໖. ສິລາຍູປສຸຕ຺ຕໍ

໒໖. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ໂຕ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣນ຺ຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ ( ) [(ອາວຸໂສ…ເປ… ເອຕທໂວຈ) (ສີ.)] – ‘‘ເທວທຕ຺ໂຕ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕ, ເທວທຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕ, ເທວທຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’’’ຕິ.

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເທວທຕ຺ໂຕ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕ, ເທວທຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕ, ເທວທຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’’’ຕິ.

ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເທວທຕ຺ໂຕ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’’’ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕ, ເທວທຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕ, ເທວທຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກລ຺ລໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’’’ຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ? ‘ວີຕຣາຄໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ວີຕໂທສໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ວີຕໂມຫໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ອສຣາຄຘມ຺ມໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ອສໂທສຘມ຺ມໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ອສໂມຫຘມ຺ມໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ກາມຠວາຍາ’ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ຣູປຠວາຍາ’ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ; ‘ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ອຣູປຠວາຍາ’ຕິ ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຸສາ ເຈປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕິ; ອມິສ຺ສີກຕເມວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ, ວຍໍ ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ສິລາຍູໂປ ໂສຬສກຸກ຺ກຸໂກ. ຕສ຺ສສ຺ສຸ ອຏ຺ຐ ກຸກ຺ກູ ເຫຏ຺ຐາ ເນມງ຺ຄມາ, ອຏ຺ຐ ກຸກ຺ກູ ອຸປຣິ ເນມສ຺ສ. ອຖ ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ເຈປິ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ, ເນວ ນໍ ສງ຺ກມ຺ເປຍ຺ຍ ນ ສມ຺ປເວເຘຍ຺ຍ; ອຖ ປຈ຺ຉິມາຍ… ອຖ ອຸຕ຺ຕຣາຍ… ອຖ ທກ຺ຂິຓາຍ ເຈປິ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ, ເນວ ນໍ ສງ຺ກມ຺ເປຍ຺ຍ ນ ສມ຺ປເວເຘຍ຺ຍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຄມ຺ຠີຣຕ຺ຕາ, ອາວຸໂສ, ເນມສ຺ສ, ສຸນິຂາຕຕ຺ຕາ ສິລາຍູປສ຺ສ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຸສາ ເຈປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕິ; ອມິສ຺ສີກຕເມວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ, ວຍໍ ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕິ.

‘‘ຠຸສາ ເຈປິ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ສທ຺ທາ… ຆານວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຄນ຺ຘາ… ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣສາ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ… ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຘມ຺ມາ ມນສ຺ສ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕິ; ອມິສ຺ສີກຕເມວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ, ວຍໍ ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.