໙. ຠິກ຺ຂຸນີສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຸຣິສໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ເຍນຍ຺ໂຍ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມມ ວຈເນນ ອຍ຺ຍສ຺ສ ອານນ຺ທສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທ – ‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸນີ ອາພາຘິກິນີ ທຸກ຺ຂິຕາ ພາຬ຺ຫຄິລານາ. ສາ ອຍ຺ຍສ຺ສ ອານນ຺ທສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວເທຫິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍ ເຍນ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຕສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸນີ ອາພາຘິກິນີ ທຸກ຺ຂິຕາ ພາຬ຺ຫຄິລານາ. ສາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ, ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍ ເຍນ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍ ເຍນ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວາ ສສີສໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈເກ ນິປຊ຺ຊິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອາຫາຣສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ອາຫາຣໍ ນິສ຺ສາຍ. ອາຫາໂຣ ປຫາຕພ຺ໂພ. ຕຓ຺ຫາສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ຕຓ຺ຫໍ ນິສ຺ສາຍ. ຕຓ຺ຫາ ປຫາຕພ຺ພາ. ມານສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ມານໍ ນິສ຺ສາຍ. ມາໂນ ປຫາຕພ຺ໂພ. ເມຖຸນສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ. ເມຖຸເນ ຈ ເສຕຸຆາໂຕ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ.

‘‘‘ອາຫາຣສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ອາຫາຣໍ ນິສ຺ສາຍ. ອາຫາໂຣ ປຫາຕພ຺ໂພ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ອິຘ, ຠຄິນິ, ຠິກ຺ຂຸ ປຏິສງ຺ຂາ ໂຍນິໂສ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຕິ – ‘ເນວ ທວາຍ ນ ມທາຍ ນ ມຓ຺ຑນາຍ ນ ວິຠູສນາຍ, ຍາວເທວ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຐິຕິຍາ ຍາປນາຍ ວິຫິໍສູປຣຕິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍານຸຄ຺ຄຫາຍ. ອິຕິ ປຸຣາຓຎ຺ຈ ເວທນໍ ປຏິຫງ຺ຂາມິ, ນວຎ຺ຈ ເວທນໍ ນ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສາມິ. ຍາຕ຺ຣາ ຈ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ ອນວຊ຺ຊຕາ ຈ ຜາສຸວິຫາໂຣ ຈາ’ຕິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ອາຫາຣໍ ນິສ຺ສາຍ ອາຫາຣໍ ປຊຫຕິ. ‘ອາຫາຣສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ອາຫາຣໍ ນິສ຺ສາຍ. ອາຫາໂຣ ປຫາຕພ຺ໂພ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ຕຓ຺ຫາສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ຕຓ຺ຫໍ ນິສ຺ສາຍ. ຕຓ຺ຫາ ປຫາຕພ຺ພາ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ອິຘ, ຠຄິນິ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຓາຕິ – ‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ກຸທາສ຺ສຸ ນາມ ອຫມ຺ປິ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ! ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ຕຓ຺ຫໍ ນິສ຺ສາຍ ຕຓ຺ຫໍ ປຊຫຕິ. ‘ຕຓ຺ຫາສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ຕຓ຺ຫໍ ນິສ຺ສາຍ. ຕຓ຺ຫາ ປຫາຕພ຺ພາ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ມານສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ມານໍ ນິສ຺ສາຍ. ມາໂນ ປຫາຕພ຺ໂພ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ອິຘ, ຠຄິນິ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຓາຕິ – ‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ໂສ ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສຕິ; ກິມງ຺ຄໍ [ກິມງ຺ຄ (ສີ. ປີ.) ອ. ນິ. ໕.໑໘໐; ຈູຬວ. ໓໓໑; ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໒໐] ປນາຫ’ນ຺ຕິ! ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ມານໍ ນິສ຺ສາຍ ມານໍ ປຊຫຕິ. ‘ມານສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ ມານໍ ນິສ຺ສາຍ. ມາໂນ ປຫາຕພ຺ໂພ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ເມຖຸນສມ຺ຠູໂຕ ອຍໍ, ຠຄິນິ, ກາໂຍ. ເມຖຸເນ ຈ ເສຕຸຆາໂຕ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ມຎ຺ຈກາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຈ຺ຈໂຍ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຈ຺ຈຄມາ, ຍຖາພາລໍ ຍຖາມູຬ຺ຫໍ ຍຖາອກຸສລໍ, ຍາຫໍ ເອວມກາສິໍ. ຕສ຺ສາ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ອານນ຺ໂທ ອຈ຺ຈຍໍ ອຈ຺ຈຍໂຕ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ, ອາຍຕິໍ ສໍວຣາຍາ’’ຕິ. ‘‘ຕຄ຺ຆ ຕໍ [ຕຄ຺ຆ ຕ຺ວໍ (ສີ. ປີ. ກ.)], ຠຄິນິ, ອຈ຺ຈໂຍ ອຈ຺ຈຄມາ, ຍຖາພາລໍ ຍຖາມູຬ຺ຫໍ ຍຖາອກຸສລໍ, ຍາ ຕ຺ວໍ ເອວມກາສິ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠຄິນິ, ອຈ຺ຈຍໍ ອຈ຺ຈຍໂຕ ທິສ຺ວາ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກໂຣສິ, ຕໍ ເຕ ມຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ. ວຸທ຺ຘິ ເຫສາ, ຠຄິນິ, ອຣິຍສ຺ສ ວິນເຍ ໂຍ ອຈ຺ຈຍໍ ອຈ຺ຈຍໂຕ ທິສ຺ວາ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກໂຣຕິ ອາຍຕິໍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.