໗. ເທວຕາວຄ຺ໂຄ

໑. ອນາຄາມິຜລສຸຕ຺ຕໍ

໖໕. ‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ, ອຫິຣິກໍ, ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ, ໂກສຊ຺ຊໍ, ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ຈໍ, ທຸປ຺ປຎ຺ຎຕໍ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸໍ.

‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ, ອຫິຣິກໍ, ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ, ໂກສຊ຺ຊໍ, ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ຈໍ, ທຸປ຺ປຎ຺ຎຕໍ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ອຣຫຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໖໖. ‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ຖິນໍ [ຖີນໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ມິທ຺ຘໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ, ປມາທໍ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸໍ.

‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ຖິນໍ, ມິທ຺ຘໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ, ປມາທໍ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກາຕຸ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ມິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໖໗. ‘‘‘ໂສ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປາປມິຕ຺ໂຕ ປາປສຫາໂຍ ປາປສມ຺ປວງ຺ໂກ, ປາປມິຕ຺ເຕ [ປາປເກ ມິຕ຺ເຕ (ກ.)] ເສວມາໂນ ຠຊມາໂນ ປຍິຣຸປາສມາໂນ, ເຕສຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊມາໂນ ອາຠິສມາຈາຣິກໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ອາຠິສມາຈາຣິກໍ ຘມ຺ມໍ ອປຣິປູເຣຕ຺ວາ ເສຂໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ເສຂໍ ຘມ຺ມໍ ອປຣິປູເຣຕ຺ວາ ສີລານິ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສີລານິ ອປຣິປູເຣຕ຺ວາ ກາມຣາຄໍ ວາ ຣູປຣາຄໍ ວາ ອຣູປຣາຄໍ ວາ ປຊຫິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘‘ໂສ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓສຫາໂຍ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ໂກ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ ເສວມາໂນ ຠຊມາໂນ ປຍິຣຸປາສມາໂນ, ເຕສຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊມາໂນ ອາຠິສມາຈາຣິກໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ອາຠິສມາຈາຣິກໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ເສຂໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ເສຂໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ສີລານິ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສີລານິ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ກາມຣາຄໍ ວາ ຣູປຣາຄໍ ວາ ອຣູປຣາຄໍ ວາ ປຊຫິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ສງ຺ຄຓິກາຣາມສຸຕ຺ຕໍ

໖໘. ‘‘‘ໂສ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ ສງ຺ຄຓິກຣໂຕ ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ຄຓາຣາໂມ ຄຓຣໂຕ ຄຓາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ເອໂກ ປວິເວເກ ອຠິຣມິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ເອໂກ ປວິເວເກ ອນຠິຣມນ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄເຫສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ອຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ອປຣິປູເຣຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມາຘິໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສມ຺ມາສມາຘິໍ ອປຣິປູເຣຕ຺ວາ ສໍໂຍຊນານິ ປຊຫິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສໍໂຍຊນານິ ອປ຺ປຫາຍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘‘ໂສ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ ນ ສງ຺ຄຓິກຣໂຕ ນ ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນ ຄຓາຣາໂມ ນ ຄຓຣໂຕ ນ ຄຓາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ເອໂກ ປວິເວເກ ອຠິຣມິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ເອໂກ ປວິເວເກ ອຠິຣມນ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄເຫສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມາຘິໍ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສມ຺ມາສມາຘິໍ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ສໍໂຍຊນານິ ປຊຫິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ສໍໂຍຊນານິ ປຫາຍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ເທວຕາສຸຕ຺ຕໍ

໖໙. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕຣາ ເທວຕາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ເຊຕວນໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ສາ ເທວຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຉຍິເມ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຉ? ສຕ຺ຖຸຄາຣວຕາ, ຘມ຺ມຄາຣວຕາ, ສງ຺ຆຄາຣວຕາ, ສິກ຺ຂາຄາຣວຕາ, ໂສວຈສ຺ສຕາ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາ – ອິເມ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຉ ຘມ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ ສາ ເທວຕາ. ສມນຸຎ຺ໂຎ ສຕ຺ຖາ ອໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ສາ ເທວຕາ ‘‘ສມນຸຎ຺ໂຎ ເມ ສຕ຺ຖາ’’ຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຕ຺ຕິໍ ອຎ຺ຎຕຣາ ເທວຕາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ເຊຕວນໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາ ເທວຕາ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ຉຍິເມ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຉ? ສຕ຺ຖຸຄາຣວຕາ, ຘມ຺ມຄາຣວຕາ, ສງ຺ຆຄາຣວຕາ, ສິກ຺ຂາຄາຣວຕາ, ໂສວຈສ຺ສຕາ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາ – ອິເມ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຉ ຘມ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’ຕິ. ອິທມໂວຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາ ເທວຕາ. ອິທໍ ວຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ. ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ ຈ ສຕ຺ຖຸຄາຣໂວ ໂຫຕິ ສຕ຺ຖຸຄາຣວຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ນ ສຕ຺ຖຸຄາຣວາ ເຕ ຈ ສຕ຺ຖຸຄາຣວຕາຍ ສມາທເປຕິ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຖຸຄາຣວາ ເຕສຎ຺ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠຓຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອຕ຺ຕນາ ຈ ຘມ຺ມຄາຣໂວ ໂຫຕິ…ເປ… ສງ຺ຆຄາຣໂວ ໂຫຕິ… ສິກ຺ຂາຄາຣໂວ ໂຫຕິ … ສຸວໂຈ ໂຫຕິ… ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ນ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕາ ເຕ ຈ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຍ ສມາທເປຕິ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕາ ເຕສຎ຺ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠຓຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອິມສ຺ສ ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາສິ. ອິຘ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ ຈ ສຕ຺ຖຸຄາຣໂວ ໂຫຕິ ສຕ຺ຖຸຄາຣວຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ນ ສຕ຺ຖຸຄາຣວາ ເຕ ຈ ສຕ຺ຖຸຄາຣວຕາຍ ສມາທເປຕິ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຖຸຄາຣວາ ເຕສຎ຺ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠຓຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອຕ຺ຕນາ ຈ ຘມ຺ມຄາຣໂວ ໂຫຕິ…ເປ… ສງ຺ຆຄາຣໂວ ໂຫຕິ… ສິກ຺ຂາຄາຣໂວ ໂຫຕິ… ສຸວໂຈ ໂຫຕິ… ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ນ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕາ ເຕ ຈ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຍ ສມາທເປຕິ. ເຍ ຈຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕາ ເຕສຎ຺ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠຓຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິມສ຺ສ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສມາຘິສຸຕ຺ຕໍ

໗໐. ‘‘‘ໂສ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ສນ຺ເຕນ ສມາຘິນາ ນ ປຓີເຕນ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິລທ຺ເຘນ [ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘລທ຺ເຘນ (ສີ.)] ນ ເອໂກທິຠາວາຘິຄເຕນ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸຠວິສ຺ສຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ຠວິສ຺ສຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ຠວິສ຺ສຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ວິສຸທ຺ຘາຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍ ອຸໂຠ ສທ຺ເທ ສຸຓິສ຺ສຕິ – ທິພ຺ເພ ຈ ມານຸເສ ຈ ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ຈາ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ປຣສຕ຺ຕານໍ ປຣປຸຄ຺ຄລານໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານິສ຺ສຕິ – ສຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊານິສ຺ສຕິ …ເປ… ວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊານິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣິສ຺ສຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ, ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ…ເປ… ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສິສ຺ສຕິ…ເປ… ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ອາສວານໍ ຂຍາ…ເປ… ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘‘ໂສ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ເຕນ ສມາຘິນາ ປຓີເຕນ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິລທ຺ເຘນ ເອໂກທິຠາວາຘິຄເຕນ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸຠວິສ຺ສຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ວິສຸທ຺ຘາຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍ ອຸໂຠ ສທ຺ເທ ສຸຓິສ຺ສຕິ – ທິພ຺ເພ ຈ ມານຸເສ ຈ ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ຈາ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ປຣສຕ຺ຕານໍ ປຣປຸຄ຺ຄລານໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານິສ຺ສຕິ – ສຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊານິສ຺ສຕິ…ເປ… ວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊານິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣິສ຺ສຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ, ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ…ເປ… ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສິສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ, ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ…ເປ… ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ສກ຺ຂິຠພ຺ພສຸຕ຺ຕໍ

໗໑. ‘‘ຉຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຠພ຺ໂພ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ ສຕິ ສຕິ ອາຍຕເນ. ກຕເມຫິ ຉຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອິເມ ຫານຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ‘ອິເມ ຐິຕິຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ‘ອິເມ ວິເສສຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ‘ອິເມ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ອສກ຺ກຈ຺ຈກາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ອສປ຺ປາຍກາຣີ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຠພ຺ໂພ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ ສຕິ ສຕິ ອາຍຕເນ.

‘‘ຉຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຠພ຺ໂພ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ ສຕິ ສຕິ ອາຍຕເນ. ກຕເມຫິ ຉຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອິເມ ຫານຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອິເມ ຐິຕິຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອິເມ ວິເສສຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອິເມ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ສກ຺ກຈ຺ຈກາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ສປ຺ປາຍກາຣີ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຠພ຺ໂພ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ ສຕິ ສຕິ ອາຍຕເນ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ພລສຸຕ຺ຕໍ

໗໒. ‘‘ຉຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຠພ຺ໂພ ສມາຘິສ຺ມິໍ [ສມາຘິມ຺ຫິ (ກ.)] ພລຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ. ກຕເມຫິ ຉຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ສມາຘິສ຺ສ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ໂຫຕິ, ນ ສມາຘິສ຺ສ ຐິຕິກຸສໂລ ໂຫຕິ, ນ ສມາຘິສ຺ສ [ນ ສມາຘິມ຺ຫາ (ກ.) ອຸປຣິສຕ຺ຕກນິປາເຕ ເທວຕາວຄ຺ເຄ ປນ ສພ຺ພຕ຺ຖປິ ‘‘ສມາຘິສ຺ສ’’ອິຕ຺ເວວ ທິສ຺ສຕິ] ວຸຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອສກ຺ກຈ຺ຈກາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ອສາຕຈ຺ຈກາຣີ ຈ, ອສປ຺ປາຍກາຣີ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຠພ຺ໂພ ສມາຘິສ຺ມິໍ ພລຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ.

‘‘ຉຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຠພ຺ໂພ ສມາຘິສ຺ມິໍ ພລຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ. ກຕເມຫິ ຉຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສມາຘິສ຺ສ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ໂຫຕິ, ສມາຘິສ຺ສ ຐິຕິກຸສໂລ ໂຫຕິ, ສມາຘິສ຺ສ ວຸຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕິ, ສກ຺ກຈ຺ຈກາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ສາຕຈ຺ຈກາຣີ ຈ, ສປ຺ປາຍກາຣີ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຠພ຺ໂພ ສມາຘິສ຺ມິໍ ພລຕໍ ປາປຸຓິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຐມຕຊ຺ຌານສຸຕ຺ຕໍ

໗໓. ‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ກາມຈ຺ຉນ຺ທໍ, ພ຺ຍາປາທໍ, ຖິນມິທ຺ຘໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ວິຈິກິຈ຺ຉໍ. ກາເມສຸ ໂຂ ປນສ຺ສ ອາທີນໂວ ນ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ.

‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ກາມຈ຺ຉນ຺ທໍ, ພ຺ຍາປາທໍ, ຖິນມິທ຺ຘໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ວິຈິກິຈ຺ຉໍ, ກາເມສຸ ໂຂ ປນສ຺ສ ອາທີນໂວ ນ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍຕຊ຺ຌານສຸຕ຺ຕໍ

໗໔. ‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ກາມວິຕກ຺ກໍ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ, ກາມສຎ຺ຎໍ, ພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎໍ, ວິຫິໍສາສຎ຺ຎໍ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ.

‘‘ຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ. ກຕເມ ຉ? ກາມວິຕກ຺ກໍ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ, ກາມສຎ຺ຎໍ, ພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎໍ, ວິຫິໍສາສຎ຺ຎໍ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ຠພ຺ໂພ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ທສມໍ.

ເທວຕາວຄ຺ໂຄ ສຕ຺ຕໂມ. [ທຸຕິໂຍ (ສ຺ຍາ. ກ.)]