໖. ສາຬ຺ຫສຸຕ຺ຕໍ

໖໗. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ນນ຺ທໂກ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ. ອຖ ໂຂ ສາຬ຺ໂຫ ຈ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ສາໂຓ ຈ ເສຂຸນິຍນຕ຺ຕາ [ໂຣຫໂຓ ຈ ເປຂຸຓິຍນຕ຺ຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເຍນາຍສ຺ມາ ນນ຺ທໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນນ຺ທກໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ສາຬ຺ຫໍ ມິຄາຣນຕ຺ຕາຣໍ ອາຍສ຺ມາ ນນ຺ທໂກ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ມາ ອນຸສ຺ສເວນ, ມາ ປຣມ຺ປຣາຍ, ມາ ອິຕິກິຣາຍ, ມາ ປິຏກສມ຺ປທາເນນ, ມາ ຕກ຺ກເຫຕຸ, ມາ ນຍເຫຕຸ, ມາ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ, ມາ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ, ມາ ຠພ຺ພຣູປຕາຍ, ມາ ສມໂຓ ໂນ ຄຣູຕິ. ຍທາ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຕນາວ ຊາເນຍ຺ຍາຖ ‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສາວຊ຺ຊາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິຕາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’ຕິ, ອຖ ຕຸມ຺ເຫ ສາຬ຺ຫາ ປຊເຫຍ຺ຍາຖ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຖິ ໂລໂຠ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອຠິຊ຺ຌາຕິ ໂຂ ອຫໍ, ສາຬ຺ຫາ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ. ລຸທ຺ໂຘ ໂຂ ອຍໍ, ສາຬ຺ຫາ, ອຠິຊ຺ຌາລຸ ປາຓມ຺ປິ ຫນຕິ, ອທິນ຺ນມ຺ປິ ອາທິຍຕິ, ປຣທາຣມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕິ, ມຸສາປິ ຠຓຕິ, ປຣມ຺ປິ ຕຖຕ຺ຕາຍ ສມາທເປຕິ, ຍໍ ສ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຖິ ໂທໂສ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ພ຺ຍາປາໂທຕິ ໂຂ ອຫໍ, ສາຬ຺ຫາ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ. ທຸຏ຺ໂຐ ໂຂ ອຍໍ, ສາຬ຺ຫາ, ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ປາຓມ຺ປິ ຫນຕິ, ອທິນ຺ນມ຺ປິ ອາທິຍຕິ, ປຣທາຣມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕິ, ມຸສາປິ ຠຓຕິ, ປຣມ຺ປິ ຕຖຕ຺ຕາຍ ສມາທເປຕິ, ຍໍ ສ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຖິ ໂມໂຫ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອວິຊ຺ຊາຕິ ໂຂ ອຫໍ, ສາຬ຺ຫາ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ. ມູຬ຺ໂຫ ໂຂ ອຍໍ, ສາຬ຺ຫາ, ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ປາຓມ຺ປິ ຫນຕິ, ອທິນ຺ນມ຺ປິ ອາທິຍຕິ, ປຣທາຣມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕິ, ມຸສາປິ ຠຓຕິ, ປຣມ຺ປິ ຕຖຕ຺ຕາຍ ສມາທເປຕິ, ຍໍ ສ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ ວາ ອກຸສລາ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອກຸສລາ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາວຊ຺ຊາ ວາ ອນວຊ຺ຊາ ວາ’’ຕິ?

‘‘ສາວຊ຺ຊາ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິຕາ ວາ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖາ ວາ’’ຕິ?

‘‘ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິຕາ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ໂນ ວາ? ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ສມຕ຺ຕາ, ຠນ຺ເຕ, ສມາທິນ຺ນາ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ. ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ສາຬ຺ຫາ, ຍໍ ຕໍ ອໂວຈຸມ຺ຫາ – ‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ມາ ອນຸສ຺ສເວນ, ມາ ປຣມ຺ປຣາຍ, ມາ ອິຕິກິຣາຍ, ມາ ປິຏກສມ຺ປທາເນນ, ມາ ຕກ຺ກເຫຕຸ, ມາ ນຍເຫຕຸ, ມາ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ, ມາ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ, ມາ ຠພ຺ພຣູປຕາຍ, ມາ ສມໂຓ ໂນ ຄຣູຕິ. ຍທາ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຕນາວ ຊາເນຍ຺ຍາຖ – ອິເມ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສາວຊ຺ຊາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິຕາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ, ອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ປຊເຫຍ຺ຍາຖາ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ມາ ອນຸສ຺ສເວນ, ມາ ປຣມ຺ປຣາຍ, ມາ ອິຕິກິຣາຍ, ມາ ປິຏກສມ຺ປທາເນນ, ມາ ຕກ຺ກເຫຕຸ, ມາ ນຍເຫຕຸ, ມາ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ, ມາ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ, ມາ ຠພ຺ພຣູປຕາຍ, ມາ ສມໂຓ ໂນ ຄຣູຕິ. ຍທາ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຕນາວ ຊາເນຍ຺ຍາຖ – ‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນວຊ຺ຊາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’ຕິ, ອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫເຣຍ຺ຍາຖ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຖິ ອໂລໂຠ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອນຠິຊ຺ຌາຕິ ໂຂ ອຫໍ, ສາຬ຺ຫາ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ. ອລຸທ຺ໂຘ ໂຂ ອຍໍ, ສາຬ຺ຫາ, ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ເນວ ປາຓໍ ຫນຕິ, ນ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ, ນ ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ມຸສາ ຠຓຕິ, ປຣມ຺ປິ ນ ຕຖຕ຺ຕາຍ ສມາທເປຕິ, ຍໍ ສ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຖິ ອໂທໂສ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອພ຺ຍາປາໂທຕິ ໂຂ ອຫໍ, ສາຬ຺ຫາ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ. ອທຸຏ຺ໂຐ ໂຂ ອຍໍ, ສາຬ຺ຫາ, ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ເນວ ປາຓໍ ຫນຕິ, ນ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ, ນ ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ມຸສາ ຠຓຕິ, ປຣມ຺ປິ ນ ຕຖຕ຺ຕາຍ ສມາທເປຕິ, ຍໍ ສ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຖິ ອໂມໂຫ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ວິຊ຺ຊາຕິ ໂຂ ອຫໍ, ສາຬ຺ຫາ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ. ອມູຬ຺ໂຫ ໂຂ ອຍໍ, ສາຬ຺ຫາ, ວິຊ຺ຊາຄໂຕ ເນວ ປາຓໍ ຫນຕິ, ນ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ, ນ ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ມຸສາ ຠຓຕິ, ປຣມ຺ປິ ນ ຕຖຕ຺ຕາຍ ສມາທເປຕິ, ຍໍ ສ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສາຬ຺ຫາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ ວາ ອກຸສລາ ວາ’’ຕິ?

‘‘ກຸສລາ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາວຊ຺ຊາ ວາ ອນວຊ຺ຊາ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນວຊ຺ຊາ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິຕາ ວາ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖາ ວາ’’ຕິ?

‘‘ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖາ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ໂນ ວາ? ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ສມຕ຺ຕາ, ຠນ຺ເຕ, ສມາທິນ຺ນາ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ. ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ສາຬ຺ຫາ, ຍໍ ຕໍ ອໂວຈຸມ຺ຫາ – ‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ມາ ອນຸສ຺ສເວນ, ມາ ປຣມ຺ປຣາຍ, ມາ ອິຕິກິຣາຍ, ມາ ປິຏກສມ຺ປທາເນນ, ມາ ຕກ຺ກເຫຕຸ, ມາ ນຍເຫຕຸ, ມາ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ, ມາ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ, ມາ ຠພ຺ພຣູປຕາຍ, ມາ ສມໂຓ ໂນ ຄຣູຕິ. ຍທາ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ອຕ຺ຕນາວ ຊາເນຍ຺ຍາຖ – ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນວຊ຺ຊາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ, ອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ສາຬ຺ຫາ, ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫເຣຍ຺ຍາຖາ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ສາຬ຺ຫາ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຕິສ຺ສໂຕ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ…ເປ… ກຣຸຓາ…ເປ… ມຸທິຕາ…ເປ… ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຌນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ອຕ຺ຖິ ອິທໍ, ອຕ຺ຖິ ຫີນໍ, ອຕ຺ຖິ ປຓີຕໍ, ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ສ ສຎ຺ຎາຄຕສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣິ [ອຸຕ຺ຕຣິໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ນິສ຺ສຣຓ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ຠວາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ອວິຊ຺ຊາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ; ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ.

‘‘ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ອຫຸ ປຸພ຺ເພ ໂລໂຠ, ຕທຫຸ ອກຸສລໍ, ໂສ ເອຕຣຫິ ນຕ຺ຖິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ອຫຸ ປຸພ຺ເພ ໂທໂສ…ເປ… ອຫຸ ປຸພ຺ເພ ໂມໂຫ, ຕທຫຸ ອກຸສລໍ, ໂສ ເອຕຣຫິ ນຕ຺ຖິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລ’ນ຺ຕິ. ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິຈ຺ຉາໂຕ ນິພ຺ພຸໂຕ ສີຕິຠູໂຕ ສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ພ຺ຣຫ຺ມຠູເຕນ ອຕ຺ຕນາ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.