໖. ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໖໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣຕິ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ມຓ຺ຑລມາເຬ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອຠິຘມ຺ມກຖໍ ກເຖນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ອາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິຘມ຺ມກຖໍ ກເຖນ຺ຕານໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ກຖໍ ໂອປາເຕຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິຘມ຺ມກຖໍ ກເຖນ຺ຕານໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ກຖໍ ໂອປາເຕສິ, ຍາວ ກຖາປຣິໂຍສານໍ ອາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ອາຄເມຕູ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຫາຍກາ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂກຏ຺ຐິກໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ມາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ອປສາເທສິ, ປຓ຺ຑິໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິຘມ຺ມກຖໍ ກເຖຕຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ທຸຊ຺ຊານໍ ໂຂ ເອຕໍ, ອາວຸໂສ, ປຣສ຺ສ ເຈໂຕປຣິຍາຍໍ ອຊານນ຺ເຕຫິ. ອິຘາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕາວເທວ ໂສຣຕໂສຣໂຕ ໂຫຕິ, ນິວາຕນິວາໂຕ ໂຫຕິ, ອຸປສນ຺ຕຸປສນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຍາວ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ ໂສ ວປກສ຺ສເຕວ ສຕ຺ຖາຣາ, ວປກສ຺ສຕິ ຄຣຸຏ຺ຐານິເຍຫິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ, ໂສ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຸປາສເກຫິ ອຸປາສິກາຫິ ຣຎ຺ຎາ ຣາຊມຫາມຕ຺ເຕຫິ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຕິຕ຺ຖິຍສາວເກຫິ. ຕສ຺ສ ສໍສຏ຺ຐສ຺ສ ວິສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຕສ຺ສ ຠສ຺ສມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ. ໂສ ຣາຄານຸທ຺ຘໍສິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ໂຄໂຓ ກິຏ຺ຐາໂທ ທາເມນ ວາ ພທ຺ໂຘ [ອາຣາເມ ວາ ພນ຺ໂຘ (ກ.)] ວເຊ ວາ ໂອຣຸທ຺ໂຘ. ໂຍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ທານາຍໍ ໂຄໂຓ ກິຏ຺ຐາໂທ ປຸນເທວ ກິຏ຺ຐໍ ໂອຕຣິສ຺ສຕີ’ຕິ, ສມ຺ມາ ນຸ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’. ‘‘ຐານຎ຺ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ໂສ ໂຄໂຓ ກິຏ຺ຐາໂທ ທາມໍ ວາ ເຉຕ຺ວາ ວຊໍ ວາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ, ອຖ ປຸນເທວ ກິຏ຺ຐໍ ໂອຕເຣຍ຺ຍາຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕາວເທວ ໂສຣຕໂສຣໂຕ ໂຫຕິ, ນິວາຕນິວາໂຕ ໂຫຕິ, ອຸປສນ຺ຕຸປສນ຺ໂຕ ໂຫຕິ ຍາວ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ ໂສ ວປກສ຺ສເຕວ ສຕ຺ຖາຣາ, ວປກສ຺ສຕິ ຄຣຸຏ຺ຐານິເຍຫິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ, ໂສ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຸປາສເກຫິ ອຸປາສິກາຫິ ຣຎ຺ຎາ ຣາຊມຫາມຕ຺ເຕຫິ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຕິຕ຺ຖິຍສາວເກຫິ. ຕສ຺ສ ສໍສຏ຺ຐສ຺ສ ວິສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຕສ຺ສ ຠສ຺ສມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ. ໂສ ຣາຄານຸທ຺ຘໍສິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອິຘ ປນາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ປຐມສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ຈາຕຸມຫາປເຖ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕໂກ ເທໂວ ວສ຺ສນ຺ໂຕ [ຖຸລ຺ລຜຸສິຕເກ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ (ກ.)] ຣຊໍ ອນ຺ຕຣຘາເປຍ຺ຍ, ຈິກ຺ຂລ຺ລໍ ປາຕຸກເຣຍ຺ຍ. ໂຍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ທານິ ອມຸສ຺ມິໍ [ອມຸກສ຺ມິໍ (ກ.)] ຈາຕຸມຫາປເຖ ປຸນເທວ ຣໂຊ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ສມ຺ມາ ນຸ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’. ‘‘ຐານຎ຺ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອມຸສ຺ມິໍ ຈາຕຸມຫາປເຖ ມນຸສ຺ສາ ວາ ອຕິກ຺ກເມຍ຺ຍຸໍ, ໂຄປສູ ວາ ອຕິກ຺ກເມຍ຺ຍຸໍ, ວາຕາຕໂປ ວາ ສ຺ເນຫຄຕໍ ປຣິຍາທິເຍຍ຺ຍ, ອຖ ປຸນເທວ ຣໂຊ ປາຕຸຠເວຍ຺ຍາຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ປຐມສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອິຘ ປນາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ…ເປ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ທຸຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ຄາມສ຺ສ ວາ ນິຄມສ຺ສ ວາ ອວິທູເຣ ມຫນ຺ຕໍ ຕຬາກໍ. ຕຕ຺ຖ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕໂກ ເທໂວ ວຸຏ຺ໂຐ ສິປ຺ປິສມ຺ພຸກມ຺ປິ ສກ຺ຂຣກຐລມ຺ປິ ອນ຺ຕຣຘາເປຍ຺ຍ. ໂຍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ທານິ ອມຸສ຺ມິໍ ຕຬາເກ ປຸນເທວ ສິປ຺ປິສມ຺ພຸກາ ວາ ສກ຺ຂຣກຐລາ ວາ ປາຕຸຠວິສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ, ສມ຺ມາ ນຸ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’. ‘‘ຐານຎ຺ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອມຸສ຺ມິໍ ຕຬາເກ ມນຸສ຺ສາ ວາ ປິເວຍ຺ຍຸໍ, ໂຄປສູ ວາ ປິເວຍ຺ຍຸໍ, ວາຕາຕໂປ ວາ ສ຺ເນຫຄຕໍ ປຣິຍາທິເຍຍ຺ຍ, ອຖ ປຸນເທວ ສິປ຺ປິສມ຺ພຸກາປິ ສກ຺ຂຣກຐລາປິ ປາຕຸຠເວຍ຺ຍຸນ຺ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ…ເປ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ທຸຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອິຘ ປນາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ຕຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ປຸຣິສໍ ປຓີຕໂຠຊນໍ ຠຸຕ຺ຕາວິໍ ອາຠິໂທສິກໍ ໂຠຊນໍ ນຈ຺ຉາເທຍ຺ຍ. ໂຍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ທານິ ອມຸໍ ປຸຣິສໍ ປຸນເທວ ໂຠຊນໍ ຉາເທສ຺ສຕີ’ຕິ, ສມ຺ມາ ນຸ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’. ‘‘ຐານຎ຺ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ, ອມຸໍ ປຸຣິສໍ ປຓີຕໂຠຊນໍ ຠຸຕ຺ຕາວິໍ ຍາວສ຺ສ ສາ ໂອຊາ ກາເຍ ຐສ຺ສຕິ ຕາວ ນ ອຎ຺ຎໍ ໂຠຊນໍ ຉາເທສ຺ສຕິ. ຍໂຕ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ສາ ໂອຊາ ອນ຺ຕຣຘາຍິສ຺ສຕິ, ອຖ ປຸນເທວ ຕໍ ໂຠຊນໍ ຉາເທຍ຺ຍາຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ຕຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອິຘ, ປນາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ປພ຺ພຕສງ຺ເຂເປ ອຸທກຣຫໂທ ນິວາໂຕ ວິຄຕອູມິໂກ. ໂຍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ທານິ ອມຸສ຺ມິໍ ອຸທກຣຫເທ ປຸນເທວ ອູມິ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ສມ຺ມາ ນຸ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’. ‘‘ຐານຎ຺ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍາ ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ. ສາ ຕສ຺ມິໍ ອຸທກຣຫເທ ອູມິໍ ຊເນຍ຺ຍ. ຍາ ປຈ຺ຉິມາຍ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ…ເປ… ຍາ ອຸຕ຺ຕຣາຍ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ… ຍາ ທກ຺ຂິຓາຍ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ. ສາ ຕສ຺ມິໍ ອຸທກຣຫເທ ອູມິໍ ຊເນຍ຺ຍາຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ຌານສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອິຘ, ປນາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສພ຺ພນິມິຕ຺ຕານໍ ອມນສິກາຣາ ອນິມິຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ອນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ເຈໂຕສມາຘິສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຸປາສເກຫິ ອຸປາສິກາຫິ ຣຎ຺ຎາ ຣາຊມຫາມຕ຺ເຕຫິ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຕິຕ຺ຖິຍສາວເກຫິ. ຕສ຺ສ ສໍສຏ຺ຐສ຺ສ ວິສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຕສ຺ສ ຠສ຺ສມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ. ໂສ ຣາຄານຸທ຺ຘໍສິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ຣາຊາ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ ເອກຣຕ຺ຕິໍ ວາສໍ ອຸປຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຣ [ຕຕ຺ຖ (ສີ. ປີ.)] ຫຕ຺ຖິສທ຺ເທນ ອສ຺ສສທ຺ເທນ ຣຖສທ຺ເທນ ປຕ຺ຕິສທ຺ເທນ ເຠຣິປຓວສງ຺ຂຕິຓວນິນ຺ນາທສທ຺ເທນ ຈີຣິກສທ຺ໂທ [ຈິຣິຬິກາສທ຺ໂທ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອນ຺ຕຣຘາເຍຍ຺ຍ [ອນ຺ຕຣຘາເປຍ຺ຍ (ສ຺ຍາ. ປີ. ກ.)]. ໂຍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ທານິ ອມຸສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ ປຸນເທວ ຈີຣິກສທ຺ໂທ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ສມ຺ມາ ນຸ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’. ‘‘ຐານຎ຺ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ໂສ ຣາຊາ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ ຕມ຺ຫາ ວນສຓ຺ຑາ ປກ຺ກເມຍ຺ຍ, ອຖ ປຸນເທວ ຈີຣິກສທ຺ໂທ ປາຕຸຠເວຍ຺ຍາຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສພ຺ພນິມິຕ຺ຕານໍ ອມນສິກາຣາ ອນິມິຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ‘ລາຠິມ຺ຫິ ອນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ເຈໂຕສມາຘິສ຺ສາ’ຕິ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຸປາສເກຫິ ອຸປາສິກາຫິ ຣຎ຺ຎາ ຣາຊມຫາມຕ຺ເຕຫິ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຕິຕ຺ຖິຍສາວເກຫິ. ຕສ຺ສ ສໍສຏ຺ຐສ຺ສ ວິສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຕສ຺ສ ຠສ຺ສມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ. ໂສ ຣາຄານຸທ຺ຘໍສິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອປເຣນ ສມເຍນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ອຖ ໂຂ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຫາຍກາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂກຏ຺ຐິກໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາໂກຏ຺ຐິເກນ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ – ‘ອິມາສຎ຺ຈ ອິມາສຎ຺ຈ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີນໍ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ລາຠີ, ອຖ ຈ ປນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’ຕິ; ອຸທາຫຸ ເທວຕາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ – ‘ຈິຕ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອິມາສຎ຺ຈ ອິມາສຎ຺ຈ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີນໍ ລາຠີ, ອຖ ຈ ປນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’’ຕິ? ‘‘ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ເມ, ອາວຸໂສ – ‘ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອິມາສຎ຺ຈ ອິມາສຎ຺ຈ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີນໍ ລາຠີ, ອຖ ຈ ປນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເທວຕາປິ ເມ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ – ‘ຈິຕ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອິມາສຎ຺ຈ ອິມາສຎ຺ຈ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີນໍ ລາຠີ, ອຖ ຈ ປນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຫາຍກາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ຈິຕ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອິມາສຎ຺ຈ ອິມາສຎ຺ຈ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີນໍ ລາຠີ, ອຖ ຈ ປນ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ໂຕ ຈິຣໍ ສຣິສ຺ສຕິ [ປທິສ຺ສຕິ (ກ.)] ເນກ຺ຂມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຈ ປນາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.