(໑໐) ໕. ອສຸຣວຄ຺ໂຄ

໑. ອສຸຣສຸຕ຺ຕໍ

໙໑. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອສຸໂຣ ອສຸຣປຣິວາໂຣ, ອສຸໂຣ ເທວປຣິວາໂຣ, ເທໂວ ອສຸຣປຣິວາໂຣ, ເທໂວ ເທວປຣິວາໂຣ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອສຸໂຣ ໂຫຕິ ອສຸຣປຣິວາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸສ຺ສີໂລ ໂຫຕິ ປາປຘມ຺ໂມ, ປຣິສາປິສ຺ສ ໂຫຕິ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອສຸໂຣ ໂຫຕິ ອສຸຣປຣິວາໂຣ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອສຸໂຣ ໂຫຕິ ເທວປຣິວາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸສ຺ສີໂລ ໂຫຕິ ປາປຘມ຺ໂມ, ປຣິສາ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ໂຫຕິ ສີລວຕີ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອສຸໂຣ ໂຫຕິ ເທວປຣິວາໂຣ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເທໂວ ໂຫຕິ ອສຸຣປຣິວາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີລວາ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ປຣິສາ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ໂຫຕິ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເທໂວ ໂຫຕິ ອສຸຣປຣິວາໂຣ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເທໂວ ໂຫຕິ ເທວປຣິວາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີລວາ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ປຣິສາປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສີລວຕີ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເທໂວ ໂຫຕິ, ເທວປຣິວາໂຣ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປຐມສມາຘິສຸຕ຺ຕໍ

໙໒. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຈວ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ນ ຈ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ທຸຕິຍສມາຘິສຸຕ຺ຕໍ

໙໓. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຈວ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ນ ຈ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມເຖ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມເຖ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ລາຠີ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຈວ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ນ ຈ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ເຕສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ ຕສ຺ເສວ [ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕນ ປຸຄ຺ຄເລນ ເຕສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ເຕສຸເຍວ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ [ອຸຕ຺ຕຣິໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອາສວານໍ ຂຍາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ຕຕິຍສມາຘິສຸຕ຺ຕໍ

໙໔. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຈວ ລາຠີ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ນ ຈ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ໂສ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຂາຣາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ? ກຖໍ ສງ຺ຂາຣາ ສມ຺ມສິຕພ຺ພາ? ກຖໍ ສງ຺ຂາຣາ ວິປສ຺ສິຕພ຺ພາ’ [ປສ຺ສິຕພ຺ພາ (ກ.)] ຕິ? ຕສ຺ສ ໂສ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາວິທິຕໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຂາຣາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ເອວໍ ສງ຺ຂາຣາ ສມ຺ມສິຕພ຺ພາ, ເອວໍ ສງ຺ຂາຣາ ວິປສ຺ສິຕພ຺ພາ’ຕິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ໂສ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐເປຕພ຺ພໍ? ກຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ນິສາເທຕພ຺ພໍ? ກຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອໂກທິ ກາຕພ຺ພໍ? ກຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາທຫາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ? ຕສ຺ສ ໂສ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາວິທິຕໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐເປຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ນິສາເທຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອໂກທິ ກາຕພ຺ພໍ [ເອໂກທິ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ (ປີ.)], ເອວໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາທຫາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ລາຠີ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຈວ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ນ ຈ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ເຈວ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ໂສ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐເປຕພ຺ພໍ? ກຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ນິສາເທຕພ຺ພໍ? ກຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອໂກທິ ກາຕພ຺ພໍ? ກຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາທຫາຕພ຺ພໍ? ກຖໍ ສງ຺ຂາຣາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ? ກຖໍ ສງ຺ຂາຣາ ສມ຺ມສິຕພ຺ພາ? ກຖໍ ສງ຺ຂາຣາ ວິປສ຺ສິຕພ຺ພາ’ຕິ? ຕສ຺ສ ໂສ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາວິທິຕໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐເປຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ນິສາເທຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອໂກທິ ກາຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາທຫາຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ສງ຺ຂາຣາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ເອວໍ ສງ຺ຂາຣາ ສມ຺ມສິຕພ຺ພາ, ເອວໍ ສງ຺ຂາຣາ ວິປສ຺ສິຕພ຺ພາ’ຕິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄເລນ ເຕສຸ ເຈວ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ອາສວານໍ ຂຍາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຉວາລາຕສຸຕ຺ຕໍ

໙໕. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ, ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ [ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປຏິປນ຺ໂນ ປຣຫິຕາຍ ຈ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉວາລາຕໍ ອຸຠໂຕ ປທິຕ຺ຕໍ [ອາທິຕ຺ຕໍ (ກ.)], ມຊ຺ເຌ ຄູຖຄຕໍ, ເນວ ຄາເມ ກຏ຺ຐຕ຺ຖໍ ຜຣຕິ ນ ອຣຎ຺ເຎ ( ) [(ກຏ຺ຐຕ຺ຖໍ ຜຣຕິ) ກຕ຺ຖຈິ]; ຕຖູປມາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ວທາມິ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ, ອຍໍ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈ. ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ອຍໍ ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈ. ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ປຣຫິຕາຍ ຈ, ອຍໍ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຄ຺ໂຄ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ປາໂມກ຺ໂຂ [ໂມກ຺ໂຂ (ປີ.) ສໍ. ນິ. ໓.໖໖໒-໖໖໓; ອ. ນິ. ໕.໑໘໑] ຈ ອຸຕ຺ຕໂມ ຈ ປວໂຣ ຈ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄວາ ຂີຣໍ, ຂີຣມ຺ຫາ ທຘິ, ທຘິມ຺ຫາ ນວນີຕໍ, ນວນີຕມ຺ຫາ ສປ຺ປິ, ສປ຺ປິມ຺ຫາ ສປ຺ປິມຓ຺ໂຑ, ສປ຺ປິມຓ຺ໂຑ [ສປ຺ປິມ຺ຫາ ສປ຺ປິມຓ຺ໂຑ (ກ.)] ຕຕ຺ຖ [ຕຕ຺ຣ (ສໍ. ນິ. ໓.໖໖໒-໖໖໒)] ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ປຣຫິຕາຍ ຈ, ອຍໍ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຄ຺ໂຄ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ປາໂມກ຺ໂຂ ຈ ອຸຕ຺ຕໂມ ຈ ປວໂຣ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ຣາຄວິນຍສຸຕ຺ຕໍ

໙໖. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ, ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ປຣຫິຕາຍ ຈ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ໂນ ປຣຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ຣາຄວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ຣາຄວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ໂທສວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ໂທສວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ໂມຫວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ໂມຫວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ນ ຣາຄວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ປຣໍ ຣາຄວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ນ ໂທສວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ປຣໍ ໂທສວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ນ ໂມຫວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ປຣໍ ໂມຫວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ນ ຣາຄວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ຣາຄວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ນ ໂທສວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ໂທສວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ນ ໂມຫວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ໂມຫວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣຫິຕາຍ ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ຈ ຣາຄວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ປຣຎ຺ຈ ຣາຄວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ຈ ໂທສວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ປຣຎ຺ຈ ໂທສວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ຈ ໂມຫວິນຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ປຣຎ຺ຈ ໂມຫວິນຍາຍ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣຫິຕາຍ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິສຸຕ຺ຕໍ

໙໗. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ, ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ປຣຫິຕາຍ ຈ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕີ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣກຊາຕິໂກ [ຘາຣຓຊາຕິໂກ (ກ.)] ໂຫຕິ, ຘາຕານຎ຺ຈ [ຘຕານຎ຺ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂີ ໂຫຕິ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄລາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ, ໂນ ຈ ສນ຺ທສ຺ສໂກ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ [ສມາທາປໂກ (?)] ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕີ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຈ ສຸຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ຘາຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂີ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄລາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ, ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕີ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຈ ສຸຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ຘາຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂີ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄລາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ, ໂນ ຈ ສນ຺ທສ຺ສໂກ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣຫິຕາຍ ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕີ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຘາຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂີ ໂຫຕິ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄລາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ, ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣຫິຕາຍ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ອຕ຺ຕຫິຕສຸຕ຺ຕໍ

໙໘. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ, ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ປຣຫິຕາຍ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ສິກ຺ຂາປທສຸຕ຺ຕໍ

໙໙. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ, ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂນ ປຣຫິຕາຍ, ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ປຣຫິຕາຍ ຈ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ມຸສາວາທາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ປາຓາຕິປາຕາ ອປ຺ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປຣໍ ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ອທິນ຺ນາທານາ ອປ຺ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປຣໍ ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ອປ຺ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປຣໍ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ມຸສາວາທາ ອປ຺ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປຣໍ ມຸສາວາທາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ; ອຕ຺ຕນາ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ອປ຺ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປຣໍ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ໂນ ປຣຫິຕາຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ປາຓາຕິປາຕາ ອປ຺ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ອປ຺ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣໍ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ໂນ ປຣຫິຕາຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣຫິຕາຍ ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕນາ ຈ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປຣຎ຺ຈ ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປຣຎ຺ຈ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິຍາ ສມາທເປຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ເຈວ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣຫິຕາຍ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ໂປຕລິຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໐. ອຖ ໂຂ ໂປຕລິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ໂປຕລິຍໍ ປຣິພ຺ພາຊກໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ໂປຕລິຍ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ໂປຕລິຍ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ [ປຸ. ປ. ໑໖໕] ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ໂນ ຈ ໂຂ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິຘ ປນ, ໂປຕລິຍ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ໂນ ຈ ໂຂ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິຘ ປນ, ໂປຕລິຍ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ໂນ ຈ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິຘ ປນ, ໂປຕລິຍ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິເມ ໂຂ, ໂປຕລິຍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມສໍ ໂຂ, ໂປຕລິຍ, ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ກຕໂມ ເຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ຂມຕິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈາ’’ຕິ?

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ໂຠ ໂຄຕມ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ໂນ ຈ ໂຂ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິຘ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ໂນ ຈ ໂຂ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິຘ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ໂນ ຈ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິຘ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ. ອິເມ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມສໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເນວ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ໂນ ຈ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ; ອຍໍ ເມ ປຸຄ຺ຄໂລ ຂມຕິ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຠິກ຺ກນ຺ຕາ [ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕຣາ (ກ.)] ເຫສາ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຍທິທໍ ອຸເປກ຺ຂາ’’ຕິ.

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ໂປຕລິຍ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ…ເປ… ອິເມ ໂຂ, ໂປຕລິຍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມສໍ ໂຂ, ໂປຕລິຍ, ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ; ອຍໍ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຠິກ຺ກນ຺ຕາ ເຫສາ, ໂປຕລິຍ, ຍທິທໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກາລຎ຺ຎຸຕາ’’ຕິ.

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ໂຠ ໂຄຕມ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ…ເປ… ອິເມ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມສໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ, ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕາ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ກາເລນ; ອຍໍ ເມ ປຸຄ຺ຄໂລ ຂມຕິ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຠິກ຺ກນ຺ຕາ ເຫສາ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຍທິທໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກາລຎ຺ຎຸຕາ.

‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ! ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ນິກ຺ກຸຊ຺ຊິຕໍ ວາ ອຸກ຺ກຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ວິວເຣຍ຺ຍ, ມູຬ຺ຫສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄໍ ອາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ເຕລປຊ຺ໂຊຕໍ ຘາເຣຍ຺ຍ – ຈກ຺ຂຸມນ຺ໂຕ ຣູປານິ ທກ຺ຂນ຺ຕີຕິ, ເອວເມວໍ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ ອເນກປຣິຍາເຍນ ຘມ຺ໂມ ປກາສິໂຕ. ເອສາຫໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ທສມໍ.

ອສຸຣວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.