໔. ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສຸຕ຺ຕໍ

໓໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ກຕເມສານໍ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ [ໂສຕາປນ຺ນາມ຺ຫາ (ສີ.), ໂສຕາປນ຺ນາມ຺ຫ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ? ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຕິສ຺ໂສ ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ອຘຸນາກາລງ຺ກໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣປິ ນໍ ເອວໍ ຊານນ຺ຕິ – ‘‘ຕິສ຺ໂສ ພ຺ຣຫ຺ມາ ມຫິທ຺ຘິໂກ ມຫານຸຠາໂວ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ [ສມ຺ມິຎ຺ຊິຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ – ເຊຕວເນ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ຕສ຺ມິໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຕິສ຺ໂສ ພ຺ຣຫ຺ມາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ; ສ຺ວາຄຕໍ [ສາຄຕໍ (ສີ.)], ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ; ຈິຣສ຺ສໍ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ; ອິມໍ ປຣິຍາຍມກາສິ, ຍທິທໍ ອິຘາຄມນາຍ. ນິສີທ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອິທມາສນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ນິສີທິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ. ຕິສ຺ໂສປິ ໂຂ ພ຺ຣຫ຺ມາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຕິສ຺ສໍ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຕເມສານໍ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ? ‘‘ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ.

‘‘ສພ຺ເພສຎ຺ເຎວ ນຸ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສພ຺ເພສໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’ຕິ. ເຍ ໂຂ ເຕ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ ເທວາ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ອສມນ຺ນາຄຕາ ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ອສມນ຺ນາຄຕາ ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ອສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ອສມນ຺ນາຄຕາ ນ ເຕສໍ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’ຕິ. ເຍ ຈ ໂຂ ເຕ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ ເທວາ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ, ເຕສໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ.

‘‘ຈາຕຸມຫາຣາຊິການຎ຺ເຎວ ນຸ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’ຕິ ອຸທາຫຸ ຕາວຕິໍສານມ຺ປິ ເທວານໍ…ເປ… ຍາມານມ຺ປິ ເທວານໍ… ຕຸສິຕານມ຺ປິ ເທວານໍ… ນິມ຺ມານຣຕີນມ຺ປິ ເທວານໍ… ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີນມ຺ປິ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ? ‘‘ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີນມ຺ປິ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ.

‘‘ສພ຺ເພສຎ຺ເຎວ ນຸ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີນໍ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສພ຺ເພສໍ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີນໍ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’ຕິ. ເຍ ໂຂ ເຕ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ເທວາ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ອສມນ຺ນາຄຕາ, ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ອສມນ຺ນາຄຕາ, ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ອສມນ຺ນາຄຕາ, ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ອສມນ຺ນາຄຕາ, ນ ເຕສໍ ເທວານໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’ຕິ. ເຍ ຈ ໂຂ ເຕ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ເທວາ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ເຕສໍ ເອວໍ ຎາຓໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ນາມ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຕິສ຺ສສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ – ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ – ‘ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເຊຕວເນ ປາຕຸຣໂຫສີ’’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.