໙. ໂລຓກປລ຺ລສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑. ‘‘ໂຍ [ໂຍ ໂຂ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ໂຍ ຈ ໂຂ (ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຍຖາ ຍຖາຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ ຕຖາ ຕຖາ ຕໍ ປຏິສໍເວທິຍຕີ’ຕິ, ເອວໍ ສນ຺ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ນ ໂຫຕິ, ໂອກາໂສ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ. ໂຍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຍຖາ ຍຖາ ເວທນີຍໍ ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ ຕຖາ ຕຖາສ຺ສ ວິປາກໍ ປຏິສໍເວທິຍຕີ’ຕິ, ເອວໍ ສນ຺ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ໂຫຕິ, ໂອກາໂສ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ. ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ [ປາປໍ ກມ຺ມໍ (ສີ. ປີ.)] ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາ’ຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ.

‘‘ກຖໍຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ? ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠາວິຕກາໂຍ ໂຫຕິ ອຠາວິຕສີໂລ ອຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ອຠາວິຕປຎ຺ໂຎ ປຣິຕ຺ໂຕ ອປ຺ປາຕຸໂມ ອປ຺ປທຸກ຺ຂວິຫາຣີ. ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ.

‘‘ກຖໍຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາ’ຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຠາວິຕກາໂຍ ໂຫຕິ ຠາວິຕສີໂລ ຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ຠາວິຕປຎ຺ໂຎ ອປຣິຕ຺ໂຕ ມຫຕ຺ໂຕ [ມຫຕ຺ຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອປ຺ປມາຓວິຫາຣີ. ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ໂລຓກປລ຺ລໍ [ໂລຓຜລໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປຣິຕ຺ເຕ ອຸທກມລ຺ລເກ [ອຸທກກປລ຺ລເກ (ກ.)] ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປິ ນຸ ຕໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ [ອຸທກມລ຺ລເກ ອຸທກໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອມຸນາ ໂລຓກປລ຺ເລນ ໂລຓໍ ອສ຺ສ ອເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’’? ‘‘ອທຸຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ປຣິຕ຺ຕໍ ອຸທກກປລ຺ລເກ ອຸທກໍ, ຕໍ ອມຸນາ ໂລຓກປລ຺ເລນ ໂລຓໍ ອສ຺ສ ອເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ໂລຓກປລ຺ລກໍ ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປິ ນຸ ສາ ຄງ຺ຄາ ນທີ ອມຸນາ ໂລຓກປລ຺ເລນ ໂລຓໍ ອສ຺ສ ອເປຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’’? ‘‘ອສຸ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ມຫາ ອຸທກກ຺ຂນ຺ໂຘ ໂສ ອມຸນາ ໂລຓກປລ຺ເລນ ໂລໂຓ ນ ອສ຺ສ ອເປຍ຺ໂຍ’’ຕິ [ໂລຓໍ ເນວສ຺ສ ອເປຍ຺ຍນ຺ຕິ (ສີ.), ນ ໂລໂຓ ອສ຺ສ ອເປຍ຺ໂຍຕິ (ປີ.)].

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ. ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ.

‘‘ກຖໍຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠາວິຕກາໂຍ ໂຫຕິ ອຠາວິຕສີໂລ ອຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ອຠາວິຕປຎ຺ໂຎ ປຣິຕ຺ໂຕ ອປ຺ປາຕຸໂມ ອປ຺ປທຸກ຺ຂວິຫາຣີ. ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ.

‘‘ກຖໍຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຠາວິຕກາໂຍ ໂຫຕິ ຠາວິຕສີໂລ ຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ຠາວິຕປຎ຺ໂຎ ອປຣິຕ຺ໂຕ ມຫຕ຺ໂຕ ອປ຺ປມາຓວິຫາຣີ. ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ.

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອຑ຺ຒກຫາປເຓນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປເຓນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປຓສເຕນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ. ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອຑ຺ຒກຫາປເຓນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປເຓນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປຓສເຕນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ.

‘‘ກຖໍຣູໂປ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຑ຺ຒກຫາປເຓນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປເຓນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປຓສເຕນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ທລິທ຺ໂທ ໂຫຕິ ອປ຺ປສ຺ສໂກ ອປ຺ປໂຠໂຄ. ເອວຣູໂປ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຑ຺ຒກຫາປເຓນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປເຓນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປຓສເຕນປິ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ.

‘‘ກຖໍຣູໂປ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຑ຺ຒກຫາປເຓນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປເຓນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປຓສເຕນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອຑ຺ໂຒ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ. ເອວຣູໂປ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຑ຺ຒກຫາປເຓນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປເຓນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ກຫາປຓສເຕນປິ ນ ພນ຺ຘນໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ. ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ. ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ.

‘‘ກຖໍຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠາວິຕກາໂຍ ໂຫຕິ ອຠາວິຕສີໂລ ອຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ອຠາວິຕປຎ຺ໂຎ ປຣິຕ຺ໂຕ ອປ຺ປາຕຸໂມ ອປ຺ປທຸກ຺ຂວິຫາຣີ. ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ.

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຠາວິຕກາໂຍ ໂຫຕິ ຠາວິຕສີໂລ ຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ຠາວິຕປຎ຺ໂຎ ອປຣິຕ຺ໂຕ ມຫຕ຺ໂຕ ອປ຺ປມາຓວິຫາຣີ. ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂອຣພ຺ຠິໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠຆາຕໂກ ວາ ອປ຺ເປກຈ຺ຈໍ ອຸຣພ຺ຠໍ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍມານໍ ປໂຫຕິ ຫນ຺ຕຸໍ ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ວາ ຊາເປຕຸໍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກາຕຸໍ, ອປ຺ເປກຈ຺ຈໍ ອຸຣພ຺ຠໍ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍມານໍ ນປ຺ປໂຫຕິ ຫນ຺ຕຸໍ ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ວາ ຊາເປຕຸໍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກາຕຸໍ.

‘‘ກຖໍຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂອຣພ຺ຠິໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠຆາຕໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠໍ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍມານໍ ປໂຫຕິ ຫນ຺ຕຸໍ ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ວາ ຊາເປຕຸໍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກາຕຸໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ທລິທ຺ໂທ ໂຫຕິ ອປ຺ປສ຺ສໂກ ອປ຺ປໂຠໂຄ. ເອວຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂອຣພ຺ຠິໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠຆາຕໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠໍ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍມານໍ ປໂຫຕິ ຫນ຺ຕຸໍ ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ວາ ຊາເປຕຸໍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກາຕຸໍ.

‘‘ກຖໍຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂອຣພ຺ຠິໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠຆາຕໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠໍ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍມານໍ ນປ຺ປໂຫຕິ ຫນ຺ຕຸໍ ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ວາ ຊາເປຕຸໍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກາຕຸໍ. ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອຑ຺ໂຒ ໂຫຕິ ມຫທ຺ຘໂນ ມຫາໂຠໂຄ ຣາຊາ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ. ເອວຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂອຣພ຺ຠິໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠຆາຕໂກ ວາ ອຸຣພ຺ຠໍ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍມານໍ ນປ຺ປໂຫຕິ ຫນ຺ຕຸໍ ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ວາ ຊາເປຕຸໍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກາຕຸໍ. ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ປຎ຺ຊລິໂກວ [ປຎ຺ຊລິໂກ (ກ.)] ນໍ [ປຣໍ (ກ.)] ຍາຈຕິ – ‘ເທຫິ ເມ, ມາຣິສ, ອຸຣພ຺ຠໍ ວາ ອຸຣພ຺ຠຘນໍ ວາ’ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ຕເມນໍ ນິຣຍໍ ອຸປເນຕິ. ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕາທິສໍເຍວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ໂຫຕິ, ນາຓຸປິ ຂາຍຕິ, ກິໍ ພຫຸເທວ.

‘‘ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຍຖາ ຍຖາຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ ຕຖາ ຕຖາ ຕໍ ປຏິສໍເວເທຕີ’ຕິ, ເອວໍ ສນ຺ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ນ ໂຫຕິ, ໂອກາໂສ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ. ໂຍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຍຖາ ຍຖາ ເວທນີຍໍ ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ ຕຖາ ຕຖາ ຕສ຺ສ ວິປາກໍ ປຏິສໍເວເທຕີ’ຕິ, ເອວໍ ສນ຺ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ໂຫຕິ, ໂອກາໂສ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ນວມໍ.