(໑໕) ໕. ຕິກຓ຺ຑກີວຄ຺ໂຄ

໑. ອວຊານາຕິສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໑. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ທຕ຺ວາ ອວຊານາຕິ, ສໍວາເສນ ອວຊານາຕິ, ອາເຘຍ຺ຍມຸໂຂ [ອາທິຍ຺ຍມຸໂຂ (ສີ.), ອາເທຍ຺ຍມຸໂຂ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ອາທິຍມຸໂຂ (ປີ.) ອຏ຺ຐກຖາຍ ປຐມສໍວຓ຺ຓນານຸຣູປໍ. ປຸ. ປ. ໑໙໓ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ໂຫຕິ, ໂລໂລ ໂຫຕິ, ມນ຺ໂທ ໂມມູໂຫ ໂຫຕິ [ມນ຺ໂທ ໂຫຕິ ໂມມູໂຫ (ສີ.)].

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ທຕ຺ວາ ອວຊານາຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເທຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຫໍ ເທມິ; ອຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’ຕິ. ຕເມນໍ ທຕ຺ວາ ອວຊານາຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ທຕ຺ວາ ອວຊານາຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ສໍວາເສນ ອວຊານາຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຄ຺ຄເລນ ສທ຺ຘິໍ ສໍວສຕິ ທ຺ເວ ວາ ຕີຓິ ວາ ວສ຺ສານິ. ຕເມນໍ ສໍວາເສນ ອວຊານາຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ສໍວາເສນ ອວຊານາຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອາເຘຍ຺ຍມຸໂຂ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ວາ ອວຓ຺ເຓ ວາ ຠາສິຍມາເນ ຕໍ ຂິປ຺ປຎ຺ເຎວ ອຘິມຸຈ຺ຈິຕາ [ອຘິມຸຈ຺ຈິໂຕ (ສ຺ຍາ.)] ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອາເຘຍ຺ຍມຸໂຂ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ໂລໂລ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິຕ຺ຕຣສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ອິຕ຺ຕຣຠຕ຺ຕີ ອິຕ຺ຕຣເປໂມ ອິຕ຺ຕຣປ຺ປສາໂທ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ໂລໂລ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ມນ຺ໂທ ໂມມູໂຫ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກຸສລາກຸສເລ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ, ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ເຊ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ, ຫີນປ຺ປຓີເຕ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ, ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາເຄ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ມນ຺ໂທ ໂມມູໂຫ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ອາຣຠຕິສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໒. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕິ; ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

[ປຸ. ປ. ໑໙໑] ‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ, ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ; ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອາຣຠຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ; ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ; ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ; ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ [ອາຣພ຺ຠຊາ (ປີ. ກ.), ອາຣຠຊາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ອາສວາ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ [ສໍວຑ຺ຒນ຺ຕິ (ກ.)], ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ອາຣມ຺ຠເຊ ອາສເວ ປຫາຍ ວິປ຺ປຏິສາຣເຊ ອາສເວ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ [ຠາເວຕຸໍ (ສີ. ປີ.)]; ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ ອາສວາ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ນ ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ອາຣມ຺ຠເຊ ອາສເວ ປຫາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ; ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອາຣຠຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ ອາສວາ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ວິປ຺ປຏິສາຣເຊ ອາສເວ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ; ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ ອາສວາ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ນ ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ; ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ເອວໍ ໂອວທິຍມານາ ເອວໍ ອນຸສາສິຍມານາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອາສວານໍ ຂຍໍ ປາປຸຓນ຺ຕີ’’ຕິ [ປຸ. ປ. ໑໙໑]. ທຸຕິຍໍ.

໓. ສາຣນ຺ທທສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໓. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເວສາລິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ປຎ຺ຈມຕ຺ຕານໍ ລິຈ຺ຉວິສຕານໍ ສາຣນ຺ທເທ ເຈຕິເຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນານໍ ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ອຍມນ຺ຕຣາກຖາ ອຸທປາທິ – ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ? ຫຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ອສ຺ສຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ມຓິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ອິຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ຄຫປຕິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ລິຈ຺ຉວີ ມຄ຺ເຄ ປຸຣິສໍ ຐເປສຸໍ [ເປເສສຸໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)] – ‘‘ຍທາ ຕ຺ວໍ [ຍຖາ ຕ຺ວໍ (ສີ. ປີ.)], ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ປສ຺ເສຍ຺ຍາສິ ຠຄວນ຺ຕໍ, ອຖ ອມ຺ຫາກໍ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ; ທິສ຺ວານ ເຍນ ເຕ ລິຈ຺ຉວີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ລິຈ຺ຉວີ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍໍ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຄຈ຺ຉຕິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ; ຍສ຺ສທານິ ກາລໍ ມຎ຺ຎຖາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ລິຈ຺ຉວີ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ເຕ ລິຈ຺ຉວີ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນ ສາຣນ຺ທທໍ ເຈຕິຍໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຍນ ສາຣນ຺ທທໍ ເຈຕິຍໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ເຕ ລິຈ຺ຉວີ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ລິຈ຺ຉວີ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ, ກາ ຈ ປນ ໂວ ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນານໍ ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ອຍມນ຺ຕຣາກຖາ ອຸທປາທິ – ‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ? ຫຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ອສ຺ສຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ມຓິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ອິຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ຄຫປຕິຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ກາມາຘິມຸຕ຺ຕານໍ ວຕ, ໂຠ, ລິຈ຺ຉວີນໍ [ກາມາຘິມຸຕ຺ຕານໍ ວຕ ໂວ ລິຈ຺ຉວີນໍ (ສີ.), ກາມາຘິມຸຕ຺ຕານໍ ວຕ ໂວ ລິຈ຺ຉວີ (ສ຺ຍາ.), ກາມາຘິມຸຕ຺ຕານໍວ ໂວ ລິຈ຺ຉວີ (?)] ກາມໍເຍວ ອາຣພ຺ຠ ອນ຺ຕຣາກຖາ ອຸທປາທິ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ, ລິຈ຺ຉວີ, ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ? ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕສ຺ສ ຘມ຺ມວິນຍສ຺ສ ເທເສຕາ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕສ຺ສ ຘມ຺ມວິນຍສ຺ສ ເທສິຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຕາ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕສ຺ສ ຘມ຺ມວິນຍສ຺ສ ເທສິຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຕາ [ວິຎ຺ຎາຕສ຺ສ (ສີ. ປີ.) ອ. ນິ. ໕.໑໙໕] ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ, ກຕຎ຺ຎູ ກຕເວທີ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມສໍ ໂຂ, ລິຈ຺ຉວີ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ຕິກຓ຺ຑກີສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາເກເຕ ວິຫຣຕິ ຕິກຓ຺ຑກີວເນ [ກຓ຺ຑກີວເນ (ສໍ. ນິ. ໕.໙໐໒)]. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເລນ ກາລໍ ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ [ອປ຺ປຏິກ຺ກູເລ ປຏິກ຺ກູລສຎ຺ຎີ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ວິຫເຣຍ຺ຍ. ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເລນ ກາລໍ ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເລນ ກາລໍ ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເລນ ກາລໍ ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເລນ ກາລໍ ປຏິກູລຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິກູລຎ຺ຈ ຕທຸຠຍໍ ອຠິນິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫເຣຍ຺ຍ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ.

‘‘ກິຎ຺ຈ [ກຖຎ຺ຈ (ສີ. ປີ. ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ? ‘ມາ ເມ ຣຊນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ ອຸທປາທີ’ຕິ – ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ.

‘‘ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ? ‘ມາ ເມ ໂທສນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ໂທໂສ ອຸທປາທີ’ຕິ – ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ.

‘‘ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ? ‘ມາ ເມ ຣຊນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ ອຸທປາທິ, ມາ ເມ ໂທສນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ໂທໂສ ອຸທປາທີ’ຕິ – ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ.

‘‘ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ? ‘ມາ ເມ ໂທສນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ໂທໂສ ອຸທປາທິ, ມາ ເມ ຣຊນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ ອຸທປາທີ’ຕິ – ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ.

‘‘ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິກູລຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິກູລຎ຺ຈ ຕທຸຠຍໍ ອຠິນິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫເຣຍ຺ຍ? ‘ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ມາ ເມ ກ຺ວຈນິ [ກ຺ວຈິນິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ກຕ຺ຖຈິ ກິຎ຺ຈນໍ [ກິຎ຺ຈນ (ສີ. ປີ.)] ຣຊນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ ອຸທປາທິ, ມາ ເມ ກ຺ວຈນິ ກຕ຺ຖຈິ ກິຎ຺ຈນໍ ໂທສນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ໂທໂສ ອຸທປາທິ, ມາ ເມ ກ຺ວຈນິ ກຕ຺ຖຈິ ກິຎ຺ຈນໍ ໂມຫນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ໂມໂຫ ອຸທປາທີ’ຕິ – ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິກູລຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິກູລຎ຺ຈ ຕທຸຠຍໍ ອຠິນິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫເຣຍ຺ຍ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ນິຣຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໕. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕິ, ອທິນ຺ນາທາຍີ ໂຫຕິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ ໂຫຕິ, ມຸສາວາທີ ໂຫຕິ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐາຍີ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ມິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໖. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ມິຕ຺ໂຕ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ກມ຺ມນ຺ຕໍ ກາເຣຕິ, ອຘິກຣຓໍ ອາທິຍຕິ, ປາໂມກ຺ເຂສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ປຏິວິຣຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ທີຆຈາຣິກໍ ອນວຕ຺ຖຈາຣິກໍ [ອວຕ຺ຖານຈາຣິກໍ (ສ຺ຍາ.)] ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ, ນປ຺ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ກາເລນ ກາລໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕຸໍ ສມາທເປຕຸໍ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕຸໍ ສມ຺ປຫໍເສຕຸໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ມິຕ຺ໂຕ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ມິຕ຺ໂຕ ເສວິຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ກມ຺ມນ຺ຕໍ ກາເຣຕິ, ນ ອຘິກຣຓໍ ອາທິຍຕິ, ນ ປາໂມກ຺ເຂສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ປຏິວິຣຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ນ ທີຆຈາຣິກໍ ອນວຕ຺ຖຈາຣິກໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ, ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ກາເລນ ກາລໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕຸໍ ສມາທເປຕຸໍ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕຸໍ ສມ຺ປຫໍເສຕຸໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ມິຕ຺ໂຕ ເສວິຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອສປ຺ປຸຣິສທານສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໗. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສປ຺ປຸຣິສທານານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ອສກ຺ກຈ຺ຈໍ ເທຕິ, ອຈິຕ຺ຕີກຕ຺ວາ [ອຈິຕ຺ຕິກຕ຺ວາ (ປີ.), ອຈິຕິໍ ກຕ຺ວາ (ສ຺ຍາ.), ອຈິຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ (ກ.)] ເທຕິ, ອສຫຕ຺ຖາ ເທຕິ, ອປວິທ຺ຘໍ [ອປວິຏ຺ຏໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ເທຕິ, ອນາຄມນທິຏ຺ຐິໂກ ເທຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອສປ຺ປຸຣິສທານານິ.

‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສປ຺ປຸຣິສທານານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ເທຕິ, ຈິຕ຺ຕີກຕ຺ວາ ເທຕິ, ສຫຕ຺ຖາ ເທຕິ, ອນປວິທ຺ຘໍ ເທຕິ, ອາຄມນທິຏ຺ຐິໂກ ເທຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ສປ຺ປຸຣິສທານານີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ສປ຺ປຸຣິສທານສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໘. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສປ຺ປຸຣິສທານານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ສທ຺ຘາຍ ທານໍ ເທຕິ, ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ທານໍ ເທຕິ, ກາເລນ ທານໍ ເທຕິ, ອນຸຄ຺ຄຫິຕຈິຕ຺ໂຕ [ອນຄ຺ຄຫິຕຈິຕ຺ໂຕ (ສີ.)] ທານໍ ເທຕິ, ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ປຣຎ຺ຈ ອນຸປຫຈ຺ຈ ທານໍ ເທຕິ.

‘‘ສທ຺ຘາຍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທານໍ ທຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອຑ຺ໂຒ ຈ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ, ອຠິຣູໂປ ຈ ໂຫຕິ ທສ຺ສນີໂຍ ປາສາທິໂກ ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ.

‘‘ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທານໍ ທຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອຑ຺ໂຒ ຈ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ. ເຍປິສ຺ສ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ປຸຕ຺ຕາຕິ ວາ ທາຣາຕິ ວາ ທາສາຕິ ວາ ເປສ຺ສາຕິ ວາ ກມ຺ມກຣາຕິ [ກມ຺ມກາຣາຕິ (ກ.)] ວາ, ເຕປິ ສຸສ຺ສູສນ຺ຕິ ໂສຕໍ ໂອທຫນ຺ຕິ ອຎ຺ຎາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ.

‘‘ກາເລນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທານໍ ທຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອຑ຺ໂຒ ຈ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ; ກາລາຄຕາ ຈສ຺ສ ອຕ຺ຖາ ປຈຸຣາ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ອນຸຄ຺ຄຫິຕຈິຕ຺ໂຕ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທານໍ ທຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອຑ຺ໂຒ ຈ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ; ອຸຬາເຣສຸ ຈ ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສຸ ໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ.

‘‘ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ປຣຎ຺ຈ ອນຸປຫຈ຺ຈ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທານໍ ທຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອຑ຺ໂຒ ຈ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ; ນ ຈສ຺ສ ກຸໂຕຈິ ໂຠຄານໍ ອຸປຆາໂຕ ອາຄຈ຺ຉຕິ ອຄ຺ຄິໂຕ ວາ ອຸທກໂຕ ວາ ຣາຊໂຕ ວາ ໂຈຣໂຕ ວາ ອປ຺ປິຍໂຕ ວາ ທາຍາທໂຕ ວາ [ອປ຺ປິຍໂຕ ວາ ທາຍາທໂຕ ວາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.), ອປ຺ປິຍທາຍາທໂຕ ວາ (ກ.)]. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ສປ຺ປຸຣິສທານານີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຐມສມຍວິມຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໙. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ກມ຺ມາຣາມຕາ, ຠສ຺ສາຣາມຕາ, ນິທ຺ທາຣາມຕາ, ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕາ, ຍຖາວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ນ ກມ຺ມາຣາມຕາ, ນ ຠສ຺ສາຣາມຕາ, ນ ນິທ຺ທາຣາມຕາ, ນ ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕາ, ຍຖາວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍສມຍວິມຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໐. [ກຖາ. ໒໖໗] ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ກມ຺ມາຣາມຕາ, ຠສ຺ສາຣາມຕາ, ນິທ຺ທາຣາມຕາ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ, ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ນ ກມ຺ມາຣາມຕາ, ນ ຠສ຺ສາຣາມຕາ, ນ ນິທ຺ທາຣາມຕາ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ, ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິຫານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ຕິກຓ຺ຑກີວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.