໗. ສມຸຈ຺ຈຍສງ຺ຄຫອນຸທີປນາ

໑໖໒. ສມຸຈ຺ຈຍສງ຺ຄເຫ. ອຕ຺ຕໂນ ອາເວຓິກຠູເຕນ ສາມຎ຺ຎ ລກ຺ຂເຓນຕິ ຈ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຎ຺ຎາປເທເສນ ເອວ ຕທຸຠຍລກ຺ຂເຓນ ສລກ຺ຂຓານິ ນາມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ນິພ຺ພານສ຺ສປິ ສຣູປໂຕ ລພ຺ຠມານສຠາວຕາ’’ຕິ ອຎ຺ຎນິສ຺ສຍ ຣຫິເຕນ ລພ຺ຠມານສຠາວຕາ. ນນຸ ນິພ຺ພານມ຺ປິ ຣາຄກ຺ຂໂຍ ໂທສກ຺ຂໂຍ ໂມຫກ຺ຂໂຍຕິອາທິນາ ອຎ຺ຎນິສ຺ສຍທສ຺ສນໍ ອຕ຺ຖິ ເຍວາຕິ. ທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ. ນິພ຺ພານໍ ປນ ຣາຄາທີຫິ ປຏິພທ຺ຘໍ ນ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕຫິ ທູຣຕຣໍ ໂຫຕິ. ປຏິປກ຺ຂຕຣໍ, ປຏິວິຣຸທ຺ຘຕຣໍ. ຍຎ຺ຫິ ຣູປສ຺ສ ຂໂຍ ວໂຍ ເຠໂທ ອນິຈ຺ຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຣູປສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຂໂຍ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ໂສ ຣູປສ຺ສ ນິສ຺ສິໂຕ ເອວ ໂຫຕິ. ອິຘ ປນ ຣາຄາທີນໍ ປຸນ ອຸປ຺ປາທສ຺ສປິ ອຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ໂສ ຣາຄາທີສຸ ອນິສ຺ສິໂຕ ເອວ. ນ ເກວລໍ ອນິສ຺ສິໂຕ. ອຖ ໂຂ ເຕຫິ ທູຣຕໂຣ ຈ ປຏິປກ຺ຂຕໂຣ ຈ ເຕສໍ ປຏິປກ຺ຂຄຸເຓຫິ ອິມສ຺ສສິທ຺ຘຕ຺ຕາຕິ. ອນິປ຺ຜນ຺ນຣູປານິປິ ອຘິປ຺ເປຕານິ ເອວ ເຕສມ຺ປິ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸ ສຈ຺ເຈສຸ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ.

ອາສວາທີສຸ. ‘‘ປາຣິວາສິຍຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ປຣິວາສກຣຓຏ຺ເຐນ. ‘‘ມທນີຍຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ມທນຊນກຏ຺ເຐນ. ‘‘ປຣິວາສໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ’’ຕິ ໂທສເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຸນ ‘‘ປຣິວາສໍ’’ຕິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘຕາທິປຣິວາສໍ. ‘‘ອາສວຠຣິຕເມວາ’’ຕິ ອາສເວຫິ ປູຣິຕເມວ. ‘‘ຉຬາຣມ຺ມຓານິ ທູເສນ຺ຕີ’’ຕິ ຕານິ ສາສວາທິຠາວໍ ປາເປນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ຠວໂຕ’’ຕິ ຠູມິໂຕ ອິຈ຺ເຈວຕ຺ໂຖ. ອວຘີຍຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທີຍຕິ ເອຕສ຺ມາຕິ ອວຘິ. ອປາທານໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ມຣິຍາໂທ ນາມ ປຣິຍນ຺ຕປຣິຈ຺ເຉໂທ. ມຣິຍາທມຕ຺ຕຠູໂຕ ກ຺ຣິຍາວິສໂຍ ມຣິຍາທວິສໂຍ. ອວຘິ ນາມ ພ຺ຍາປນ ວິຘານໍ, ກ຺ຣິຍາ ພ຺ຍາປນສ຺ສ ວິສໂຍ ອຠິວິຘິວິສໂຍ. ‘‘ຍສ຺ສາ’’ຕິ ອວຘິ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ. ‘‘ອຕ຺ຕານໍ’’ຕິ ອວຘິວຕ຺ຖຸໍ. ‘‘ພຫິກຕ຺ວາ’’ຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕມຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອວຘິວິຈາຣຓາຍໍ. ‘‘ສທ຺ທສ຺ສາ’’ຕິ ຠຄວໂຕ ກິຕ຺ຕິສທ຺ທສ຺ສ. ‘‘ຕໍ’’ຕິ ອວຘິຠູຕໍ ອຕ຺ຖໍ. ‘‘ຍໂສ’’ຕິ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ. ‘‘ອິຕຣໍ’’ຕິ ອນຠິວິຘິວິສຍໍ ພຫິ ກຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕິ.

ກາມາສວາທີສຸ. ‘‘ຕນ຺ນາເມນາ’’ຕິ ກາມນາເມນ. ‘‘ຕທາຣມ຺ມຓາ’’ຕິ ກາມຘມ຺ມາຣມ຺ມຓາ. ‘‘ອຍມຕ຺ໂຖ ວາ’’ຕິ ກາມີຍຕີຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ໂຕ ປຈ຺ຉິມຕ຺ໂຖວ. ‘‘ມຫຄ຺ຄຕກຸສລຘມ຺ມາ’’ຕິ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ ກມ຺ມຠວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຕໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ’’ຕິ ເຕນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ. ‘‘ຕທາຣມ຺ມຓາ’’ຕິ ທຸວິຘຠວາຣມ຺ມຓາ. ‘‘ຕຓ຺ຫາ ເອວາ’’ຕິ ຠວຕຓ຺ຫາ ເອວ. ‘‘ຠໂວ ເອວາ’’ຕິ ຠວາຣມ຺ມຓຕາຍ ຠວນາມິກາ ຕຓ຺ຫາ ເອວ. ‘‘ອິເມ ເອວາ’’ຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິ ອວິຊ຺ຊາ ເອວ. ‘‘ປຣິວຸຕ຺ເຖ ສຕີ’’ຕິ ປຣິວສິເຕ ສຕິ. ‘‘ກາມວິສຍາ’’ຕິ ກາມຘມ຺ມວິສຍາ. ‘‘ຕສ຺ມິໍ’’ຕິ ກາມາສເວ. ຠວວິສຍາ ມານາທໂຍ ປຣິວຸຕ຺ຖາ ເອວາຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ທິຏ຺ຐິວິສຍາຕິ ປເທປິ.

‘‘ອນສ຺ສາສິກໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສຣຫິຕໍ ກຕ຺ວາ. ‘‘ອວຫນນຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາຣຓຏ຺ເຐນ. ອໂຘກຕ຺ວາ ມາຣຓຏ຺ເຐນາຕິປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ‘‘ທຸຕ຺ຕຣຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ຕຕ຺ຖ ປຕນ຺ຕສ຺ສ ຕຣິຕຸໍ ທຸກ຺ກຣຏ຺ເຐນ. ‘‘ວຸຕ຺ຕນເຍນາ’’ຕິ ອາສເວສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍນ.

‘‘ວຏ຺ຏສ຺ມິໍ’’ຕິ ຕິວິຘວຏ຺ຏສ຺ມິໍ. ‘‘ຠວຍນ຺ຕເກ’’ຕິ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາທິເກ ຠວຈກ຺ເກ. ‘‘ອາມສນໍ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຕຖາ ຕຖາ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ຄຫຓ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສາສເນ’’ຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິສາສເນ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ. ‘‘ທິຏ຺ຐິໂຍ ທິຏ຺ຐຸປາທານໍ’’ຕິ ທິຏ຺ຐິວຕ຺ຖູສຸ ທຬ຺ຫຄ຺ຄາຫຏ຺ເຐນ ທິຏ຺ຐິໂຍ ເອວ ທິຏ຺ຐຸປາທານໍ. ອຕ຺ຕວາທຸປາທາເນ. ປຣິກປ຺ປ ພຸທ຺ຘິ ນາມ ມິຈ຺ຉາຎາຓໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ອິສ຺ສຣ ນິມ຺ມິຕໍ’’ຕິ ສກລໂລກິສ຺ສເຣນ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ອາທິກປ຺ປກາເລ ນິມ຺ມິຕໍ. ‘‘ອຘິຈ຺ຈ ສມຸປ຺ປນ຺ນໍ’’ຕິ ອເຫຕຸ ອປຈ຺ຈຍາ ສມຸປ຺ປນ຺ນໍ. ‘‘ອຈ຺ຈນ຺ຕສສ຺ສຕໍ’’ຕິ ຠວປຣມ຺ປຣາສຸ ສສ຺ສຕໍ. ‘‘ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕໍ’’ຕິ ຠວວິເສສໍ ປຕ຺ວາ ເອກຈ຺ຈານໍ ສຕ຺ຕານໍ ສສ຺ສຕໍ. ‘‘ອຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ’’ຕິ ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ປຣມ຺ມຣຓາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ. ປຸຣາຓຎ຺ຈກມ຺ມໍ ປຣິກ຺ຂີຓໍ, ນວຎ຺ຈກມ຺ມໍ ອກຕໍ. ເອວໍ ສໍສາຣ ສຸທ຺ຘີຕິອາທິນາ ຄຫຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສນ຺ໂຕ ກາໂຍ ສກ຺ກາໂຍ. ‘‘ສນ຺ໂຕ’’ຕິ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ວິຊ຺ຊມາໂນ. ‘‘ກາໂຍ’’ຕິ ຣູປກາໂຍ, ນາມກາໂຍ. ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ກາໂຍ ວາ ສກ຺ກາໂຍ. ປຈ຺ຈຕ຺ຕກາໂຍ, ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກ ກາໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍຖາວຸຕ຺ຕກາຍ ທ຺ວຍເມວ. ສກ຺ກາເຍ ທິຏ຺ຐິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສກ຺ກາເຍ ທິຏ຺ຐີ’’ຕິ ປຸພ຺ພນ຺ຕາປຣນ຺ຕ ກປ຺ປິການໍ ວິຍ ປຸພ຺ພນ຺ຕາ ປຣນ຺ເຕອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍປິ ອຕ຺ຕໂນ ຂນ຺ເຘສຸ ເອວ ‘ຣູປໍ ເມ ອຕ຺ຕາຕິ ວາ’ ອຕ຺ຕາ ເມ ຣູປວາຕິ ວາ, ອຕ຺ຕນິ ເມ ຣູປນ຺ຕິ ວາ, ຣູປສ຺ມິໍ ເມ ອຕ຺ຕາຕິ ວາ, ເອວມາທິນາ ຘມ຺ມຕາ ສິທ຺ຘາ ທິຏ຺ຐີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ອສ຺ສຸຕວາ’’ຕິ ຂນ຺ຘເທສນາທິເກ ສຸຎ຺ຎຕຘມ຺ມປ຺ປຏິສໍ ຍຸຕ຺ເຕ ເທສນາ ຘມ຺ເມ ອສ຺ສຸຕ ປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖິ ສຸຕໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອສ຺ສຸຕວາ. ‘‘ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ’’ຕິ ໂລກິຍມຫາຊໂນ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ໂນ ປນ ເອກປຸຄ຺ຄໂລປິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ສຸຕວາປິ ອຕ຺ຖິ, ອສ຺ສຸຕວາປິ ອຕ຺ຖິ. ອິຘ ອສ຺ສຸຕວາ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອຣິຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ປນ ຕຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ໂນ ນ ໂຫຕິ. ອຫນ຺ຕິວາ, ມມາຕິ ວາ, ມຍີຕິ ວາ, ເມຕິ ວາ, ປຣາມສນ ປທານິ ນາມ. ‘‘ເສສຘມ຺ເມວາ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ຣູປໂຕ ອວເສເສ ນາມກ຺ຂນ຺ຘ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕາ ເມຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ວາ. ‘‘ຘມ຺ມ ມຸຕ຺ຕກໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ມວິມຸຕ຺ຕໍ ປຣິກປ຺ປສິທ຺ຘໍ ອຕ຺ຕານໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ. ຈຕສ຺ໂສ ອວຕ຺ຖາ ຍສ຺ສາຕິ ຈຕຸຣາວຕ຺ຖິກາ. ເວທນາຍ ສມ຺ໂຠຄຣສຕ຺ຕາ ‘‘ສໍຠຸຎ຺ຊິໍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສຸຂິໂຕ’’ຕິ ສຸຂເວທນາຍ ສມງ຺ຄີປຸຄ຺ຄໂລ. ຘມ຺ມໂຕ ຂນ຺ຘ ປຎ຺ຈກເມວ. ຕຕ຺ຖ ປນ ສຸຂເວທນາປຘານຕ຺ຕາ ຕຖາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ເວທນໍ ອຕ຺ຕາຕິ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນາມ. ‘‘ສມູຫໂຕ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ອຫມສ຺ມິ, ອຫໍ ເອໂກ ສຕ຺ໂຕຕິອາທິນາ ສມູຫໂຕ. ‘‘ວຕ຺ຖູ’’ຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຎາຕປຣິຎ຺ຎາທິວເສນ ອປຣິຎ຺ຎາຕານິ ວຕ຺ຖູນິ ເອເຕຫີຕິ ອປຣິຎ຺ຎາຕວຕ຺ຖຸກາ. ເອກມຸຫຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕປິ ກາເລ. ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕີຕິອາທິກໍ ຈຕຸຣາວຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ກທາຈິ ອຕ຺ຕໂຕ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອຕ຺ຕນິມິຕ຺ຕໍ’’ຕິ ອຠິກ຺ກມນາທີສຸ ກາຍວຈີມໂນ ກ຺ຣິຍາສຸ ອຫໍ ອຠິກ຺ກມາມິ, ອຫໍ ປຏິກ຺ກມາມີຕິອາທິນາ ຈິຕ຺ເຕ ທິສ຺ສມານາ ອຕ຺ຕຈ຺ຉາຍາ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ກາມນຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ອິຈ຺ຉນຏ຺ເຐນ. ‘‘ຉນ຺ທນຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ປຕ຺ຖນຏ຺ເຐນ. ລີນຠາໂວ ນາມ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ປຏິກຸຏນໍ. ອາປາທີຍເຕ ອາປາທນໍ. ລີນຠາວສ຺ສ ອາປາທນນ຺ຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ‘‘ຕນ຺ທີ’’ຕິ ອາລສ຺ຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ວິຊມ຺ຠິຕຕາ’’ ນາມ ກິເລສວເສນ ກາຍງ຺ຄານໍ ວິຊມ຺ຠນໍ ສມິຎ຺ຊນປ຺ປສາຣຓາທິກຣຓໍ. ສາ ເອວ ປຈ຺ຈໂຍ ເອຕສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ.

ອນຸສຍປທຕ຺ເຖ. ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ນ ປນ ເອກນ຺ຕໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສນ຺ເຕສຸຫິ ເອກນ຺ຕໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ເຕສຸ ອນຸສຍາ ນາມ ນ ໂຫນ຺ຕິ ສຍນກິຈ຺ຈສ຺ເສວ ອຠາວໂຕ. ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ປໂຫນ຺ຕິ. ປຕ຺ໂຖທໂນ ພຫູນໍ ຊນານໍ ປໂຫຕີຕິອາທີສຸ ວິຍ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍຫິ ອສຠາວຘມ຺ມຊາຕິກຕ຺ຕາ ກາຣຓ ລາເຠປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ນປ຺ປໂຫນ຺ຕິ. ອິເມ ປນ ສຠາວຘມ຺ມຊາຕິກຕ຺ຕາ ກາຣຓ ລາເຠ ສຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ປໂຫນ຺ຕີຕິ. ເອວຎ຺ຫິສຕິ, ອຸປ຺ປາທໍ ອປຕ຺ຕານໍປິ ເຕສໍ ປຣມຕ຺ຖຊາຕິກຕາ ສິທ຺ຘາ ໂຫຕີຕິ. ‘‘ສຫ ອນຸເສນ຺ຕີ’’ຕິ ເອກໂຕ ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ຈ ປຏິຆານຸສໂຍ ຈ ມານານຸສໂຍ ຈ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ຈ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ ຈ. ອິເມສໍ ສຕ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ອນຸສຍກິຈ຺ຈມຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຍທິ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ທ຺ວາທສາ ກຸສລຈິຕ຺ຕານິ ສຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ນິຈ຺ຈກາລມ຺ປິ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ນ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ວິຎ຺ຎາຍຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໍ ນາມ ອປ຺ປຫີນຏ຺ເຐນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນາຣຫຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ. ເສນ຺ຕີຕິ ວຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ວິສຸໍ’’ຕິອາທິນາ. ‘‘ອວຸຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ ອຸປ຺ປາທໍ ອປຕ຺ຕາ. ‘‘ຕຖາປວຕ຺ຕາ’’ຕິ ຈາລນາກາເຣນ ປວຕ຺ຕາ. ປຸນ ‘‘ຕຖາປວຕ຺ຕາ’’ຕິ ຊວນສຫຊາຕາກາເຣນ ປວຕ຺ຕາ. ‘‘ເຍສໍ’’ຕິ ກາມຣາຄານຸສຍາທີນໍ. ‘‘ອາວຊ຺ຊນໍ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊນຈິຕ຺ຕໍ. ‘‘ທມຖໍ’’ຕິ ສຸທນ຺ຕຠາວໍ. ‘‘ຕຖາ ປວຕ຺ຕາ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານານຸສຍນາກາເຣນ ປວຕ຺ຕາ. ຕາອວຕ຺ຖາ ເຍສໍ ເຕ ຕທວຕ຺ຖິກາ. ຍທິ ເຕ ອຸປ຺ປາທໍ ອປຕ຺ຕາ. ເອວໍສຕິ, ເຕ ປຣມຕ຺ຖາປິ ນາມ ນ ຠເວຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ໂຈທນໍ ປຣິຫຣຕິ ‘‘ເຕ ປນາ’’ຕິອາທິນາ. ສເຈ ເຕ ກຸສລາພ຺ຍາກຕ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານມ຺ປິ ອນຸຄຕາ. ເອວໍສຕິ, ເຕ ກຸສລາພ຺ຍາກຕານິ ນາມ ສິຍຸນ຺ຕິ ໂຈທນໍ ປຣິຫຣຕິ ‘‘ນ ຈາ’’ຕິອາທິນາ. ອຖ ເຕ ເອກນ຺ຕ ອກຸສລາ ສິຍຸໍ. ເອວໍສຕິ, ກຸສລາພ຺ຍາກເຕຫິ ວິຣຸທ຺ຘາ ຠເວຍ຺ຍຸໍຕິ ໂຈທນໍ ປຣິຫຣຕິ ‘‘ນາປີ’’ຕິອາທິນາ. ຍທິ ອຸປ຺ປາທໍ ອປຕ຺ຕາ. ເອວໍສຕິ, ກາລວິມຸຕ຺ຕາ ສິຍຸນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນາປິກາລຕ຺ຕຍ ວິນິມຸຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິໍ. ‘‘ສານຸສເຍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ’’ຕິ ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ. ‘‘ສຫ ມຄ຺ຄຸປ຺ປາທາ’’ຕິ ມຄ຺ຄຸປ຺ປາເທນ ສເຫວ. ‘‘ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຏີກາສຸ ວຸຕ຺ໂຕ. ‘‘ອນາຄຕສາມຎ຺ຎໍ’’ຕິ ອນາຄຕສທິສໍ. ນ ເອກນ຺ຕ ອນາຄຕນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ກຖໍ ເຕ ສງ຺ຂຕຊາຕິກາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເຕຫິ ມຄ຺ເຄ’’ຕິອາທິໍ. ວິຠາວນິປາເຐ. ‘‘ອປ຺ປຫີນາ’’ຕິ ມຄ຺ເຄນ ອປ຺ປຫີນາ. ‘‘ຕທວຕ຺ຖາ’’ຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນາຣຫາວຕ຺ຖາ. ‘‘ຕໍ ສຠາວຕ຺ຕາ’’ຕິ ກາມຣາຄາທິ ສຠາວຕ຺ຕາ. ‘‘ຕຖາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິ ອນຸສຍາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອນາຄຕາ ນາມ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ວຕ຺ຕມານຠາເວນ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ‘‘ຫຎ຺ຈິ ປຊຫຕີ’’ຕິ ຍທິປຊຫຕິ. ‘‘ເຕນຫີ’’ຕິ ຕໂຕ ເອວ. ‘‘ຣຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຣາຄສມງ຺ຄີ ຫຸຕ຺ວາ. ‘‘ທຸຏ຺ໂຐ’’ຕິ ໂທສສມງ຺ຄີ ຫຸຕ຺ວາ. ‘‘ມຸຬ຺ໂຫ’’ຕິ ໂມຫສມງ຺ຄີ ຫຸຕ຺ວາ ປຊຫຕີຕິ ໂທໂສ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຣິຍຸຏ຺ຐານ ປຕ຺ຕານໍ ຣາຄາທີນໍ. ‘‘ມຄ຺ຄວຊ຺ຌໍ’’ຕິ ມຄ຺ເຄນ ວຘິຕພ຺ພໍ. ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນໍ’’ຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ. ວຕ຺ຕມານຎ຺ຈ ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ວຕ຺ຕມານຸປ຺ປນ຺ນໍ. ‘‘ຠຸຕ຺ວາ’’ຕິ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ. ວິຄຈ຺ຉຕີຕິ ວິຄຕໍ. ຠຸຕ຺ວາ ວິຄຕຎ຺ຈ ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ຠຸຕ຺ວາ ວິຄຕຸປ຺ປນ຺ນໍ. ວິປຈ຺ຈນຕ຺ຖາຍ ໂອກາສໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ໂອກາສກຕໍ. ໂອກາສກຕຎ຺ຈ ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ໂອກາສກຕຸປ຺ປນ຺ນໍ. ສມຸທາຈາໂຣ ວຸຈ຺ຈຕິ ຠິຍ຺ໂຍ ປວຕ຺ຕນໍ. ສມຸທາຈາໂຣ ຈ ໂສ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ສມຸທາຈາຣຸປ຺ປນ຺ນໍ. ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກ ສງ຺ຂາຕໍ ຠູມິໍ ລຠຕີຕິ ຠູມິລທ຺ຘໍ. ຠູມິລທ຺ຘຎ຺ຈ ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ຠູມິລທ຺ຘຸປ຺ປນ຺ນໍ. ອາຣມ຺ມຓໍ ອຘິກຕຣໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ອາຣມ຺ມຓາຘິຄ຺ຄຫິຕໍ. ອາຣມ຺ມຓາຘິຄ຺ຄຫິຕຎ຺ຈ ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ອາຣມ຺ມຓາຘິຄ຺ຄຫິຕຸປ຺ປນ຺ນໍ. ມຫຄ຺ຄຕຊ຺ຌາເນນ ອວິກ຺ຂມ຺ຠິຕຎ຺ຈ ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ອວິກ຺ຂມ຺ຠິຕຸປ຺ປນ຺ນໍ. ມຄ຺ເຄນ ອສມຸຄ຺ຆາຏິຕຎ຺ຈ ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ ອສມຸຄ຺ຆາຏິຕຸປ຺ປນ຺ນໍ. ເອວໍ ມຄ຺ຄວຊ຺ຌານໍ ອນຸສຍານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຕາ ປຣິຍາໂຍວ ເຕສໍ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ. ‘‘ເສກ຺ຂາ’’ຕິ ສຕ຺ຕເສກ຺ຂປຸຄ຺ຄລາ.

ໂອຣມ຺ຠາໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ ກາມໂລໂກເຈວ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠາໂວ ຈ. ໂອຣມ຺ຠາເຄ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານິ. ອຸທ຺ຘໍຠາໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຫຄ຺ຄຕຠາໂວເຈວ ອຣິຍຠາໂວ ຈ. ອຸທ຺ຘໍຠາເຄ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຸທ຺ຘໍຠາຄິຍານິ. ຕຕ຺ຖ. ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ, ພ຺ຍາປາໂທ,ຕິ ອິມານິ ທ຺ເວສໍ ໂຍຊນານິ ກາມໂລກສງ຺ຂາເຕ ໂອຣມ຺ຠາເຄ ເອວ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ທິຏ຺ຐິ, ວິຈິກິຈ຺ຉາ, ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ,ຕິ ອິມານິ ຕີຓິ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠາວ ສງ຺ຂາເຕ. ເສສານິ ປນ ປຎ຺ຈ ມຫຄ຺ຄຕຠາວສງ຺ຂາເຕ ຈ ອຣິຍຠາວສງ຺ຂາເຕຈ ອຸທ຺ຘໍຠາເຄປິ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ອຖວາ. ປຸຣິມານິ ປຎ຺ຈຍສ຺ສ ຕານິ ມຄ຺ເຄນ ອປ຺ປຫີນານິ, ຕໍ ອຸປຣິຠວຄ຺ເຄ ຐິຕໍປິ ກາມໂລກສງ຺ຂາຕໍ ໂອຣມ຺ຠາຄໍ ອາກຑ຺ຒນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ໂອຣມ຺ຠາຄາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານິ. ປຈ຺ຉິມານິ ປຎ຺ຈ ຍສ຺ສ ຕານິ ອປ຺ປຫີນານິ, ຕໍ ກາມໂລເກ ຐິຕໍປິ ອຸທ຺ຘໍຠາຄໍ ອາກຑ຺ຒນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸທ຺ຘໍຠາຄາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຸທ຺ຘໍຠາຄິຍານິ. ຕຕ຺ຖຫິ ທ຺ເວຣູປາຣູປຣາຄາ ເອກນ຺ເຕນ ມຫຄ຺ຄຕຠາວໍ ອາກຑ຺ຒນ຺ຕິເຍວ. ມາໂນ ຈ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈຎ຺ຈ ອວິຊ຺ຊາຈາຕິ ອິມານິ ຈ ຣູປາຣູປຣາຄສຫຄຕານິ ຫຸຕ຺ວາ ອາກຑ຺ຒນ຺ຕິ. ໂອຣໍ ເຫຏ຺ຐິມໍ ກາມໂລກໍ ຠຊນ຺ຕີຕິ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານິ. ອຸທ຺ຘໍ ຣູປາຣູປໂລກໍ ຠຊນ຺ຕີຕິ ອຸທ຺ຘໍຠາຄິຍານີຕິປິ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ. ‘‘ອິຕຣານິ ປນາ’’ຕິ ທ຺ເວ ອິສ຺ສາ ສໍໂຍຊນ ມຈ຺ຉຣິຍສໍໂຍຊນານິ. ‘‘ກໂມປນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປີ’’ຕິ ອິຘ ສງ຺ຄເຫ ທ຺ວິນ຺ນໍປິ ອນຸກ຺ກໂມປນ.

‘‘ວິພາເຘນ຺ຕີ’’ຕິ ວິຫິໍສນ຺ຕິ. ‘‘ອຸປຕາເປນ຺ຕິຈາ’’ຕິ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ສນ຺ຕາເປນ຺ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ.

ອກຸສລສງ຺ຄຫານຸທີປນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໖໓. ມິສ຺ສກສງ຺ຄເຫ. ‘‘ຈິຕ຺ຕປ຺ປຏິປາທນໍ ຈິຕ຺ຕນິໂຍຊນໍ. ‘‘ສຸຄຕິ ທຸຄ຺ຄຕິ ວິວຏ຺ຏສງ຺ຂາຕາສຸ ຈາ’’ຕິ ສຸຄຕິຠວ ທຸຄ຺ຄຕິ ຠວນິພ຺ພານສງ຺ຂາຕາສຸ ຈ. ນິພ຺ພານຎ຺ຫິ ວຏ຺ຏໂຕ ຄິຄຕຕ຺ຕາ ວິວຏ຺ຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ທສ຺ສນາທີຫິ ເອວາ’’ຕິ ທສ຺ສນສງ຺ກປ຺ປນາທີຫິ ເອວ. ອຸຊຸຄຕິ ນາມ ຫິຕສຸຂສໍວຕ຺ຕນິກາ ປວຕ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວງ຺ກຄຕິນາມ ອຫິຕ ທຸກ຺ຂສໍວຕ຺ຕນິກາ ປວຕ຺ຕິ. ‘‘ປຖງ຺ຄານີ’’ຕິ ປຖສ຺ສມຄ຺ຄສ຺ສ ອງ຺ຄານິ. ມຄ຺ໂຄຕິ ຈ ອຸປາໂຍ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປາຍງ຺ຄານີ’’ຕິ. ‘‘ອິຕຣານີ’’ຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທີນິ ອງ຺ຄານິ. ອຸຊຸຄຕິຍາ ຄມນສ຺ສ ອຸປາຍງ຺ຄານິ. ອິເມປິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄງ຺ຄ ຘມ຺ມາ ຘມ຺ມາ ນາມ ອາຄຕາ. ‘‘ຕຖາ ຕຖາ ປວຕ຺ຕານໍ’’ຕິ ມຸສາວາທາທິວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ. ‘‘ນາ ນາມຄ຺ໂຄວາ’’ຕິ ມິຈ຺ຉາມຄ຺ໂຄ ຈ ສມ຺ມາມຄ຺ໂຄ ຈ.

‘‘ອຕ຺ຕາຘີນວຸຕ຺ຕິເກ’’ຕິ ອຕ຺ຕາຍຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິເກ. ອຕ຺ຕໂນ ຄຕິ ນາມ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍາທີນໍ ທສ຺ສນາທິ ກິຈ຺ຈເມວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ອິສ຺ສຣາ ອຘິປຕິໂນ’’ຕິ ອິທໍ ອາຘິປ຺ປຈ຺ຈຕ຺ຖປາກຏຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ໂຖ ປນ ຠາວປ຺ປຘານວເສນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອິສ຺ສຣິຍໍ ອາຘິປ຺ປຈ຺ຈນ຺ຕິຫິ ອິເມ ເອກຕ຺ຖາຕິ. ‘‘ອິຕ຺ຖາກາຣານິ’’ ນາມ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປຸຣິສລິງ຺ຄາທິ. ‘‘ອຎ຺ຎຖາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ’’ຕິ ອິຕ຺ຖິສຓ຺ຐາເນ ປຸຣິສລິງ຺ຄາທີນໍ, ປຸຣິສສຓ຺ຐາເນ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄາທີນໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕຖາຫີ’’ຕິອາທິໍ. ມໂນ ວິຊານນກິຈ຺ເຈ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ອິສ຺ສໂຣ ໂຫຕິ ອນຎ຺ຎາຠິຠວນີຍຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອວໍ ປຣຕ຺ຖ. ‘‘ອາຣມ຺ມຓາຘິມຸຈ຺ຈເນ’’ຕິ ອາຣມ຺ມເຓ ນິຣາສງ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ. ‘‘ອາຣມ຺ມຓຸປຏ຺ຐາເນ’’ຕິ ຈິຕ຺ເຕ ພຸທ຺ຘຄຸຓາຘິກສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ. ‘‘ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ໂມ’’ຕິ ເຕນ ປຸຄ຺ຄເລນ ອນຎ຺ຎາຕ ປຸພ຺ໂພ ຈຕຸສຈ຺ຈ ຘມ຺ໂມ. ອນຎ຺ຎາຕ ປຸພ຺ພໍ ອມຕໍ ວາ ປທໍ. ອນຎ຺ຎາຕໍ ຎສ຺ສາມິ ອິຕິ ປວຕ຺ຕໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ສມາໂສ. ປຏິປນ຺ນສ຺ສາຕິ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ວິປ຺ປກຕຠາເວນາ’’ຕິ ອນິຏ຺ຐງ຺ຄຕຠາເວນ. ປຸນປ຺ປຸນໍ ຊານນກິຈ຺ຈຍຸຕ຺ຕານໍ ມຊ຺ເຌ ຉນ຺ນໍເສກ຺ຂານໍ. ເອເຕນ ອວສທ຺ທສ຺ສຍາວ ສພ຺ພກິເລສປ຺ປຫານາ ຊານນນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທີເປຕິ. ປຖມ ມຄ຺ເຄນ ຎາຕໍ ມຣິຍາທໍ ອນຕິກ຺ກມ຺ມ ຊານນນ຺ຕິປິ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ. ອາຊານິຕຕ຺ຖາຕິ ອຎ຺ຎາຕາວີ. ອຣຫາ ຂີຓາສໂວ ກຕກິຈ຺ໂຈ ວຸສິຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິໂຍ. ອຎ຺ຎາຕາວິໂນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ອຎ຺ຎາຕາວິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປຣິນິຏ຺ຐິຕ ອາຊານນກິຈ຺ຈສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຕພ຺ພິມຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ອຕ຺ຕຄ຺ຄາຫ ວິມຸຕ຺ຕິ. ‘‘ຕສ຺ມິໍ ວາ’’ຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕນິວາ. ‘‘ສໍກິລິຏ຺ໂຐ’’ຕິ ນານາກິເລເສຫິ ສໍກິເລສິໂຕ. ‘‘ວິປ຺ຜນ຺ທິໂຕ’’ຕິ ນານາສຸຂທຸກ຺ເຂຫິ ສໍກມ຺ປິໂຕ. ‘‘ໂວທານປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ. ‘‘ຕາຍປຏິ ປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ, ເຫຕຸ ອຕ຺ເຖ ວາ ກຣຓວຈນໍ. ‘‘ໂວທານປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ສາມິອຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ.

‘‘ພລີຍນ຺ຕີ’’ຕິ ນາມຘາຕຸນິທ຺ເທໂສ. ເຕນາຫ ‘‘ພລສາ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ພລສາ’’ຕິ ພເລນ. ປຣິໂຕ ສມນ຺ຕໂຕ ເສນ຺ຕິ ປຣິວາເຣນ຺ຕີຕິ ປຣິສ຺ສຍາ. ອສ຺ສທ຺ຘສ຺ສ ຠາໂວ ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ. ໂກສຊ຺ຊສງ຺ຂາເຕນ ປຏິປກ຺ຂຘມ຺ເມນ. ມຸຏ຺ຐາ ນຏ຺ຐາ ສຕິ ຍສ຺ສາຕິ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ. ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິສ຺ສ ຠາໂວ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ຈໍ. ‘‘ເສສທຸກ ທ຺ວຍໍ’’ຕິ ອຫິຣິກທຸກໍ ຫິຣິທຸກຎ຺ຈ.

ຄຫປຕິ, ຊາຍມ຺ປຕີ, ຕິອາທີສຸ ວິຍ ປຕິສທ຺ໂທ ສາມິອິສ຺ສຣ ປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ປຕີຕິ ສາມິອິສ຺ສໂຣ’’ຕິ. ‘‘ປເຣສໍ’’ຕິ ສຫຊາເຕສຸ ປເຣສໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ. ‘‘ປເຣຫີ’’ຕິ ກມ຺ມຕ຺ເຖ ກຣຓວຈນໍ. ປເຣ ສຫຊາເຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍ ຘມ຺ເມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອຘິໂກ’’ຕິ ອຘິກຕໂຣ. ‘‘ອຕ຺ຕາຘີນ ວຸຕ຺ຕີນໍ’’ຕິ ອຕ຺ຕາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕີນໍ. ‘‘ຉນ຺ທາຄມນວເສນ ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຄຈ຺ຉຕິ ຜລໍ ເອເຕນາຕິ ອາຄມນໍ. ອາທິກາຣຓໍ, ມູລກາຣຓໍ, ປຠວກາຣຓໍ. ຉນ຺ໂທ ເອວ ອາຄມນໍ ຉນ຺ທາຄມນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸພ຺ເພ ອຕີຕຠເວສູ’’ຕິອາທິໍ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕປຣາຘີເນ ກຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມໂຫໂຆ ຕິຓປຓ຺ຓກສເຏ ອຕ຺ຕປຣາຘີເນ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຍາຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຕ຺ຕປຣາຘີເນ’’ຕິ ອຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຕປໂຣ ອຕ຺ຕປໂຣ. ອຕ຺ຕປເຣນ ອຘີນາ ອຕ຺ຕປຣາຘີນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ເສເສສຸປີ’’ຕິ ເສເສສຸ ວີຣິຍ ຈິຕ຺ຕ ວີມໍສາຘິປຕີສຸປິ. ເອເຕນ ‘ວີຣິຍເມວ ອຘິປຕິ ວີຣິຍາຘິປຕິ. ວີຣິຍວໂຕ ກິໍ ນາມ ກມ຺ມໍ ນ ສິຊ຺ຌຕີຕິ ເອວໍ ປຸພ຺ພາຠິສງ຺ຂາຣວເສນ ວາ ປຸພ຺ເພ ອຕີຕຠເວສຸ ສຸຏ຺ຐຸ ອາເສວິຕວີຣິຍາຄມນວເສນ ວາ ເຕສຸ ເຕສຸ ກລ຺ຍາຓ ປາປກມ຺ເມສຸ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕ ຘມ຺ເມ ມໂຫໂຆ ວິຍ ຕິຓປຓ຺ຓກສເຏ ອຕ຺ຕປຣາຘີເນ ນິຈ຺ຈໍ ປຄ຺ຄຫິຕຘຸເຣກຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕໍ ວີຣິຍ’ນ຺ຕິອາທິນຍໍ ອຕິທິສຕິ. ‘‘ປຈ຺ຉິມາ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ວີຣິຍ ຈິຕ຺ຕ ວີມໍສາ ຘມ຺ມາ. ປຣວເສປິ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕທາ ເຕສໍ ອຘິປຕິຠາໂວ ນຕ຺ຖີຕິ ໂຈທນາ. ອຘິປຕິ ກິຈ຺ຈໍ ນາມ ຘຸຣວາຫິຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຕໍ ຕໍ ກິຈ຺ຈ ວິເສສໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ’’ຕິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ທສ຺ສນ ກິຈ຺ເຈ ອິສ຺ສໂຣ, ໂສຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ສວນ ກິຈ຺ເຈຕິອາທີສຸ ຕໍ ຕໍ ກິຈ຺ຈວິເສສໍ ອເປກ຺ຂຕິ, ຕຖາ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ. ‘‘ວິຊານນາທິ ກິຈ຺ຈໍ’’ຕິ ‘ມໂນ ອາຣມ຺ມຓ ວິຊານເນ’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍ ກິຈ຺ຈໍ.

ຠຸໂສ ຫຣນ຺ຕິ ວຫນ຺ຕີຕິ ອາຫາຣາ. ‘‘ຠຸໂສ’’ຕິ ອຕິເຣກຕຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖໍ ປນ ຠຸໂສ ຫຣນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສຫຊາຕາທີ’’ຕິອາທິໍ. ເຕເຕ ປຈ຺ຈຍ ຘມ຺ມາ ເຕເຕ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນ ຘມ຺ມາ ຈາຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ເອຕ຺ຖາ’’ຕິ ອິມິສ຺ສໍ ປາຬິຍໍ. ‘‘ປຈ຺ຈຍາຫາໂຣ ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຫຕຸ ອາຣມ຺ມຓາທິໂກ ສພ຺ໂພປຈ຺ຈໂຍ ປຈ຺ຈຍາຫາໂຣ ນາມ. ອາຫາຣ ປຈ຺ຈໂຍປນ ວິສຸໍ ເອໂກ ປຈ຺ຈຍວິເສໂສ. ‘‘ປຈ຺ຈຍຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ເຫຕຸ ອາຣມ຺ມຓາທິ ປຈ຺ຈຍຏ຺ເຐນ. ‘‘ອາຫາຣຠູຕາ’’ຕິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນກິຈ຺ຈວິເສສຠູຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ກຬີຣງ຺ກຸຣານໍ’’ຕິ ກມ຺ມຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ‘‘ວຑ຺ຒິຍາ’’ຕິ ວຑ຺ຒນຕ຺ຖາຍ. ‘‘ຐິຕິຍາ’’ຕິ ຐິຕຕ຺ຖາຍ. ອິເມສຕ຺ຕາ ວຏ຺ເຏ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ. ‘‘ປກ຺ເຂ ວິຍູຫິຕ຺ວາ’’ຕິ ປກ຺ເຂ ສຎ຺ຈາເລຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ປກ຺ເຂ’’ຕິ ວາ ປກ຺ເຂຫິ ວາຕໍ ພ຺ຍູຫິຕ຺ວາ. ‘‘ຕທນຸສຍິຕສ຺ສາ’’ຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິປາກ ສນ຺ຕາເນ ອນຸສຍິ ຕສ຺ສ. ‘‘ວິຠາເວຕ຺ວາ’’ຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ວິຠູຕໍ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ. ‘‘ອລຠິຕ຺ວາ’’ຕິ ຈກ຺ຂຸມ຺ຫິ ອລຠິຕ຺ວາ. ອປສ຺ສິຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ຕຕ຺ເຖວາ’’ຕິ ນິວາສຏ຺ຐາເນ ເອວ. ‘‘ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ວິຎ຺ຎາເຓນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ຠວິໍສຸ ວຑ຺ຒິໍ ສູຕິ ຠູຕາ. ສມ຺ຠວໍ ວຸຑ຺ຒິກາຣຓໍ ເອສນ຺ຕິ ຄເວສນ຺ຕີຕິ ສມ຺ຠເວສິໂນ. ‘‘ວຸຕ຺ຕນເຍນາ’’ຕິ ‘ຍຖາ ຍວພີຊານໍ ວາ ສາລິພີຊານໍ ວາ’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ. ‘‘ອາຫາເຣຕີ’’ຕິ ປວຕ຺ເຕຕິ. ‘‘ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຫາໂຣ’’ຕິ ກຸສລາກຸສລ ກມ຺ມຠູໂຕ ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຫາໂຣ. ‘‘ຕໂຍ ຠເວ’’ຕິ ຕໂຍ ກາມຠວາທິເກ ອຸປປຕ຺ຕິຠເວ. ຐິຕິຍາຕິ ຈ ອນຸຄ຺ຄຫາຍາຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕຣຖາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ສິຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ທຸພ຺ພລກິຈ຺ຈຏ຺ຐານວຕ຺ຖຸກຕ຺ຕາ’’ຕິ ທຸພ຺ພລກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ທຸພ຺ພລຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ທຸພ຺ພລວຕ຺ຖຸກຕ຺ຕາ. ‘‘ອຠິນິປາຕ ມຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ທສ຺ສນ ສວນາທິ ມຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ວິຕກ຺ກ ປຈ຺ຉິມກໍ ຌານໍ’’ຕິ ຌານານິ ນາມ ວິຕກ຺ກສ຺ສ ປຈ຺ຉານຸຄຕໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິ ເຕສຸປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາເຓສຸ. ‘‘ຕາ’’ຕິ ເວທນາ ເອກຄ຺ຄຕາ. ‘‘ຕໍ’’ຕິ ຌານກິຈ຺ຈໍ. ເອກຄ຺ຄຕາ ພລວຕີ ນ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ມຄ຺ຄິນ຺ທ຺ຣິຍ ພລຠາວາຍາ’’ຕິ ມຄ຺ຄິນ຺ທ຺ຣິຍ ພລຠາວຕ຺ຖາຍ. ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາການິ ຊວນກິຈ຺ຈານິ ຈ ສາຘິປຕິການິ ຈ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕິຠູມການີ’’ຕິອາທິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸໂພຘໍ.

ມິສ຺ສກສງ຺ຄຫານຸທີປນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໖໔. ໂພຘິປກ຺ຂິຍສງ຺ຄເຫ. ‘‘ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປສທ຺ໂທ ປມຸຂຕ຺ໂຖ ປຘານຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ປມຸຂາ ປຘານາ ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິ. ຐາສທ຺ໂທ ຄຕິນິວຕ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ຈິຕ຺ຕຄມນໍ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ກາເຍ ອນຸປສ຺ສນາ’’ຕິ ກາເຍ ປວຕ຺ຕາ ອນຸປສ຺ສນາ. ປຸນປ຺ປຸນໍ ປສ຺ສນ຺ຕິ ໂຍຄິໂນ ເອຕາຍາຕິ ອນຸປສ຺ສນາ. ກຕມໍ ປສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອສ຺ສາສປສ຺ສາສາທິກສ຺ສາ’’ຕິອາທິໍ. ກຖຎ຺ຈຕໍ ປສ຺ສນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕໍ ຕໍ ກາຍຠາເວນາ’’ຕິອາທິ. ອິທານິ ປຸນປ຺ປຸນ ສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍາວາ’’ຕິອາທິມາຫ. ເວທນານຸ ປສ຺ສນາທີສຸປິ ເອເສວນໂຍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ. ກສ຺ມາ, ສກລສ຺ສ ຣູປກາຍສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ. ຍທິ ເອວນ຺ຕິອາທີສຸ. ‘‘ອິຕຣາປິ ສິທ຺ຘາ’’ຕິ ກາຍານຸປສ຺ສນາທໂຍປິ ສິທ຺ຘາ. ກສ຺ມາ, ຘມ຺ມານຸປສ຺ສນາຍ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ. ‘‘ຕຖາ ອນຸປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ຣູປ຺ປນລກ຺ຂຓໂຕ ອນຸປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ. ‘‘ຕໍ ຕໍ ສມູຫຠູຕຣູປຘມ຺ມວເສນາ’’ຕິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສາທິ ສມູຫຠູຕສ຺ສ ຣູປ ຘມ຺ມສ຺ສ ວເສນ. ‘‘ສຸຠາທິວິປລ຺ລາສສ຺ສາ’’ຕິ ສຸຠ ສຸຂ ນິຈ຺ຈວິປລ຺ລາສສ຺ສ. ‘‘ໂອຬາຣິກສ຺ສາ’’ຕິ ສຸປາກຏວເສນ ໂອຬາຣິກສ຺ສ. ‘‘ອຕ຺ຕູປນິພນ຺ຘາ’’ຕິ ອຕ຺ເຕນ ອຸປນິພນ຺ຘາ, ປຏິພທ຺ຘາ.

‘‘ກາມໍ’’ຕິ ເອກນ຺ເຕນ. ອຸປສຸສ຺ສຕູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຍນ຺ຕໍ’’ຕິ ຌານາຠິຎ຺ຎາ ມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານໍ. ‘‘ວີຣິຍສ຺ສ ສຓ຺ຐານໍ’’ຕິ ວີຣິຍຄມນສ຺ສ ວີຣິຍປ຺ປວຕ຺ຕນສ຺ສ ນິວຕ຺ຕິວເສນ ສຓ຺ຐານໍ. ອຸປ຺ປນ຺ນສທ຺ເທນ ອຕີຕ ກິເລສາປິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນ ກິເລສາປິ ຄເຫຕພ຺ພາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ກາເລ’’ຕິອາທິໍ. ‘‘ມຍ຺ຫໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ’’ຕິ ອິທານິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ. ‘‘ປຫານາຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫານໍ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອນຸປ຺ປາທ ຘມ຺ມຕາປາທນກຣຓຕ຺ຖໍ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນຸປ຺ປາໂທ ຘມ຺ໂມ ເຍສໍ ເຕ ອນຸປ຺ປາທ ຘມ຺ມາ. ມຄ຺ເຄນ ປຫີນາ ອກຸສລ ຘມ຺ມາ. ອນຸປ຺ປາທ ຘມ຺ມານໍ ຠາໂວຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ອນຸປ຺ປາທ ຘມ຺ມຕາຍ ອາປາທນໍ. ຕສ຺ສ ກຣຓນ຺ຕິ ສມາໂສ. ‘‘ທິສ຺ວາ’’ຕິ ເຕສໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ທິສ຺ວາ. ‘‘ປຈ຺ຈຍສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນຕ຺ຖໍ’’ຕິ ປຈ຺ຈຍຠູຕສ຺ສ ອນຸສຍສ຺ສ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນຕ຺ຖໍ. ‘‘ອປຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິທານິ ອປຕ຺ຕາ. ‘‘ສມເຍ’’ຕິ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທນວມກ຺ຂເຓ. ‘‘ນິຍາມໍ ນ ໂອກ຺ກມນ຺ຕີ’’ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕໍ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມໍ ນ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິ. ນປ຺ປວິສນ຺ຕິ. ກິເລເສຫິ ອໂກເປຕພ຺ພຕາຍ ອກຸປ຺ໂປ ຘມ຺ໂມ ຍສ຺ສາຕິ ອກຸປ຺ປ ຘມ຺ໂມ. ຂີຓາສໂວ. ອກຸປ຺ປ ຘມ຺ມສ຺ສ ຠາໂວ ອກຸປ຺ປ ຘມ຺ມຕາ. ອຣຫຕ຺ຕ ຜລໍ. ‘‘ເຕສໍ’’ຕິ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ. ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ປຫານາຍາຕິ ກຕ຺ວາ ວິສຸທ຺ຘິຘມ຺ເມສຸ ໂຍຄໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອນຸກ຺ກເມນ ຠາວນາ ກມ຺ເມ ມຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ເຕອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນາປິ ປາປກາ ປຫິຍ຺ຍນ຺ຕິ. ອນຸປ຺ປນ຺ນາປິ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອນຸປ຺ປນ຺ນາປິ ກຸສລາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນາປິ ຠາວນາ ປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເອສນໂຍ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອນຸປ຺ປາທາຍາຕິອາທີສຸ. ເອວໍ ຈຕູສຸ ມຸເຂສຸ ເອເກກມຸເຂນປິ ສມ຺ມາ ປທຫນ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ມປ຺ປຘານໍ ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກໍ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ເອເຕສຸ ປນາ’’ຕິອາທິໍ.

ອຠິວິສິຏ຺ເຐນ ຘມ຺ມວວຕ຺ຖານຎ຺ຎາເຓນ ຎາຕພ຺ພາ ສພ຺ເພ ປຣມຕ຺ຖ ຘມ຺ມາ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ນາມ. ‘‘ອຠິຎ຺ຎາ ສິທ຺ຘີ’’ຕິ ອຠິຊານນ ກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິ. ວິສຸໍ ວິສຸໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຎາຕພ຺ພາ ຈຕຸສຈ຺ຈ ຘມ຺ມາ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ນາມ. ເຕຫິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈ ຘມ຺ມາ ປຣິຎ຺ຎາຕພ຺ພຠາເວນ, ສມຸທຍ ສຈ຺ຈ ຘມ຺ມາ ປຫາຕພ຺ພ ຠາເວນ, ນິໂຣຘສຈ຺ຈ ຘມ຺ມາ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພ ຠາເວນ, ມຄ຺ຄສຈ຺ຈ ຘມ຺ມາ ຠາເວຕພ຺ພຠາເວນ ຎາຕພ຺ພາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ‘‘ຠາວນາສິທ຺ຘີ’’ຕິ ຠາວນາກິຈ຺ຈ ສິທ຺ຘິ. ຕໍ ສໍຍຸຕ຺ຕເກ ອິມາຍປາຬິຍາ ສເມຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ວິຠງ຺ເຄ ປນາ’’ຕິ ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ເຄ ປນ. ‘‘ຈິຕ຺ຕ ເຈຕສິກຣາສີ’’ຕິ ສຫ ປຸພ຺ພຠາຄຠາວນາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ມນຸສ຺ສ ຘມ຺ມປຣິຍາ ປນ຺ນາ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກຣາສິ. ‘‘ຕຕ຺ຖ ປນາ’’ຕິ ວິຠງ຺ເຄ ຕສ຺ມິໍ ອຸຕ຺ຕຣຈູຬຠາຊນີເຍ ປນ. ‘‘ອິຘາ’’ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສງ຺ຄເຫ.

ຈຕ຺ຕາຣິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄານິ ນາມ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຘມ຺ເມ, ສງ຺ເຆ, ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕານິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍາ ອງ຺ຄານິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຣິຍກນ຺ເຕຫີ’’ຕິ ອຣິຍຊເນຫິ ກາມິເຕຫິ ອິຈ຺ຉິເຕຫິ. ‘‘ສີເລຫີ’’ຕິ ປຎ຺ຈນິຈ຺ຈສີເລຫິ, ອາຊີວຏ຺ຐມກສີເລຫິ ວາ. ‘‘ສມ຺ມປ຺ປຘາເນສູ’’ຕິ ສມ຺ມປ຺ປຘານກິຈ຺ເຈສຸ.

‘‘ໂສຬສຫິກິຈ຺ເຈຫີ’’ຕິ ເອເກກສ຺ມິໍ ສຈ຺ເຈ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຕ຺ວາ ໂສຬສຫິ ກິຈ຺ເຈຫິ. ປີຬນຏ຺ໂຐ, ສງ຺ຂຕຏ຺ໂຐ, ຕິອາທີຫິ ໂສຬສຫິ ອຕ຺ເຖຫີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕ ຈ ອຕ຺ຖາ ປຣໂຕ ອາຄມິສ຺ສນ຺ຕິ. ສຕິ ເອວ ສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ກຖໍ ປນ ສາສຕິ ສມ຺ໂພຘິໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສາຫີ’’ຕິອາທິໍ. ເອສນໂຍ ເສສໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸປິ. ‘‘ເຕສຸ ຘມ຺ເມສູ’’ຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ. ‘‘ລີນສງ຺ໂກຈ ໂກສຊ຺ຊປກ຺ຂໍ’’ຕິ ລີນປກ຺ຂ ສງ຺ໂກຈ ປກ຺ຂໂກສຊ຺ຊ ປກ຺ຂໍ. ຘຸຣໍ ສຸຏ຺ຐຸ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ອຸກ຺ຂິປຕີຕິ ຘຸຣສມ຺ປຄ຺ຄໂຫ. ‘‘ຘຸຣໍ’’ຕິ ສມຖຘຸຣໍ ວິປສ຺ສນາ ຘຸຣຎ຺ຈ. ‘‘ອຣຕິ ອຸກ຺ກຓ຺ຐ ປກ຺ຂໍ’’ຕິ ອຣຕິປກ຺ຂ ນິພ຺ພິທາປກ຺ຂໍ. ຘມ຺ເມ ຣຕິ ຘມ຺ມຣຕິ. ຘມ຺ເມ ນນ຺ທີ ຘມ຺ມນນ຺ທີ. ຘມ຺ເມ ອາຣາໂມ ຘມ຺ມາຣາໂມ. ‘‘ສາຣມ຺ໂຠ’’ ນາມ ຈິຕ຺ຕວິເຫສາ. ‘‘ທຣໂຖ’’ ນາມ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາໂປ. ສມາຫິໂຕ ຠິກ຺ຂເວ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ ປສ຺ສຕີຕິ ວຈນໂຕ ປຎ຺ຎາຍ ສມາຘິ ປາທກຕາ ປາກຏາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິໍ. ສມໍ ອວິສມໍ ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈໍ ວຫຕິ ສີເລນາຕິ ສມວາຫີ. ສມວາຫິສ຺ສ ຠາໂວ ສມວາຫິຕາ.

ສາ ປນ ຈຕຸພ຺ພິຘາ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຕສ຺ສາ’’ຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ. ‘‘ວິສາຂາ’’ຕິ ອາລປນ ປທໍ. ‘ສພ຺ເພ ໂລກຸຕ຺ຕເຣ ໂຫນ຺ຕີ’ຕິ ວຈນສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຕ ປນ ສຕ຺ຕຕິໍສປ຺ປເຠທາ’’ຕິອາທິມາຫ. ນ ວຏ຺ຐານານິ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ນວຏ຺ຐານິກໍ. ‘‘ໂລກຸຕ຺ຕເຣ’’ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣ ຈິຕ຺ເຕ. ‘‘ອຕ຺ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂານໍ’’ຕິ ອຕ຺ຕນາ ອຸຊຸປ຺ປຏິປກ຺ຂານໍ. ‘‘ເຕ’’ຕິ ໂພຘິປກ຺ຂິຍ ຘມ຺ມາ. ເອເຕນ ທສ຺ເສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ກຸຓ຺ຑລິຍາ’’ຕິ ເອວໍ ນາມກໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອາລປຕິ. ‘‘ວິຊ຺ຊາ’’ຕິ ມຄ຺ຄວິຊ຺ຊາ. ‘‘ວິມຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ຜລວິມຸຕ຺ຕິ.

ໂພຘິປກ຺ຂິຍານຸທີປນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໖໕. ສພ຺ພສງ຺ຄເຫ. ‘‘ປຎ຺ຈຣາສໂຍ’’ຕິ ປຎ຺ຈສງ຺ຄຫາ. ‘‘ອຕີຕາທິເຠທຠິນ຺ນານໍ’’ຕິ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນເຠເທນ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕ ພຫິທ຺ຘາເຠເທນ, ໂອຬາຣິກສຸຂຸມເຠເທນ, ຫີນປຓີຕເຠເທນ, ທູຣສນ຺ຕິກເຠເທນ ຈ ຠິນ຺ນານໍ. ‘‘ອຸປປຕ຺ຕິ ທ຺ວາເຣສູ’’ຕິ ຈກ຺ຂາທິ ທ຺ວາເຣສຸ. ‘‘ກມ຺ມທ຺ວາເຣສູ’’ຕິ ກາຍກມ຺ມທ຺ວາຣາທີສຸ. ‘‘ສງ຺ຄມ຺ມາ’’ຕິ ສງ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ. ‘‘ສມາຄມ຺ມາ’’ຕິ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ. ‘‘ສາຘາຣຓ ກິຈ຺ຈານິ ວາ’’ຕິ ສພ຺ພິຣິຍາປເຖຫິ ສາຘາຣຓ ກິຈ຺ຈານິວາ. ປາຬິປາເຐ. ‘‘ກິຎ຺ຈາ’’ຕິ ກສ຺ມາ ຈ. ‘‘ສງ຺ຂາເຣວເທຖາ’’ຕິ ສງ຺ຂາຣາ ສງ຺ຂາຣາ ອິຕິ ຕຸມ຺ເຫ ວເທຖ. ‘‘ກິຎ຺ຈສງ຺ຂຕໍ’’ຕິ ກຕມຎ຺ຈສງ຺ຂຕໍ. ‘‘ຣູປໍ ຣູປຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ຣູປວິກຕິຍາ ຊາຕຕ຺ຖາຍ ຣູປສງ຺ຂາຕໍ ສງ຺ຂຕໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປໂຠໂຄ ນາມ ວຕ຺ຖາຠຣຓາທິໂກ ອນ຺ໂຕໂຠໂຄ. ປຣິໂຠໂຄ ນາມ ມຎ຺ຈປີຐາທິໂກ ພາຫິຣ ປຣິໂຠໂຄ. ສມ຺ປຣາຍິກຎ຺ຈ ເວທນນ຺ຕິ ອຘິກາໂຣ. ເສເສສຸປິ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣ ວິຎ຺ຎາເຓສຸປິ. ‘‘ທານໍ ທານຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ທານປຸຎ຺ຎສ຺ສ ຊາຕຕ຺ຖາຍ. ທານສງ຺ຂາຕໍ ສງ຺ຂຕໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖວາ ທານສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ທານຕ຺ໂຖ. ‘‘ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຈ ວິປາກຕ຺ໂຖ ຜລຕ຺ໂຖ. ທານວິປາກຕ຺ຖາຍ ທານຜລຕ຺ຖາຍ ທານປຸຎ຺ຎສງ຺ຂາຕໍ ສງ຺ຂຕໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ‘‘ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕາ’’ຕິ ວິປສ຺ສນາ ກມ຺ມໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕາ. ‘‘ຕີສຸ ຘມ຺ເມສຸ ກິລມິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຖໍ ກິລມິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕຖາຫິ ຍຖາ’’ຕິອາທິໍ. ‘‘ສຸຂສຎ຺ຎິເຕສຸ ປຏິສຣເຓສູ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕສາຕຈິຕ຺ຕຣຕິ ປຏິລາຠຕ຺ຖາຍ ປຏິສຣເຓສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ. ‘‘ຕາຫີ’’ຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ. ‘‘ຕາ’’ຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ. ປຣມຸກ຺ກໍສຄຕໍ ສຸຂສຎ຺ຎິຕຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂານຸປສ຺ສນາຎາຓໍ ອຕິເຣກຕຣໍ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ພນ຺ຕິ ຕທຕ຺ຖາຍ ຠຄວາ ຕໍ ເວທນໍ ວິສຸໍ ເອກໍ ຂນ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ຂນ຺ຘ ເທສນໍ ເທເສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອສນໂຍ ປຣຕ຺ຖປິ. ‘‘ຎາຓສມ຺ມຕໍ’’ຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊເນຫິ ຎາຓສມ຺ມຕໍ. ‘‘ປຣມໍ ອຕ຺ຕານໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ ໂລເກ ວິຎ຺ຎຸຕ຺ຕໍ ປຣມໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວິຊານນໍ ປຣມໍ ອຕ຺ຕານໍ ກຕ຺ວາ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸປາກຏໍ. ‘‘ຍຕ຺ຖຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິອາທີສຸ. ‘‘ຍຕ຺ຖ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ຍສ຺ມິໍ ຠາຊເນ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ‘‘ຍຎ຺ຈ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ຍຎ຺ຈ ໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ‘‘ເຍນ ຈ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ເຍນພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ‘‘ໂຍ ຈ ໂຠຊໂກ’’ຕິ ສມີເປ ຐຕ຺ວາ ປຣິເວສໂກ. ‘‘ໂຍ ຈ ຠຸຎ຺ຊິຕາ’’ຕິ ໂຍ ຈ ຠຸຎ຺ຊໂກ.

‘‘ສາສວາ ເອວາ’’ຕິ ສາສວາ ນາມ ໂລກິຍ ຘມ຺ມາ. ‘‘ອຸສ຺ສາຫນ຺ຕາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ອພ຺ຍາປາຣ ຘມ຺ມຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ອພ຺ຍາປາຣ ຘມ຺ມານໍ ເອກນ຺ເຕນ ອຸສ຺ສາໂຫ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ຜລສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕນໂຕ ຜລຕ຺ຖາຍ ອຸສ຺ສາຫນ຺ຕາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ‘‘ອາກິຣິຕ຺ວາ’’ຕິ ປຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸໂພຘໍ.

ຘາຕຸສງ຺ຄເຫ. ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ເອວ ສຠາວໍ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາວໍ ເອວາຕິປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ‘‘ອີຫາ ຈ ພ຺ຍາປາໂຣ ຈາ’’ຕິ ອຠິກ຺ກມາມິ ປຏິກ຺ກມາມີຕິອາທິນາ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ, ອຠິກ຺ກມນາທິ ພ຺ຍາປາໂຣ ຈ. ‘‘ນ ຈ ຊີວໂຍຄາ’’ຕິ ນ ຈ ໂລກິຍມຫາຊນ ສມ຺ມເຕນ ຊີເວນ ຍຸຕ຺ຕາ. ອຏ຺ຐກຖາປາເຐ. ຍາຍຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຍນ຺ຕໍ. ອຸທຸກ຺ຂລໍ. ຍນ຺ຕ ຈກ຺ກຍຏ຺ຐິນາມ ຍນ຺ຕ ຈກ຺ກສມ຺ພນ຺ຘາ ມຸສລຍຏ຺ຐິ. ອຣຓີ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຄ຺ຄິນິພ຺ພຕ຺ຕກຕ຺ຖາຍ ກຕາ ທ຺ເວ ສາຣຆຏິກາ. ອຘຣາຣຓີ ນາມ ເຫຏ຺ຐາຣຓີ. ອຸຕ຺ຕຣາຣຓີ ນາມ ອຸທ຺ຘາຣຓີ. ‘‘ສລ຺ລມິວາ’’ຕິ ກຓ຺ໂຑວິຍ. ‘‘ສູລມິວາ’’ຕິ ວິຊ຺ຌນກທຓ຺ໂຑ ວິຍ. ‘‘ອາຕຸຣາວິຍາ’’ຕິ ເຕຫິສລ຺ລສູເລຫິ ວິທ຺ຘຄິລານາ ວິຍ. ອຍຖາຠຸຈ຺ຈ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ອຍຖາຠູຕໍ ສຕ຺ຕປຸຄ຺ຄລາທິນິມິຕ຺ຕໍ. ‘‘ວນມິໂຄ ວິຍາ’’ຕິ ຕິຓ ຣູເປ ປຸຣິສ ສຎ຺ຎາລາໂຠ ວນມິໂຄ ວິຍ. ‘‘ອງ຺ຄາຣກາສຸຍໍ’’ຕິ ອງ຺ຄາຣກູເປ. ‘‘ນານາວິຘຸປທ຺ທວ ນິມິຕ຺ຕໂຕ’’ຕິ ນານາວິຘານໍ ອຸປທ຺ທວານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍໂຕ. ‘‘ວນມກ຺ກໂຏ ວິຍາ’’ຕິ ວນວານໂຣ ວິຍ. ທຸກ຺ເຂນ ທມນໍ ອສ຺ສາຕິ ທຸທ຺ທມໂນ. ‘‘ອສ຺ສຂຬຸງ຺ໂກ’’ຕິ ທຸຏ຺ຐ ອສ຺ໂສ. ‘‘ຍຕ຺ຖ ກາມນິປາຕິໂຕ’’ຕິ ຍສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ປຕິຕຸໍ ກາເມຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ນິປາຕິໂຕ. ປຸຄ຺ຄລວເສ ອວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ຍທິຈ຺ຉກໍ ນິປຕນໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ຣງ຺ຄນໂຏ ວິຍາ’’ຕິ ສມຊ຺ຊນຏໂກ ວິຍ. ສຠາວໂຕ ອຕ຺ຖິ ສໍວິຊ຺ຊຕີຕິ ສນ຺ໂຕ. ຕໂຖຕິ ຈ ອວິຕໂຖຕິ ຈ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ອຎ຺ໂຎ ປກາໂຣ ອຎ຺ຎຖາ. ນຕ຺ຖິ ອຎ຺ຎຖາ ອສ຺ສາຕິ ອນຎ຺ຎຖໍ. ທຸກ຺ຂທຸກ຺ຂໍ ນາມ ກາຍິກທຸກ຺ຂ ເຈຕສິກທຸກ຺ຂໍ. ‘‘ກມ຺ມຊານໍ’’ຕິ ວິປາກກ຺ຂນ຺ຘກຏຕ຺ຕາ ຣູປານໍ. ‘‘ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ອຸປ຺ປາທຕ຺ຖາຍ. ‘‘ປເຄວາ’’ຕິ ປຸເຣຕຣເມວ. ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປີ’’ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນມ຺ປິ ຈກ຺ຂຸ. ‘‘ປວຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ສນ຺ຕານຏ຺ຐິຕິຍາ ຐິຕຕ຺ຖາຍ. ‘‘ປຏິຊຄ຺ຄນ ທຸກ຺ຂໍ’’ຕິ ໂສຘນ ທຸກ຺ຂໍ. ປຈ຺ຈຍເວກລ຺ລໍ ນາມ ອາຫາຣຈ຺ເຉທາທິກໍ. ນນຸ ຠິຊ຺ຊນຠເຍນ ປເຄວ ປຈ຺ຈຍສມ຺ປາທນໍ ນາມ ສງ຺ຂາຣ ທຸກ຺ຂເມວ ສິຍາຕິ. ສຈ຺ຈໍ. ອິຘ ປນ ອາສນ຺ເນ ຠິຊ຺ຊນນິມິຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ກຕໍ ປຈ຺ຈຍ ສມ຺ປາທນໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ‘‘ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິ ສໍວິຘານ ທຸກ຺ຂໍ’’ຕິ ນານາຠຍໂຕ ຣກ຺ຂຓສ຺ສ ຈ ອາວຣຓສ຺ສ ຈ ໂຄປນສ຺ສ ຈ ສໍວິຘານ ທຸກ຺ຂໍ. ‘‘ຕທຸຠເຍນ ສເຫວ ສິຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ກສິໂຄຣກ຺ຂາທີນິ ສງ຺ຂາຣ ກມ຺ມານິ ວາ ຣກ຺ຂາວຣຓ ຄຸຕ຺ຕິສໍ ວິຘານາທີນິວາ ກໂຣນ຺ຕານໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂ ທຸກ຺ຂໍ ຕທຸຠເຍນ ທຸກ຺ເຂນ ສເຫວ ສິຊ຺ຌຕິ. ‘‘ເຕສໍ’’ຕິ ຈກ຺ຂາທີນິ ອສ຺ສາເທນ຺ຕານໍ ນ ມຸຈ຺ຈຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ປວຕ຺ຕິ ນິໂຣຘ ຠູຕສ຺ສາ’’ຕິ ປວຕ຺ຕິຍາ ນິໂຣຘ ຠູຕສ຺ສ. ‘‘ຕໍ ປຊຫຕິ ເຍວາ’’ຕິ ຕໍ ໂລຠໍ ປຊຫຕິເຍວ. ‘‘ຍາວເທວາ’’ຕິ ອຸປຣິມປຣິຍນ຺ເຕນ. ອຫໍ ອສ຺ມີຕິ ປວຕ຺ໂຕ ມາໂນ ອສ຺ມິມາໂນ. ຕສ຺ສ ສມຸຄ຺ຆາຕນໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນໍ. ‘‘ປຣິຎ຺ຎາເຕສູ’’ຕິ ເຕສຸ ອນຸສຍິຕາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ປຫານວເສນ ປຣິຎ຺ຎາເຕສຸ. ‘‘ຕພ຺ພິປຣີເຕນ ປນາ’’ຕິ ຕໂຕ ວິປຣີເຕນ ປນ. ອສ຺ມິມານສ຺ສ ອນຘິຏ຺ຐານຠູຕາຕິອາທິ ອຕ຺ເຖນ. ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘ ຘມ຺ມາ ນາມ ປຖວີປພ຺ພຕາທີສຸ ປວຕ຺ຕາ ຣູປ ຘມ຺ມາ.

ສຕ຺ເຕ ອນຸກ຺ກຓ຺ຐມາເນ ກໂຣຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ອິຕີ’’ຕິ ຕສ຺ມາ. ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ. ທຸຊ຺ຊໂຫ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ໂລໂຠເຍວ ທຸກ຺ຂສມຸທຍາຣິຍ ສຈ຺ຈໍ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ສາສວາ ກຸສລາ ກຸສລ ຘມ຺ມາ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ນາມ, ທຸກ຺ຂ ສຈ຺ຈຠູຕານໍ ວິປາກກ຺ຂນ຺ຘກຏຕ຺ຕາ ຣູປານໍ ສມຸທຍຕ຺ຕາ ສໍວຑ຺ຒນຕ຺ຕາ. ມູລຠາເວນ ວຸຕ຺ຕາ ‘ອວິຊ຺ຊາ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’ຕິອາທີສຸ. ‘‘ນນ຺ທນສທິສໍ’’ຕິ ເທວໂລເກ ນນ຺ທນວນຸຍ຺ຍານສທິສໍ. ‘‘ອາທິປຠວປຘານຠູຕາ’’ຕິ ທຸກ຺ຂ ຘມ຺ມານໍ ອາທິຠູຕາ, ປຠວຠູຕາ, ປຘານຠູຕາ. ‘‘ປຠວຠູຕາ’’ຕິ ຈ ປຖມຸປ຺ປຕ຺ຕິເຫຕຸຠູຕາ. ‘‘ເຕສໍ’’ຕິ ທຸກ຺ຂ ຘມ຺ມານໍ.

‘‘ກຕ຺ຖຈີ’’ຕິ ກາມຠວາທີສຸ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິຠເວ. ‘‘ກທາຈີ’’ຕິ ອຕີຕາທິກາເລສຸ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິກາເລ. ‘‘ເກສຎ຺ຈີ’’ຕິ ເທວມນຸສ຺ສາທີສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ເກສຎ຺ຈິສຕ຺ຕານໍ. ‘‘ກຸໂຕຈີ’’ຕິ ພຫູສຸກາຣເຓສຸ ກຸໂຕຈິກາຣຓາ. ‘‘ກຖຎ຺ຈີ’’ຕິ ເກນຈິປກາເຣນ.

‘‘ປຣິຓາໂມ’’ຕິ ປຣິຓມນໍ ອຎ຺ຎຖາຠາໂວ. ‘‘ຕໍ ສມງ຺ຄີນໍ’’ຕິ ເຕຫິ ຈກ຺ຂາທີຫິ ສມງ຺ຄີນໍ ປຸຄ຺ຄລໍ. ປາຬິປາເຐ. ‘‘ອາທິຕ຺ຕໍ’’ຕິອາທີປິຕໍ ສມຸຊ຺ຊລນ຺ຕໍ. ‘‘ເກນາ’’ຕິ ກຣຓຠູເຕນ ເກນ ອຄ຺ຄິນາ. ຕຖາ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ວິປຣິຓາມ ຘມ຺ໂມ ຈ ໂຫຕິ. ໂສວິປຣິຓາມ ທຸກ຺ເຂນປິ ປຸຄ຺ຄລໍ ຠຸສໍ ປີເຬຕິເຍວາຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ນາ’’ຕິ ນ ສິຍາ. ສມນໍ ວູປສມນໍ ສນ຺ຕິ. ສພ຺ພທຸກ຺ຂານໍ ສນ຺ຕີຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຕສ຺ສາ’’ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ. ‘‘ປວຕ຺ຕມານາ ຈາ’’ຕິ ສນ຺ຕຕິຐິຕິວເສນ ວຕ຺ຕມານາ ຈ. ‘‘ມຫນ຺ຕໍ ປຣິຬາຫທຸກ຺ຂໍ’’ຕິ ໂສກ ປຣິເທວ ທຸກ຺ຂ ໂທມນສ຺ສຸປາຍາສານໍ ປວຕ຺ຕິວເສນ ມຫນ຺ຕໍ ປຣິຬາຫ ທຸກ຺ຂໍ. ນິພ຺ພານສ຺ສ ອນຸປ຺ປາທ ຘມ຺ມຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປາທຕ຺ຖາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ ຘມ຺ມຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ. ສມ຺ປາປຸຓິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ປນ ສມ຺ປາປນຕ຺ຖາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ອຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ສມ຺ປາປກ ປຈ຺ຈຍາຠິສງ຺ຂຣຓເລສໍ’’ຕິ. ສມ຺ປາປກ ປຈ຺ຈຍາ ນາມ ອຣິຍ ມຄ຺ໂຄ ຈ ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍາ ຈ.

ຠວາຠວສງ຺ຂາຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຕເທວາ’’ຕິ ຕໍ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘໍ ເອວ. ອນຸປຸນປ຺ປຸນໍ ປທີຍເຕ ອນຸປ຺ປທານໍ. ‘‘ນິຍ຺ຍາຕນຏ຺ໂຐ’’ຕິ ຫນ຺ທ ຄຓ຺ຫາຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາປນຏ຺ໂຐ. ‘‘ຕໂຕ’’ຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໂຕ. ‘‘ມຸຈ຺ຈນູປາຍສ຺ສາ’’ຕິ ທານສີລນິກ຺ຂມາທິກສ຺ສ ມຸຈ຺ຈນູປາຍສ຺ສ. ‘‘ນິສ຺ສຣຓວິມຸຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ນິສ຺ສຣຓ ສງ຺ຂາຕາຍ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ. ສງ຺ຂາຣ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຠາວຏ຺ໂຐ. ‘‘ສມ຺ໂມຫສ຺ສ ປຫານວເສນາ’’ຕິ ເອເຕນ ອິຘ ທສ຺ສນໍ ນາມ ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ອສມ຺ໂມຫ ຠາວປຕ຺ຕິ ເອວ ອາໂລກປຕ຺ຕິ ເອວ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ປຏິວິຊ຺ຌນຏ຺ໂຐ’’ຕິ. ຕຓ຺ຫາຍ ທາໂສ ຕຓ຺ຫາທາໂສ. ຕຓ຺ຫາທາສສ຺ສ ຠາໂວ ຕຓ຺ຫາທາສພ຺ຍໍ. ປຣວສໂຕ ວິມຸຕ຺ຕິວເສນ ອປຣາຘີນຕາ ຠຸຊິສ຺ສຠາໂວ ນາມ. ໂລກິຍມຄ຺ຄາຫິ ຕຓ຺ຫາທາສພ຺ຍໍ ນາຕິວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕຓ຺ຫາວສໍ ປູຣຍມານາ ຕຓ຺ຫາວິສຍໍ ວິປາກໍ ຊເນນ຺ຕິ. ອຍໍ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ເອວ ຕຓ຺ຫາຍ ອນາຣມ຺ມຓຠາເວ ຐິໂຕ ຕຓ຺ຫາທາສພ຺ຍໍ ອຕິວຕ຺ຕຕິ. ຕຓ຺ຫາວສໍ ຠິນ຺ທມາໂນ ຕຓ຺ຫາຍ ອວິສຍໍ ວິປາກໍ ຊເນຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ທຸກ຺ຂມຸຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ທຸກ຺ຂໂຕ ມຸຈ຺ຈນຕ຺ຖໍ. ‘‘ທຸກ຺ຂວຑ຺ຒິຍາ’’ຕິ ທຸກ຺ຂວຑ຺ຒນຕ຺ຖາຍ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸໂພຘໍ. ‘‘ຂຍວິຣາຄ ນິໂຣຘ ຠູໂຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ກິເລສ ຘມ຺ມານໍ ວິຣຊ຺ຊນໍ ວິຄມນໍ ອນ຺ຕຣຘານໍ ວິຣາໂຄ. ‘‘ອນຕ຺ຖ ປທານີ’’ຕິ ອຫິຕປທານິ. ຠຍາທີນວປທານິ. ‘‘ທ຺ວາຣຉກ຺ກອາຣມ຺ມຓ ຉກ຺ກເຠເທນາ’’ຕິ ທ຺ວາຣຉກ຺ກໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ. ເອວໍສຕິ, ອາຣມ຺ມຓ ຉກ຺ກນ຺ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓສ຺ສ ວິສຸໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາຕິ. ໂນ ນວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ, ທ຺ວາຣຉກ຺ກໂຕ ເສສານໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓານໍ ອຕ຺ຖິຕາຍາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອຕ຺ຖ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣໂຕ ‘‘ເອຕ຺ຖປີ’’ຕິອາທີສຸ ເອເສວນໂຍຕິ.

ສພ຺ພສງ຺ຄຫານຸທີປນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສມຸຈ຺ຈຍສງ຺ຄຫທີປນິຍາອນຸທີປນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.