໖. ອນຸຣຸທ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໔໖. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ທິວາວິຫາຣໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ ປຏິສລ຺ລີໂນ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ມນາປກາຍິກາ ເທວຕາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ມນາປກາຍິກາ ນາມ ເທວຕາ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ອິສ຺ສຣິຍໍ ກາເຣມ ວສໍ ວຕ຺ເຕມ. ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຍາທິສກໍ ວຓ຺ຓໍ ອາກງ຺ຂາມ ຕາທິສກໍ ວຓ຺ຓໍ ຐານໂສ ປຏິລຠາມ; ຍາທິສກໍ ສຣໍ ອາກງ຺ຂາມ ຕາທິສກໍ ສຣໍ ຐານໂສ ປຏິລຠາມ; ຍາທິສກໍ ສຸຂໍ ອາກງ຺ຂາມ ຕາທິສກໍ ສຸຂໍ ຐານໂສ ປຏິລຠາມ. ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ມນາປກາຍິກາ ນາມ ເທວຕາ ອິເມສຸ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ອິສ຺ສຣິຍໍ ກາເຣມ ວສໍ ວຕ຺ເຕມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອໂຫ ວຕິມາ ເທວຕາ ສພ຺ພາວ ນີລາ ອສ຺ສຸ ນີລວຓ຺ຓາ ນີລວຕ຺ຖາ ນີລາລງ຺ກາຣາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ຈິຕ຺ຕມຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພາວ ນີລາ ອເຫສຸໍ ນີລວຓ຺ຓາ ນີລວຕ຺ຖາ ນີລາລງ຺ກາຣາ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອໂຫ ວຕິມາ ເທວຕາ ສພ຺ພາວ ປີຕາ ອສ຺ສຸ…ເປ… ສພ຺ພາວ ໂລຫິຕກາ ອສ຺ສຸ… ສພ຺ພາວ ໂອທາຕາ ອສ຺ສຸ ໂອທາຕວຓ຺ຓາ ໂອທາຕວຕ຺ຖາ ໂອທາຕາລງ຺ກາຣາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ຈິຕ຺ຕມຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພາວ ໂອທາຕາ ອເຫສຸໍ ໂອທາຕວຓ຺ຓາ ໂອທາຕວຕ຺ຖາ ໂອທາຕາລງ຺ກາຣາ.

ອຖ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ເອກາ ຈ [ໂກ (ສີ.), ເອກາວ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ຄາຍິ ເອກາ ຈ [ເອກາ ປນ (ສີ.), ເອກາວ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ນຈ຺ຈິ ເອກາ ຈ [ເອກາ (ສີ.), ເອກາວ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ອຈ຺ຉຣໍ ວາເທສິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກສ຺ສ ຕູຣິຍສ຺ສ [ຕຸຣິຍສ຺ສ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ສຸວິນີຕສ຺ສ ສຸປ຺ປຏິປຕາຬິຕສ຺ສ ກຸສເລຫິ ສຸສມນ຺ນາຫຕສ຺ສ ສທ຺ໂທ ໂຫຕິ ວຄ຺ຄຸ ຈ ຣຊນີໂຍ ຈ ກມນີໂຍ ຈ ເປມນີໂຍ ຈ ມທນີໂຍ ຈ; ເອວເມວໍ ຕາສໍ ເທວຕານໍ ອລງ຺ກາຣານໍ ສທ຺ໂທ ໂຫຕິ ວຄ຺ຄຸ ຈ ຣຊນີໂຍ ຈ ກມນີໂຍ ຈ ເປມນີໂຍ ຈ ມທນີໂຍ ຈ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ໂອກ຺ຂິປິ.

ອຖ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ‘‘ນ ຂ຺ວຍ຺ໂຍ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສາທິຍຕີ’’ຕິ [ສາທຍຕີຕິ (ສທ຺ທນີຕິຘາຕຸມາລາ)] ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ທິວາວິຫາຣໍ ຄໂຕ ໂຫມິ ປຏິສລ຺ລີໂນ. ອຖ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸລາ ມນາປກາຍິກາ ເທວຕາ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຕາ ເທວຕາ ມໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ມນາປກາຍິກາ ນາມ ເທວຕາ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ອິສ຺ສຣິຍໍ ກາເຣມ ວສໍ ວຕ຺ເຕມ. ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຍາທິສກໍ ວຓ຺ຓໍ ອາກງ຺ຂາມ ຕາທິສກໍ ວຓ຺ຓໍ ຐານໂສ ປຏິລຠາມ; ຍາທິສກໍ ສຣໍ ອາກງ຺ຂາມ ຕາທິສກໍ ສຣໍ ຐານໂສ ປຏິລຠາມ; ຍາທິສກໍ ສຸຂໍ ອາກງ຺ຂາມ ຕາທິສກໍ ສຸຂໍ ຐານໂສ ປຏິລຠາມ. ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ມນາປກາຍິກາ ນາມ ເທວຕາ ອິເມສຸ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ອິສ຺ສຣິຍໍ ກາເຣມ ວສໍ ວຕ຺ເຕມາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອໂຫ ວຕິມາ ເທວຕາ ສພ຺ພາວ ນີລາ ອສ຺ສຸ ນີລວຓ຺ຓາ ນີລວຕ຺ຖາ ນີລາລງ຺ກາຣາ’ຕິ. ອຖ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຕາ ເທວຕາ ມມ ຈິຕ຺ຕມຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພາວ ນີລາ ອເຫສຸໍ ນີລວຓ຺ຓາ ນີລວຕ຺ຖາ ນີລາລງ຺ກາຣາ.

‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອໂຫ ວຕິມາ ເທວຕາ ສພ຺ພາວ ປີຕາ ອສ຺ສຸ…ເປ… ສພ຺ພາວ ໂລຫິຕກາ ອສ຺ສຸ…ເປ… ສພ຺ພາວ ໂອທາຕາ ອສ຺ສຸ ໂອທາຕວຓ຺ຓາ ໂອທາຕວຕ຺ຖາ ໂອທາຕາລງ຺ກາຣາ’ຕິ. ອຖ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຕາ ເທວຕາ ມມ ຈິຕ຺ຕມຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພາວ ໂອທາຕາ ອເຫສຸໍ ໂອທາຕວຓ຺ຓາ ໂອທາຕວຕ຺ຖາ ໂອທາຕາລງ຺ກາຣາ.

‘‘ອຖ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຕາ ເທວຕາ ເອກາ ຈ ຄາຍິ ເອກາ ຈ ນຈ຺ຈິ ເອກາ ຈ ອຈ຺ຉຣໍ ວາເທສິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກສ຺ສ ຕູຣິຍສ຺ສ ສຸວິນີຕສ຺ສ ສຸປ຺ປຏິປຕາຬິຕສ຺ສ ກຸສເລຫິ ສຸສມນ຺ນາຫຕສ຺ສ ສທ຺ໂທ ໂຫຕິ ວຄ຺ຄຸ ຈ ຣຊນີໂຍ ຈ ກມນີໂຍ ຈ ເປມນີໂຍ ຈ ມທນີໂຍ ຈ; ເອວເມວໍ ຕາສໍ ເທວຕານໍ ອລງ຺ກາຣານໍ ສທ຺ໂທ ໂຫຕິ ວຄ຺ຄຸ ຈ ຣຊນີໂຍ ຈ ກມນີໂຍ ຈ ເປມນີໂຍ ຈ ມທນີໂຍ ຈ. ອຖ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ໂອກ຺ຂິປິໍ.

‘‘ອຖ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຕາ ເທວຕາ ‘ນ ຂ຺ວຍ຺ໂຍ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສາທິຍຕີ’ຕິ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ມນາປກາຍິການໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ?

‘‘ອຏ຺ຐຫິ ໂຂ, ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ມນາປກາຍິການໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ກຕເມຫິ ອຏ຺ຐຫິ? ອິຘ, ອນຸຣຸທ຺ຘ, ມາຕຸຄາໂມ ຍສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ຠຕ຺ຕຸໂນ ເທນ຺ຕິ ອຕ຺ຖກາມາ ຫິເຕສິໂນ ອນຸກມ຺ປກາ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ ຕສ຺ສ ໂຫຕິ ປຸພ຺ພຸຏ຺ຐາຍິນີ ປຈ຺ຉານິປາຕິນີ ກິງ຺ກາຣປຏິສ຺ສາວິນີ ມນາປຈາຣິນີ ປິຍວາທິນີ.

‘‘ເຍ ເຕ ຠຕ຺ຕຸ ຄຣຸໂນ [ຄຸຣຸໂນ (ກ.)] ໂຫນ຺ຕິ – ມາຕາຕິ ວາ ປິຕາຕິ ວາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ວາ – ເຕ ສກ຺ກໂຣຕິ, ຄຣຸໍ ກໂຣຕິ [ຄຣຸກໂຣຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)], ມາເນຕິ, ປູເຊຕິ, ອພ຺ຠາຄເຕ ຈ ອາສໂນທເກນ ປຏິປູເຊຕິ.

‘‘ເຍ ເຕ ຠຕ຺ຕຸ ອພ຺ຠນ຺ຕຣາ ກມ຺ມນ຺ຕາ – ອຸຓ຺ຓາຕິ ວາ ກປ຺ປາສາຕິ ວາ – ຕຕ຺ຖ ທກ຺ຂາ ໂຫຕິ ອນລສາ ຕຕ຺ຣຸປາຍາຍ [ຕຕ຺ຣູປາຍາຍ (ສີ.), ອ. ນິ. ໔.໓໕; ໑໑.໑໔] ວີມໍສາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ ອລໍ ກາຕຸໍ ອລໍ ສໍວິຘາຕຸໍ.

‘‘ໂຍ ໂສ ຠຕ຺ຕຸ ອພ຺ຠນ຺ຕໂຣ ອນ຺ໂຕຊໂນ – ທາສາຕິ ວາ ເປສ຺ສາຕິ ວາ ກມ຺ມກຣາຕິ ວາ – ເຕສໍ ກຕຎ຺ຈ ກຕໂຕ ຊານາຕິ ອກຕຎ຺ຈ ອກຕໂຕ ຊານາຕິ, ຄິລານການຎ຺ຈ ພລາພລໍ ຊານາຕິ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍຎ຺ຈສ຺ສ ປຈ຺ຈໍເສນ [ປຈ຺ຈເຍນ (ສ຺ຍາ.), ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍເສນ (ກ.) ອ. ນິ. ໕.໓໓] ສໍວິຠຊຕິ.

‘‘ຍໍ ຠຕ຺ຕຸ ອາຫຣຕິ ຘນໍ ວາ ຘຎ຺ຎໍ ວາ ຊາຕຣູປໍ ວາ ຕໍ ອາຣກ຺ເຂນ ຄຸຕ຺ຕິຍາ ສມ຺ປາເທຕິ, ຕຕ຺ຖ ຈ ໂຫຕິ ອຘຸຕ຺ຕີ ອເຖນີ ອໂສຓ຺ຑີ ອວິນາສິກາ.

‘‘ອຸປາສິກາ ໂຂ ປນ ໂຫຕິ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄຕາ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄຕາ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄຕາ.

‘‘ສີລວຕີ ໂຂ ປນ ໂຫຕິ – ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣຕາ, ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣຕາ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣຕາ, ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣຕາ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣຕາ.

‘‘ຈາຄວຕີ ໂຂ ປນ ໂຫຕິ. ວິຄຕມລມຈ຺ເຉເຣນ ເຈຕສາ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ ມຸຕ຺ຕຈາຄາ [ມຸຕ຺ຕຈາຄີ (ສ຺ຍາ.)] ປຍຕປາຓິນີ [ປຍຕປາຓິ (ສີ.), ປຍຕປາຓີ (ສ຺ຍາ. ປີ. ກ.)] ໂວສ຺ສຄ຺ຄຣຕາ ຍາຈໂຍຄາ ທານສໍວິຠາຄຣຕາ.

‘‘ອິເມຫິ ໂຂ, ອນຸຣຸທ຺ຘ, ອຏ຺ຐຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ມນາປກາຍິການໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂຍ ນໍ ຠຣຕິ ສພ຺ພທາ, ນິຈ຺ຈໍ ອາຕາປິ ອຸສ຺ສຸໂກ;

ຕໍ ສພ຺ພກາມທໍ [ຕໍ ສພ຺ພກາມຫຣໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.) ສພ຺ພກາມຫຣໍ (ອ. ນິ. ໕.໓໓] ໂປສໍ, ຠຕ຺ຕາຣໍ ນາຕິມຎ຺ຎຕິ.

‘‘ນ ຈາປິ ໂສຕ຺ຖິ ຠຕ຺ຕາຣໍ, ອິສ຺ສາວາເທນ ໂຣສເຍ;

ຠຕ຺ຕຸ ຈ ຄຣຸໂນ ສພ຺ເພ, ປຏິປູເຊຕິ ປຓ຺ຑິຕາ.

‘‘ອຸຏ຺ຐາຫິກາ [ອຸຏ຺ຐາຍິກາ (ກ.)] ອນລສາ, ສງ຺ຄຫິຕປຣິຊ຺ຊນາ;

ຠຕ຺ຕຸ ມນາປໍ ຈຣຕິ, ສມ຺ຠຕໍ ອນຸຣກ຺ຂຕິ.

‘‘ຍາ ເອວໍ ວຕ຺ຕຕິ ນາຣີ, ຠຕ຺ຕຸ ຉນ຺ທວສານຸຄາ;

ມນາປາ ນາມ ເຕ [ມນາປກາຍິກາ (ສີ. ກ.)] ເທວາ, ຍຕ຺ຖ ສາ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ;