໑໐. ນາຄິຕສຸຕ຺ຕໍ

໓໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກສເລສຸ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ເຍນ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລໍ ນາມ ໂກສລານໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາໂມ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄເລ ວິຫຣຕິ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລວນສຓ຺ເຑ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລກາ [ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລິກາ (ສີ.) ອ. ນິ. ໖.໔໒; ອ. ນິ. ໘.໘໖] ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ – ‘‘ສມໂຓ ຂລຸ ໂຠ ໂຄຕໂມ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ສກ຺ຍກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ; ອິຈ຺ຉານງ຺ຄເລ ວິຫຣຕິ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລວນສຓ຺ເຑ. ຕໍ ໂຂ ປນ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ເອວໍ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຄໂຕ ໂລກວິທູ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ, ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ໂສ ອິມໍ ໂລກໍ ສເທວກໍ ສມາຣກໍ ສພ຺ຣຫ຺ມກໍ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ປຊໍ ສເທວມນຸສ຺ສໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕິ. ສາຘຸ ໂຂ ປນ ຕຖາຣູປານໍ ອຣຫຕໍ ທສ຺ສນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລກາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ປຫູຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ອາທາຍ ເຍນ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລວນສຓ຺ໂຑ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ອຏ຺ຐໍສຸ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ນາຄິໂຕ ຠຄວໂຕ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນາຄິຕໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເກ ປນ ໂຂ, ນາຄິຕ, ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາ, ເກວຏ຺ຏາ ມຎ຺ເຎ ມຈ຺ຉວິໂລເປ’’ຕິ? ‘‘ເອເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລກາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ ປຫູຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ອາທາຍ ພຫິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ຐິຕາ ຠຄວນ຺ຕຎ຺ເຎວ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈາ’’ຕິ. ‘‘ມາຫໍ, ນາຄິຕ, ຍເສນ ສມາຄມໍ, ມາ ຈ ມຍາ ຍໂສ. ໂຍ ໂຂ, ນາຄິຕ, ນຍິມສ຺ສ ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂສ຺ສ ປວິເວກສຸຂສ຺ສ ອຸປສມສຸຂສ຺ສ ສມ຺ໂພຘສຸຂສ຺ສ ນິກາມລາຠີ ອສ຺ສ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ, ຍສ຺ສາຫໍ ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂສ຺ສ ປວິເວກສຸຂສ຺ສ ອຸປສມສຸຂສ຺ສ ສມ຺ໂພຘສຸຂສ຺ສ ນິກາມລາຠີ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ໂສ ຕໍ [ໂສຫໍ (ກ.), ໂສ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ມີຬ຺ຫສຸຂໍ ມິທ຺ຘສຸຂໍ ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກສຸຂໍ ສາທິເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອຘິວາເສຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ອຘິວາເສຕຸ ສຸຄໂຕ; ອຘິວາສນກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ. ເຍນ ເຍເນວ ທານິ ຠຄວາ ຄມິສ຺ສຕິ ຕໍນິນ຺ນາວ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ ເນຄມາ ເຈວ ຊານປທາ ຈ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠນ຺ເຕ, ຖຸລ຺ລຜຸສິຕເກ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ຍຖານິນ຺ນໍ ອຸທການິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນ ເຍເນວ ທານິ ຠຄວາ ຄມິສ຺ສຕິ, ຕໍນິນ຺ນາວ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ ເນຄມາ ເຈວ ຊານປທາ ຈ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຖາ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສີລປຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ມາຫໍ, ນາຄິຕ, ຍເສນ ສມາຄມໍ, ມາ ຈ ມຍາ ຍໂສ. ໂຍ ໂຂ, ນາຄິຕ, ນຍິມສ຺ສ ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂສ຺ສ ປວິເວກສຸຂສ຺ສ ອຸປສມສຸຂສ຺ສ ສມ຺ໂພຘສຸຂສ຺ສ ນິກາມລາຠີ ອສ຺ສ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ, ຍສ຺ສາຫໍ ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂສ຺ສ ປວິເວກສຸຂສ຺ສ ອຸປສມສຸຂສ຺ສ ສມ຺ໂພຘສຸຂສ຺ສ ນິກາມລາຠີ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ໂສ ຕໍ ມີຬ຺ຫສຸຂໍ ມິທ຺ຘສຸຂໍ ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກສຸຂໍ ສາທິເຍຍ຺ຍ. ອສິຕປີຕຂາຍິຕສາຍິຕສ຺ສ ໂຂ, ນາຄິຕ, ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາໂວ – ເອໂສ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ປິຍານໍ ໂຂ, ນາຄິຕ, ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ – ເອໂສ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ອສຸຠນິມິຕ຺ຕານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ໂຂ, ນາຄິຕ, ສຸຠນິມິຕ຺ເຕ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ [ປຏິກ຺ກູລຕາ (ສີ.), ປຏິກ຺ກູລ຺ຍຕາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ສຓ຺ຐາຕິ – ເອໂສ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຉສຸ ໂຂ, ນາຄິຕ, ຜສ຺ສາຍຕເນສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສິໂນ ວິຫຣໂຕ ຜສ຺ເສ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ ສຓ຺ຐາຕິ – ເອໂສ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ປຎ຺ຈສຸ ໂຂ, ນາຄິຕ, ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສິໂນ ວິຫຣໂຕ ອຸປາທາເນ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ ສຓ຺ຐາຕິ – ເອໂສ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ’’ຕິ. ທສມໍ.

ປຎ຺ຈງ຺ຄິກວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.