໓. ຕຕິຍປຓ຺ຓາສກໍ

(໑໑) ໑. ຜາສຸວິຫາຣວຄ຺ໂຄ

໑. ສາຣຊ຺ຊສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເສຂເວສາຣຊ຺ຊກຣຓາ ຘມ຺ມາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ສີລວາ ໂຫຕິ, ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ໂຫຕິ, ປຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ.

‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສທ຺ຘສ຺ສ ສາຣຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘສ຺ສ ຕໍ ສາຣຊ຺ຊໍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາຍໍ ຘມ຺ໂມ ເສຂເວສາຣຊ຺ຊກຣໂຓ.

‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສາຣຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ, ສີລວໂຕ ຕໍ ສາຣຊ຺ຊໍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາຍໍ ຘມ຺ໂມ ເສຂເວສາຣຊ຺ຊກຣໂຓ.

‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສ຺ສຸຕສ຺ສ ສາຣຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ, ພຫຸສ຺ສຸຕສ຺ສ ຕໍ ສາຣຊ຺ຊໍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາຍໍ ຘມ຺ໂມ ເສຂເວສາຣຊ຺ຊກຣໂຓ.

‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸສີຕສ຺ສ ສາຣຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍສ຺ສ ຕໍ ສາຣຊ຺ຊໍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາຍໍ ຘມ຺ໂມ ເສຂເວສາຣຊ຺ຊກຣໂຓ.

‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸປ຺ປຎ຺ຎສ຺ສ ສາຣຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ, ປຎ຺ຎວໂຕ ຕໍ ສາຣຊ຺ຊໍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາຍໍ ຘມ຺ໂມ ເສຂເວສາຣຊ຺ຊກຣໂຓ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ເສຂເວສາຣຊ຺ຊກຣຓາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ອຸສ຺ສງ຺ກິຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໒. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຸສ຺ສງ຺ກິຕປຣິສງ຺ກິໂຕ ໂຫຕິ ປາປຠິກ຺ຂູຕິ ອປິ ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມປິ [ອປິ ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)].

ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເວສິຍາໂຄຈໂຣ ວາ ໂຫຕິ, ວິຘວາໂຄຈໂຣ ວາ ໂຫຕິ, ຖຸລ຺ລກຸມາຣິກາໂຄຈໂຣ ວາ ໂຫຕິ, ປຓ຺ຑກໂຄຈໂຣ ວາ ໂຫຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີໂຄຈໂຣ ວາ ໂຫຕິ.

‘‘ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຸສ຺ສງ຺ກິຕປຣິສງ຺ກິໂຕ ໂຫຕິ ປາປຠິກ຺ຂູຕິ ອປິ ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມປີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ມຫາໂຈຣສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໓. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມຫາໂຈໂຣ ສນ຺ຘິມ຺ປິ ຉິນ຺ທຕິ, ນິລ຺ໂລປມ຺ປິ ຫຣຕິ, ເອກາຄາຣິກມ຺ປິ ກໂຣຕິ, ປຣິປນ຺ເຖປິ ຕິຏ຺ຐຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ວິສມນິສ຺ສິໂຕ ຈ ໂຫຕິ, ຄຫນນິສ຺ສິໂຕ ຈ, ພລວນິສ຺ສິໂຕ ຈ, ໂຠຄຈາຄີ ຈ, ເອກຈາຣີ ຈ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ວິສມນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ນທີວິທຸຄ຺ຄໍ ວາ ນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ ປພ຺ພຕວິສມໍ ວາ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ວິສມນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ຄຫນນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ຕິຓຄຫນໍ ວາ ນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ ຣຸກ຺ຂຄຫນໍ ວາ ໂຣຘໍ [ເຄຘໍ (ສີ.) ອ. ນິ. ໓.໕໑] ວາ ມຫາວນສຓ຺ຑໍ ວາ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ຄຫນນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ພລວນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ຣາຊານໍ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕານໍ ວາ ນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ສເຈ ມໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ວກ຺ຂຕິ, ອິເມ ເມ ຣາຊາໂນ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕາ ວາ ປຣິໂຍຘາຍ ອຕ຺ຖໍ ຠຓິສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ສເຈ ນໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ອາຫ, ຕ຺ຍສ຺ສ ຣາຊາໂນ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕາ ວາ ປຣິໂຍຘາຍ ອຕ຺ຖໍ ຠຓນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ພລວນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ໂຠຄຈາຄີ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ອຑ຺ໂຒ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ສເຈ ມໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ວກ຺ຂຕິ, ອິໂຕ ໂຠເຄນ ປຏິສນ຺ຖຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ສເຈ ນໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ອາຫ, ຕໂຕ ໂຠເຄນ ປຏິສນ຺ຖຣຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ໂຠຄຈາຄີ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ເອກຈາຣີ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ເອກໂກວ ຄຫຓານິ [ນິຄ຺ຄຫຓານິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ກຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ມາ ເມ ຄຸຍ຺ຫມນ຺ຕາ ພຫິທ຺ຘາ ສມ຺ເຠທໍ ອຄມໍສູ’ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈໂຣ ເອກຈາຣີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມຫາໂຈໂຣ ສນ຺ຘິມ຺ປິ ຉິນ຺ທຕິ ນິລ຺ໂລປມ຺ປິ ຫຣຕິ ເອກາຄາຣິກມ຺ປິ ກໂຣຕິ ປຣິປນ຺ເຖປິ ຕິຏ຺ຐຕິ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປາປຠິກ຺ຂຸ ຂຕໍ ອຸປຫຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຫຣຕິ, ສາວຊ຺ໂຊ ຈ ໂຫຕິ ສານຸວຊ຺ໂຊ ວິຎ຺ຎູນໍ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ວິສມນິສ຺ສິໂຕ ຈ ໂຫຕິ, ຄຫນນິສ຺ສິໂຕ ຈ, ພລວນິສ຺ສິໂຕ ຈ, ໂຠຄຈາຄີ ຈ, ເອກຈາຣີ ຈ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ວິສມນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ວິສເມນ ກາຍກມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ວິສເມນ ວຈີກມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ວິສເມນ ມໂນກມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ວິສມນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ຄຫນນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ອນ຺ຕຄ຺ຄາຫິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ຄຫນນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ພລວນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ຣາຊານໍ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕານໍ ວາ ນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ສເຈ ມໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ວກ຺ຂຕິ, ອິເມ ເມ ຣາຊາໂນ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕາ ວາ ປຣິໂຍຘາຍ ອຕ຺ຖໍ ຠຓິສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ສເຈ ນໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ອາຫ, ຕ຺ຍສ຺ສ ຣາຊາໂນ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕາ ວາ ປຣິໂຍຘາຍ ອຕ຺ຖໍ ຠຓນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ພລວນິສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ໂຠຄຈາຄີ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ ໂຫຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ສເຈ ມໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ວກ຺ຂຕິ, ອິໂຕ ລາເຠນ ປຏິສນ຺ຖຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ສເຈ ນໍ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ອາຫ, ຕໂຕ ລາເຠນ ປຏິສນ຺ຖຣຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ໂຠຄຈາຄີ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ເອກຈາຣີ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ເອກໂກວ ປຈ຺ຈນ຺ຕິເມສຸ ຊນປເທສຸ ນິວາສໍ ກປ຺ເປຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ ລາຠໍ ລຠຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປຠິກ຺ຂຸ ເອກຈາຣີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປາປຠິກ຺ຂຸ ຂຕໍ ອຸປຫຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຫຣຕິ, ສາວຊ຺ໂຊ ຈ ໂຫຕິ ສານຸວຊ຺ໂຊ ວິຎ຺ຎູນໍ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ສມຓສຸຂຸມາລສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໔. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ສມເຓສຸ ສມຓສຸຂຸມາໂລ ໂຫຕິ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ; ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ; ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ເສນາສນໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ; ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ. ເຍຫິ ໂຂ ປນ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫຣຕິ, ຕ຺ຍສ຺ສ [ຕ຺ຍາສ຺ສ (ກ.) ອ. ນິ. ໔.໘໗] ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ກາຍກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ; ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ວຈີກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ; ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ມໂນກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ; ມນາປໍເຍວ ອຸປຫາຣໍ ອຸປຫຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາປໍ. ຍານິ ໂຂ ປນ ຕານິ ເວທຍິຕານິ ປິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານິ ວາ ເສມ຺ຫສມຸຏ຺ຐານານິ ວາ ວາຕສມຸຏ຺ຐານານິ ວາ ສນ຺ນິປາຕິການິ ວາ ອຸຕຸປຣິຓາມຊານິ ວາ ວິສມປຣິຫາຣຊານິ ວາ ໂອປກ຺ກມິການິ ວາ ກມ຺ມວິປາກຊານິ ວາ, ຕານິສ຺ສ ນ ພຫຸເທວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອປ຺ປາພາໂຘ ໂຫຕິ, ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ, ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ສມເຓສຸ ສມຓສຸຂຸມາໂລ ໂຫຕິ.

‘‘ຍຎ຺ຫິ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສມເຓສຸ ສມຓສຸຂຸມາໂລ’ຕິ, ມເມວ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາ [ມເມວ ຕໍ ສມ຺ມາ (?)] ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສມເຓສຸ ສມຓສຸຂຸມາໂລ’ຕິ. ອຫຎ຺ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ; ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ; ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ເສນາສນໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ; ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມິ, ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ. ເຍຫິ ໂຂ ປນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫຣາມິ, ເຕ ມໍ ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ກາຍກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ; ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ວຈີກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ; ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ມໂນກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ; ມນາປໍເຍວ ອຸປຫາຣໍ ອຸປຫຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປໍ ອມນາປໍ. ຍານິ ໂຂ ປນ ຕານິ ເວທຍິຕານິ – ປິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານິ ວາ ເສມ຺ຫສມຸຏ຺ຐານານິ ວາ ວາຕສມຸຏ຺ຐານານິ ວາ ສນ຺ນິປາຕິການິ ວາ ອຸຕຸປຣິຓາມຊານິ ວາ ວິສມປຣິຫາຣຊານິ ວາ ໂອປກ຺ກມິການິ ວາ ກມ຺ມວິປາກຊານິ ວາ – ຕານິ ເມ ນ ພຫຸເທວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອປ຺ປາພາໂຘຫມສ຺ມິ, ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຂ ປນສ຺ມິ [ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຂ ປນ (ສີ.), ຈຕຸນ຺ນໍ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ [ນິກາມລາຠີ ໂຫມິ (ສີ. ກ.)] ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ, ອາສວານໍ ຂຍາ…ເປ… ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣາມິ.

‘‘ຍຎ຺ຫິ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສມເຓສຸ ສມຓສຸຂຸມາໂລ’ຕິ, ມເມວ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສມເຓສຸ ສມຓສຸຂຸມາໂລ’’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຜາສຸວິຫາຣສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໕. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜາສຸວິຫາຣາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເມຕ຺ຕໍ ກາຍກມ຺ມໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ, ເມຕ຺ຕໍ ວຈີກມ຺ມໍ…ເປ… ເມຕ຺ຕໍ ມໂນກມ຺ມໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ຍານິ ຕານິ ສີລານິ ອຂຓ຺ຑານິ ອຈ຺ຉິທ຺ທານິ ອສພລານິ ອກມ຺ມາສານິ ຠຸຊິສ຺ສານິ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖານິ ອປຣາມຏ຺ຐານິ ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິການິ, ຕຖາຣູເປຫິ ສີເລຫິ ສີລສາມຎ຺ຎຄໂຕ ວິຫຣຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ຍາຍໍ ທິຏ຺ຐິ ອຣິຍາ ນິຍ຺ຍານິກາ ນິຍ຺ຍາຕິ ຕກ຺ກຣສ຺ສ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາຍ, ຕຖາຣູປາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐິສາມຎ຺ຎຄໂຕ ວິຫຣຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຜາສຸວິຫາຣາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ອານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໖. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ [ຠິກ຺ຂຸໍສໍໂຆ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ [ອຕ຺ຕນາ ຈ (ປີ. ກ.)] ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ [ໂນ ຈ (ກ.)] ປຣໍ ອຘິສີເລ ສມ຺ປວຕ຺ຕາ [ສມ຺ປວຕ຺ຕາ ໂຫຕິ (ກ.)]; ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ສິຍາ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ໂຎປິ ປຣິຍາໂຍ ຍຖາ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ສິຍາ, ອານນ຺ທ [ອານນ຺ທາຕິ ຠຄວາ ອາໂວຈ (ສ຺ຍາ. ປີ.)]! ຍໂຕ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ອຘິສີເລ ສມ຺ປວຕ຺ຕາ; ອຕ຺ຕານຸເປກ຺ຂີ ຈ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣານຸເປກ຺ຂີ; ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ສິຍາ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ໂຎປິ ປຣິຍາໂຍ ຍຖາ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ສິຍາ, ອານນ຺ທ! ຍໂຕ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ອຘິສີເລ ສມ຺ປວຕ຺ຕາ; ອຕ຺ຕານຸເປກ຺ຂີ ຈ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣານຸເປກ຺ຂີ; ອປຎ຺ຎາໂຕ ຈ ໂຫຕິ, ເຕນ ຈ ອປຎ຺ຎາຕເກນ ໂນ ປຣິຕສ຺ສຕິ; ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ [ຈຕຸນ຺ນໍ (ປີ. ກ.)] ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ; ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ສິຍາ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ໂຎປິ ປຣິຍາໂຍ ຍຖາ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ສິຍາ, ອານນ຺ທ! ຍໂຕ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ອຘິສີເລ ສມ຺ປວຕ຺ຕາ; ອຕ຺ຕານຸເປກ຺ຂີ ຈ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣານຸເປກ຺ຂີ; ອປຎ຺ຎາໂຕ ຈ ໂຫຕິ, ເຕນ ຈ ອປຎ຺ຎາຕເກນ ໂນ ປຣິຕສ຺ສຕິ; ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ; ອາສວານຎ຺ຈ [ອາສວານໍ (ສີ. ປີ. ກ.)] ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ; ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຜາສຸໍ ວິຫເຣຍ຺ຍ.

‘‘ອິມມ຺ຫາ ຈາຫໍ, ອານນ຺ທ, ຜາສຸວິຫາຣາ ອຎ຺ໂຎ ຜາສຸວິຫາໂຣ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣ ວາ ປຓີຕຕໂຣ ວາ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ສີລສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

‘‘ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ອເສຂສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ…ເປ… ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ.

‘‘ກຕເມຫິ, ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອເສເຂນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ…ເປ… ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ຈາຕຸທ຺ທິສສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຈາຕຸທ຺ທິໂສ ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ; ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ, ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ; ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕຣຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນ; ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ; ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິເມຫິ, ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຈາຕຸທ຺ທິໂສ ໂຫຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ອຣຎ຺ຎສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໐. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວິຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ…ເປ… ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ; ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ; ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ ຖາມວາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ; ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ທສມໍ.

ຜາສຸວິຫາຣວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ສາຣຊ຺ຊໍ ສງ຺ກິໂຕ ໂຈໂຣ, ສຸຂຸມາລໍ ຜາສຸ ປຎ຺ຈມໍ;

ອານນ຺ທ ສີລາເສຂາ ຈ, ຈາຕຸທ຺ທິໂສ ອຣຎ຺ເຎນ ຈາຕິ.

(໑໒) ໒. ອນ຺ຘກວິນ຺ທວຄ຺ໂຄ

໑. ກຸລູປກສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ກຸລູປໂກ ຠິກ຺ຂຸ ກຸເລສຸ ອປ຺ປິໂຍ ຈ ໂຫຕິ ອມນາໂປ ຈ ອຄຣຸ ຈ ອຠາວນີໂຍ ຈ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອສນ຺ຖວວິສ຺ສາສີ [ອສນ຺ຖຸຕວິສ຺ສາສີ (ສີ.), ອສນ຺ຘວວິສ຺ສາສີ (ກ.)] ຈ ໂຫຕິ, ອນິສ຺ສຣວິກປ຺ປີ ຈ, ວິສ຺ສຏ຺ຐຸປເສວີ [ວິຍຕ຺ຖຸປເສວີ (ສີ.), ພ຺ຍຕ຺ຖຸປເສວີ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ວ຺ຍຕ຺ຕູປເສວີ (ປີ.)] ຈ, ອຸປກຓ຺ຓກຊປ຺ປີ ຈ, ອຕິຍາຈນໂກ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ກຸລູປໂກ ຠິກ຺ຂຸ ກຸເລສຸ ອປ຺ປິໂຍ ຈ ໂຫຕິ ອມນາໂປ ຈ ອຄຣຸ ຈ ອຠາວນີໂຍ ຈ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ກຸລູປໂກ ຠິກ຺ຂຸ ກຸເລສຸ ປິໂຍ ຈ ໂຫຕິ ມນາໂປ ຈ ຄຣຸ ຈ ຠາວນີໂຍ ຈ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ອສນ຺ຖວວິສ຺ສາສີ ຈ ໂຫຕິ, ນ ອນິສ຺ສຣວິກປ຺ປີ ຈ, ນ ວິສ຺ສຏ຺ຐຸປເສວີ ຈ, ນ ອຸປກຓ຺ຓກຊປ຺ປີ ຈ, ນ ອຕິຍາຈນໂກ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ກຸລູປໂກ ຠິກ຺ຂຸ ກຸເລສຸ ປິໂຍ ຈ ໂຫຕິ ມນາໂປ ຈ ຄຣຸ ຈ ຠາວນີໂຍ ຈາ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປຈ຺ຉາສມຓສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໒. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຈ຺ຉາສມໂຓ ນ ອາທາຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອຕິທູເຣ ວາ ຄຈ຺ຉຕິ ອຈ຺ຈາສນ຺ເນ ວາ, ນ ປຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ນໍ ຄຓ຺ຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິສາມນ຺ຕາ ຠຓມານໍ ນ ນິວາເຣຕິ, ຠຓມານສ຺ສ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ກຖໍ ໂອປາເຕຕິ, ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ ຊໂຬ ເອຬມູໂຄ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຈ຺ຉາສມໂຓ ນ ອາທາຕພ຺ໂພ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຈ຺ຉາສມໂຓ ອາທາຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນາຕິທູເຣ ຄຈ຺ຉຕິ ນ ອຈ຺ຈາສນ຺ເນ, ປຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ນໍ ຄຓ຺ຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິສາມນ຺ຕາ ຠຓມານໍ ນິວາເຣຕິ, ຠຓມານສ຺ສ ນ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ກຖໍ ໂອປາເຕຕິ, ປຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ ອຊໂຬ ອເນຬມູໂຄ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຈ຺ຉາສມໂຓ ອາທາຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ສມ຺ມາສມາຘິສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໓. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຠພ຺ໂພ ສມ຺ມາສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ຂໂມ ໂຫຕິ ຣູປານໍ, ອກ຺ຂໂມ ສທ຺ທານໍ, ອກ຺ຂໂມ ຄນ຺ຘານໍ, ອກ຺ຂໂມ ຣສານໍ, ອກ຺ຂໂມ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພານໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຠພ຺ໂພ ສມ຺ມາສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຠພ຺ໂພ ສມ຺ມາສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຂໂມ ໂຫຕິ ຣູປານໍ, ຂໂມ ສທ຺ທານໍ, ຂໂມ ຄນ຺ຘານໍ, ຂໂມ ຣສານໍ, ຂໂມ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພານໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຠພ຺ໂພ ສມ຺ມາສມາຘິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອນ຺ຘກວິນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ມຄເຘສຸ ວິຫຣຕິ ອນ຺ຘກວິນ຺ເທ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ເຍ ເຕ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ນວາ ອຈິຣປພ຺ພຊິຕາ ອຘຸນາຄຕາ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ, ເຕ ໂວ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ປຎ຺ຈສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ [ສມາທາເປຕພ຺ພາ (?)] ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ. ກຕເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ? ‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ສີລວາ ໂຫຖ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸຕາ ວິຫຣຖ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ນາ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວິໂນ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຖ ສິກ຺ຂາປເທສູ’ຕິ – ອິຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວເຣ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ.

‘‘‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣາ ວິຫຣຖ ອາຣກ຺ຂສຕິໂນ ນິປກ຺ກສຕິໂນ [ນິປກສຕິໂນ (ສີ. ສ຺ຍາ.), ເນປກ຺ກສຕິໂນ (?)], ສາຣກ຺ຂິຕມານສາ ສຕາຣກ຺ເຂນ ເຈຕສາ ສມນ຺ນາຄຕາ’ຕິ – ອິຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວເຣ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ.

‘‘‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ອປ຺ປຠສ຺ສາ ໂຫຖ, ຠສ຺ເສ ປຣິຍນ຺ຕກາຣິໂນ’ຕິ – ອິຕິ ຠສ຺ສປຣິຍນ຺ເຕ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ.

‘‘‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິກາ ໂຫຖ, ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວຖາ’ຕິ – ອິຕິ ກາຍວູປກາເສ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ.

‘‘‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຖ ສມ຺ມາທສ຺ສເນນ ສມນ຺ນາຄຕາ’ຕິ – ອິຕິ ສມ຺ມາທສ຺ສເນ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ. ເຍ ເຕ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ນວາ ອຈິຣປພ຺ພຊິຕາ ອຘຸນາຄຕາ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ, ເຕ ໂວ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ມຈ຺ຉຣິນີສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໕. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອາວາສມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ກຸລມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ລາຠມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ອາວາສມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ນ ກຸລມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ນ ລາຠມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ນ ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ, ນ ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣິນີ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ວຓ຺ຓນາສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໖. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອປ຺ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ, ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ອປ຺ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອປ຺ປສາທນີເຍ ຐາເນ ອປ຺ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອິສ຺ສຸກິນີສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໗. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອິສ຺ສຸກິນີ ຈ ໂຫຕິ, ມຈ຺ຉຣິນີ ຈ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ [ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍຎ຺ຈ (ສ຺ຍາ.)] ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນິສ຺ສຸກິນີ ຈ ໂຫຕິ, ອມຈ຺ຉຣິນີ ຈ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໘. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ຈ ໂຫຕິ, ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປາ ຈ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ຈ, ໂຫຕິ, ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາ ຈ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ມິຈ຺ຉາວາຈາສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໙. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ມິຈ຺ຉາວາຈາ ຈ ໂຫຕິ, ມິຈ຺ຉາກມ຺ມນ຺ຕາ ຈ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສມ຺ມາວາຈາ ຈ ໂຫຕິ, ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕາ ຈ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ມິຈ຺ຉາວາຍາມສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໐. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ມິຈ຺ຉາວາຍາມາ ຈ ໂຫຕິ, ມິຈ຺ຉາສຕິນີ ຈ [ມິຈ຺ຉາສຕິ ຈ (ສ຺ຍາ.)], ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສມ຺ມາວາຍາມາ ຈ ໂຫຕິ, ສມ຺ມາສຕິນີ ຈ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ທສມໍ.

ອນ຺ຘກວິນ຺ທວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ກຸລູປໂກ ປຈ຺ຉາສມໂຓ, ສມາຘິອນ຺ຘກວິນ຺ທໍ;

ມຈ຺ຉຣີ ວຓ຺ຓນາ ອິສ຺ສາ, ທິຏ຺ຐິວາຈາຍ ວາຍມາຕິ.

(໑໓) ໓. ຄິລານວຄ຺ໂຄ

໑. ຄິລານສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນ ຄິລານສາລາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທຸພ຺ພລໍ ຄິລານກໍ; ທິສ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ [ຍໍ ກິຎ຺ຈິ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໍ ທຸພ຺ພລໍ [ຠິກ຺ຂເວ ທຸພ຺ພລໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຄິລານກໍ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ນ ວິຊຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ‘ນຈິຣສ຺ເສວ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອສຸຠານຸປສ຺ສີ ກາເຍ ວິຫຣຕິ, ອາຫາເຣ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ, ສພ຺ພໂລເກ ອນຠິຣຕສຎ຺ຎີ [ສພ຺ພຕ຺ຖປິ ເອວເມວ ທິສ຺ສຕິ], ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ, ມຣຓສຎ຺ຎາ ໂຂ ປນສ຺ສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສູປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໍ ທຸພ຺ພລໍ ຄິລານກໍ ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ນ ວິຊຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ‘ນຈິຣສ຺ເສວ ອາສວານໍ ຂຍາ…ເປ… ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສຕີ’’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ສຕິສູປຏ຺ຐິຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໒. ‘‘ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວາ ຠິກ຺ຂຸນີ ວາ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຠາເວຕິ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ພຫຸລີກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜລານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎາ, ສຕິ ວາ ອຸປາທິເສເສ ອນາຄາມິຕາ.

‘‘ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ສຕິ ສູປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ ຘມ຺ມານໍ ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາ ປຎ຺ຎາຍ, ອສຸຠານຸປສ຺ສີ ກາເຍ ວິຫຣຕິ, ອາຫາເຣ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ, ສພ຺ພໂລເກ ອນຠິຣຕສຎ຺ຎີ, ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ. ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວາ ຠິກ຺ຂຸນີ ວາ ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຠາເວຕິ ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ພຫຸລີກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜລານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎາ, ສຕິ ວາ ອຸປາທິເສເສ ອນາຄາມິຕາ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ປຐມອຸປຏ຺ຐາກສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໓. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລາໂນ ທູປຏ຺ຐາໂກ [ທຸປຏ຺ຐາໂກ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.) ມຫາວ. ໓໖໖] ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອສປ຺ປາຍກາຣີ ໂຫຕິ, ສປ຺ປາເຍ ມຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ, ເຠສຊ຺ຊໍ ນປ຺ປຏິເສວິຕາ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຖກາມສ຺ສ ຄິລານຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ ນ ຍຖາຠູຕໍ ອາພາຘໍ ອາວິກຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕໍ ວາ ອຠິກ຺ກມຕີຕິ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕໍ ວາ ປຏິກ຺ກມຕີຕິ ຐິຕໍ ວາ ຐິໂຕຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ສາຣີຣິການໍ ເວທນານໍ ທຸກ຺ຂານໍ ຕິພ຺ພານໍ [ຕິປ຺ປານໍ (ສີ.) ມຫາວ. ໓໖໖] ຂຣານໍ ກຏຸການໍ ອສາຕານໍ ອມນາປານໍ ປາຓຫຣານໍ ອນຘິວາສກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລາໂນ ທູປຏ຺ຐາໂກ ໂຫຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລາໂນ ສູປຏ຺ຐາໂກ ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ສປ຺ປາຍກາຣີ ໂຫຕິ, ສປ຺ປາເຍ ມຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ, ເຠສຊ຺ຊໍ ປຏິເສວິຕາ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຖກາມສ຺ສ ຄິລານຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ ຍຖາຠູຕໍ ອາພາຘໍ ອາວິກຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕໍ ວາ ອຠິກ຺ກມຕີຕິ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕໍ ວາ ປຏິກ຺ກມຕີຕິ ຐິຕໍ ວາ ຐິໂຕຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ສາຣີຣິການໍ ເວທນານໍ ທຸກ຺ຂານໍ ຕິພ຺ພານໍ ຂຣານໍ ກຏຸການໍ ອສາຕານໍ ອມນາປານໍ ປາຓຫຣານໍ ອຘິວາສກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລາໂນ ສູປຏ຺ຐາໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ທຸຕິຍອຸປຏ຺ຐາກສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໔. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລານຸປຏ຺ຐາໂກ ນາລໍ ຄິລານໍ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນປ຺ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ເຠສຊ຺ຊໍ ສໍວິຘາຕຸໍ; ສປ຺ປາຍາສປ຺ປາຍໍ ນ ຊານາຕິ, ອສປ຺ປາຍໍ ອຸປນາເມຕິ, ສປ຺ປາຍໍ ອປນາເມຕິ; ອາມິສນ຺ຕໂຣ ຄິລານໍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ໂນ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ; ເຊຄຸຈ຺ຉີ ໂຫຕິ ອຸຈ຺ຈາຣໍ ວາ ປສ຺ສາວໍ ວາ ວນ຺ຕໍ ວາ ເຂຬໍ ວາ ນີຫຣິຕຸໍ; ນປ຺ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ຄິລານໍ ກາເລນ ກາລໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕຸໍ ສມາທເປຕຸໍ [ສມາທາເປຕຸໍ (?) ມຫາວ. ໓໖໖] ສມຸຕ຺ເຕເຊຕຸໍ ສມ຺ປຫໍເສຕຸໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລານຸປຏ຺ຐາໂກ ນາລໍ ຄິລານໍ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລານຸປຏ຺ຐາໂກ ອລໍ ຄິລານໍ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ເຠສຊ຺ຊໍ ສໍວິຘາຕຸໍ; ສປ຺ປາຍາສປ຺ປາຍໍ ຊານາຕິ, ອສປ຺ປາຍໍ ອປນາເມຕິ, ສປ຺ປາຍໍ ອຸປນາເມຕິ; ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຄິລານໍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ໂນ ອາມິສນ຺ຕໂຣ; ອເຊຄຸຈ຺ຉີ ໂຫຕິ ອຸຈ຺ຈາຣໍ ວາ ປສ຺ສາວໍ ວາ ວນ຺ຕໍ ວາ ເຂຬໍ ວາ ນີຫຣິຕຸໍ; ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ຄິລານໍ ກາເລນ ກາລໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕຸໍ ສມາທເປຕຸໍ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕຸໍ ສມ຺ປຫໍເສຕຸໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄິລານຸປຏ຺ຐາໂກ ອລໍ ຄິລານໍ ອຸປຏ຺ຐາຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຐມອນາຍຸສ຺ສາສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໕. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ອນາຍຸສ຺ສາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອສປ຺ປາຍກາຣີ ໂຫຕິ, ສປ຺ປາເຍ ມຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ, ອປຣິຓຕໂຠຊີ ຈ ໂຫຕິ, ອກາລຈາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອນາຍຸສ຺ສາ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ອາຍຸສ຺ສາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ສປ຺ປາຍກາຣີ ໂຫຕິ, ສປ຺ປາເຍ ມຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ, ປຣິຓຕໂຠຊີ ຈ ໂຫຕິ, ກາລຈາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອາຍຸສ຺ສາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍອນາຍຸສ຺ສາສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໖. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ອນາຍຸສ຺ສາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອສປ຺ປາຍກາຣີ ໂຫຕິ, ສປ຺ປາເຍ ມຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ, ອປຣິຓຕໂຠຊີ ຈ ໂຫຕິ, ທຸສ຺ສີໂລ ຈ, ປາປມິຕ຺ໂຕ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອນາຍຸສ຺ສາ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ອາຍຸສ຺ສາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ສປ຺ປາຍກາຣີ ໂຫຕິ, ສປ຺ປາເຍ ມຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ, ປຣິຓຕໂຠຊີ ຈ ໂຫຕິ, ສີລວາ ຈ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອາຍຸສ຺ສາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ວປກາສສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໗. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ວປກາສິຕຸໍ [ວິ + ອປ + ກາສິຕຸໍ = ວປກາສິຕຸໍ]. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຈີວເຣນ, ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ, ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ເສນາສເນນ, ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນ, ກາມສງ຺ກປ຺ປພຫຸໂລ ຈ ວິຫຣຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ວປກາສິຕຸໍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ວປກາສິຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຈີວເຣນ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ເສນາສເນນ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນ, ເນກ຺ຂມ຺ມສງ຺ກປ຺ປພຫຸໂລ [ນ ກາມສງ຺ກປ຺ປພຫຸໂລ (ກ.)] ຈ ວິຫຣຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ວປກາສິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ສມຓສຸຂສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໘. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓທຸກ຺ຂານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຈີວເຣນ, ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ, ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ເສນາສເນນ, ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນ, ອນຠິຣໂຕ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ສມຓທຸກ຺ຂານິ.

‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓສຸຂານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຈີວເຣນ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ເສນາສເນນ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕເຣນ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນ, ອຠິຣໂຕ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ສມຓສຸຂານີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຣິກຸປ຺ປສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໙. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາປາຍິກາ ເນຣຍິກາ ປຣິກຸປ຺ປາ ອເຕກິຈ຺ຉາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ມາຕາ [ມາຕຣໍ (ກ.)] ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິຕາ ໂຫຕິ, ປິຕາ [ປິຕຣໍ (ກ.)] ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິໂຕ [ໂວໂຣປິຕາ (ກ.)] ໂຫຕິ, ອຣຫໍ [ອຣຫນ຺ຕໍ (ກ.), ອຣຫາ (ສ຺ຍາ.)] ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິໂຕ ໂຫຕິ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ທຸຏ຺ເຐນ ຈິຕ຺ເຕນ ໂລຫິຕໍ ອຸປ຺ປາທິຕໍ ໂຫຕິ, ສງ຺ໂຆ ຠິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາປາຍິກາ ເນຣຍິກາ ປຣິກຸປ຺ປາ ອເຕກິຈ຺ຉາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ພ຺ຍສນສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໐. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຍສນານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ຎາຕິພ຺ຍສນໍ, ໂຠຄພ຺ຍສນໍ, ໂຣຄພ຺ຍສນໍ, ສີລພ຺ຍສນໍ, ທິຏ຺ຐິພ຺ຍສນໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ຎາຕິພ຺ຍສນເຫຕຸ ວາ ໂຠຄພ຺ຍສນເຫຕຸ ວາ ໂຣຄພ຺ຍສນເຫຕຸ ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສີລພ຺ຍສນເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິພ຺ຍສນເຫຕຸ ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ພ຺ຍສນານິ.

‘‘ປຎ຺ຈິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ປທາ. ກຕມາ ປຎ຺ຈ? ຎາຕິສມ຺ປທາ, ໂຠຄສມ຺ປທາ, ອາໂຣຄ຺ຍສມ຺ປທາ, ສີລສມ຺ປທາ, ທິຏ຺ຐິສມ຺ປທາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ຎາຕິສມ຺ປທາເຫຕຸ ວາ ໂຠຄສມ຺ປທາເຫຕຸ ວາ ອາໂຣຄ຺ຍສມ຺ປທາເຫຕຸ ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສີລສມ຺ປທາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປທາເຫຕຸ ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ສມ຺ປທາ’’ຕິ. ທສມໍ.

ຄິລານວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ຄິລາໂນ ສຕິສູປຏ຺ຐິ, ທ຺ເວ ອຸປຏ຺ຐາກາ ທຸວາຍຸສາ;

ວປກາສສມຓສຸຂາ, ປຣິກຸປ຺ປໍ ພ຺ຍສເນນ ຈາຕິ.

(໑໔) ໔. ຣາຊວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມຈກ຺ການຸວຕ຺ຕນສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໑. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຘມ຺ເມເນວ ຈກ຺ກໍ ວຕ຺ເຕຕິ [ປວຕ຺ເຕຕິ (ສ຺ຍາ. ປີ. ກ.)]; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ [ອປ຺ປຕິວຕ຺ຕິຍໍ (ສີ.)] ເກນຈິ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ປາຓິນາ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ອຕ຺ຖຎ຺ຎູ ຈ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມຎ຺ຎູ ຈ, ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈ, ກາລຎ຺ຎູ ຈ, ປຣິສຎ຺ຎູ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຘມ຺ເມເນວ ຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ເກນຈິ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ປາຓິນາ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຕຖາຄໂຕ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ເມເນວ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິໍ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຕ຺ຖຎ຺ຎູ, ຘມ຺ມຎ຺ຎູ, ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ, ກາລຎ຺ຎູ, ປຣິສຎ຺ຎູ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຕຖາຄໂຕ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ເມເນວ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ທຸຕິຍຈກ຺ການຸວຕ຺ຕນສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໒. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ເຊຏ຺ໂຐ ປຸຕ຺ໂຕ ປິຕຣາ ປວຕ຺ຕິຕໍ ຈກ຺ກໍ ຘມ຺ເມເນວ ອນຸປ຺ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ເກນຈິ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ປາຓິນາ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ເຊຏ຺ໂຐ ປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຖຎ຺ຎູ ຈ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມຎ຺ຎູ ຈ, ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈ, ກາລຎ຺ຎູ ຈ, ປຣິສຎ຺ຎູ ຈ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ເຊຏ຺ໂຐ ປຸຕ຺ໂຕ ປິຕຣາ ປວຕ຺ຕິຕໍ ຈກ຺ກໍ ຘມ຺ເມເນວ ອນຸປ຺ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ເກນຈິ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ປາຓິນາ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຕຖາຄເຕນ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ ສມ຺ມເທວ ອນຸປ຺ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິໍ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຖຎ຺ຎູ, ຘມ຺ມຎ຺ຎູ, ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ, ກາລຎ຺ຎູ, ປຣິສຎ຺ຎູ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຕຖາຄເຕນ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ ສມ຺ມເທວ ອນຸປ຺ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຘມ຺ມຣາຊາສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໓. ‘‘ໂຍປິ ໂສ [ໂຍປິ ໂຂ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ, ໂສປິ ນ ອຣາຊກໍ ຈກ຺ກໍ ວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ຘມ຺ມິກສ຺ສ ຘມ຺ມຣຎ຺ໂຎ ຣາຊາ’’ຕິ? ‘‘ຘມ຺ໂມ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ.

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຘມ຺ມຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສາຍ ຘມ຺ມໍ ສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ອປຈາຍມາໂນ ຘມ຺ມທ຺ຘໂຊ ຘມ຺ມເກຕຸ ຘມ຺ມາຘິປເຕຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫຕິ ອນ຺ໂຕຊນສ຺ມິໍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຘມ຺ມຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສາຍ ຘມ຺ມໍ ສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ອປຈາຍມາໂນ ຘມ຺ມທ຺ຘໂຊ ຘມ຺ມເກຕຸ ຘມ຺ມາຘິປເຕຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫຕິ ຂຕ຺ຕິເຍສຸ ອນຸຍນ຺ເຕສຸ [ອນຸຍຸຕ຺ເຕສຸ (ສີ.) ອ. ນິ. ໓.໑໔] …ເປ… ພລກາຍສ຺ມິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກສຸ ເນຄມຊານປເທສຸ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ມິຄປກ຺ຂີສຸ. ສ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຘມ຺ມຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສາຍ ຘມ຺ມໍ ສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ອປຈາຍມາໂນ ຘມ຺ມທ຺ຘໂຊ ຘມ຺ມເກຕຸ ຘມ຺ມາຘິປເຕຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕຊນສ຺ມິໍ ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ຂຕ຺ຕິເຍສຸ ອນຸຍນ຺ເຕສຸ ພລກາຍສ຺ມິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກສຸ ເນຄມຊານປເທສຸ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ມິຄປກ຺ຂີສຸ ຘມ຺ເມເນວ ຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ເກນຈິ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ປາຓິນາ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຕຖາຄໂຕ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຘມ຺ມຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສາຍ ຘມ຺ມໍ ສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ອປຈາຍມາໂນ ຘມ຺ມທ຺ຘໂຊ ຘມ຺ມເກຕຸ ຘມ຺ມາຘິປເຕຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫຕິ ຠິກ຺ຂູສຸ – ‘ເອວຣູປໍ ກາຍກມ຺ມໍ ເສວິຕພ຺ພໍ, ເອວຣູປໍ ກາຍກມ຺ມໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ; ເອວຣູປໍ ວຈີກມ຺ມໍ ເສວິຕພ຺ພໍ, ເອວຣູປໍ ວຈີກມ຺ມໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ; ເອວຣູປໍ ມໂນກມ຺ມໍ ເສວິຕພ຺ພໍ, ເອວຣູປໍ ມໂນກມ຺ມໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ; ເອວຣູໂປ ອາຊີໂວ ເສວິຕພ຺ໂພ, ເອວຣູໂປ ອາຊີໂວ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ; ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ເສວິຕພ຺ໂພ, ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ’ຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຕຖາຄໂຕ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຘມ຺ມຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສາຍ ຘມ຺ມໍ ສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ອປຈາຍມາໂນ ຘມ຺ມທ຺ຘໂຊ ຘມ຺ມເກຕຸ ຘມ຺ມາຘິປເຕຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫຕິ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ [ຠິກ຺ຂູສຸ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ (ສີ. ປີ.)] …ເປ… ອຸປາສເກສຸ…ເປ… ອຸປາສິກາສຸ – ‘ເອວຣູປໍ ກາຍກມ຺ມໍ ເສວິຕພ຺ພໍ, ເອວຣູປໍ ກາຍກມ຺ມໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ; ເອວຣູປໍ ວຈີກມ຺ມໍ ເສວິຕພ຺ພໍ, ເອວຣູປໍ ວຈີກມ຺ມໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ; ເອວຣູປໍ ມໂນກມ຺ມໍ ເສວິຕພ຺ພໍ, ເອວຣູປໍ ມໂນກມ຺ມໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ; ເອວຣູໂປ ອາຊີໂວ ເສວິຕພ຺ໂພ, ເອວຣູໂປ ອາຊີໂວ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ; ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ເສວິຕພ຺ໂພ, ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ’’’ຕິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂຸ, ຕຖາຄໂຕ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຘມ຺ມຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສາຍ ຘມ຺ມໍ ສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ອປຈາຍມາໂນ ຘມ຺ມທ຺ຘໂຊ ຘມ຺ມເກຕຸ ຘມ຺ມາຘິປເຕຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູສຸ, ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ, ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ອຸປາສເກສຸ, ຘມ຺ມິກໍ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ອຸປາສິກາສຸ ຘມ຺ເມເນວ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ; ຕໍ ໂຫຕິ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.