕ຺ຕມາຫ ‘ຕຖາ ຫິ’ຈ຺ຈາທິນາ, ກຖມ຺ປນ ປມາຓຠູຕສ຺ສາຈຣິຍສ຺ສ ວຈເນສຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິໂຣໂຘ ສມ຺ຠວຕີຈ຺ຈາສງ຺ກິຍ ອຸຠິນ຺ນໍ ສາວກາສຕ຺ເຕ ສຕິ ສມ຺ຠວຕິ ນາຎ຺ຎຖາຕິ ‘ທ຺ວິນ຺ນ’ມິຈ຺ຈາທິ ວຸຕ຺ຕິຄນ຺ໂຖ ປວຕ຺ໂຕຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ‘ໂສຈາ’ຕິອາທິມາຫ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎານຊ຺ຌາສິເຕຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນານກ຺ກນ຺ເຕ ອປຣິຄ຺ຄຫິເຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອນຸຠຍຕາຄິນີຕິ ໂຍ ວິສເຍກເທໂສ ອຸຠຍນ຺ນ ຠຊເຕ ຕສ຺ມິໍ ອນຸຠຍຠາຄິນິ ວິສເຍກເທເສ, ສາມຎ຺ຎວິສໂຍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວິຘີນໍ ສາຘາຣໂຓ ວິສໂຍ, ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕິປ຺ປສງ຺ເຄ ສຕິ ໂສຈ ວິປ຺ປຏິເສໂຘ ຊາຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອິມິນາ ວິປ຺ປຏິເສຘສ຺ສ ວິສໂຍ ປວຕ຺ຕິປ຺ປສງ຺ໂຄ ວິສຍວິສຍີນມເຠເທນ ສຸຕ຺ເຕ ‘ວິປ຺ປຏິເສໂຘ’ຕິວຸຕ຺ໂຕຕິ ‘ທ຺ວິນ຺ນ’ມິຈ຺ຈາທິນາ ວຸຕ຺ຕິຄນ຺ໂຖ ຣຈິໂຕຕິ ທີເປຕິ, ປໂຣ ໂຫຕີ ຕິວິຘິທສ຺ສິໂຕຕິ ອິມິນາ ຍທິ ນິຍໂມ-ພ຺ຠູປຄໂຕ ສິຍາ, ຕທາ ‘ປໂຣວໂຫຕີ’ຕິ ວເທຍ຺ຍາຕິ ທສ຺ເສຕິ, ປາຓິນິຍາ ຫິ ຊາຕິຍໍ ປທຕ຺ເຖ ສກິເມວ ລກ຺ຂຓໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ຈຣິຕຕ຺ຖຕ຺ຕາ ວິສຍນ຺ຕເຣ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ລກ຺ຂຓານມປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຣໍ ປຈ຺ຉິມໍ ກາຣິຍນ຺ຕິ ວິຘ຺ຍຕ຺ຖມິທໍ ວຈນໍ, ພ຺ຍຕ຺ຕິຍນ຺ຕຸ ປທຕ຺ເຖ ລຕ຺ວາທີນມິວ ປຣິຍາຍປ຺ປສງ຺ເຄ ນິຍມຕ຺ຖນ຺ຕິ ປຏິປນ຺ນາ, ອິຘ ປນ ຊາຕິຍໍ ພ຺ຍຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ສຸຕ຺ຕານມປ຺ປວຕ຺ຕິຍເມວ ວິຘ຺ຍຕ຺ຖເມວິທໍ ວຈນໍ, ນ ນິຍມຕ຺ຖມ຺ປີຕິ ປຏິປາເທຕຸມາຫ-‘ຕຖາຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ກາມຈາຣໂຕ ປຣິສມາປີຍເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ກາມໂຕ ປຣິສມາປນຎ຺ເຈຕິສ຺ສາ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕໂນ ໂຄຈເຣ ອວິຈ຺ເຉທພ຺ຍາປເນນ ປວຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ. ກຖມ຺ປເນກສ຺ສາປິ ປວຕ຺ຕິ ນ ຠເວຍ຺ຍາຕ຺ຍາສງ຺ກິຍ ກາຣຓມາຫ‘ອຸຠຍມ຺ປິ’ຈ຺ຈາທິ, ຫິສທ຺ໂທ ຍສ຺ມາຕ຺ເຖ, ຍສ຺ມາ ອຸຠຍມ຺ປິທມາຈຣິຍວຈນໍ, ຕໂຕເຍວ ປມາຓໍ, ອຠິມຕກາຣິຍວິຘາເນ ລິງ຺ຄຠາເວນ ສທ຺ທິການຸມຕຕ຺ຕາ(ເຕສໍ) ວິຘີນໍ ວິຘາຍກຎ຺ຈ ຕສ຺ມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປມາຓຕ຺ຕາ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ກາຣຓມາຫ-‘ອນຸຠຍຠາຄິມ຺ຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ຍໂຕ ລທ຺ຘາວກາສາ ຕໂຕ ສມານພລາຕິ, ອິຕິສທ຺ໂທ ເຫຕຸມ຺ຫິ, ວິຣຸທ຺ຘາຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິສທ຺ທໍ ທຕ຺ວາ ‘ອນຸຠຍຠາຄິມ຺ຫິ…ເປ… ວິຣຸທ຺ຘາຈາຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວຈນານໍ ປມາຓຕ຺ຕາ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ອປ຺ປວຕ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສມານພລານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ໂລເກປິ ວິໂຣຘິຕ຺ຕໍ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ກາຣິເຍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ ຈ ທິສ຺ສຕີຕິ ທິຏ຺ຐນ຺ຕມາຫ ‘ໂລເກເຈ’ຕ຺ຍາທິ, ເອຕ຺ຖ ຈ ເປສ຺ສສ຺ສ (ອ)ວິໂຣຘຕ຺ຖິໂນ ກາຣິເຍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຣິວ [ອປ຺ປວຕ຺ຕິເຍວ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ສມານພລານ ມຸຠິນ຺ນໍ ວຈນານໍ ກາຣິເຍ ອປ຺ປວຕ຺ຕີຕິ ສຸເຂໂນ ປມາສໍສນ຺ທນໍ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພໍ.

ຊາຕິປກ຺ເຂເຍວ ຠສ຺ສກາເຣນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຍຸຄປທິປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ‘ລຕ຺ວາທີນມິວ’ ປຣິຍາຍປ຺ປສງ຺ໂຄ ວຓ຺ຓິໂຕ, ຕສ຺ສາຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕມຸປທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘ນຈາປິ’ຈ຺ຈາທິ, ຠິນ຺ນວິສຍຕ຺ຕາຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວິຘີນໍ ຠິນ຺ນວິສຍຕ຺ຕາ. ອຠິນ຺ນວິສຍຕ຺ເຕ ຫິ ປຣິຍາຍກປ຺ປນາ ຍຸຕ຺ຕິມຕີ, ອໂຕຈ ລຕ຺ວາທີນມຠິນ຺ນວິສຍຕ຺ຕມ຺ປຏິປາທຍິຕຸມາຫ- ‘ລຕ຺ວາທໂຍ ຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ອນວຍເວເນຕິ ຘາຕຸ ມຕ຺ຕໂຕ ວິຘາເນນາວຍວພ຺ຍຕິເຣກສພ຺ຠາວໂຕ ສພ຺ພຘາຕຸປຣິຄ຺ຄເຫນ, ຍຕ຺ຖ ຍສ຺ມິໍ ຘາຕ຺ວຕ຺ເຖກເທເສ ປວຕ຺ຕາ ສມານາ ປວຕ຺ຕາ ສນ຺ໂຕ ລທ຺ຘາວກາສາ ສິຍຸໍ ຕສ຺ເສກເທສສ຺ສ ປຣິຫາເຣນາປິ ປຣິຈ຺ຈາເຄນາປິ ນ ວິຘີຍນ຺ເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ລຕ຺ວາທີນ ເມກກ຺ຂເຓ ອສມ຺ຠວາ ເອກສ຺ມິໍ ກເຕ ສຕີຕຣວຈນານ ມານຕ຺ຖກ຺ຍປ຺ປສງ຺ຄາຈ ປຣິຍາເຍນ ຠວນ຺ຕີຕິ ຍນ຺ຕໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິຫາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຍຸຄປທິປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ, ອິຫ ຕຖາຠາວສ຺ສ ກາຣຓມາຫ-‘ສາວກາ…ເປ… ວຈນ’ນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖາຕິ ຍຸຄປທິປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ. ຊາຕິຍມ຺ປທຕ຺ເຖ ‘‘ປຸນປ຺ປສງ຺ຄວິຊານນາ ສິທ຺ຘໍ, ວິປ຺ປຏິເສເຘ ຍໍ ພາຘິຕໍ ຕມ຺ພາຘິຕເມວາ’’ຕີມາສມຸຠິນ຺ນໍ ປຣິຠາສນມ຺ປວຕ຺ຕິໍ ປຏິປາເທນ຺ໂຕ ອາຫ- ‘ປຣສ຺ມິໍ ເຈ’ຕ຺ຍາທິ, ປຣສ຺ມິນ຺ຕິ ອິຏ຺ເຐ, ປຣິຠາສນມ຺ປນ ອຍມຕ຺ໂຖ ‘ປຸນປ຺ປສງ຺ຄວິຊານນາຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສຸຕ຺ຕານເມກຕ຺ຖປ຺ປ ສງ຺ຄສງ຺ຂາເຕ ວິປ຺ປຏິເສເຘ ສຕິປຣມິຏ຺ຐໍ ປຐມໍ ໂຫຕິ, ໂຫນ຺ເຕນ ເຕນ ຍທີຕຣສ຺ສ ນິມິຕ຺ໂຕປຆາໂຕ ນ ກໂຕ ຕທາ ຕສ຺ສາປິ ປຸນປ຺ປສງ຺ໂຄ ຕສ຺ສ ວິຊານນາ ສິທ຺ຘນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິເສເຘ ຍຖາວຸຕ຺ເຕ ສຕິ ປຐມໍ ໂຫນ຺ເຕນ ຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ພາຘິຕໍ ຕສ຺ສ ປຸນປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ຍທິ ນິມິຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖິ ຕໍ ພາຘິຕເມເວ’ຕິ. ພ຺ຍຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ວິຘ຺ຍຕ຺ຖເມວິທໍ ວຈນໍ, ນ ນິຍມຕ຺ຖນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ພ຺ຍຕ຺ຕິຍ’ມິຈ຺ຈາທິ, ເອວໍ ມຎ຺ຎເຕ ‘ພ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ປຏິລກ຺ຂິຍໍລກ຺ຂຓປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສາຘາຣຓໍ ຐານມ຺ປຕິ ຍານິ ວຈນານິ ຠິນ຺ນານິ ເຕສມ຺ປິ ນິຣວກາສຕ຺ເຕນ ຕຸລ຺ຍພລຕ຺ຕາ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປຏິປຕ຺ຕິເຍວສິຍາ, ນຕຸ ປຣິຍາຍປ຺ປສງ຺ໂຄ’ຕິ. ພ຺ຍຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ປຣິຠາສານໍ ປວຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕວິຘິເນວາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘ປຣິຠາສານມ຺ປິ’ຈ຺ຈາທິມາຫ.

ຊາຕິຍມ຺ປທຕ຺ເຖ ‘‘ວຕ຺ຕມາເນຕິ ອນ຺ຕິ, ສິ ຖ, ມິ ມ, ເຕ ອນ຺ເຕ, ເສ ວ຺ເຫ, ເອ ມ຺ເຫ’’ຈ຺ຈາທີນໍ ລກ຺ຂຓານເມກເມກຕ຺ເຖປິ ວຕ຺ຕມາເນຕິ ອນ຺ຕິ, ວຕ຺ຕມາເນ ສິ ຖ ອິຈ຺ຈາທີນໍ ວາກ຺ເຍກເທສານໍ ຄຈ຺ຉຕິຈ຺ຈາໂທ ຄຈ຺ຉ ສິຈ຺ຈາໂທ ຈ ລກ຺ຂິເຍ ສກິມ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ສເກ ວິສເຍ ປຐມ ມຊ຺ຌິມປຸຣິເສກວຈນຊາຕິ ປຣິສມຕ຺ຕາຕິ ຈຣິຕຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຕຸມ຺ເຫ ຄຈ຺ຉຖາຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ວີຫິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຣິສານ ເມກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິຍໍ ນ ກສ຺ສຈິ, ພ຺ຍຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ປຏິລກ຺ຂິຍໍ ລກ຺ຂຓານິ ຠິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ສາຘາຣຓໍ ຐານໍ ປຕິຠິນ຺ເນຫິ ລກ຺ຂເຓຫິ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ເປກຕ຺ເຖ-ກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິຍໍ ນ ກສ຺ສຈິ, ຕຖາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຣິສານເມກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ສພ຺ພຖາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ ສມ຺ປຕ຺ຕາຍໍ ວຈນມິທໍ, ປໂຣ ໂຫຕີຕິ ມຊ຺ຌິມຸຕ຺ຕມໍ ຠວຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘ຍເຖ’ຈ຺ຈາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕິຄນ຺ຖມ຺ປຎ຺ຫມຸເຂນາ ຫຣິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ກ຺ວປນາ’ຕິອາທິມາຫ, ເນທມຸທາຫຣຓມມ຺ຫໍ ມນໍ ໂຠເສຕິ-ຍໂຕ ວິປ຺ປຏິເສຘວິສຍເມເວທໍ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ຍໂຕ ‘‘ວຕ຺ຕມາເນຕິ ອນ຺ຕິ’’ຈ຺ຈາທິປ຺ປຠຸຕີນໍ ວຕ຺ຕມາເນຕິ ອນ຺ຕິຈ຺ຈາທີຫິ ວາກ຺ເຍກເທເສຫິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານເມວ ປຸພ຺ພປຣຈ຺ຉກ຺ການໍ ປຸຣິສວຈນວິເສສວິຘາຍເກນ ‘‘ປຸພ຺ພປຣຈ຺ຉກ຺ການ ເມກາເນເກສຸ ຕຸມ຺ຫາມ຺ຫ ເສເສສຸ ທ຺ເວທ຺ເວ ມຊ຺ຌິມຸຕ຺ຕມປຐມາ’’ (໖-໑໔) ຕີມິນາ ວາກ຺ຍາວຍເວນ ຕຸມ຺ຫາມ຺ຫເສເສສຸ ປຍຸຊ຺ຊມາເນສຸ ອປ຺ປຍຸຊ຺ຊມາເນສຸ ວາ ຍຖາກ຺ກມໍ ປຸພ຺ພຈ຺ຉກ຺ການໍ ປຣຈ຺ຉກ຺ການຎ຺ຈ ມຊ຺ຌິມຸຕ຺ຕມປຐມານໍ ປຈ຺ເຈກໍ ທ຺ເວທ຺ເວ ວຈນານິ ຍຖາກ຺ກມໍ ຠວນ຺ຕີຕິ ‘ຄຈ຺ຉຖ ຄຈ຺ຉາມາ’ຕິ ເອຕ຺ຖ ເອກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິເຍວ ນຕ຺ຖິ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປນ ສາວກາສານ ເມກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິເຍວ ຫິ ວິປ຺ປຏິເສໂຘຕິ, ຕຖາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ວິປ຺ປຏິເສຘປ຺ປກປ຺ປນາປິ ສກ຺ກາ ກາຕຸນ຺ຕີທມຸທາຫຏໍ ສິຍາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ອິມິສ຺ສາ ປນ ປຣິຠາສາຍ ນິຣາກຸລປ຺ປວຕ຺ຕິ ‘‘ອາທິສ຺ສາ’’ ຕີມິສ຺ສາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພາ, ກຕາກຕປ຺ປສງ຺ຄີ ໂຍ ວິຘິ, ໂສ ນິຈ຺ໂຈ, ໂຍຕ຺ວກເຕເຍວາຍມນິຈ຺ໂຈຕິ ວຸຕ຺ຕນິຈ຺ຈານິຈ຺ເຈສຸ ອນ຺ຕຣງ຺ຄພຫິຣງ຺ເຄສຸ ຈາຕຸລ຺ຍພລຕ຺ຕາ ນາສ຺ສ ໂຍຄສ຺ສ ພ຺ຍາປາໂຣ, ຕຖາຫິ ນິຈ຺ຈານິຈ຺ເຈສຸ ນິຈ຺ຈເມວ ພລວນ຺ຕິ ນິຈ຺ຈານິຈ຺ຈານມຕຸລ຺ຍພລຕາ, ອນ຺ຕຣງ຺ຄພຫິຣງ຺ຄປ຺ປກາຣ(ມ຺ປນ) ອຸປຣິ ‘‘ໂລໂປ’’ຕິ (໑-໓໙) ສຸຕ຺ເຕ ປກາສິສ຺ສາມ.

໒໓. ສງ຺ເກໂຕ

ວຈນາຣມ຺ຠສ຺ສ ຜລມາຫ-‘ອນຸພນ຺ໂຘຕິ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ’ຕ຺ຍາທິ, ວຸຕ຺ຕິຍໍ ‘‘ໂຍນວຍວຠູໂຕ ສງ຺ເກໂຕ’’ຕິ ສາມຎ຺ເຎນ ວຸຕ຺ເຕປິ ‘‘ຠາສິສ຺ສໍ ມາຄຘໍ ສທ຺ທລກ຺ຂຓ’’ນ຺ຕິ ສທ຺ທລກ຺ຂຓາ ຠິຘານປ຺ປກຣຓໂຕ ສທ຺ທສ຺ສານວຍວຠູໂຕຕິ ວິຎ຺ຎາຍເຕຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ກສ຺ສ’ຕ຺ຍາທິລ຺ຕຸປ຺ປຈ຺ຈເຍ ລກາໂຣ ອຸທາຫຣຓໍ, ປກຕິຍາທິ ສມຸທາຍສ຺ສາຕິອາທິວາກ຺ຍສ຺ສ ສາປ຺ປາຍມຕ຺ຖໍ ວິວຣິຕຸໍ ‘ເອວມຎ຺ຎເຕ’ຈ຺ຈາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເກຈິ ສທ຺ທສຕ຺ຖກາຣາຕິ ປາຓິນິໍ ສນ຺ຘາຍາຫ, ວຈນນ຺ຕິ ‘‘ຕສ຺ສ ໂລໂປ’’ຕິ (໑-໓-໙) ວຈນໍ, ປໂຍຄາສມວາຍິຕາຕິ ກຕ຺ຕາອິຈ຺ຈາທິປ຺ປໂຍເຄ ອສມວາຍິຕາ ອປ຺ປໂຍຄິຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ເອວມ຺ປິສ຺ສ ໂລໂປ ວເສໂຍ… ອນຸປຸພ຺ໂພ ພນ຺ຘິວິນາສຕ຺ໂຖຕິ ອາຫຸ ອຸຈ຺ຈາຣິຕປຘໍສິຕ຺ຕາ ອນຸພນ຺ຘ຺ຍເຕ ວິນສ຺ສເຕຕ຺ຍນຸພນ຺ໂຘຕິ ອິມາຍ ສທ຺ທ ພ຺ຍຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາວເສນ.

໒໔. ວຓ຺ຓ

‘ອເຕນາ’ຕິ (໒-໑໐໘) ເອຕ຺ຖ ອໂຕຕິ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິນິທ຺ເທໂສ ວາ ສິຍາ ຣສ຺ສຊາຕິນິທ຺ເທໂສ ວາ ສກລນິສ຺ສຍພ຺ຍາປີ ອຕ຺ຖຊາຕິ ນິທ຺ເທໂສວາ, ຕຕ຺ຖ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິນິທ຺ເທເສ ສຕິ ພຸທ຺ຘສິທ຺ຘາທີສຸ ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ອກາໂຣ ຄຍ຺ຫເຕຕິ ເນຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິ… ເກສຎ຺ຈິ ອສິຊ຺ຌນໂຕ, ຣສ຺ສ ຊາຕິນິທ຺ເທເສ ປນ ພຸທ຺ຘສິທ຺ຘາທິສພ຺ພາກາຣນ຺ຕານໍ ລກ຺ຂຓິກຄວາທ຺ຍກາ ຣນ຺ຕານຎ຺ຈາກາໂຣ ຄຍ຺ຫຕີຕິ ສພ຺ພຖາ ອິຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິ, ນາຎ຺ໂຎ ທີໂຆ ພ຺ຍຕ຺ຕນ຺ຕຣຕ຺ຕາຕິ ນານິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິ ອາກາຣໂຕ ນາສ຺ເສນາຠາວາ, ຕສ຺ມາ ອໂຕຕິ ຣສ຺ສຊາຕິນິທ຺ເທເສ ນິສ຺ສິເຕ ສພ຺ພມິທມິຏ຺ຐໍ ນິປ຺ຜຊ຺ຊຕີຕິ ນາຕ຺ຖຊາຕິ ນິສ຺ສີຍເຕ, ນ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິຈ, ‘‘ຍຸວຓ຺ຓານເມ ໂອລຸຕ຺ຕາ’’ຕິ (໑-໒໙) ອາທີສຸ ປນ ຣສ຺ສພ຺ຍຕ຺ຕິຍາ ຣສ຺ສຊາຕິຍາ ວາ ນິທ຺ເທເສ ‘ຕສ຺ເສທໍ ໂນເປຕິ’ຈ຺ຈາທີສຸ ເອໂອອາທິກມິຏ຺ຐໍ ກຕ຺ຖຈິ ຠເວຍ຺ຍ, ນ ສພ຺ພຕ຺ຖ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ວາ ຠເວຍ຺ຍ ‘ວາເຕຣິຕໍ ສໂມນາ’ຕິອາທີສຸ ພ຺ຍຕ຺ຕນ຺ຕ ຣຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພຖາ ອິຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິຍາ ອິຕ຺ຕຊາຕ຺ຍາທິ ນິສ຺ສີຍເຕ, ອຖວາ ວຓ຺ຓຸຈ຺ຈາຣຓມ຺ປຕິ ເກສຎ຺ຈິ ວຓ຺ຓຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານານໍ ອຸຈ຺ຈນີຈຕທຸຠຍ ສໍຫາຣວເສນ ວຓ຺ຓວິເສສຸປ຺ປຕ຺ຕິ ທສ຺ສນໂຕ ເຕສໍ ວເສນ ຣສ຺ສ ພ຺ຍຕ຺ຕິນິທ຺ເທເສ ຣສ຺ສຊາຕິນິທ຺ເທເສ ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ສພ຺ພຖາ ສພ຺ພຖາ ອິຏ຺ຐປ຺ປສິທ຺ຘິຍາ ອິຕ຺ຕຊາຕ຺ຍາທິ ນິສ຺ສີຍເຕ, ຕຕ຺ຖ ວຓ຺ຓ ປເຣນ ສວຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓໍ ນິຍມິຕຸໍ ວຈນມິທມາຣທ຺ຘນ຺ຕິ ‘ສພ຺ພຕ຺ເຖວາ’ຕິອາທິນາ ວຈນາຣມ຺ຠຜລມາຫ, ສພ຺ພຕ຺ເຖວາຕິ ສພ຺ພສ຺ມິໍເຍວ ສຸຕ຺ຕປ຺ປເທເສ. ນນຸ ສຍຎ຺ຈາຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ປຣິຍຕ຺ຕໍ, ນ ຫ຺ຍຎ຺ຎໍ ຣູປາ ສຍມຕ຺ຖິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ (ສຍ)ໂຕ ຣູປນ຺ຕິ ສິທ຺ເຘປ຺ເຍວໍ ສຕິ ອຕ຺ເຖຕ຺ຖ ປໂຣ ໂກຈິ ວິເສໂສຕິ ຎາເປຕຸໍ ສຎ຺ຈ ຣູປ’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕິກາໂຣ ອາຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຣູປສ຺ສ ວິເສສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘ສຎ຺ຈ ຣູປ’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕິຍໍ ນິທ຺ທິສີຍມານຕ຺ຕາ ຈ ຣູປນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ‘ສຎ຺ຈ ຄຍ຺ຫຕີ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ສໍຣູປຄ຺ຄຫຓາຍາປິສທ຺ທໍ ກໂຣໂຕ-ຘິປ຺ປາໂຍ-ຍນ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸມາຫ-‘ອຎ຺ຎເຖ’ຈ຺ຈາທິ, ອຎ຺ຎຖາຕິ ອຎ຺ເຎນປ຺ປກາເຣນ ສໍຣູປຄ຺ຄຫຓາຍ ອປິສທ຺ທາຠາເວຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ອຎ຺ຎປທຕ຺ເຖຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖ ສມາສວິສເຍ, ຄຸຓີຠູຕສ຺ສາຕິ ອປ຺ປຘານຠູຕສ຺ສາກາເຣ ກາຣາທິໂນ, ສມາເສນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຘານຕູ ຕຕ຺ເຕປິ ຄຸໂຓ ຠວຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ-ກາເຣກາຣາທິ ວິຘາຍ ກຕ຺ຕາ, ວິຘີຍມາໂນ ສວຓ຺ໂຓວ ປຘານໍ… ອິທມຕ຺ຖິຕາຍ ຕປ຺ປວຕ຺ຕິຍາຕິ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕິຍມປິສທ຺ທສ຺ສາຕ຺ຖໍ ວທຕາ ສຍຎ຺ເຈຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ‘‘ຕຖາ ສຍມຕ຺ຕນີ’’ຕິ ນິຆຓ຺ຑຸໂຕ ສຍຎ຺ຈ-ຕ຺ຕາກາເຣກາຣາທິຎ຺ຈ ຄຍ຺ຫຕີຕ຺ຍມຕ຺ໂຖ ສມ຺ຠາວີຍຕີຕິ ໂຈທນມ຺ປນສິ ນິຘາຍ ‘ສຎ຺ຈ ຣູປ’ນ຺ຕິ ວທນ຺ໂຕ ສາຘິປ຺ປາຍາຣຸຬ຺ຫໍ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖວິເສສໍ ປກາເສຕຸໍ ຕເຖວາຫາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ-‘ສຍຎ຺ເຈ’ຕ຺ຍາທິ, ‘‘ຘນຎ຺ຎາຕີສຸ ສໍສທ຺ໂທ, ຕຖາຕ຺ຕຕ຺ຕນິເຍສຸປີ’’ຕິ ນິຆຓ຺ຑຸວຈນໂຕ ‘ສ’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕາປິ ຄຍ຺ຫຕິ, ໂກ ໂສ ສທ຺ທຣູປໍ ສາຘາຣຓໍ, ‘ສ’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນິຍມ຺ປິ, ກິນ຺ຕໍ ສທ຺ທານ ມສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປໍ, ຕຖາ ສຕິ ອຕ຺ຕນິຍໍ ຣູປໍ ນາມາຕ຺ຕສງ຺ຂາຕສທ຺ທສມ຺ພນ຺ຘີຕິ ອາຫ-‘ສໍຣູປໍ ສທ຺ທານມສາຘາຣຓໍ ຣູປ’ນ຺ຕິ, ເອຕຎ຺ຈ ອິທນ຺ຕີມິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ, ອສາຘາຣຓນ຺ຕິ ອສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປໍ, ສຕິ ສມ຺ຠເວ ພ຺ຍຠິຈາເຣ ຈ ວິເສສນສ຺ສ ສາຕ຺ຖກຕາຍ ອສາຘາຣຓນ຺ຕິ ຣູປໍ ວິເສສຕາ ສາຘາຣຓສ຺ສາປິ ສມ຺ຠໂວ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ ນາມາຕິ ອາຫ-‘ທຸວິຘໍ ຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ກິນ຺ຕໍ ສາຘາຣຓມສາຘາຣຓຎ຺ຈຣູປນ຺ຕິ ສາມຎ຺ເຎນ ຣູປໍ ນິທ຺ທິສິຕຸມາຫ-‘ຕຕ຺ຖາ’ຕິອາທິ, ຕຕ຺ຖາຕິ ນິທ຺ຘາຣເຓ ສຕ຺ຕມີ, ສທ຺ທານນ຺ຕິ ສາຕ຺ຖກນິຣຕ຺ຖການໍ ເຍສໍເກສຎ຺ຈິ ສທ຺ທານໍ, ຕໍຕໍ ສທ຺ທຕ຺ຕາທີຫິ ເຕສໍເຕສໍ ພຸທ຺ຘ ອອິອາທີນໍ ສທ຺ທານໍ ສທ຺ທຕ຺ຕາທິ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ອຕ຺ໂຖ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ເຕນ ສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປມຕ຺ຖຣູປໍ ຕຖາ-ສາຘາຣຓນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ສໍຣູປນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ, ຈຕູສຸປິ ເຈເຕສ຺ວສາຘາຣຓສ຺ສ ສທ຺ທຣູປສ຺ເສໂວປານໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ຕຕ຺ຖາ’ຕິອາທິ, ສາຘາຣຓຣູປພ຺ຍຸທາເສນາຕິ ສາຘາຣຓຣູປສ຺ສ ປຣິຈ຺ຈາເຄນ, ອຸປາທິຍນ຺ໂຕ ຣູປເມວ ສທ຺ທສ຺ສສໍ, ນາຕ຺ໂຖຕິ ຈ ທສ຺ເສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຈ ສທ຺ໂທ ປເນຕ຺ຖ ‘ອິທໍ ທສ຺ເສຕີ’ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ, ອສາຘາຣຓສ຺ເສໂວປາທິຍເນ ກາຣຓມາຫ-‘ຕນ຺ຕ’ມິຈ຺ຈາທິ, ອິຕຣນ຺ຕິ ເຍ ສໍເກສຎ຺ຈິ ສທ຺ທານໍ ສທ຺ທຕ຺ຕາທິ, ປຣສ຺ສາປີຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຍສ຺ສກສ຺ສຈິ ສທ຺ທສ຺ສາປິ, ອິຕິ ອິທໍ, ປຕິຕໍ ປສິທ຺ຘໍ, ເອຕ຺ຖ ປນ ອິຕິສທ຺ໂທ ເຫຕຸມ຺ຫິ, ຍສ຺ມາ ອິທໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ປສິທ຺ຘໍ ຕສ຺ມາ ປຸພ຺ພາຈຣິຍປຣມ຺ປຣາຍາຄໂຕ ປເທສໂຕ ອຸປາທິຍນ຺ໂຕຕິ ປກຕໍ, ສໍສທ຺ທວິເສສນສາມຕ຺ຖິເຍນ ອສາຘາຣຓຣູໂປປາທິຍເນປິ ອສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣູປເມໂວປາທີຍຕິ ນາສາຘາຣຓມຕ຺ຖຣູປໍ… ອິມິນາ ວກ຺ຂມານກາຣຓຕາ [ຕາຍ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ວເສນາຕິ ອາຫ-‘ສທ຺ທສ຺ເສ’ຈ຺ຈາທິ, ອາສນ຺ນໍ…ສທ຺ທໂຕ ສທ຺ທຠາວສາ ນຎ຺ຎຕ຺ຕາ, ວິປຣິຍຍໂຕຕິ ວິປຣິຍາເສນ ອນາສນ຺ນ ຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຈກ຺ຂຸວິສໂຍປິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ ກຖໍ ໂສຕວິສຍສທ຺ທສ຺ສ ນ ອາສນ຺ໂນ ສໍຣູປມ຺ຠວິຕຸມຣຫຕີຕິ, ກາຣຓນ຺ຕຣມາຫ-‘ອເຫຍ຺ຍຕ຺ຕາຈາ’ຕິອາທິ, ອເຫຍ຺ຍຕ຺ຕາຕິ ອປຣິຈ຺ຈຊນີຍຕ຺ຕາ, ອິທມ຺ປິ ນິຈ຺ຈສມ຺ພນ຺ຘິຕ຺ເຕ ກາຣຓວຈນໍ, ຕໍ ສທ຺ທຣູປໍ, ນິຈ຺ຈສມ຺ພນ຺ຘີຕິ ນິຣນ຺ຕຣສໍໂຍຄີ, ວິປຣິຍຍໂຕຕິ ເຫຍ຺ຍຕ຺ຕາ, ຕຖາຫິຈ຺ຈາທິນາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ເຫຍ຺ຍຕ຺ຕໍ ໂພເຘຕິ, ອປຣໍ ກາຣຓມາຫ-‘ອສາຘາຣຓຎ຺ຈ ຣູປໍ’ຕ຺ຍາທິນາ, ສາຘາຣໂຓ ປຣິຍາຍ ສທ຺ທານໍ, ປຈ຺ເຈຕພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພຕ຺ຕາ, ອິທານິ ກາຣຓຕ຺ຕຍໍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ຣູປເມວ ສທ຺ທສ຺ສ ສໍນາມ, ນາຕ຺ໂຖຕິ ນິຍເມຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ຕເທວ’ນ຺ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ, ຕເທວນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ເອວໍ, ຕໍ ຕສ຺ມາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ສຣູປປ຺ປຘາເນຕິ ‘‘ໂຄສ຺ສາ ວງ’’ (໑-໓໒) ຕ຺ຍາໂທ ໂຄສ຺ສາຕ຺ຍາທິເກ ສຣູປປ຺ປຘາເນ.

໒໕. ນ຺ຕຸ

ນ຺ຕຸສຸຕິຍາ ຊນ຺ຕ຺ວາທີນມ຺ປິ ‘‘ນ຺ຕນ຺ຕູນໍນ຺ໂຕ ໂຍມ຺ຫິ ປຐເມ’’ (໒-໒໑໕) ຕ຺ຍາທິນາ ຄຫຓປ຺ປສງ຺ເຄ ຊາຕິຍມຠິປ຺ປສງ຺ຄພາຘນຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ວນ຺ຕ຺ວາທິ ສມ຺ພນ຺ຘີນມຸປາທານຕ຺ຕມິທມາຣທ຺ຘໍ ‘‘ວນ຺ຕ຺ວວຓ຺ຓາ’’ (໔-໗໙) ‘‘ຕເມຕ຺ຖສ຺ສຕ຺ຕີຕິ ມນ຺ຕຸ’’ (໔-໗໘) ‘‘ກຕ຺ຕຣິ ຠູເຕ ກ຺ຕວນ຺ຕຸ ກ຺ຕາວີ’’ (໕-໕໕) ຕິ ວິຫິຕາ ວນ຺ຕ຺ວາທໂຍ ນາມ.

ອິຕິ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານປຎ຺ຈິກາຏີກາຍໍ ສາຣຕ຺ຖວິລາສິນິຍໍ

ປຣິຠາສາຘິກາໂຣ ສມຕ຺ໂຕ.