໗. ວສ຺ສກາຣສຸຕ຺ຕໍ

໑໘໗. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ວສ຺ສກາໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ວສ຺ສກາໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຊາເນຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ – ‘ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຏ຺ຐານໍ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອນວກາໂສ ຍໍ ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ‘ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຊາເນຍ຺ຍ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ – ‘ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຏ຺ຐານໍ ອນວກາໂສ ຍໍ ອສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ‘ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຊາເນຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ – ‘ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຐານໍ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ‘ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຊາເນຍ຺ຍ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ – ‘ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ‘ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ! ຍາວ ສຸຠາສິຕໍ ຈິທໍ, ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ – ‘ອຏ຺ຐານໍ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອນວກາໂສ ຍໍ ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວນ຺ຕິ. ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຏ຺ຐານໍ ອນວກາໂສ ຍໍ ອສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວນ຺ຕິ. ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເອກມິທໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສມຍໍ ໂຕເທຍ຺ຍສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຣິສຕິ ປຣູປາຣມ຺ຠໍ ວຕ຺ເຕນ຺ຕິ – ‘ພາໂລ ອຍໍ ຣາຊາ ເອເຬຍ຺ໂຍ ສມເຓ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ, ສມເຓ ຈ ປນ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ເອວຣູປໍ ປຣມນິປຈ຺ຈກາຣໍ ກໂຣຕິ, ຍທິທໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາມີຈິກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອິເມປິ ຣຎ຺ໂຎ ເອເຬຍ຺ຍສ຺ສ ປຣິຫາຣກາ ພາລາ – ຍມໂກ ໂມຄ຺ຄລ຺ໂລ [ປຸຄ຺ຄໂລ (ກ.)] ອຸຄ຺ໂຄ ນາວິນ຺ທກີ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ອຄ຺ຄິເວສ຺ໂສ, ເຍ ສມເຓ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ອຠິປ຺ປສນ຺ນາ, ສມເຓ ຈ ປນ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ເອວຣູປໍ ປຣມນິປຈ຺ຈກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຍທິທໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາມີຈິກມ຺ມນ຺ຕິ. ຕ຺ຍາສ຺ສຸທໍ ໂຕເທຍ຺ໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອິມິນາ ນເຍນ ເນຕິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ໂຠນ຺ໂຕ, ປຓ຺ຑິໂຕ ຣາຊາ ເອເຬຍ຺ໂຍ ກຣຓີຍາຘິກຣຓີເຍສຸ ວຈນີຍາຘິວຈນີເຍສຸ ອລມຕ຺ຖທສຕເຣຫິ ອລມຕ຺ຖທສຕໂຣ’ຕິ? ‘ເອວໍ, ໂຠ, ປຓ຺ຑິໂຕ ຣາຊາ ເອເຬຍ຺ໂຍ ກຣຓີຍາຘິກຣຓີເຍສຸ ວຈນີຍາຘິວຈນີເຍສຸ ອລມຕ຺ຖທສຕເຣຫິ ອລມຕ຺ຖທສຕໂຣ’’’ຕິ.

‘‘ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ສມໂຓ ຣາມປຸຕ຺ໂຕ ຣຎ຺ຎາ ເອເຬຍ຺ເຍນ ປຓ຺ຑິເຕນ ປຓ຺ຑິຕຕໂຣ ກຣຓີຍາຘິກຣຓີເຍສຸ ວຈນີຍາຘິວຈນີເຍສຸ ອລມຕ຺ຖທສຕເຣນ ອລມຕ຺ຖທສຕໂຣ, ຕສ຺ມາ ຣາຊາ ເອເຬຍ຺ໂຍ ສມເຓ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ, ສມເຓ ຈ ປນ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ເອວຣູປໍ ປຣມນິປຈ຺ຈກາຣໍ ກໂຣຕິ, ຍທິທໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາມີຈິກມ຺ມໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ໂຠນ຺ໂຕ, ປຓ຺ຑິຕາ ຣຎ຺ໂຎ ເອເຬຍ຺ຍສ຺ສ ປຣິຫາຣກາ – ຍມໂກ ໂມຄ຺ຄລ຺ໂລ ອຸຄ຺ໂຄ ນາວິນ຺ທກີ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ອຄ຺ຄິເວສ຺ໂສ, ກຣຓີຍາຘິກຣຓີເຍສຸ ວຈນີຍາຘິວຈນີເຍສຸ ອລມຕ຺ຖທສຕເຣຫິ ອລມຕ຺ຖທສຕຣາຕິ? ‘ເອວໍ, ໂຠ, ປຓ຺ຑິຕາ ຣຎ຺ໂຎ ເອເຬຍ຺ຍສ຺ສ ປຣິຫາຣກາ – ຍມໂກ ໂມຄ຺ຄລ຺ໂລ ອຸຄ຺ໂຄ ນາວິນ຺ທກີ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ອຄ຺ຄິເວສ຺ໂສ, ກຣຓີຍາຘິກຣຓີເຍສຸ ວຈນີຍາຘິວຈນີເຍສຸ ອລມຕ຺ຖທສຕເຣຫິ ອລມຕ຺ຖທສຕຣາ’’’ຕິ.

‘‘ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ສມໂຓ ຣາມປຸຕ຺ໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ເອເຬຍ຺ຍສ຺ສ ປຣິຫາຣເກຫິ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ປຓ຺ຑິຕຕໂຣ ກຣຓີຍາຘິກຣຓີເຍສຸ ວຈນີຍາຘິວຈນີເຍສຸ ອລມຕ຺ຖທສຕເຣຫິ ອລມຕ຺ຖທສຕໂຣ, ຕສ຺ມາ ຣຎ຺ໂຎ ເອເຬຍ຺ຍສ຺ສ ປຣິຫາຣກາ ສມເຓ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ອຠິປ຺ປສນ຺ນາ; ສມເຓ ຈ ປນ ຣາມປຸຕ຺ເຕ ເອວຣູປໍ ປຣມນິປຈ຺ຈກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຍທິທໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາມີຈິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ, ໂຄຕມ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ! ຍາວ ສຸຠາສິຕໍ ຈິທໍ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ – ‘ອຏ຺ຐານໍ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອນວກາໂສ ຍໍ ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວນ຺ຕິ. ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຏ຺ຐານໍ ອນວກາໂສ ຍໍ ອສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສປ຺ປຸຣິໂສ ສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວນ຺ຕິ. ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສປ຺ປຸຣິໂສ ອສປ຺ປຸຣິສໍ ຊາເນຍ຺ຍ – ອສປ຺ປຸຣິໂສ ອຍໍ ຠວ’ນ຺ຕິ. ຫນ຺ທ ຈ ທານິ ມຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຄຈ຺ຉາມ. ພຫຸກິຈ຺ຈາ ມຍໍ ພຫຸກຣຓີຍາ’’ຕິ. ‘‘ຍສ຺ສທານິ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກາລໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ວສ຺ສກາໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມີຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.