໘. ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘປມສຸຕ຺ຕໍ

໗໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກສເລສຸ ຈາຣິກໍ ຈຣຕິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ປເທເສ ມຫນ຺ຕໍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ [ສຎ຺ໂຊຕິຠູຕໍ (ສ຺ຍາ.)]. ທິສ຺ວານ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ປສ຺ສຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອມຸໍ ມຫນ຺ຕໍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ວຣໍ – ຍໍ ອມຸໍ ມຫນ຺ຕໍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ອຸປນິສີເທຍ຺ຍ ວາ ອຸປນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ, ຍໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍກຎ຺ຎໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຎ຺ຎໍ ວາ ຄຫປຕິກຎ຺ຎໍ ວາ ມຸທຸຕລຸນຫຕ຺ຖປາທໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ອຸປນິສີເທຍ຺ຍ ວາ ອຸປນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ວຣໍ – ຍໍ ຂຕ຺ຕິຍກຎ຺ຎໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຎ຺ຎໍ ວາ ຄຫປຕິກຎ຺ຎໍ ວາ ມຸທຸຕລຸນຫຕ຺ຖປາທໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ອຸປນິສີເທຍ຺ຍ ວາ ອຸປນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ, ທຸກ຺ຂຎ຺ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ອມຸໍ ມຫນ຺ຕໍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ອຸປນິສີເທຍ຺ຍ ວາ ອຸປນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ’’ຕິ.

‘‘ອາໂຣຈຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິເວທຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເອຕເທວ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ປາປຘມ຺ມສ຺ສ ອສຸຈິສງ຺ກສ຺ສຣສມາຈາຣສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກມ຺ມນ຺ຕສ຺ສ ອສ຺ສມຓສ຺ສ ສມຓປຏິຎ຺ຎສ຺ສ ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິປຏິຎ຺ຎສ຺ສ ອນ຺ໂຕປູຕິກສ຺ສ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ກສມ຺ພຸຊາຕສ຺ສ ຍໍ ອມຸໍ ມຫນ຺ຕໍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ອຸປນິສີເທຍ຺ຍ ວາ ອຸປນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕໂຕນິທານຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ.

‘‘ຍຎ຺ຈ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ ອສຸຈິສງ຺ກສ຺ສຣສມາຈາໂຣ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາໂຕ ຂຕ຺ຕິຍກຎ຺ຎໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຎ຺ຎໍ ວາ ຄຫປຕິກຎ຺ຎໍ ວາ ມຸທຸຕລຸນຫຕ຺ຖປາທໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ອຸປນິສີທຕິ ວາ ອຸປນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ [ຕໍ ຫິສ຺ສ (ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ວຣໍ – ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ທຬ຺ຫາຍ ວາລຣຊ຺ຊຸຍາ ອຸໂຠ ຊງ຺ຆາ ເວເຐຕ຺ວາ ຆໍເສຍ຺ຍ – ສາ ຉວິໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ ຉວິໍ ເຉຕ຺ວາ ຈມ຺ມໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ ຈມ຺ມໍ ເຉຕ຺ວາ ມໍສໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ ມໍສໍ ເຉຕ຺ວາ ນ຺ຫາຣຸໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ ນ຺ຫາຣຸໍ ເຉຕ຺ວາ ອຏ຺ຐິໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ ອຏ຺ຐິໍ ເຉຕ຺ວາ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ຍໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ອຠິວາທນໍ ສາທິເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ວຣໍ – ຍໍ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ອຠິວາທນໍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ທຬ຺ຫາຍ ວາລຣຊ຺ຊຸຍາ…ເປ… ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອາໂຣຈຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິເວທຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເອຕເທວ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາຕສ຺ສ ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ທຬ຺ຫາຍ ວາລຣຊ຺ຊຸຍາ ອຸໂຠ ຊງ຺ຆາ ເວເຐຕ຺ວາ…ເປ… ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕໂຕນິທານຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາໂຕ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ອຠິວາທນໍ ສາທິຍຕິ, ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ວຣໍ – ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕິຓ຺ຫາຍ ສຕ຺ຕິຍາ ເຕລໂຘຕາຍ ປຈ຺ໂຈຣສ຺ມິໍ ປຫເຣຍ຺ຍ, ຍໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາທິເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ວຣໍ – ຍໍ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕິຓ຺ຫາຍ ສຕ຺ຕິຍາ ເຕລໂຘຕາຍ ປຈ຺ໂຈຣສ຺ມິໍ ປຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອາໂຣຈຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິເວທຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເອຕເທວ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາຕສ຺ສ ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕິຓ຺ຫາຍ ສຕ຺ຕິຍາ ເຕລໂຘຕາຍ ປຈ຺ໂຈຣສ຺ມິໍ ປຫເຣຍ຺ຍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕໂຕນິທານຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາໂຕ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາທິຍຕິ, ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ວຣໍ – ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕຕ຺ເຕນ ອໂຍປຏ຺ເຏນ ອາທິຕ຺ເຕນ ສມ຺ປຊ຺ຊລິເຕນ ສໂຊຕິຠູເຕນ ກາຍໍ ສມ຺ປລິເວເຐຍ຺ຍ, ຍໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ວຣໍ – ຍໍ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ…ເປ… ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕຕ຺ເຕນ ອໂຍປຏ຺ເຏນ ອາທິຕ຺ເຕນ ສມ຺ປຊ຺ຊລິເຕນ ສໂຊຕິຠູເຕນ ກາຍໍ ສມ຺ປລິເວເຐຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອາໂຣຈຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິເວທຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເອຕເທວ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາຕສ຺ສ ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕຕ຺ເຕນ ອໂຍປຏ຺ເຏນ ອາທິຕ຺ເຕນ ສມ຺ປຊ຺ຊລິເຕນ ສໂຊຕິຠູເຕນ ກາຍໍ ສມ຺ປລິເວເຐຍ຺ຍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕໂຕນິທານຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາໂຕ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ວຣໍ – ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕຕ຺ເຕນ ອໂຍສງ຺ກຸນາ ມຸຂໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕໍ ໂລຫຄຸຬໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ ມຸເຂ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ – ຕໍ ຕສ຺ສ ໂອຏ຺ຐມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ [ຑເຫຍ຺ຍ (ກຕ຺ຖຈິ)] ມຸຂມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ຊິວ຺ຫມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ກຓ຺ຐມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ອຸຣມ຺ປິ [ມ. ນິ. ໓.໒໗໐ ເທວທູຕສຸຕ຺ເຕ ປນ ‘‘ອຸທຣມ຺ປິ’’ ອິຕິ ວິເທສປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ] ທເຫຍ຺ຍ ອນ຺ຕມ຺ປິ ອນ຺ຕຄຸຓມ຺ປິ ອາທາຍ ອໂຘຠາຄາ [ອໂຘຠາຄໍ (ກ.)] ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍ, ຍໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ວຣໍ – ຍໍ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕຕ຺ເຕນ ອໂຍສງ຺ກຸນາ ມຸຂໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕໍ ໂລຫຄຸຬໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ ມຸເຂ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ – ຕໍ ຕສ຺ສ ໂອຏ຺ຐມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ມຸຂມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ຊິວ຺ຫມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ກຓ຺ຐມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ອຸຣມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ອນ຺ຕມ຺ປິ ອນ຺ຕຄຸຓມ຺ປິ ອາທາຍ ອໂຘຠາຄໍ ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອາໂຣຈຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິເວທຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເອຕເທວ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາຕສ຺ສ ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕຕ຺ເຕນ ອໂຍສງ຺ກຸນາ ມຸຂໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕໍ ໂລຫຄຸຬໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ ມຸເຂ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ – ຕໍ ຕສ຺ສ ໂອຏ຺ຐມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ມຸຂມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ຊິວ຺ຫມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ກຓ຺ຐມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ອຸຣມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ ອນ຺ຕມ຺ປິ ອນ຺ຕຄຸຓມ຺ປິ ອາທາຍ ອໂຘຠາຄໍ ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕໂຕນິທານຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາໂຕ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ວຣໍ – ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສີເສ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຂນ຺ເຘ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍມຎ຺ຈໍ ວາ ອໂຍປີຐໍ ວາ ອຠິນິສີທາເປຍ຺ຍ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊາເປຍ຺ຍ ວາ, ຍໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ມຎ຺ຈປີຐໍ [ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ (ກ.)] ປຣິຠຸຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ວຣໍ – ຍໍ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສີເສ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຂນ຺ເຘ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍມຎ຺ຈໍ ວາ ອໂຍປີຐໍ ວາ ອຠິນິສີທາເປຍ຺ຍ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊາເປຍ຺ຍ ວາ’’ຕິ.

‘‘ອາໂຣຈຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິເວທຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເອຕເທວ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາຕສ຺ສ ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສີເສ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຂນ຺ເຘ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍມຎ຺ຈໍ ວາ ອໂຍປີຐໍ ວາ ອຠິນິສີທາເປຍ຺ຍ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊາເປຍ຺ຍ ວາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕໂຕນິທານຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາໂຕ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ວຣໍ – ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ອຸທ຺ຘໍປາທໍ ອໂຘສິຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕາຍ ໂລຫກຸມ຺ຠິຍາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ ອາທິຕ຺ຕາຍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕາຍ ສໂຊຕິຠູຕາຍ – ໂສ ຕຕ຺ຖ ເຜຓຸທ຺ເທຫກໍ ປຈ຺ຈມາໂນ ສກິມ຺ປິ ອຸທ຺ຘໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ສກິມ຺ປິ ອໂຘ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ສກິມ຺ປິ ຕິຣິຍໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຍໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິຫາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ວຣໍ – ຍໍ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິຫາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ອຸທ຺ຘໍປາທໍ ອໂຘສິຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕາຍ ໂລຫກຸມ຺ຠິຍາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ ອາທິຕ຺ຕາຍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕາຍ ສໂຊຕິຠູຕາຍ – ໂສ ຕຕ຺ຖ ເຜຓຸທ຺ເທຫກໍ ປຈ຺ຈມາໂນ ສກິມ຺ປິ ອຸທ຺ຘໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ສກິມ຺ປິ ອໂຘ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ສກິມ຺ປິ ຕິຣິຍໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອາໂຣຈຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິເວທຍາມິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເອຕເທວ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ປາປຘມ຺ມສ຺ສ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາຕສ຺ສ ຍໍ ພລວາ ປຸຣິໂສ ອຸທ຺ຘໍປາທໍ ອໂຘສິຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ…ເປ… ສກິມ຺ປິ ຕິຣິຍໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕໂຕນິທານຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ…ເປ… ກສມ຺ພຸຊາໂຕ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລານໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລານໍ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລານໍ ວາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິຫາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ເຍສຎ຺ຈ [ເຍສໍ (?)] ມຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ [… ປຣິກ຺ຂາຣານໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກ.)] ເຕສໍ ເຕ ກາຣາ ມຫປ຺ຜລາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ, ອມ຺ຫາກຎ຺ເຈວາຍໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອວຎ຺ຌາ ຠວິສ຺ສຕິ ສຜລາ ສອຸທ຺ຣຍາ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ອຕ຺ຕຕ຺ຖໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຕຸໍ; ປຣຕ຺ຖໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຕຸໍ; ອຸຠຍຕ຺ຖໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຕຸ’’’ນ຺ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ [ອິທມໂວຈ ຠຄວາ…ເປ… (ກ.)]. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິໍ ຠຎ຺ຎມາເນ ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຸຓ຺ຫໍ ໂລຫິຕໍ ມຸຂໂຕ ອຸຄ຺ຄຎ຺ຉິ [ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉິ (ກ.)]. ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິໍສຸ – ‘‘ສຸທຸກ຺ກຣໍ ຠຄວາ, ສຸທຸກ຺ກຣໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ວິມຸຈ຺ຈິໍສູຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.