໘. ປຈລາຍມານສຸຕ຺ຕໍ

໖໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຠຄ຺ເຄສຸ ວິຫຣຕິ ສຸສຸມາຣຄິເຣ ເຠສກຬາວເນ ມິຄທາເຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ມຄເຘສຸ ກລ຺ລວາຬປຸຕ຺ຕຄາເມ [ກລ຺ລວາລມຸຕ຺ຕຄາເມ (ສ຺ຍາ.)] ປຈລາຍມາໂນ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ມຄເຘສຸ ກລ຺ລວາຬປຸຕ຺ຕຄາເມ ປຈລາຍມານໍ ນິສິນ຺ນໍ. ທິສ຺ວາ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ – ຠຄ຺ເຄສຸ ສຸສຸມາຣຄິເຣ ເຠສກຬາວເນ ມິຄທາເຍ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ມຄເຘສຸ ກລ຺ລວາຬປຸຕ຺ຕຄາເມ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ສມ຺ມຸເຂ ປາຕຸຣໂຫສິ. ນິສີທິ ຠຄວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ປຈລາຍສິ ໂນ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປຈລາຍສິ ໂນ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຍຖາສຎ຺ຎິສ຺ສ ເຕ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ໂອກ຺ກມຕິ, ຕໍ ສຎ຺ຎໍ ມາ ມນສາກາສິ [ມາ ມນສິກາສິ (ສີ.), ມນສິ ກເຣຍ຺ຍາສິ (ສ຺ຍາ.), ມນສາກາສິ (ກ.)], ຕໍ ສຎ຺ຎໍ ມາ ພຫຸລມກາສິ [ຕໍ ສຎ຺ຎໍ ພຫຸລໍ ກເຣຍ຺ຍາສິ (ສ຺ຍາ.), ຕໍ ສຎ຺ຎໍ ພຫຸລມກາສິ (ກ.)]. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ’’.

‘‘ໂນ ເຈ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຍຖາສຸຕໍ ຍຖາປຣິຍຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມໍ ເຈຕສາ ອນຸວິຕກ຺ເກຍ຺ຍາສິ ອນຸວິຈາເຣຍ຺ຍາສິ, ມນສາ ອນຸເປກ຺ເຂຍ຺ຍາສິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ.

‘‘ໂນ ເຈ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຍຖາສຸຕໍ ຍຖາປຣິຍຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ສຊ຺ຌາຍໍ ກເຣຍ຺ຍາສິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ.

‘‘ໂນ ເຈ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອຸໂຠ ກຓ຺ຓໂສຕານິ ອາວິຎ຺ເຉຍ຺ຍາສິ [ອາວິຎ຺ເຊຍ຺ຍາສິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)], ປາຓິນາ ຄຕ຺ຕານິ ອນຸມຊ຺ເຊຍ຺ຍາສິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ.

‘‘ໂນ ເຈ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ອຸທເກນ ອກ຺ຂີນິ ອນຸມຊ຺ຊິຕ຺ວາ [ປນິຎ຺ຊິຕ຺ວາ (ກ.)] ທິສາ ອນຸວິໂລເກຍ຺ຍາສິ, ນກ຺ຂຕ຺ຕານິ ຕາຣກຣູປານິ ອຸລ຺ໂລເກຍ຺ຍາສິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ.

‘‘ໂນ ເຈ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອາໂລກສຎ຺ຎໍ ມນສິ ກເຣຍ຺ຍາສິ, ທິວາສຎ຺ຎໍ ອຘິຏ຺ຐເຫຍ຺ຍາສິ – ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ [ວິວຏ຺ເຏນ (ສ຺ຍາ.), ມິທ຺ຘວິຄເຕນ (ກ.)] ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຍ຺ຍາສິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ.

‘‘ໂນ ເຈ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ [ປຈ຺ຉາປຸເຣ ຕຖາສຎ຺ຎີ (ກຕ຺ຖຈິ)] ຈງ຺ກມໍ ອຘິຏ຺ຐເຫຍ຺ຍາສິ ອນ຺ໂຕຄເຕຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ອພຫິຄເຕນ ມານເສນ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ.

‘‘ໂນ ເຈ ເຕ ເອວໍ ວິຫຣໂຕ ຕໍ ມິທ຺ຘໍ ປຫີເຍຖ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ທກ຺ຂິເຓນ ປສ຺ເສນ ສີຫເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍາສິ ປາເທ ປາທໍ ອຈ຺ຈາຘາຍ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ອຸຏ຺ຐານສຎ຺ຎໍ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ. ປຏິພຸທ຺ເຘນ ຈ [ປຏິພຸທ຺ເຘເນວ (ສ຺ຍາ.)] ເຕ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຂິປ຺ປຎ຺ເຎວ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ – ‘ນ ເສຍ຺ຍສຸຂໍ ນ ປສ຺ສສຸຂໍ ນ ມິທ຺ຘສຸຂໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ນ ອຸຈ຺ຈາໂສຓ຺ຑໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸຈ຺ຈາໂສຓ຺ຑໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ສນ຺ຕິ ຫິ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ກຸເລສຸ ກິຈ຺ຈກຣຓີຍານິ. ເຍຫິ ມນຸສ຺ສາ ອາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ນ ມນສິ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ໂກສຸ ນາມ ອິທານິ ມໍ ອິມສ຺ມິໍ ກຸເລ ປຣິຠິນ຺ທິ, ວິຣຕ຺ຕຣູປາ ທານິເມ ມຍິ ມນຸສ຺ສາ’ຕິ. ອິຕິສ຺ສ ອລາເຠນ ມງ຺ກຸຠາໂວ, ມງ຺ກຸຠູຕສ຺ສ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ອຸທ຺ຘຕສ຺ສ ອສໍວໂຣ, ອສໍວຸຕສ຺ສ ອາຣາ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິມ຺ຫາ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ນ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖໍ ກເຖສ຺ສາມີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ວິຄ຺ຄາຫິກາຍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ກຖາຍ ສຕິ ກຖາພາຫຸລ຺ລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ, ກຖາພາຫຸລ຺ເລ ສຕິ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ອຸທ຺ຘຕສ຺ສ ອສໍວໂຣ, ອສໍວຸຕສ຺ສ ອາຣາ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິມ຺ຫາ [ນາຫໍ ໂມຄ຺ຄລານ ສພ຺ເພເຫວ ສມຄ຺ຄໍ ວຓ຺ຓຍາມິ ຄຫຏ຺ເຐຫິ. ປພ຺ພຊິເຕຫິ ໂຂ ອຫໍ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ ສມຄ຺ຄໍ ວຓ຺ຓຍາມິ (ກ.)]. ນາຫໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສພ຺ເພເຫວ ສໍສຄ຺ຄໍ ວຓ຺ຓຍາມິ. ນ ປນາຫໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສພ຺ເພເຫວ ສໍສຄ຺ຄໍ ນ ວຓ຺ຓຍາມິ. ສຄຫຏ຺ຐປພ຺ພຊິເຕຫິ ໂຂ ອຫໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສໍສຄ຺ຄໍ ນ ວຓ຺ຓຍາມິ [ນາຫໍ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ ສພ຺ເພເຫວ ສມຄ຺ຄໍ ວຓ຺ຓຍາມິ ຄຫຏ຺ເຐຫິ, ປພ຺ພຊິເຕຫິ ໂຂ ອຫໍ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ ສມຄ຺ຄໍ ວຓ຺ຓຍາມິ (ກ.)]. ຍານິ ຈ ໂຂ ຕານິ ເສນາສນານິ ອປ຺ປສທ຺ທານິ ອປ຺ປນິຄ຺ໂຆສານິ ວິຊນວາຕານິ ມນຸສ຺ສຣາຫສ຺ເສຍ຺ຍການິ [ມນຸສ຺ສຣາຫເສຍ຺ຍການິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ປຏິສລ຺ລານສາຣຸປ຺ປານິ ຕຖາຣູເປຫິ ເສນາສເນຫິ ສໍສຄ຺ຄໍ [ສມຄ຺ຄໍ (ກ.)] ວຓ຺ຓຍາມີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ອິຘ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ – ‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ; ເອວຎ຺ເຈຕໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ – ‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ. ໂສ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຊານາຕິ, ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຊານາຕິ. ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວທິຍຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ. ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນ ກິຎ຺ຈິ [ນ ຈ ກິຎ຺ຈິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກ.) ມ. ນິ. ໑.໓໙໐ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ໂລເກ ອຸປາທິຍຕິ, ອນຸປາທິຍໍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍເຍວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.