໙. ອຸທາຍີສຸຕ຺ຕໍ

໒໙. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸທາຍິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ອຸທາຍິ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານານີ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ອຸທາຍີ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸທາຍິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ອຸທາຍິ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານານີ’’ຕິ? ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸທາຍີ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸທາຍິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ອຸທາຍິ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານານີ’’ຕິ? ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸທາຍີ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸທາຍິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ອຸທາຍິ, ອາມນ຺ເຕສີ’’ຕິ. ‘‘ສຸໂຓມຫໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຠຄວໂຕ. ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ – ເສຍ຺ຍຖິທໍ ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ…ເປ…. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຎ຺ຎາສິໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ – ‘ເນວາຍໍ ອຸທາຍີ ໂມຆປຸຣິໂສ ອຘິຈິຕ຺ຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕີ’ຕິ. ກຕິ ນຸ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານານີ’’ຕິ?

‘‘ປຎ຺ຈ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານໍ ເອວໍ ຠາວິຕໍ ເອວໍ ພຫຸລີກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອາໂລກສຎ຺ຎໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ທິວາ ສຎ຺ຎໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ; ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານໍ ເອວໍ ຠາວິຕໍ ເອວໍ ພຫຸລີກຕໍ ຎາຓທສ຺ສນປ຺ປຏິລາຠາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອິມເມວ ກາຍໍ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ ຕຈປຣິຍນ຺ຕໍ ປູຣໍ ນານປ຺ປກາຣສ຺ສ ອສຸຈິໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ – ‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ ໂລມາ ນຂາ ທນ຺ຕາ ຕໂຈ ມໍສໍ ນ຺ຫາຣຸ [ນຫາຣຸ (ສີ. ປີ.) ທີ. ນິ. ໒.໓໗໗; ມ. ນິ. ໑.໑໑໐] ອຏ຺ຐິ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ວກ຺ກໍ ຫທຍໍ ຍກນໍ ກິໂລມກໍ ປິຫກໍ ປປ຺ຜາສໍ ອນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ອຸທຣິຍໍ ກຣີສໍ ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫໍ ປຸພ຺ໂພ ໂລຫິຕໍ ເສໂທ ເມໂທ ອສ຺ສຸ ວສາ ເຂໂຬ ສິງ຺ຆາຓິກາ ລສິກາ ມຸຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານໍ ເອວໍ ຠາວິຕໍ ເອວໍ ພຫຸລີກຕໍ ກາມຣາຄປ຺ປຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ສຣີຣໍ ສີວຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິຕໍ [ຉຑ຺ຑິຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ເອກາຫມຕໍ ວາ ທ຺ວີຫມຕໍ ວາ ຕີຫມຕໍ ວາ ອຸທ຺ຘຸມາຕກໍ ວິນີລກໍ ວິປຸພ຺ພກຊາຕໍ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ເອວໍ [ເອວນ຺ຕິ ອິທໍ ສຕິປຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕາທີສຸ ນຕ຺ຖິ] ອຸປສໍຫຣຕິ – ‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ກາໂຍ ເອວໍຘມ຺ໂມ ເອວໍຠາວີ ເອວໍອນຕີໂຕ’’’ຕິ [ເອຕໍ ອນຕີໂຕຕິ (ສີ.)].

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ວາ ປນ [ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ (ສ຺ຍາ.)] ປສ຺ເສຍ຺ຍ ສຣີຣໍ ສີວຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິຕໍ ກາເກຫິ ວາ ຂຊ຺ຊມານໍ ກຸລເລຫິ ວາ ຂຊ຺ຊມານໍ ຄິຊ຺ເຌຫິ ວາ ຂຊ຺ຊມານໍ ສຸນເຂຫິ ວາ ຂຊ຺ຊມານໍ ສິງ຺ຄາເລຫິ [ສິຄາເລຫິ (ສີ.)] ວາ ຂຊ຺ຊມານໍ ວິວິເຘຫິ ວາ ປາຓກຊາເຕຫິ ຂຊ຺ຊມານໍ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ເອວໍ ອຸປສໍຫຣຕິ – ‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ກາໂຍ ເອວໍຘມ຺ໂມ ເອວໍຠາວີ ເອວໍອນຕີໂຕ’’’ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ວາ ປນ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ສຣີຣໍ ສີວຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິຕໍ ອຏ຺ຐິກສງ຺ຂລິກໍ ສມໍສໂລຫິຕໍ ນ຺ຫາຣຸສມ຺ພນ຺ຘໍ…ເປ… ອຏ຺ຐິກສງ຺ຂລິກໍ ນິມ຺ມໍສໂລຫິຕມກ຺ຂິຕໍ ນ຺ຫາຣຸສມ຺ພນ຺ຘໍ… ອຏ຺ຐິກສງ຺ຂລິກໍ ອປຄຕມໍສໂລຫິຕໍ ນ຺ຫາຣຸສມ຺ພນ຺ຘໍ. ອຏ຺ຐິການິ ອປຄຕສມ຺ພນ຺ຘານິ ທິສາວິທິສາວິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ [ທິສາວິທິສາສຸ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ (ສີ.)], ອຎ຺ເຎນ ຫຕ຺ຖຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ປາທຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ຊງ຺ຆຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ອູຣຸຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ກຏິຏ຺ຐິກໍ [ກຏຏ຺ຐິກໍ (ສີ.)] ອຎ຺ເຎນ [ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຑກໍ ອຎ຺ເຎນ ສີສກຏາຫໍ (ສີ. ປີ.), ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຑກຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ສີສກຏາຫໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຜາສຸກຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ຂນ຺ຘຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ຄີວຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ຫນຸກຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ທນ຺ຕກຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ສີສກຏາຫໍ [ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຑກໍ ອຎ຺ເຎນ ສີສກຏາຫໍ (ສີ. ປີ.), ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຑກຏ຺ຐິກໍ ອຎ຺ເຎນ ສີສກຏາຫໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ອຏ຺ຐິການິ ເສຕານິ ສງ຺ຂວຓ຺ຓປ຺ປຏິຠາຄານິ [ສງ຺ຂວຓ຺ຓູປນິຠານິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ອຏ຺ຐິການິ ປຸຎ຺ຊກິຕານິ [ປຸຎ຺ຊກຕານິ (ປີ.)] ເຕໂຣວສ຺ສິການິ ອຏ຺ຐິການິ ປູຕີນິ ຈຸຓ຺ຓກຊາຕານິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ເອວໍ ອຸປສໍຫຣຕິ – ‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ກາໂຍ ເອວໍຘມ຺ໂມ ເອວໍຠາວີ ເອວໍອນຕີໂຕ’ຕິ. ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານໍ ເອວໍ ຠາວິຕໍ ເອວໍ ພຫຸລີກຕໍ ອສ຺ມິມານສມຸຄ຺ຆາຕາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານໍ ເອວໍ ຠາວິຕໍ ເອວໍ ພຫຸລີກຕໍ ອເນກຘາຕຸປຏິເວຘາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈ ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານານີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ, ສາຘຸ, ອານນ຺ທ! ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອິທມ຺ປິ ຉຏ຺ຐໍ ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານໍ ຘາເຣຫິ. ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສໂຕວ ອຠິກ຺ກມຕິ ສໂຕວ ປຏິກ຺ກມຕິ ສໂຕວ ຕິຏ຺ຐຕິ ສໂຕວ ນິສີທຕິ ສໂຕວ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ ສໂຕວ ກມ຺ມໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ອິທໍ, ອານນ຺ທ, ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານໍ ເອວໍ ຠາວິຕໍ ເອວໍ ພຫຸລີກຕໍ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎາຍ ສໍວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.