໒. ທຸຕິຍມຫານາມສຸຕ຺ຕໍ

໑໒. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ຄິລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ ອຈິຣວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຄລຎ຺ຎາ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຈີວຣກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ‘‘ນິຏ຺ຐິຕຈີວໂຣ ຠຄວາ ເຕມາສຈ຺ຈເຍນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ – ‘‘ສມ຺ພຫຸລາ ກິຣ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຈີວຣກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ‘ນິຏ຺ຐິຕຈີວໂຣ ຠຄວາ ເຕມາສຈ຺ຈເຍນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີ’’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຸຕໍ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ – ‘ສມ຺ພຫຸລາ ກິຣ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຈີວຣກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ນິຏ຺ຐິຕຈີວໂຣ ຠຄວາ ເຕມາສຈ຺ຈເຍນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ນານາວິຫາເຣຫິ ວິຫຣຕໍ ເກນສ຺ສ ວິຫາເຣນ ວິຫາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ມຫານາມ! ເອຕໍ ໂຂ, ມຫານາມ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຕິຣູປໍ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ຍໍ ຕຸມ຺ເຫ ຕຖາຄຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ – ‘ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ນານາວິຫາເຣຫິ ວິຫຣຕໍ ເກນສ຺ສ ວິຫາເຣນ ວິຫາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ? ສທ຺ໂຘ ໂຂ, ມຫານາມ, ອາຣາຘໂກ ໂຫຕິ, ໂນ ອສ຺ສທ຺ໂຘ; ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ອາຣາຘໂກ ໂຫຕິ, ໂນ ກຸສີໂຕ; ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ອາຣາຘໂກ ໂຫຕິ, ໂນ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ; ສມາຫິໂຕ ອາຣາຘໂກ ໂຫຕິ, ໂນ ອສມາຫິໂຕ; ປຎ຺ຎວາ ອາຣາຘໂກ ໂຫຕິ, ໂນ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ. ອິເມສຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ມຫານາມ, ປຎ຺ຈສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຉ ຘມ຺ເມ ອຸຕ຺ຕຣິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ.

[ອ. ນິ. ໖.໙] ‘‘ອິຘ ຕ຺ວໍ, ມຫານາມ, ຕຖາຄຕໍ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍາສິ – ‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’ຕິ. ຍສ຺ມິໍ, ມຫານາມ, ສມເຍ ອຣິຍສາວໂກ ຕຖາຄຕໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ເນວສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ນ ໂທສປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ນ ໂມຫປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ; ອຸຊຸຄຕເມວສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຕຖາຄຕໍ ອາຣພ຺ຠ. ອຸຊຸຄຕຈິຕ຺ໂຕ ໂຂ ປນ, ມຫານາມ, ອຣິຍສາວໂກ ລຠຕິ ອຕ຺ຖເວທໍ, ລຠຕິ ຘມ຺ມເວທໍ, ລຠຕິ ຘມ຺ມູປສໍຫິຕໍ ປາໂມຊ຺ຊໍ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ, ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ, ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທິຍຕິ, ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອິມໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ມຫານາມ, ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ຐິໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ນິສິນ຺ໂນປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສຍາໂນປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ກມ຺ມນ຺ຕໍ ອຘິຏ຺ຐຫນ຺ໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ປຸຕ຺ຕສມ຺ພາຘສຍນໍ ອຊ຺ຌາວສນ຺ໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ ຕ຺ວໍ, ມຫານາມ, ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍາສິ…ເປ… ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍາສິ…ເປ… ອຕ຺ຕໂນ ສີລານິ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍາສິ…ເປ… ອຕ຺ຕໂນ ຈາຄໍ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍາສິ…ເປ… ເທວຕາ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍາສິ – ‘ສນ຺ຕິ ເທວາ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ເທວາ ຕຕຸຕ຺ຕຣິ. ຍຖາຣູປາຍ ສທ຺ຘາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ ຕາ ເທວຕາ ອິໂຕ ຈຸຕາ ຕຕ຺ຖູປປນ຺ນາ, ມຍ຺ຫມ຺ປິ ຕຖາຣູປາ ສທ຺ຘາ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ຍຖາຣູເປນ ສີເລນ… ສຸເຕນ… ຈາເຄນ… ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ ຕາ ເທວຕາ ອິໂຕ ຈຸຕາ ຕຕ຺ຖູປປນ຺ນາ, ມຍ຺ຫມ຺ປິ ຕຖາຣູປາ ປຎ຺ຎາ ສໍວິຊ຺ຊຕີ’ຕິ. ຍສ຺ມິໍ, ມຫານາມ, ສມເຍ ອຣິຍສາວໂກ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ຕາສຎ຺ຈ ເທວຕານໍ ສທ຺ຘຎ຺ຈ ສີລຎ຺ຈ ສຸຕຎ຺ຈ ຈາຄຎ຺ຈ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ເນວສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ນ ໂທສປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ນ ໂມຫປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ; ອຸຊຸຄຕເມວສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ເທວຕາ ອາຣພ຺ຠ. ອຸຊຸຄຕຈິຕ຺ໂຕ ໂຂ ປນ, ມຫານາມ, ອຣິຍສາວໂກ ລຠຕິ ອຕ຺ຖເວທໍ, ລຠຕິ ຘມ຺ມເວທໍ, ລຠຕິ ຘມ຺ມູປສໍຫິຕໍ ປາໂມຊ຺ຊໍ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ, ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ, ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທິຍຕິ, ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອິມໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ມຫານາມ, ເທວຕານຸສ຺ສຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ຐິໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ນິສິນ຺ໂນປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສຍາໂນປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ກມ຺ມນ຺ຕໍ ອຘິຏ຺ຐຫນ຺ໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ປຸຕ຺ຕສມ຺ພາຘສຍນໍ ອຊ຺ຌາວສນ຺ໂຕປິ ຠາເວຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.