(໑໘) ໓. ສຎ຺ເຈຕນິຍວຄ຺ໂຄ

໑. ເຈຕນາສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໑. [ກຖາ. ໕໓໙] ‘‘ກາເຍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ ກາຍສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ວາຈາຍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ ວຈີສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ມເນ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ ມໂນສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາວ.

‘‘ສາມໍ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ປເຣ ວາສ຺ສ [ປເຣ ວາ ຕສ຺ສ (ກ.)] ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ອສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ.

‘‘ສາມໍ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ; ປເຣ ວາສ຺ສ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ; ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ; ສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ; ອສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ.

‘‘ສາມໍ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ; ປເຣ ວາສ຺ສ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ; ສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ; ອສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ.

‘‘ອິເມສຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມສຸ ອວິຊ຺ຊາ ອນຸປຕິຕາ, ອວິຊ຺ຊາຍຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ໂສ ກາໂຍ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ, ສາ ວາຈາ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ, ໂສ ມໂນ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ, ເຂຕ຺ຕໍ ຕໍ [ວຕ຺ຖຸໍ ຕໍ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ນ ໂຫຕິ…ເປ… ວຕ຺ຖຸໍ ຕໍ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ອາຍຕນໍ ຕໍ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ອຘິກຣຓໍ ຕໍ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາຠາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ, ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ ກມຕິ, ໂນ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ. ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ, ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ ກມຕິ, ໂນ ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ. ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ, ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ ຈ ກມຕິ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ ຈ. ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ, ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ເນວຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ ກມຕິ, ໂນ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາຠາ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ – ‘ຕຕ຺ຣ, ຠນ຺ເຕ, ຍາຍໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ ກມຕິ ໂນ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ, ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕິ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣ, ຠນ຺ເຕ, ຍາຍໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ ກມຕິ ໂນ ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ, ປຣສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕິ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣ, ຠນ຺ເຕ, ຍາຍໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ ຈ ກມຕິ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ ຈ, ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ ຈ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ ຈ ເຫຕຸ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕິ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣ, ຠນ຺ເຕ, ຍາຍໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠ ເນວ ອຕ຺ຕສຎ຺ເຈຕນາ ກມຕິ ໂນ ປຣສຎ຺ເຈຕນາ, ກຕເມ ເຕນ ເທວາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ’’’ຕິ? ‘‘ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນູປຄາ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທວາ ເຕນ ທຏ຺ຐພ຺ພາ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕາ ອາຄາມິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ອາຄນ຺ຕາໂຣ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ? ໂກ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕາ ອນາຄາມິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ອນາຄນ຺ຕາໂຣ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອິຘ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ອປ຺ປຫີນານິ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຕທສ຺ສາເທຕິ, ຕໍ ນິກາເມຕິ, ເຕນ ຈ ວິຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ; ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ຕທຘິມຸຕ຺ໂຕ ຕພ຺ພຫຸລວິຫາຣີ ອປຣິຫີໂນ ກາລໍ ກຸຣຸມາໂນ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນູປຄານໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອາຄາມີ ໂຫຕິ ອາຄນ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ປຫີນານິ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຕທສ຺ສາເທຕິ, ຕໍ ນິກາເມຕິ, ເຕນ ຈ ວິຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ; ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ຕທຘິມຸຕ຺ໂຕ ຕພ຺ພຫຸລວິຫາຣີ ອປຣິຫີໂນ ກາລໍ ກຸຣຸມາໂນ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນູປຄານໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອນາຄາມີ ໂຫຕິ ອນາຄນ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ.

‘‘ອຍໍ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕາ ອາຄາມິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ອາຄນ຺ຕາໂຣ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ປນ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕາ ອນາຄາມິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ອນາຄນ຺ຕາໂຣ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ວິຠຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໒. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອທ຺ຘມາສູປສມ຺ປນ຺ເນນ ເມ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ ສຈ຺ຉິກຕາ ໂອຘິໂສ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ. ຕມຫໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອາຈິກ຺ຂາມິ ເທເສມິ ປຎ຺ຎາເປມິ ປຏ຺ຐເປມິ ວິວຣາມິ ວິຠຊາມິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣມິ. ຍສ຺ສ ໂຂ ປນສ຺ສ ກງ຺ຂາ ວາ ວິມຕິ ວາ, ໂສ ມໍ ປຎ຺ເຫນ. ອຫໍ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ ໂນ ສຕ຺ຖາ ໂຍ ໂນ ຘມ຺ມານໍ ສຸກຸສໂລ.

‘‘ອທ຺ຘມາສູປສມ຺ປນ຺ເນນ ເມ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມປຏິສມ຺ຠິທາ ສຈ຺ຉິກຕາ ໂອຘິໂສ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ. ຕມຫໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອາຈິກ຺ຂາມິ ເທເສມິ ປຎ຺ຎາເປມິ ປຏ຺ຐເປມິ ວິວຣາມິ ວິຠຊາມິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣມິ. ຍສ຺ສ ໂຂ ປນສ຺ສ ກງ຺ຂາ ວາ ວິມຕິ ວາ, ໂສ ມໍ ປຎ຺ເຫນ. ອຫໍ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ ໂນ ສຕ຺ຖາ ໂຍ ໂນ ຘມ຺ມານໍ ສຸກຸສໂລ.

‘‘ອທ຺ຘມາສູປສມ຺ປນ຺ເນນ ເມ, ອາວຸໂສ, ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາ ສຈ຺ຉິກຕາ ໂອຘິໂສ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ. ຕມຫໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອາຈິກ຺ຂາມິ ເທເສມິ ປຎ຺ຎາເປມິ ປຏ຺ຐເປມິ ວິວຣາມິ ວິຠຊາມິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣມິ. ຍສ຺ສ ໂຂ ປນສ຺ສ ກງ຺ຂາ ວາ ວິມຕິ ວາ, ໂສ ມໍ ປຎ຺ເຫນ. ອຫໍ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ ໂນ ສຕ຺ຖາ ໂຍ ໂນ ຘມ຺ມານໍ ສຸກຸສໂລ.

‘‘ອທ຺ຘມາສູປສມ຺ປນ຺ເນນ ເມ, ອາວຸໂສ, ປຏິຠານປຏິສມ຺ຠິທາ ສຈ຺ຉິກຕາ ໂອຘິໂສ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ. ຕມຫໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອາຈິກ຺ຂາມິ ເທເສມິ ປຎ຺ຎາເປມິ ປຏ຺ຐເປມິ ວິວຣາມິ ວິຠຊາມິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣມິ. ຍສ຺ສ ໂຂ ປນສ຺ສ ກງ຺ຂາ ວາ ວິມຕິ ວາ, ໂສ ມໍ ປຎ຺ເຫນ. ອຫໍ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ ໂນ ສຕ຺ຖາ ໂຍ ໂນ ຘມ຺ມານໍ ສຸກຸສໂລ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ມຫາໂກຏ຺ຐິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໓. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ?

‘‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ?

‘‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ?

‘‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ເນວຕ຺ຖິ ໂນ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ?

‘‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ເນວຕ຺ຖິ ໂນ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ຍຖາ ກຖໍ ປນ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ?

‘‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ເນວຕ຺ຖິ ໂນ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ຍາວຕາ, ອາວຸໂສ, ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ຄຕິ ຕາວຕາ ປປຎ຺ຈສ຺ສ ຄຕິ; ຍາວຕາ ປປຎ຺ຈສ຺ສ ຄຕິ ຕາວຕາ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ຄຕິ. ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ປປຎ຺ຈນິໂຣໂຘ ປປຎ຺ຈວູປສໂມ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໔. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາໂກຏ຺ຐິເກນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂກຏ຺ຐິກໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ?

‘‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ?

‘‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ເນວຕ຺ຖິ ໂນ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ມາ ເຫວໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ຍຖາ ກຖໍ ປນາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ?

‘‘‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ‘ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ເນວຕ຺ຖິ ໂນ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ, ອິຕິ ວທໍ ອປ຺ປປຎ຺ຈໍ ປປຎ຺ເຈຕິ. ຍາວຕາ, ອາວຸໂສ, ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ຄຕິ ຕາວຕາ ປປຎ຺ຈສ຺ສ ຄຕິ. ຍາວຕາ ປປຎ຺ຈສ຺ສ ຄຕິ ຕາວຕາ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ຄຕິ. ຉນ຺ນໍ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ປປຎ຺ຈນິໂຣໂຘ ປປຎ຺ຈວູປສໂມ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອຸປວາຓສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໕. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວິຊ຺ຊາຍນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘ກິໍ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຈຣເຓນນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘ກິໍ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວິຊ຺ຊາຈຣເຓນນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘ກິໍ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວິຊ຺ຊາຈຣເຓນນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’’.

‘‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວິຊ຺ຊາຍນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ກິໍ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຈຣເຓນນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ກິໍ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວິຊ຺ຊາຈຣເຓນນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ‘ກິໍ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວິຊ຺ຊາຈຣເຓນນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ໂນ ຫິທໍ, ອາວຸໂສ’ຕິ ວເທສິ. ຍຖາ ກຖໍ ປນາວຸໂສ, ອນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ວິຊ຺ຊາຍ ເຈ, ອາວຸໂສ, ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ, ສອຸປາທາໂນວ ສມາໂນ ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ. ຈຣເຓນ ເຈ, ອາວຸໂສ, ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ, ສອຸປາທາໂນວ ສມາໂນ ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ. ວິຊ຺ຊາຈຣເຓນ ເຈ, ອາວຸໂສ, ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ, ສອຸປາທາໂນວ ສມາໂນ ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວິຊ຺ຊາຈຣເຓນ ເຈ, ອາວຸໂສ, ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອນ຺ຕກໂຣ ອຠວິສ຺ສ. ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຫິ, ອາວຸໂສ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວິຊ຺ຊາຈຣເຓນ. ຈຣຓວິປນ຺ໂນ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍຖາຠູຕໍ ນ ຊານາຕິ ນ ປສ຺ສຕິ. ຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ຍຖາຠູຕໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສຕິ. ຍຖາຠູຕໍ ຊານໍ ປສ຺ສໍ ອນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ອາຍາຈນສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໖. ‘‘ສທ຺ໂຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມ຺ມາ ອາຍາຈມາໂນ ອາຍາເຈຍ຺ຍ – ‘ຕາທິໂສ ໂຫມິ ຍາທິສາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’ຕິ [ອ. ນິ. ໒.໑໓໑ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຄຕໍ]. ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸລາ ເອຕໍ ປມາຓໍ ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ຍທິທໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ.

‘‘ສທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອວໍ ສມ຺ມາ ອາຍາຈມານາ ອາຍາເຈຍ຺ຍ – ‘ຕາທິສາ ໂຫມິ ຍາທິສາ ເຂມາ ຈ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ ຈາ’ຕິ. ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸລາ ເອຕໍ ປມາຓໍ ມມ ສາວິການໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ, ຍທິທໍ ເຂມາ ຈ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ ຈ.

‘‘ສທ຺ໂຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາສໂກ ເອວໍ ສມ຺ມາ ອາຍາຈມາໂນ ອາຍາເຈຍ຺ຍ – ‘ຕາທິໂສ ໂຫມິ ຍາທິໂສ ຈິຕ຺ໂຕ ຈ ຄຫປຕິ ຫຕ຺ຖໂກ ຈ ອາຬວໂກ’ຕິ. ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸລາ ເອຕໍ ປມາຓໍ ມມ ສາວການໍ ອຸປາສການໍ, ຍທິທໍ ຈິຕ຺ໂຕ ຈ ຄຫປຕິ ຫຕ຺ຖໂກ ຈ ອາຬວໂກ.

‘‘ສທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາສິກາ ເອວໍ ສມ຺ມາ ອາຍາຈມານາ ອາຍາເຈຍ຺ຍ – ‘ຕາທິສາ ໂຫມິ ຍາທິສາ ຂຸຊ຺ຊຸຕ຺ຕຣາ ຈ ອຸປາສິກາ ເວຬຸກຓ຺ຑກິຍາ ຈ ນນ຺ທມາຕາ’ຕິ. ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸລາ ເອຕໍ ປມາຓໍ ມມ ສາວິການໍ ອຸປາສິການໍ, ຍທິທໍ ຂຸຊ຺ຊຸຕ຺ຕຣາ ຈ ອຸປາສິກາ ເວຬຸກຓ຺ຑກິຍາ ຈ ນນ຺ທມາຕາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ຣາຫຸລສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໗. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຣາຫຸໂລ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຣາຫຸລໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຍາ ຈ, ຣາຫຸລ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕຸ ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ປຖວີຘາຕຸ, ປຖວີຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ປຖວີຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ປຖວີຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ຍາ ຈ, ຣາຫຸລ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ອາໂປຘາຕຸ ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ອາໂປຘາຕຸ, ອາໂປຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ອາໂປຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ອາໂປຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ຍາ ຈ, ຣາຫຸລ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ເຕໂຊຘາຕຸ ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ເຕໂຊຘາຕຸ, ເຕໂຊຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ເຕໂຊຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ເຕໂຊຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ຍາ ຈ, ຣາຫຸລ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ວາໂຍຘາຕຸ ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ວາໂຍຘາຕຸ, ວາໂຍຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ວາໂຍຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ວາໂຍຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຣາຫຸລ, ຠິກ຺ຂຸ ອິມາສຸ ຈຕູສຸ ຘາຕູສຸ ເນວຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຣາຫຸລ, ຠິກ຺ຂຸ ອຈ຺ເຉຈ຺ຉິ ຕຓ຺ຫໍ, ວິວຕ຺ຕຍິ ສໍໂຍຊນໍ, ສມ຺ມາ ມານາຠິສມຍາ ອນ຺ຕມກາສິ ທຸກ຺ຂສ຺ສາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ຊມ຺ພາລີສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໘. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ສກ຺ກາຍນິໂຣເຘ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ນປ຺ປສີທຕິ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ [ຕສ຺ສ ໂກ ເອຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.), ເອວໍ ໂຂ ຕສ຺ສ (?) ‘‘ເອວໍ ຫິ ຕສ຺ສາ ຠິກ຺ຂເວ ຊມ຺ພາລິຍາ’’ຕິ ປາໂຐ ວິຍ], ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ສກ຺ກາຍນິໂຣໂຘ ປາຏິກງ຺ໂຂ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ເລປຄເຕນ [ລສຄເຕນ (ສີ. ປີ.)] ຫຕ຺ເຖນ ສາຂໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ໂສ ຫຕ຺ໂຖ ສຊ຺ເຊຍ຺ຍປິ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍປິ [ຄຍ຺ເຫຍ຺ຍປິ (?)] ພຊ຺ເຌຍ຺ຍປິ [ຂຊ຺ເຊຍ຺ຍປິ (ສີ.)]; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ສກ຺ກາຍນິໂຣເຘ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ນປ຺ປສີທຕິ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ສກ຺ກາຍນິໂຣໂຘ ປາຏິກງ຺ໂຂ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ສກ຺ກາຍນິໂຣເຘ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສກ຺ກາຍນິໂຣໂຘ ປາຏິກງ຺ໂຂ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ສຸທ຺ເຘນ ຫຕ຺ເຖນ ສາຂໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ໂສ ຫຕ຺ໂຖ ເນວ ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ ນ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ ນ ພຊ຺ເຌຍ຺ຍ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ສກ຺ກາຍນິໂຣເຘ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສກ຺ກາຍນິໂຣໂຘ ປາຏິກງ຺ໂຂ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠເທ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ນປ຺ປສີທຕິ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠໂທ ປາຏິກງ຺ໂຂ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊມ຺ພາລີ ອເນກວສ຺ສຄຓິກາ. ຕສ຺ສາ ປຸຣິໂສ ຍານິ ເຈວ ອາຍມຸຂານິ ຕານິ ປິທເຫຍ຺ຍ, ຍານິ ຈ ອປາຍມຸຂານິ ຕານິ ວິວເຣຍ຺ຍ, ເທໂວ ຈ ນ ສມ຺ມາ ຘາຣໍ ອນຸປ຺ປເວຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ເອວຎ຺ຫິ ຕສ຺ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊມ຺ພາລິຍາ ນ ອາຬິປ຺ປເຠໂທ ປາຏິກງ຺ໂຂ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠເທ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ນປ຺ປສີທຕິ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠໂທ ປາຏິກງ຺ໂຂ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠເທ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠໂທ ປາຏິກງ຺ໂຂ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊມ຺ພາລີ ອເນກວສ຺ສຄຓິກາ. ຕສ຺ສາ ປຸຣິໂສ ຍານິ ເຈວ ອາຍມຸຂານິ ຕານິ ວິວເຣຍ຺ຍ, ຍານິ ຈ ອປາຍມຸຂານິ ຕານິ ປິທເຫຍ຺ຍ, ເທໂວ ຈ ສມ຺ມາ ຘາຣໍ ອນຸປ຺ປເວຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ເອວຎ຺ຫິ ຕສ຺ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊມ຺ພາລິຍາ ອາຬິປ຺ປເຠໂທ ປາຏິກງ຺ໂຂ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສນ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠທໍ ມນສິ ກໂຣໂຕ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠເທ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອວິຊ຺ຊາປ຺ປເຠໂທ ປາຏິກງ຺ໂຂ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ນິພ຺ພານສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໙. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີ’’ຕິ?

‘‘ອິຘາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ສຕ຺ຕາ ອິມາ ຫານຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ອິມາ ຐິຕິຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ອິມາ ວິເສສຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ອິມາ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ສຕ຺ຕາ ອິມາ ຫານຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ອິມາ ຐິຕິຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ອິມາ ວິເສສຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ອິມາ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍາ ສຎ຺ຎາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ມຫາປເທສສຸຕ຺ຕໍ

໑໘໐. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂຠຄນຄເຣ ວິຫຣຕິ ອານນ຺ທເຈຕິເຍ [ອານນ຺ເທ ເຈຕິເຍ (ທີ. ນິ. ໒.໑໘໖) ມຫາວ. ໓໐໓ ປນ ອຎ຺ຎຖາ ອາຄຕໍ]. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາປເທເສ ເທເສສ຺ສາມິ, ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຕເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາປເທສາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ [ໂອສາເຣຕພ຺ພານິ], ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ [ໂອສາຣິຍມານານິ] ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ນ ເຈວ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕຣນ຺ຕິ [ໂອສຣນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໑໘໘)] ນ ວິນເຍ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ນ ເຈວ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ອິມສ຺ສ ຈ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ເຫຕໍ [ອິຕິ ຫິທໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍາຖ.

[ເອຕ຺ຕໂກ ປາໂຐ ທີຆນິກາເຍ ນ ທິສ຺ສຕິ, ເປຍ຺ຍາລມຸເຂນ ທສ຺ສິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ] ‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ [ເອຕ຺ຕໂກ ປາໂຐ ທີຆນິກາເຍ ນ ທິສ຺ສຕິ, ເປຍ຺ຍາລມຸເຂນ ທສ຺ສິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ]. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ສຸຕ຺ເຕ ເຈວ ໂອຕຣນ຺ຕິ ວິນເຍ ຈ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ອິມສ຺ສ ຈ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມໍ ມຫາປເທສໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ອາວາເສ ສງ຺ໂຆ ວິຫຣຕິ ສເຖໂຣ ສປາໂມກ຺ໂຂ. ຕສ຺ສ ເມ ສງ຺ຆສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ນ ເຈວ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕຣນ຺ຕິ ນ ວິນເຍ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ນ ເຈວ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ຕສ຺ສ ຈ ສງ຺ຆສ຺ສ ທຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ເຫຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍາຖ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ອາວາເສ ສງ຺ໂຆ ວິຫຣຕິ ສເຖໂຣ ສປາໂມກ຺ໂຂ. ຕສ຺ສ ເມ ສງ຺ຆສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ສຸຕ຺ເຕ ເຈວ ໂອຕຣນ຺ຕິ ວິນເຍ ຈ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ຕສ຺ສ ຈ ສງ຺ຆສ຺ສ ສຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິຍໍ ມຫາປເທສໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ອາວາເສ ສມ຺ພຫຸລາ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫຣນ຺ຕິ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ອາຄຕາຄມາ ຘມ຺ມຘຣາ ວິນຍຘຣາ ມາຕິກາຘຣາ. ເຕສໍ ເມ ເຖຣານໍ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ນ ເຈວ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕຣນ຺ຕິ ນ ວິນເຍ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ນ ເຈວ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ເຕສຎ຺ຈ ເຖຣານໍ ທຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ເຫຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍາຖ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ອາວາເສ ສມ຺ພຫຸລາ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫຣນ຺ຕິ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ອາຄຕາຄມາ ຘມ຺ມຘຣາ ວິນຍຘຣາ ມາຕິກາຘຣາ. ເຕສໍ ເມ ເຖຣານໍ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ສຸຕ຺ເຕ ເຈວ ໂອຕຣນ຺ຕິ ວິນເຍ ຈ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ເຕສຎ຺ຈ ເຖຣານໍ ສຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິຍໍ ມຫາປເທສໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ອາວາເສ ເອໂກ ເຖໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ວິຫຣຕິ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ອາຄຕາຄໂມ ຘມ຺ມຘໂຣ ວິນຍຘໂຣ ມາຕິກາຘໂຣ. ຕສ຺ສ ເມ ເຖຣສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ນ ເຈວ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕຣນ຺ຕິ ນ ວິນເຍ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ນ ເຈວ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ຕສ຺ສ ຈ ເຖຣສ຺ສ ທຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ເຫຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍາຖ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ອາວາເສ ເອໂກ ເຖໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ວິຫຣຕິ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ອາຄຕາຄໂມ ຘມ຺ມຘໂຣ ວິນຍຘໂຣ ມາຕິກາຘໂຣ. ຕສ຺ສ ເມ ເຖຣສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ອຍໍ ວິນໂຍ, ອິທໍ ສຕ຺ຖຸສາສນ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານິ, ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ຕານິ ເຈ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາຣິຍມານານິ ວິນເຍ ສນ຺ທສ຺ສິຍມານານິ ສຸຕ຺ເຕ ເຈວ ໂອຕຣນ຺ຕິ ວິນເຍ ຈ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ – ‘ອທ຺ຘາ, ອິທໍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ; ຕສ຺ສ ຈ ເຖຣສ຺ສ ສຸຄ຺ຄຫິຕ’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ມຫາປເທສໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາປເທສາ’’ຕິ. ທສມໍ.

ສຎ຺ເຈຕນິຍວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.