໘. ອລພ຺ຠນີຍຐານສຸຕ຺ຕໍ

໔໘. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອລພ຺ຠນີຍານິ ຐານານິ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ‘ຊຣາຘມ຺ມໍ ມາ ຊີຣີ’ຕິ ອລພ຺ຠນີຍໍ ຐານໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິໍ. ‘ພ຺ຍາຘິຘມ຺ມໍ ມາ ພ຺ຍາຘີຍີ’ຕິ [ວ຺ຍາຘິຘມ຺ມໍ ‘‘ມາ ວ຺ຍາຘີຍີ’’ຕິ (ສີ. ປີ.)] …ເປ… ‘ມຣຓຘມ຺ມໍ ມາ ມີຍີ’ຕິ… ‘ຂຍຘມ຺ມໍ ມາ ຂີຍີ’ຕິ… ‘ນສ຺ສນຘມ຺ມໍ ມາ ນສ຺ສີ’ຕິ ອລພ຺ຠນີຍໍ ຐານໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິໍ.

‘‘ອສ຺ສຸຕວໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຊຣາຘມ຺ມໍ ຊີຣຕິ. ໂສ ຊຣາຘມ຺ເມ ຊິຓ຺ເຓ ນ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ນ ໂຂ ມຍ຺ເຫເວກສ຺ສ [ມຍ຺ຫເມເວກສ຺ສ (ສີ.)] ຊຣາຘມ຺ມໍ ຊີຣຕິ, ອຖ ໂຂ ຍາວຕາ ສຕ຺ຕານໍ ອາຄຕິ ຄຕິ ຈຸຕິ ອຸປປຕ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຊຣາຘມ຺ມໍ ຊີຣຕິ. ອຫຎ຺ເຈວ [ອຫຎ຺ເຈ (?)] ໂຂ ປນ ຊຣາຘມ຺ເມ ຊິຓ຺ເຓ ໂສເຈຍ຺ຍໍ ກິລເມຍ຺ຍໍ ປຣິເທເວຍ຺ຍໍ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ເທຍ຺ຍໍ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍໍ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ເມ ນຈ຺ຉາເທຍ຺ຍ, ກາເຍປິ ທຸພ຺ພຓ຺ຓິຍໍ ໂອກ຺ກເມຍ຺ຍ, ກມ຺ມນ຺ຕາປິ ນປ຺ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ [ກມ຺ມນ຺ໂຕປິ ນປ຺ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍ (ກ.)], ອມິຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕມນາ ອສ຺ສຸ, ມິຕ຺ຕາປິ ທຸມ຺ມນາ ອສ຺ສູ’ຕິ. ໂສ ຊຣາຘມ຺ເມ ຊິຓ຺ເຓ ໂສຈຕິ ກິລມຕິ ປຣິເທວຕິ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວິທ຺ໂຘ ສວິເສນ ໂສກສລ຺ເລນ ອຕ຺ຕານໍເຍວ ປຣິຕາເປຕິ’’’.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວໂຕ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ພ຺ຍາຘິຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາຘີຍຕິ…ເປ… ມຣຓຘມ຺ມໍ ມີຍຕິ… ຂຍຘມ຺ມໍ ຂີຍຕິ… ນສ຺ສນຘມ຺ມໍ ນສ຺ສຕິ. ໂສ ນສ຺ສນຘມ຺ເມ ນຏ຺ເຐ ນ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ນ ໂຂ ມຍ຺ເຫເວກສ຺ສ ນສ຺ສນຘມ຺ມໍ ນສ຺ສຕິ, ອຖ ໂຂ ຍາວຕາ ສຕ຺ຕານໍ ອາຄຕິ ຄຕິ ຈຸຕິ ອຸປປຕ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ສຕ຺ຕານໍ ນສ຺ສນຘມ຺ມໍ ນສ຺ສຕິ. ອຫຎ຺ເຈວ ໂຂ ປນ ນສ຺ສນຘມ຺ເມ ນຏ຺ເຐ ໂສເຈຍ຺ຍໍ ກິລເມຍ຺ຍໍ ປຣິເທເວຍ຺ຍໍ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ເທຍ຺ຍໍ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍໍ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ເມ ນຈ຺ຉາເທຍ຺ຍ, ກາເຍປິ ທຸພ຺ພຓ຺ຓິຍໍ ໂອກ຺ກເມຍ຺ຍ, ກມ຺ມນ຺ຕາປິ ນປ຺ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ, ອມິຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕມນາ ອສ຺ສຸ, ມິຕ຺ຕາປິ ທຸມ຺ມນາ ອສ຺ສູ’ຕິ. ໂສ ນສ຺ສນຘມ຺ເມ ນຏ຺ເຐ ໂສຈຕິ ກິລມຕິ ປຣິເທວຕິ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວິທ຺ໂຘ ສວິເສນ ໂສກສລ຺ເລນ ອຕ຺ຕານໍເຍວ ປຣິຕາເປຕິ’’’.

‘‘ສຸຕວໂຕ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ຊຣາຘມ຺ມໍ ຊີຣຕິ. ໂສ ຊຣາຘມ຺ເມ ຊິຓ຺ເຓ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ນ ໂຂ ມຍ຺ເຫເວກສ຺ສ ຊຣາຘມ຺ມໍ ຊີຣຕິ, ອຖ ໂຂ ຍາວຕາ ສຕ຺ຕານໍ ອາຄຕິ ຄຕິ ຈຸຕິ ອຸປປຕ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຊຣາຘມ຺ມໍ ຊີຣຕິ. ອຫຎ຺ເຈວ ໂຂ ປນ ຊຣາຘມ຺ເມ ຊິຓ຺ເຓ ໂສເຈຍ຺ຍໍ ກິລເມຍ຺ຍໍ ປຣິເທເວຍ຺ຍໍ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ເທຍ຺ຍໍ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍໍ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ເມ ນຈ຺ຉາເທຍ຺ຍ, ກາເຍປິ ທຸພ຺ພຓ຺ຓິຍໍ ໂອກ຺ກເມຍ຺ຍ, ກມ຺ມນ຺ຕາປິ ນປ຺ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ, ອມິຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕມນາ ອສ຺ສຸ, ມິຕ຺ຕາປິ ທຸມ຺ມນາ ອສ຺ສູ’ຕິ. ໂສ ຊຣາຘມ຺ເມ ຊິຓ຺ເຓ ນ ໂສຈຕິ ນ ກິລມຕິ ນ ປຣິເທວຕິ, ນ ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ນ ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ອພ຺ພຸຫິ [ອພ຺ພຫິ (ສີ.)] ສວິສໍ ໂສກສລ຺ລໍ, ເຍນ ວິທ຺ໂຘ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຕ຺ຕານໍເຍວ ປຣິຕາເປຕິ. ອໂສໂກ ວິສລ຺ໂລ ອຣິຍສາວໂກ ອຕ຺ຕານໍເຍວ ປຣິນິພ຺ພາເປຕິ’’’.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ພ຺ຍາຘິຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາຘີຍຕິ…ເປ… ມຣຓຘມ຺ມໍ ມີຍຕິ… ຂຍຘມ຺ມໍ ຂີຍຕິ… ນສ຺ສນຘມ຺ມໍ ນສ຺ສຕິ. ໂສ ນສ຺ສນຘມ຺ເມ ນຏ຺ເຐ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ນ ໂຂ ມຍ຺ເຫເວກສ຺ສ ນສ຺ສນຘມ຺ມໍ ນສ຺ສຕິ, ອຖ ໂຂ ຍາວຕາ ສຕ຺ຕານໍ ອາຄຕິ ຄຕິ ຈຸຕິ ອຸປປຕ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ສຕ຺ຕານໍ ນສ຺ສນຘມ຺ມໍ ນສ຺ສຕິ. ອຫຎ຺ເຈວ ໂຂ ປນ ນສ຺ສນຘມ຺ເມ ນຏ຺ເຐ ໂສເຈຍ຺ຍໍ ກິລເມຍ຺ຍໍ ປຣິເທເວຍ຺ຍໍ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ເທຍ຺ຍໍ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍໍ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ເມ ນຈ຺ຉາເທຍ຺ຍ, ກາເຍປິ ທຸພ຺ພຓ຺ຓິຍໍ ໂອກ຺ກເມຍ຺ຍ, ກມ຺ມນ຺ຕາປິ ນປ຺ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ, ອມິຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕມນາ ອສ຺ສຸ, ມິຕ຺ຕາປິ ທຸມ຺ມນາ ອສ຺ສູ’ຕິ. ໂສ ນສ຺ສນຘມ຺ເມ ນຏ຺ເຐ ນ ໂສຈຕິ ນ ກິລມຕິ ນ ປຣິເທວຕິ, ນ ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ນ ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ອພ຺ພຸຫິ ສວິສໍ ໂສກສລ຺ລໍ, ເຍນ ວິທ຺ໂຘ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຕ຺ຕານໍເຍວ ປຣິຕາເປຕິ. ອໂສໂກ ວິສລ຺ໂລ ອຣິຍສາວໂກ ອຕ຺ຕານໍເຍວ ປຣິນິພ຺ພາເປຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອລພ຺ຠນີຍານິ ຐານານິ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ.

[ຊາ. ໑.໕.໙໖ ຊາຕເກປິ] ‘‘ນ ໂສຈນາຍ ປຣິເທວນາຍ,

ອຕ຺ໂຖຘ ລພ຺ຠາ [ອຕ຺ໂຖ ອິຘ ລພ຺ຠຕິ (ສ຺ຍາ.), ອຕ຺ໂຖ ອິຘ ລພ຺ຠາ (ປີ.)] ອປິ ອປ຺ປໂກປິ;

ໂສຈນ຺ຕເມນໍ ທຸຂິຕໍ ວິທິຕ຺ວາ,

ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ອຕ຺ຕມນາ ຠວນ຺ຕິ.

‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ ປຓ຺ຑິໂຕ ອາປທາສຸ,

ນ ເວຘຕີ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉຍຎ຺ຎູ;

ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາສ຺ສ ທຸຂິຕາ ຠວນ຺ຕິ,

ທິສ຺ວາ ມຸຂໍ ອວິກາຣໍ ປຸຣາຓໍ.

‘‘ຊປ຺ເປນ ມນ຺ເຕນ ສຸຠາສິເຕນ,

ອນຸປ຺ປທາເນນ ປເວຓິຍາ ວາ;

ຍຖາ ຍຖາ ຍຕ຺ຖ [ຍຖາ ຍຖາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ (ກ.)] ລເຠຖ ອຕ຺ຖໍ,

ຕຖາ ຕຖາ ຕຕ຺ຖ ປຣກ຺ກເມຍ຺ຍ.

‘‘ສເຈ ປຊາເນຍ຺ຍ ອລພ຺ຠເນຍ຺ໂຍ,

ມຍາວ [ມຍາ ວາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຎ຺ເຎນ ວາ ເອສ ອຕ຺ໂຖ;

ອໂສຈມາໂນ ອຘິວາສເຍຍ຺ຍ,

ກມ຺ມໍ ທຬ຺ຫໍ ກິນ຺ຕິ ກໂຣມິ ທານີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ;